Структура документа
View explanations
Связанный документы
Отметки документа
Консолидированный публикации
Вернуться назад Консолидированная версия (15/07/2020 - 02/08/2021)
სასაქონლო ბირჟებისა და საბირჟო ვაჭრობის შესახებ
ეს კანონი განსაზღვრავს სასაქონლო ბირჟების (მათი ფილიალების) და სასაქონლო საბირჟო ვაჭრობასთან დაკავშირებულ სამართლებრივ ურთიერთობებს და უზრუნველყოფს მათ სამართლებრივ გარანტიებს.
საქართველოს 2009 წლის 25 დეკემბრის კანონი №2473 - სსმ I, №50, 31.12.2009 წ., მუხ.387
მუხლი 1. კანონმდებლობა სასაქონლო ბირჟებისა და საბირჟო ვაჭრობის შესახებ
1. ეს კანონი და მის საფუძველზე გამოცემული კანონქვემდებარე აქტები აწესრიგებენ სასაქონლო ბირჟების (მათი ფილიალების) საქმიანობასა და სასაქონლო საბირჟო ვაჭრობასთან დაკავშირებულ ურთიერთობებს და უზრუნველყოფენ მათ გარანტიებს.
2. ეს კანონი არ ვრცელდება საფონდო და სავალუტო ბირჟებზე, აგრეთვე ნებისმიერი ბირჟის საფონდო და სავალუტო სექციების (განყოფილებების, განაყოფების) საქმიანობაზე.
ამ კანონში გამოყენებულ ტერმინებს აქვთ შემდეგი მნიშვნელობა:
ა) აკრედიტაცია – ბირჟის მიერ იურიდიული ან/და ფიზიკური პირისათვის ბირჟის შუამავლის რწმუნების მიცემა;
ბ) ბირჟის წევრი (ბირჟის პარტნიორი, აქციონერი) – ბირჟის დამფუძნებელი ან ბირჟის შუამავალი, ან იურიდიული ან ფიზიკური პირი;
გ) ბირჟის შუამავალი – „მეწარმეთა შესახებ” საქართველოს კანონის საფუძველზე შექმნილი საბროკერო კომპანია ან დამოუკიდებელი ბროკერი;
დ) გარანტია – თავდებობა, სამართლებრივი პრინციპებისა და საშუალებების ერთობლიობა, რაც უზრუნველყოფს ვალდებულებათა შესრულებას;
ე) დამოუკიდებელი ბროკერი – საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად რეგისტრირებული ინდივიდუალური მეწარმე, რომელიც სავაჭრო შუამავლობას ეწევა სასაქონლო ბირჟაზე გამყიდველსა და მყიდველს შორის გარიგებათა დადებით, მოქმედებს კლიენტის დავალებით და კლიენტის ხარჯით, აგრეთვე თავისი სახელით და კლიენტის ხარჯით, კლიენტის სახელით და თავისი ხარჯით;
ვ) დილერი – შუამავალი (იურიდიული ან ფიზიკური პირი), რომელიც სასაქონლო ბირჟაზე მოქმედებს თავისი სახელითა და თავისი ხარჯით.
ზ) კლირინგი – მოთხოვნისა და ვალდებულებების ურთიერთჩათვლაზე დაფუძნებული საშინაო და საერთაშორისო უნაღდო ანგარიშსწორების სისტემა სავაჭრო და სხვა ოპერაციებისათვის;
თ) კონტრაქტი – რეგისტრირებული საბირჟო გარიგება მოლაპარაკებულ მხარეებს – კონტრაგენტებს შორის, რომელშიც განსაზღვრულია მხარეთა უფლებები და ვალდებულებები, მათი შესრულების პირობები, ვადები და პასუხისმგებლობა კონტრაქტის შეუსრულებლობისათვის;
ი) კონოსამენტი – გემის მფლობელის მიერ გაცემული ხელწერილი (დოკუმენტი), რომელიც ტვირთის მფლობელს (გამგზავნს) ეძლევა იმის დასადასტურებლად, რომ ტვირთი მიღებულია საზღვაო გზით გადასაზიდად (სხვა საბირჟო საქონელთან და კონტრაქტებთან ერთად კონოსამენტი შესაძლებელია გახდეს ბირჟაზე ვაჭრობის საგანი და იქცეს საქონელგანმანაწილებელ დოკუმენტად);
კ) ოფციონი − „ფინანსური გირავნობის, ურთიერთგაქვითვისა და დერივატივების შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრული ოფციონი;
ლ) რეალური საქონელი – სახეზე (საწყობში) არსებული საქონელი, რომლის მიწოდება ბითუმად ყიდვა-გაყიდვით შესაძლებელია დაუყოვნებლივი მოთხოვნით და აქვს შესაბამისი სასაქონლო თვისებები;
მ) საბირჟო საქონელი – ბირჟის მიერ დადგენილი წესით საბირჟო ვაჭრობაზე დაშვებული, ბრუნვაში მყოფი, გარკვეული სახეობისა და ხარისხის სტანდარტული საქონელი, მათ შორის, ამ საქონლის სტანდარტული კონტრაქტი და კონოსამენტი;
ნ) საბროკერო კომპანია – სავაჭრო შუამავალი (იურიდიული პირი), სასაქონლო ბირჟაზე გამყიდველსა და მყიდველს შორის გარიგებათა დადებისას, რომელიც მოქმედებს კლიენტის დავალებითა და კლიენტის ხარჯით, აგრეთვე თავისი სახელით და კლიენტის ხარჯით, ან კლიენტის სახელით და თავისი ხარჯით;
ო) სტანდარტული საქონელი – ბირჟაზე მხოლოდ ერთი სტანდარტის ანუ კონკრეტული ხარისხის, გარკვეული საზომი ერთეულის თუ სხვა განუსაზღვრელი მახასიათებლის მქონე, სტანდარტიზაციას დაქვემდებარებული საქონელი, რაც შესაძლებლობას იძლევა გაიყიდოს ერთი კონტრაქტით სხვადასხვა ქვეყანაში ან რეგიონში წარმოებული საქონელი, თუ ის აკმაყოფილებს სტანდარტულ კონტრაქტში ასახულ პირობებს;
პ) სტანდარტული კონტრაქტი – საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 342-348-ე მუხლებით განსაზღვრული კონტრაქტის სტანდარტული პირობები;
ჟ) ფასების კოტირება – საბირჟო ფასების (კურსის) დადგენა მოთხოვნა-მიწოდების საფუძველზე საბირჟო ვაჭრობის დროს, დღის განმავლობაში დადებული გარიგებების შედეგად;
რ) ფორვარდი − „ფინანსური გირავნობის, ურთიერთგაქვითვისა და დერივატივების შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრული ფორვარდი;
ს) ფიუჩერსი – „ფინანსური გირავნობის, ურთიერთგაქვითვისა და დერივატივების შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრული ფიუჩერსი.
1. სასაქონლო ბირჟა (შემდგომში – ბირჟა) არის საბირჟო ვაჭრობის მოწყობისა და რეგულირების მიზნით შექმნილი ორგანიზებული საბითუმო ბაზარი, სადაც ვაჭრობა ხორციელდება საჯაროდ, წინასწარ დადგენილი წესით, განსაზღვრულ ადგილზე და ვადაში.
2. ბირჟის ამოცანაა თავისი წევრების ინტერესების დაკმაყოფილება. „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად, იგი უნდა დაფუძნდეს როგორც შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოება ან სააქციო საზოგადოება.
მუხლი 4. ბირჟის საქმიანობის სფერო
1. ბირჟა უფლებამოსილია განახორციელოს საბირჟო ვაჭრობის მოწყობასა და რეგულირებასთან დაკავშირებული საქმიანობა.
2. ბირჟას შეუძლია მხოლოდ უზრუნველყოს საბირჟო ვაჭრობასთან დაკავშირებული სავაჭრო და სავაჭრო-საშუამავლო საქმიანობა.
3. ბირჟა უფლებამოსილი არ არის შეიძინოს იმ ორგანიზაციებისა და საწარმოების წილი (პაი) და აქციები, რომლებიც არ ეწევიან ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებულ საქმიანობას.
იმ საწარმოებმა, დაწესებულებებმა და ორგანიზაციებმა, რომელთა საქმიანობა დაკავშირებულია სასაქონლო ბირჟების საქმიანობის სფეროსთან თავიანთ სახელწოდებებში, რეკლამაში ან სხვა რაიმე საქმიანობაში არც ქართულად და არც სხვა რომელიმე ენაზე არ უნდა გამოიყენონ სიტყვები „სასაქონლო ბირჟა“ ან მათგან წარმოებული სხვა სიტყვები და მათი კომბინაცია, რომელიც შინაარსობრივად ამგვარ საქმიანობას გამოხატავს.
1. საბირჟო გარიგება იდება მხოლოდ საბირჟო საქონელზე.
2. საბირჟო გარიგებად ითვლება ბირჟის მიერ რეგისტრაციაში გატარებული ხელშეკრულება (შეთანხმება), რომელიც საბირჟო ვაჭრობის მონაწილეთა შორის საბირჟო საქონელზე და საბირჟო ვაჭრობის დროს დადებულია საჯაროდ.
3. საბირჟო საქონლად არ ითვლება უძრავი ქონება და ინტელექტუალური საკუთრების ობიექტი, აგრეთვე მათთან დაკავშირებული სხვა გარიგებანი.
4. გარიგება, რომელიც განხორციელდა ბირჟაზე, მაგრამ არ შეესაბამება ამ მუხლის მე-2 და მე-3 პუნქტების მოთხოვნებს, არ ჩაითვლება საბირჟო გარიგებად. ასეთი გარიგება არ შეიძლება განხორციელდეს ბირჟის სახელითა და სახსრებით და მასზე ბირჟის გარანტიები არ ვრცელდება.
მუხლი 7. საბირჟო გარიგების სახეობანი
1. ამ კანონის თანახმად საბირჟო ვაჭრობის მონაწილეებს შეუძლიათ განახორციელონ ფორვარდები, ფიუჩერსები და ოფციონები, აგრეთვე გარიგებები რეალურ საქონელზე.
2. საბირჟო ვაჭრობის მონაწილეებს შეუძლიათ აგრეთვე განახორციელონ საბირჟო ვაჭრობის წესებით დადგენილი საბირჟო საქონლის, კონტრაქტების ან უფლებების სხვა გარიგებანი.
მუხლი 8. საბირჟო შუამავლობა სასაქონლო ბირჟაზე
1. საბირჟო შუამავლები საბირჟო ვაჭრობას ახორციელებენ საბირჟო გარიგებების დადებით კლიენტის სახელითა და კლიენტის ხარჯზე, კლიენტის სახელით და საბირჟო შუამავლის ხარჯზე, საბირჟო შუამავლის სახელით და კლიენტის ხარჯზე (საბროკერო საქმიანობა), აგრეთვე საბირჟო საქმიანობის წარმოებით თავისი სახელით და თავის ხარჯზე ბირჟაზე შემდგომი გაყიდვის მიზნით (სადილერო საქმიანობა).
2. საბირჟო შუამავლობას საბირჟო ვაჭრობაში ეწევიან მხოლოდ საბირჟო შუამავლები.
თავი II სასაქონლო ბირჟის დაფუძნება, საქმიანობა და მისი შეწყვეტის წესი
1. ამ კანონის მე-3 მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად დაფუძნებული ბირჟა საქართველოს ეკონომიკის, მრეწველობისა და ვაჭრობის სამინისტროს ერთი თვის ვადაში წარუდგენს დაფუძნების სარეგისტრაციო მონაცემებს. მონაცემების მიუწოდებლობა იწვევს პასუხისმგებლობას საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით.
2. ბირჟის დაფუძნების უფლება აქვს ყველა ფიზიკურ და იურიდიულ პირს, გარდა:
ა) სახელმწიფო აღმასრულებელი ხელისუფლების უმაღლესი და მუნიციპალიტეტის ორგანოების, სახელმწიფო დაწესებულებებისა (ორგანიზაციებისა), რომლებიც საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ფინანსდებიან;
ბ) საბანკო და საკრედიტო ორგანიზაციებისა;
გ) სადაზღვევო და საინვესტიციო კომპანიებისა (საწარმოებისა);
დ) საზოგადოებრივი, რელიგიური და საქველმოქმედო არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირებისა;
ე) ფიზიკური პირებისა, რომლებსაც საქართველოს კანონმდებლობით ეკრძალებათ სამეწარმეო საქმიანობის განხორციელება.
3. (ამოღებულია).
4. (ამოღებულია).
1. ბირჟის წევრობა წარმოიშობა ბირჟის წესდებით დადგენილი წესით.
2. ბირჟის წევრი არ შეიძლება იყოს:
ა) სხვა სასაქონლო ბირჟის ადმინისტრაციის თანამშრომელი;
ბ) სხვა საწარმო, ორგანიზაცია ან დაწესებულება, თუ მისი ხელმძღვანელი (პასუხისმგებელი თანამდებობის პირი) არის ბირჟის ადმინისტრაციის თანამშრომელი;
გ) ბანკი ან საკრედიტო დაწესებულება, რომელსაც დადგენილი წესით მიღებული აქვს ლიცენზია საბანკო ოპერაციათა განსახორციელებლად, სადაზღვევო და საინვესტიციო კომპანია და ფონდი;
დ) საზოგადოებრივი, რელიგიური და საქველმოქმედო არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირი;
ე) ფიზიკური პირი, რომელსაც საქართველოს კანონმდებლობით ეკრძალება სამეწარმეო საქმიანობის განხორციელება.
3. ბირჟის წევრი უფლებამოსილია მონაწილეობა მიიღოს:
ა) საბირჟო ვაჭრობაში;
ბ) ბირჟის წევრთა საერთო კრების გადაწყვეტილებათა მიღებაში, აგრეთვე ბირჟის მმართველობის სხვა ორგანოების საქმიანობაში ბირჟის წესდებათა და ბირჟაზე დადგენილი სხვა წესების შესაბამისად.
4. ბირჟის წევრობის გაუქმება, აგრეთვე წევრობის უფლებამოსილების შეწყვეტა ან ნაწილობრივი დათმობა განისაზღვრება ბირჟის მიერ ამ მუხლის მე-6 და მე-7 პუნქტების მოთხოვნათა გათვალისწინებით.
5. დაუშვებელია საბირჟო ვაჭრობაში მონაწილეობის უფლების დათმობა საწესდებო კაპიტალის წილზე მოწმობის (ტიტულის) გადაცემის ან მიყიდვის და ბირჟის მართვაში უფლების გადაცემის გარეშე, გარდა ამ კანონით გათვალისწინებული შემთხვევებისა.
6. ამ კანონის თანახმად ბირჟის წევრს უფლება აქვს საბირჟო ვაჭრობაში მონაწილეობაზე თავისი უფლებამოსილება და ვალდებულება, დადგენილი წესით, იჯარით გადასცეს მხოლოდ ერთ ფიზიკურ ან იურიდიულ პირს. ხელშეკრულება ექვემდებარება ბირჟაზე რეგისტრაციას. საბირჟო ვაჭრობაში მონაწილეობის ქვეიჯარა (გადაცემული უფლების სხვისთვის გადაცემა) დაუშვებელია.
7. ბირჟის მიერ ბირჟის წევრად დამტკიცებაზე უარის თქმა, აგრეთვე მისი გადაწყვეტილება ბირჟის წევრის გარიცხვის ან წევრობის შეჩერების შესახებ ბირჟის წესდებით გაუთვალისწინებელი მიზეზით, შეიძლება გასაჩივრდეს სასამართლოში.
მუხლი 11. სასაქონლო ბირჟის წევრთა კატეგორიები
ბირჟაზე შეიძლება იყოს ბირჟის წევრთა შემდეგი კატეგორიები:
ა) სრული წევრები, რომლებსაც უფლება აქვთ მონაწილეობა მიიღონ საბირჟო ვაჭრობის ყველა სექციაში (განყოფილებაში, განაყოფში), აგრეთვე ბირჟის წევრთა და ბირჟის სექციის წევრთა საერთო კრებაში ბირჟის წესდებით განსაზღვრული ხმათა რაოდენობით;
ბ) ბირჟის არასრული წევრები, რომლებსაც უფლება აქვთ მონაწილეობა მიიღონ საბირჟო ვაჭრობის შესაბამის სექციაში (განყოფილებაში, განაყოფში), აგრეთვე ბირჟის წევრთა და ბირჟის სექციის წევრთა საერთო კრებაში ბირჟის წესდებით განსაზღვრული ხმათა რაოდენობით.
მუხლი 12. ბირჟის წევრთა საერთო კრება
ბირჟის მართვის უმაღლეს ორგანოს წარმოადგენს ბირჟის წევრთა საერთო კრება, რომელიც უზრუნველყოფს ბირჟისა და მისი წევრების უფლება-მოვალეობათა განხორციელებას.
ბირჟის წესდებაში განსაზღვრული უნდა იყოს:
ა) სასაქონლო ბირჟის სახელი, იურიდიული და ფაქტობრივი მისამართები;
ბ) ბირჟის მართვის სტრუქტურა, მმართველი ორგანოს (ორგანოების) უფლება-მოვალეობანი და მის (მათ) მიერ გადაწყვეტილების მიღების წესი;
გ) საწესდებო კაპიტალის ოდენობა;
დ) საკუთარი კაპიტალის ფორმირების წესი;
ე) ბირჟის წევრთა მაქსიმალური რაოდენობა;
ვ) ბირჟის წევრთა და საბირჟო ვაჭრობის სხვა მონაწილეთა უფლება-მოვალეობანი;
ზ) ბირჟის წევრად მიღების, წევრობის შეჩერებისა და შეწყვეტის წესი;
თ) ბირჟის ძირითადი სტრუქტურული ქვედანაყოფების ჩამონათვალი და მათი ფუნქციები.
მუხლი 14. საბირჟო ვაჭრობის წესები
1. საბირჟო ვაჭრობის წესებში განსაზღვრული უნდა იყოს:
ა) საბირჟო ვაჭრობის წარმოების წესი;
ბ) საბირჟო გარიგების სახეები;
გ) საბირჟო გარიგებათა შესაბამისად ანგარიშსწორებისა და საქონლის მიწოდების წესები;
დ) საბირჟო რისკების მართვის წესი;
ე) საბირჟო საქონლის სტანდარტების დადგენის წესი;
ვ) საგარანტიო ფონდების ფორმირების წესი;
ზ) ბირჟის სექციების დასახელება;
თ) სამომავლო საბირჟო ვაჭრობის შესახებ საბირჟო ვაჭრობის მონაწილეთა ინფორმირების წესი;
ი) საბირჟო გარიგებათა რეგისტრაციისა და აღრიცხვის წესი;
კ) საბირჟო საქონელზე ფასების კოტირების წესი;
ლ) სამომავლო საბირჟო ვაჭრობაზე საბირჟო გარიგებების შესახებ, მათ შორის, საბირჟო გარიგებების ფასებზე და საბირჟო ფასების კოტირების თაობაზე საბირჟო ვაჭრობის მონაწილეთა ინფორმირების წესი;
მ) ბირჟებისა და საბაზრო საქონლის კონიუნქტურის შესახებ ბირჟის წევრთა და საბირჟო ვაჭრობის სხვა მონაწილეთა ინფორმირების წესი;
ნ) საბირჟო გარიგებების დადებისას ბირჟის წევრთა და საბირჟო ვაჭრობის სხვა მონაწილეთა ურთიერთანგარიშსწორების წესი;
ო) ბირჟაზე ფასწარმოქმნის პროცესებზე მონიტორინგი, რათა არ იქნეს დაშვებული ხელოვნურად ფასების დონის მკვეთრი დღიური მომატება ან შემცირება, ფასების ჯგუფური შეთანხმებები, განზარახ მომატება ან შემცირება, ფასებზე ზემოქმედების მიზნით ყალბი ხმების გავრცელება:
პ) ზომები, რომლებიც საბირჟო ვაჭრობაზე უზრუნველყოფენ წესრიგს და დისციპლინას, აგრეთვე ამ ზომების გამოყენების წესი;
ჟ) ზომები, რომლებიც უზრუნველყოფენ ბირჟის წევრთა და საბირჟო ვაჭრობის სხვა მონაწილეთა მიერ საბირჟო საქმიანობასთან დაკავშირებული კანონმდებლობის, ბირჟის სადამფუძნებლო დოკუმენტების, საბირჟო ვაჭრობის წესების, ბირჟის წევრთა საერთო კრებისა და ბირჟის მართვის სხვა ორგანოების გადაწყვეტილებების შესრულებას;
რ) იმ დარღვევათა ჩამონათვალი, რომელთათვისაც ბირჟა საბირჟო ვაჭრობის მონაწილეებს აკისრებს ჯარიმებს, აგრეთვე ამ ჯარიმების ოდენობა და ამოღების წესი;
ს) გადარიცხვების, ტარიფებისა და სხვა შენატანების ოდენობა და ბირჟის მიერ მათი ამოღების წესი.
2. საბირჟო ვაჭრობის წესებს ამტკიცებს ბირჟის წევრთა საერთო კრება.
თავი III საბირჟო ვაჭრობის მოწყობა და მისი მონაწილეები
მუხლი 15. საბირჟო ვაჭრობის მონაწილეები
1. ამ კანონის თანახმად საბირჟო ვაჭრობის მონაწილეებად ითვლებიან მხოლოდ ბირჟის წევრები.
2. ფიზიკურ და იურიდიულ პირებს, რომლებიც არ არიან ბირჟის წევრები, საბირჟო ვაჭრობაში მონაწილეობის მიღება შეუძლიათ მხოლოდ ბირჟის წევრების – საბირჟო შუამავლების მეშვეობით.
მუხლი 16. საბირჟო ვაჭრობაში ბირჟის იმ წევრების მონაწილეობა, რომლებიც არ არიან საბირჟო შუამავლები
ბირჟის წევრები, რომლებიც არ არიან საბირჟო შუამავლები, საბირჟო ვაჭრობაში მონაწილეობენ:
ა) მხოლოდ რეალური საქონლით ვაჭრობისას უშუალოდ თავისი სახელით და თავის ხარჯზე, საბირჟო შუამავლობის უფლების გარეშე;
ბ) ხელშეკრულების საფუძველზე, რომელიც დადებული აქვთ იმ საბროკერო კომპანიებთან და დამოუკიდებელ ბროკერებთან, რომლებიც თავიანთ საქმიანობას ახორციელებენ ამ ბირჟაზე.
მუხლი 18. საბირჟო შუამავლების მიერ საბირჟო გარიგების აღრიცხვა
1. საბირჟო შუამავლები ვალდებულნი არიან აღრიცხონ საბირჟო ვაჭრობაზე წარმოებული საბირჟო გარიგება თითოეული კლიენტის მიხედვით და გარიგების მასალები შეინახონ მათი წარმოების დღიდან 5 წლის განმავლობაში.
2. (ამოღებულია).
მუხლი 19. ურთიერთობა საბირჟო შუამავლებსა და მათ კლიენტებს შორის
1. ურთიერთობა საბირჟო შუამავლებსა და მათ კლიენტებს შორის განისაზღვრება ხელშეკრულების საფუძველზე.
2. ბირჟის ადმინისტრაცია არ ერევა კლიენტისა და საბირჟო შუამავლის ურთიერთობაში. ამასთან, ბირჟის ადმინისტრაციას, თავისი უფლებამოსილების ფარგლებში, შეუძლია დადგენილი წესით გამოიყენოს სანქციები იმ საბირჟო შუამავლების მიმართ, რომლებიც დაარღვევენ საბირჟო შუამავლებსა და მათ კლიენტებს შორის ურთიერთობის დადგენილ წესს.
3. საბირჟო შუამავლები უფლებამოსილნი არიან კლიენტებს მოსთხოვონ საგარანტიო შენატანების შეტანა თავის ანგარიშზე, რომელიც გახსნილი აქვთ საანგარიშსწორებო დაწესებულებებში (ბანკებში), ასევე მიანიჭონ მათ უფლება, საბირჟო შუამავლების სახელით განკარგონ ეს თანხები მათთვის მიცემული დავალების შესაბამისად.
მუხლი 20. სასაქონლო ექსპერტიზა ბირჟაზე
საბირჟო ვაჭრობის მონაწილეთა მოთხოვნით ბირჟა ვალდებულია ორგანიზება გაუწიოს საბირჟო ვაჭრობაზე გასაყიდი რეალური საქონლის ხარისხის ექსპერტიზას.
მუხლი 21. გარანტიები საბირჟო ვაჭრობაზე ფორვარდების, ფიუჩერსებისა და ოფციონების განხორციელებისას
1. ფორვარდების, ფიუჩერსების, ოფციონების განხორციელების საანგარიშსწორებო მომსახურების უზრუნველსაყოფად ბირჟა ვალდებულია დადგენილი წესით დადოს შესაბამისი ხელშეკრულება ბანკთან ან თვითონ შექმნას კლირინგული ცენტრი.
2. კლირინგული ცენტრი უფლებამოსილია:
ა) გამოვიდეს, როგორც საბირჟო გარიგებების უნიფიცირებული მხარე, საბირჟო გარიგებების თითოეული კონტრაგენტის წინაშე მხარეებს შორის საბირჟო გარიგებების შესრულების გარანტიის, ნეტო ვალდებულებების, მოთხოვნების განსაზღვრისა და შესრულების უზრუნველყოფის მიზნით;
ბ) დაადგინოს შენატანების სახეები, ოდენობა და ამოღების წესი, რამაც უნდა უზრუნველყოს ფორვარდების, ფიუჩერსების, ოფციონების განხორციელება და იმ ზარალის ანაზღაურება, რომელიც წარმოიშობა ამ გარიგებებით აღებული ვალდებულებების მთლიანად ან ნაწილობრივ შეუსრულებლობით, აგრეთვე განსაზღვროს ამ გარიგებების მონაწილეთა სხვა საფინანსო ვალდებულებები;
გ) დადგენილი წესით აწარმოოს ფორვარდების, ფიუჩერსების, ოფციონების მონაწილეთა დაკრედიტება და სავალდებულო დაზღვევა იმ ფარგლებში, რომლებიც აუცილებელია ამ გარიგებების გარანტიებისათვის, აგრეთვე მათი შეუსრულებლობით გამოწვეული ზარალის ასანაზღაურებლად.
მუხლი 22. თავისუფალი ფასების გარანტია საბირჟო ვაჭრობაში
1. ბირჟას შეუძლია დამოუკიდებლად დაადგინოს:
ა) ანარიცხები საკომისიოდან, რომლებიც მიღებულია ბირჟის ბროკერის მიერ ბირჟაზე ჩატარებული საშუამავლო ოპერაციის ასანაზღაურებლად;
ბ) ტარიფები და სხვა შენატანები, რომლებიც ამოიღება ბირჟის სასარგებლოდ მისი წევრებიდან და საბირჟო ვაჭრობის სხვა მონაწილეებისაგან, ბირჟისა და მისი ქვედანაყოფების მიერ გაწეული მომსახურებისათვის;
გ) ჯარიმები, რომლებიც ამოიღება ბირჟის წესდების, საბირჟო ვაჭრობის წესებისა და ბირჟის შიდა დოკუმენტებით დადგენილი სხვა წესების დარღვევისათვის.
2. ბირჟას ეკრძალება დაადგინოს:
ა) საბირჟო ვაჭრობაზე საბირჟო საქონლის ფასების ზღვარი და დონე;
ბ) ანაზღაურების ოდენობა, რომელიც ამოიღება საბირჟო შუამავლების სასარგებლოდ საბირჟო გარიგებებში გაწეული შუამავლობისათვის.
მუხლი 23. დავის გადაწყვეტა ბირჟაზე
1. საბირჟო გარიგებებთან დაკავშირებული დავა განიხილება ბირჟის საარბიტრაჟო კომისიაში, რომელიც ბირჟაზე იქმნება როგორც მხარეთა მორიგების ორგანო.
2. დებულებას ბირჟის საარბიტრაჟო კომისიისა და დავის განხილვის წესის შესახებ ამტკიცებს ბირჟა.
3. ბირჟის საარბიტრაჟო კომისიის გადაწყვეტილება დაინტერესებული მხარის მიერ დადგენილი წესით შეიძლება გასაჩივრდეს სასამართლოში.
მუხლი 24. ბირჟის მოსამსახურეები
1. სასაქონლო ბირჟის მოსამსახურეებად (ბირჟის ადმინისტრაციის წევრებად) ითვლებიან ფიზიკური პირები, რომლებიც მონაწილეობენ მის საქმიანობაში შრომითი ხელშეკრულების (კონტრაქტის) საფუძველზე, საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით.
2. ბირჟის მომსამსახურეთა შრომის პირობები რეგულირდება შრომითი ხელშეკრულებების საფუძველზე.
3. ბირჟის მოსამსახურეებს ეკრძალებათ მონაწილეობა მიიღონ საბირჟო გარიგებებში, შექმნან საკუთარი საბროკერო კომპანიები, ასევე გამოიყენონ სამსახურებრივი ინფორმაცია პირადი ინტერესებისათვის.
4. ბირჟის მოსამსახურეები ვალდებულნი არიან დაიცვან სამეცნიერო, ტექნიკური, კომერციული ხასიათის მონაცემები, რომელთა გამჟღავნებამ შეიძლება ზარალი მიაყენოს ბირჟას ან მის წევრებსა და კლიენტებს.
მუხლი 25. ბირჟების თვითმმართველობის გარანტია
1. სახელმწიფო ხელისუფლების ორგანოების ჩარევა ბირჟის საქმიანობაში დაუშვებელია, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც ირღვევა ეს კანონი და სხვა ნორმატიული აქტები.
2. სახელმწიფო ხელისუფლების ორგანოების გადაწყვეტილება, რომელსაც შეუძლია გამოიწვიოს (ან გამოიწვია) ბირჟაზე გარიგებების შეუსრულებლობა ან/და ზარალი მიაყენა გარიგებებში მონაწილე მხარეებს, შეიძლება გასაჩივრდეს სასამართლოში კანონმდებლობით დადგენილი წესით.
ბირჟის ლიკვიდაცია შეიძლება მოხდეს ბირჟის მართვის უმაღლესი ორგანოს – ბირჟის წევრთა საერთო კრების გადაწყვეტილებით, აგრეთვე სასამართლოს მიერ, საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით.
მუხლი 27. გარდამავალი დებულება
უკვე შექმნილი სასაქონლო ბირჟების საქმიანობა ამ კანონთან შესაბამისობაში იქნეს მოყვანილი მისი ამოქმედებიდან სამი თვის ვადაში.
ეს კანონი ამოქმედდეს გამოქვეყნებისთანავე.
საქართველოს პრეზიდენტი ედუარდ შევარდნაძე.
თბილისი,
1999 წლის 23 ივნისი.
№2153-IIს
Контролный�� текст� по� состоянию� на� 15.07. 2020 N7022
Закон Грузии
О товарных биржах и биржевой торговле
Настоящий Закон определяет правовые отношения, связанные с деятельностью товарных бирж (их филиалов) и товарно-биржевой торговлей, и обеспечивает их правовые гарантии. (25.12.2009 N2473)
Ukfdf ^\
J , obt gjkj ; tybz
Cnfnmz 1\ Pfrjyjlfntkmcndj j njdfhys [ , bh ; f [ b , bh ; tdjq njhujdkt
1\ Yfcnjzobq Pfrjy b bplfyyst yf tuj jcyjdfybb gjlpfrjyyst frns htuekbhe.n ltzntkmyjcnm njdfhys[ ,bh; (b[ abkbfkjd) b cdzpfyyst c njdfhyjq ,bh;tdjq njhujdktq jnyjitybz b j,tcgtxbdf.n b[ ufhfynbb\
2\ Yfcnjzobq Pfrjy yt hfcghjcnhfyztncz yf ajyljdst b dfk.nyst ,bh;b= f nfr;t yf ltzntkmyjcnm ajyljds[ b dfk.nys[ ctrwbq (jnltktybq= gjlhfpltktybq) k.,jq ,bh;b\
Cnfnmz 2\ Hfp ] zcytybt nthvbyjd
Nthvbys= bcgjkmpjdfyyst d yfcnjzotv Pfrjyt= bvt.n cktle.obt pyfxtybz|
f) frrhtlbnfwbz - ghtljcnfdktybt ,bh;tq .hblbxtcrjve bkb(b) abpbxtcrjve kbwe gjkyjvjxbq ,bh;tdjuj gjchtlybrf+
,) xkty , bh ; b ( gfhnyth , bh ; b = frwbjyth ) - exhtlbntkm ,bh;b bkb ,bh;tdjq gjchtlybr= kb,j .hblbxtcrjt bkb abpbxtcrjt kbwj+
d ) , bh ; tdjq gjchtlybr - cjplfyyfz yf jcyjdfybb Pfrjyf Uhepbb @J ghtlghbybvfntkz[@ ,hjrthcrfz rjvgfybz bkb ytpfdbcbvsq ,hjrth+
u) ufhfynbz - gjhexbntkmcndj= cjdjregyjcnm ghfdjds[ ghbywbgjd b chtlcnd= rjnjhst j,tcgtxbdf.n bcgjkytybt j,zpfntkmcnd+
l) ytpfdbcbvsq , hjrth - pfhtubcnhbhjdfyysq d cjjndtncndbb c pfrjyjlfntkmcndjv Uhepbb bylbdblefkmysq ghtlghbybvfntkm= pfybvf.obqcz yf njdfhyjq ,bh;t njhujdsv gjchtlybxtcndjv gentv pfrk.xtybz cltkjr vt;le ghjlfdwjv b gjregfntktv=� ltqcnde.obq gj gjhextyb. rkbtynf b pf tuj cxtn= f nfr;t jn cdjtuj bvtyb b pf cxtn rkbtynf= jn bvtyb rkbtynf b pf cdjq cxtn+
t) lbkth - gjchtlybr (.hblbxtcrjt bkb abpbxtcrjt kbwj)= ltqcnde.obq yf njdfhyjq ,bh;t jn cdjtuj bvtyb b pf cdjq cxtn+
;) rkbhbyu - jcyjdfyyfz yf dpfbvyjv pfxtnt nht,jdfybq b j,zpfntkmcnd cbcntvf dyenhtyyb[ b vt;leyfhjlys[ ,tpyfkbxys[ hfcxtnjd pf njhujdst b byst jgthfwbb+
p) rjynhfrn - pfhtubcnhbhjdfyyfz ,bh;tdfz cltkrf vt;le ljujdfhbdf.obvbcz cnjhjyfvb - rjynhfutynfvb= d rjnjhjq jghtltktys ghfdf b j,zpfntkmcndf cnjhjy= eckjdbz= chjrb b[ dsgjkytybz b jndtncndtyyjcnm pf ytdsgjkytybt� rjynhfrnf+
b) rjyjcfvtyn - hfcgbcrf (ljrevtyn)= dslfdftvfz dkfltkmwtv celyf dkfltkmwe (jnghfdbntk.) uhepf= lkz gjlndth;ltybz� ghbyznbz uhepf r gthtdjprt vjhcrbv gentv (yfhzle c lheubvb ,bh;tdsvb njdfhfvb b rjynhfrnfvb rjyjcfvtyn vj;tn cnfnm ghtlvtnjv njhujdkb yf� ,bh;t b njdfhjhfcghtltkbntkmysv ljrevtynjv)+
к) опцион � опцион, определенный Законом Грузии �О финансовом залоге, взаимозачетах и деривативах�; (20.12.2019 N5686, ввести в действие на 15-й день после опубликования.)
k) htfkmysq njdfh - njdfh= ceotcnde.obq d yfkbxbb (yf crkflt)= gjcnfdrf rjnjhjuj d gjhzlrt jgnjdjq regkb-ghjlf;b djpvj;yf gj ytpfvtlkbntkmyjve nht,jdfyb.= b bvt.obq cjjndtncnde.obt njdfhyst ghbpyfrb+
v) , bh ; tdjq njdfh - yf[jlzobqcz d j,hfotybb cnfylfhnysq njdfh jghtltktyyjuj dblf b rfxtcndf= ljgeotyysq� r ,bh;tdjq njhujdkt d ecnfyjdktyyjv ,bh;tq gjhzlrt= d njv xbckt cnfylfhnysq rjynhfrn b rjyjcfvtyn j, 'njv njdfht+
y) , hjrthcrfz rjvgfybz - njhujdsq gjchtlybr (.hblbxtcrjt kbwj) ghb pfrk.xtybb cltkjr vt;le ghjlfdwjv b gjregfntktv yf njdfhyjq ,bh;t= ltqcnde.obq gj gjhextyb. rkbtynf b pf tuj cxtn= f nfr;t jn cdjtuj bvtyb b pf cxtn rkbtynf= kb,j jn bvtyb rkbtynf b pf cdjq cxtn+
j) cnfylfhnysq njdfh - ceotcnde.obq yf ,bh;t njdfh kbim jlyjuj cnfylfhnf= n\t\ rjyrhtnyjuj rfxtcndf= jghtltktyyjq tlbybws bpvthtybz= bkb bvt.obq byst ytjghtltktyyst [fhfrnthbcnbrb= gjlkt;fobq cnfylfhnbpfwbb= xnj lftn djpvj;yjcnm ghjlf;b gj jlyjve� rjynhfrne njdfhf= ghjbpdtltyyjuj d hfpys[ cnhfyf[ bkb htubjyf[= tckb jy eljdktndjhztn eckjdbz= jnhf;tyyst d cnfylfhnyjv rjynhfrnt+
g) cnfylfhnysq rjynhfrn - cnfylfhnyst eckjdbz rjynhfrnf= jghtltktyyjuj cnfnmzvb 342= 348 Uhf;lfycrjuj rjltrcf Uhepbb+
h) rjnbhjdrf wty - ecnfyjdktybt ,bh;tds[ wty (rehcf) yf jcyjdfybb cghjcf b gjcnfdrb dj dhtvz ,bh;tdjq njhujdkb= d htpekmnfnt cltkjr= pfrk.xtyys[ d ntxtybt lyz+
с) форвард � форвард, определенный Законом Грузии �О финансовом залоге, взаимозачетах и деривативах�; (20.12.2019 N5686, ввести в действие на 15-й день после опубликования.)
т) фьючерс � фьючерс, определенный Законом Грузии �О финансовом залоге, взаимозачетах и деривативах�; (20.12.2019 N5686, ввести в действие на 15-й день после опубликования.)
Cnfnmz 3 \ Njdfhyfz , bh ; f
1\ Njdfhyjq ,bh;tq (lfktt - @,bh;f@) zdkztncz jhufybpjdfyysq jgnjdsq hsyjr= cjplfyysq d wtkz[ jhufybpfwbb b htuekbhjdfybz ,bh;tdjq njhujdkb= ult njhujdkz jceotcndkztncz ge,kbxyj= d ghtldfhbntkmyj ecnfyjdktyyjv gjhzlrt= d jghtltktyyjv vtcnt b d jghtltktyyst chjrb\
2\ Pflfxtq ,bh;b zdkztncz eljdktndjhtybt bynthtcjd cdjb[ xktyjd\ D cjjndtncndbb c Pfrjyjv Uhepbb @J ghtlghbybvfntkz[@ jyf ljk;yf ,snm exht;ltyf d rfxtcndt j,otcndf c juhfybxtyyjq� jndtncndtyyjcnm. bkb frwbjythyjuj j,otcndf\
Cnfnmz 4\ Cathf ltzntkmyjcnb , bh ; b
1\ <bh;f ghfdjvjxyf jceotcndkznm ltzntkmyjcnm= cdzpfyye. c jhufybpfwbtq b htuekbhjdfybtv� ,bh;tdjq njhujdkb\
2\ <bh;f vj;tn j,tcgtxbdfnm kbim cdzpfyye. c ,bh;tdjq njhujdktq njhujde. b njhujdj-gjchtlybxtcre. ltzntkmyjcnm\
3\ <bh;f yt ghfdjvjxyf ghbj,htnfnm ljk. (gfq) b frwbb jhufybpfwbq b ghtlghbznbq= yt pfybvf.ob[cz ltzntkmyjcnm.= ghtlecvjnhtyyjq geyrnjv gthdsv yfcnjzotq cnfnmb\
Cnfnmz 5\ Juhfybxtybz d bcgjkmpjdfybb ckjd � njdfhyfz , bh ; f @ d yfbvtyjdfybz [ ��� ghtlghbznbq= exht;ltybq b jhufybpfwbq
Ghtlghbznbz= exht;ltybz b jhufybpfwbb= ltzntkmyjcnm rjnjhs[ cdzpfyf cj cathjq ltzntkmyjcnb njdfhys[ ,bh;= d cdjb[ yfbvtyjdfybz[= htrkfvf[ bkb d rfrjq-kb,j byjq ltzntkmyjcnb yb yf uhepbycrjv b yb yf rfrjv-kb,j� byjv zpsrt yt ljk;ys bcgjkmpjdfnm ckjdf @njdfhyfz ,bh;f@ kb,j ghjbpdjlyst jn yb[ lheubt ckjdf b b[ rjv,byfwbb= dshf;f.obt gj cdjtve cjlth;fyb. gjlj,ye. ltzntkmyjcnm\
Cnfnmz 6\ <bh;tdfz cltkrf
1\ <bh;tdfz cltkrf pfrk.xftncz kbim gj ,bh;tdjve njdfhe\
2\ <bh;tdjq cltkrjq cxbnftncz� pfhtubcnhbhjdfyysq ,bh;tq ljujdjh (cjukfitybt)= pfrk.xtyysq ge,kbxyj gj ,bh;tdjve njdfhe b dj dhtvz ,bh;tdjq njhujdkb vt;le exfcnybrfvb ,bh;tdjq njhujdkb\
3\ <bh;tdsv njdfhjv yt cxbnf.ncz ytldb;bvjt� bveotcndj b j,]trns byntkktrnefkmyjq cj,cndtyyjcnb= f nfr;t cdzpfyyst c ybvb byst cltkrb\
4\ Cltkrf= jceotcndktyyfz yf ,bh;t= yj yt cjjndtncnde.ofz nht,jdfybzv� geyrnjd 2 b 3 yfcnjzotq cnfnmb= yt cxbnftncz ,bh;tdjq cltkrjq\ Nfrfz cltkrf yt vj;tn ,snm jceotcndktyf jn bvtyb ,bh;b b pf cxtn tt chtlcnd= b yf ytt yt hfcghjcnhfyz.ncz ufhfynbb ,bh;b\
Cnfnmz 7\ Dbls ,bh;tdjq cltkrb
1\ Согласно настоящему Закону участники биржевой торговли могут осуществлять форварды, фьючерсы и опционы, а также сделки по реальным товарам. (20.12.2019 N5686, ввести в действие на 15-й день после опубликования.)
2\ Exfcnybrb ,bh;tdjq njhujdkb vjuen nfr;t jceotcndkznm ecnfyjdktyyst ghfdbkfvb ,bh;tdjq njhujdkb byst cltkrb gj ,bh;tdsv njdfhfv= rjynhfrnfv bkb ghfdfv\
Cnfnmz 8\ <bh;tdjt gjchtlybxtcndj yf njdfhyjq ,bh;t
1\ <bh;tdst gjchtlybrb� ,bh;tde. njhujdk. jceotcndkz.n gentv pfrk.xtybz ,bh;tds[ cltkjr jn� bvtyb rkbtynf b pf cxtn rkbtynf= jn bvtyb rkbtynf b pf cxtn ,bh;tdjuj gjchtlybrf= jn bvtyb ,bh;tdjuj gjchtlybrf b pf cxtn rkbtynf (,hjrthcrfz ltzntkmyjcnm)= f nfr;t gentv jceotcndktybz ,bh;tdjq ltzntkmyjcnb jn cdjtuj bvtyb b pf cdjq cxtn d wtkz[ lfkmytqitq ghjlf;b yf ,bh;t (lbkthcrfz ltzntkmyjcnm)\
2\ <bh;tdsv gjchtlybxtcndjv d ,bh;tdjq njhujdkt pfybvf.ncz njkmrj ,bh;tdst gjchtlybrb\
Ukfdf ^^\
Exht;ltybt= ltzntkmyjcnm njdfhyjq ,bh;b b gjhzljr tt ghtrhfotybz
Cnfnmz 9\ Exht;ltybt ,bh;b
1. (25.12.2009 N2473)
2\ Ghfdj yf exht;ltybt ,bh;b bvt.n dct abpbxtcrbt b .hblbxtcrbt kbwf= rhjvt|
а) высших органов государственной исполнительной власти и органов муниципалитета, государственных учреждений (организаций), финансируемых из государственного бюджета Грузии;� (15.07.2020 N7022)
,) ,fyrjdcrb[ b rhtlbnys[ jhufybpfwbq+
d) cnhf[jds[ b bydtcnbwbjyys[ rjvgfybq (ghtlghbznbq)+
u) общественных, религиозных и благотворительных непредпринимательских (некоммерческих) юридических лиц; (14.12.2006 N3981)
l) abpbxtcrb[ kbw= rjnjhsv pfrjyjlfntkmcndjv� Uhepbb pfghtoftncz� jceotcndktybt ghtlghbybvfntkmcrjq ltzntkmyjcnb\
3. (25.12.2009 N2473)
4\ (25.12.2009 N2473)
Cnfnmz 10\ Xktys , bh ; b
1\ Xktycndj d ,bh;t djpybrftn d gjhzlrt= ecnfyjdktyyjv ecnfdjv ,bh;b\
2\ Xktyfvb ,bh;b yt vjuen ,snm|
f) cjnhelybrb flvbybcnhfwbb lheujq njdfhyjq ,bh;b+,) lheubt ghtlghbznbz= jhufybpfwbb bkb exht;ltybz= tckb b[ herjdjlbntkb (jndtncndtyyst ljk;yjcnyst kbwf) zdkz.ncz cjnhelybrfvb flvbybcnhfwbb ,bh;b+
d) ,fyrb bkb rhtlbnyst exht;ltybz= gjkexbdibt d ecnfyjdktyyjv gjhzlrt kbwtypbb lkz jceotcndktybz ,fyrjdcrb[ jgthfwbq= cnhf[jdst b bydtcnbwbjyyst rjvgfybb b ajyls+
u) общественные, религиозные и благотворительные непредпринимательские (некоммерческие) юридические лица; (14.12.2006 N3981)
l) abpbxtcrbt kbwf= rjnjhsv pfrjyjlfntkmcndjv Uhepbb pfghtoftncz jceotcndktybt ghtlghbybvfntkmcrjq ltzntkmyjcnb\
3\ Xkty ,bh;b� ghfdjvjxty ghbyznm exfcnbt|
f) d ,bh;tdjq njhujdkt+
,) d ghbyznbb htitybq j,otuj cj,hfybz xktyjd ,bh;b= f nfr;t d� ltzntkmyjcnb bys[ jhufyjd eghfdktybz ,bh;fvb d cjjndtncndbb c ecnfdjv ,bh;b b lheubvb ghfdbkfvb= ecnfyjdktyysvb yf ,bh;t\
4\ Jnvtyf xktycndf d ,bh;t= f nfr;t ghtrhfotybt bkb xfcnbxyfz ecnegrf gjkyjvjxbq xktyf ,bh;b jghtltkz.ncz� ,bh;tq c extnjv nht,jdfybq geyrnjd 6 b 7 yfcnjzotq cnfnmb\
5\ Yt ljgecrftncz ecnegrf ghfdf exfcnbz d ,bh;tdjq njhujdkt ,tp gthtlfxb bkb ghjlf;b cdbltntkmcndf (nbnekf)� yf ljk. ecnfdyjuj rfgbnfkf b gthtlfxb ghfdf d eghfdktybb ,bh;tq= pf bcrk.xtybtv ckexftd= ghtlecvjnhtyys[ yfcnjzobv Pfrjyjv\
6\ Cjukfcyj yfcnjzotve Pfrjye xkty ,bh;b dghfdt cdjb gjkyjvjxbz b j,zpfntkmcndf gj exfcnb. d ,bh;tdjq� njhujdkt d ecnfyjdktyyjv gjhzlrt� gthtlfnm d fhtyle kbim jlyjve abpbxtcrjve bkb .hblbxtcrjve kbwe\ Ljujdjh gjlkt;bn htubcnhfwbb yf ,bh;t\ Ce,fhtylf (gthtlfxf lheujve kbwe gthtlfyyjuj ghfdf)� exfcnbz d ,bh;tdjq njhujdkt yt ljgecrftncz\
7\ Jnrfp ,bh;b d endth;ltybb d rfxtcndt xktyf ,bh;b= f nfr;t tt htitybt j, bcrk.xtybb xktyf ,bh;b� bkb ghbjcnfyjdktybb tuj xktycndf gj ghbxbyt= yt ghtlecvjnhtyyjq� ecnfdjv ,bh;b= vjuen ,snm j,;fkjdfys d celt\
Cnfnmz 11\ Rfntujhbb xktyjd njdfhyjq , bh ; b
Yf ,bh;t vjuen ,snm cktle.obt rfntujhbb xktyjd ,bh;b|
f) gjkyst xktys= bvt.obt ghfdj ghbybvfnm� exfcnbt dj dct[ ctrwbz[ (jnltktybz[= gjlhfpltktybz[) ,bh;tdjq njhujdkb= f nfr;t d j,otv cj,hfybb xktyjd ,bh;b b xktyjd ctrwbb ,bh;b rjkbxtcndjv ujkjcjd= jghtltktyys[ ecnfdjv ,bh;b+
,) ytgjkyst xktys ,bh;b= bvt.obt ghfdj ghbybvfnm exfcnbt d cjjndtncnde.otq ctrwbb (jnltktybb= gjlhfpltktybb) ,bh;tdjq njhujdkb= f nfr;t d j,otv cj,hfybb xktyjd ,bh;b b xktyjd ctrwbb ,bh;b rjkbxtcndjv ujkjcjd= jghtltktyys[ ecnfdjv ,bh;b\
Cnfnmz 12\ J , ott cj , hfybt xktyjd , bh ; b
Dscibv jhufyjv eghfdktybz ,bh;b zdkztncz j,ott cj,hfybt xktyjd ,bh;b= rjnjhjt j,tcgtxbdftn jceotcndktybt ghfd b j,zpfyyjcntq ,bh;b b tt xktyjd\
Cnfnmz 13\ Устав биржи (25.12.2009 N2473)
В уставе биржи должны определяться:
а) наименование, юридический и фактический адреса товарной биржи;
б) структура управления биржи, права и обязанности органа (органов) управления и порядок принятия им (ими) решения;
в) размер уставного капитала;
г) порядок формирования собственного капитала;
д) максимальное число членов биржи;
е) права и обязанности членов биржи и других участников биржевой торговли;
ж) порядок принятия в члены биржи, приостановления и прекращения членства;
з) перечень основных структурных подразделений биржи и их функции.
Cnfnmz 14\ Ghfdbkf , bh ; tdjq njhujdkb
1\ D ghfdbkf[ ,bh;tdjq njhujdkb ljk;ys ,snm jghtltktys|
f) gjhzljr dtltybz ,bh;tdjq njhujdkb+
,) dbls ,bh;tds[ cltkjr+
d) ghfdbkf ghjbpdtltybz hfcxtnf b gjcnfdrb njdfhf d cjjndtncndbb c ,bh;tdsvb cltkrfvb+
u) gjhzljr eghfdktybz ,bh;tdsvb hbcrfvb+
l) gjhzljr ecnfyjdktybz cnfylfhnjd ,bh;tdjuj njdfhf+
t) gjhzljr ajhvbhjdfybz ufhfynbqys[ ajyljd+
;) yfbvtyjdfybt ctrwbq ,bh;b+
p) gjhzljr byajhvbhjdfybz exfcnybrjd ,bh;tdjq njhujdkb j ghtlcnjzotq ,bh;tdjq njhujdkt+
b) gjhzljr htubcnhfwbb b extnf ,bh;tds[ cltkjr+
r) gjhzljr rjnbhjdrb wty yf ,bh;tdst njdfhs+
k) gjhzljr byajhvbhjdfybz exfcnybrjd ,bh;tdjq njhujdkb j ,bh;tds[ cltkrf[ gj ghtlcnjzotq ,bh;tdjq njhujdkt= d njv xbckt j wtyf[ ,bh;tds[ cltkjr b rjnbhjdrt ,bh;tds[ wty+
v) gjhzljr byajhvbhjdfybz xktyjd ,bh;b b lheub[ exfcnybrjd ,bh;tdjq njhujdkb j rjy].yrneht ,bh; b hsyjxys[ njdfhjd+
y) gjhzljr jceotcndktybz dpfbvys[ hfcxtnjd vt;le xktyfvb ,bh;b b lheubvb exfcnybrfvb ,bh;tdjq njhujdkb ghb pfrk.xtybb ,bh;tds[ cltkjr+
j) vjybnjhbyu pf ghjwtccfvb wtyjj,hfpjdfybz yf ,bh;t c ntv= xnj,s yt ,skj ljgeotyj bcreccndtyyjuj htprjuj gjltyyjuj gjdsitybz bkb cyb;tybz ehjdyz wty= uheggjdjuj cjukfcjdfybz wty= b[ evsiktyyjuj gjdsitybz bkb cyb;tybz= hfcghjcnhfytybz kj;ys[ cke[jd d wtkz[ djpltqcndbz yf wtys\
g) vths= j,tcgtxbdf.obt gjhzljr b lbcwbgkbye d ,bh;tdjq njhujdkt= f nfr;t gjhzljr ghbvtytybz 'nb[ vth+
h) vths= j,tcgtxbdf.obt dsgjkytybt xktyfvb ,bh;b b lheubvb exfcnybrfvb ,bh;tdjq njhujdkb cdzpfyyjuj c ,bh;tdjq ltzntkmyjcnm. pfrjyjlfntkmcndf= exhtlbntkmys[ ljrevtynjd ,bh;b= ghfdbk ,bh;tdjq njhujdkb= htitybq j,otuj cj,hfybz xktyjd ,bh;b b lheub[ jhufyjd eghfdktybz ,bh;+
c) gthtxtym yfheitybq= pf rjnjhst ,bh;f yfkfuftn yf exfcnybrjd ,bh;tdjq njhujdkb inhfas= f nfr;t hfpvth b gjhzljr dpbvfybz 'nb[ inhfajd+
n) hfpvth jnxbcktybq= nfhbajd b lheub[ dpyjcjd b gjhzljr b[ dpbvfybz ,bh;fvb\
2\ Ghfdbkf ,bh;tdjq njhujdkb endth;lftn j,ott cj,hfybt xktyjd ,bh;b\
Ukfdf ^^^\
Jhufybpfwbz , bh ; tdjq njhujdkb b tt exfcnybrb
Cnfnmz 15\ Exfcnybrb , bh ; tdjq njhujdkb
1\ Cjukfcyj yfcnjzotve Pfrjye exfcnybrfvb ,bh;tdjq njhujdkb cxbnf.ncz njkmrj xktys ,bh;b\
2\ Abpbxtcrbt b .hblbxtcrbt kbwf= yt zdkz.obtcz xktyfvb ,bh;b= vjuen ghbybvfnm exfcnbt d ,bh;tdjq njhujdkt kbim xthtp xktyjd ,bh;b-,bh;tds[ gjchtlybrjd\
Cnfnmz 16\ Exfcnbt d , bh ; tdjq njhujdkt xktyjd , bh ; b = yt zdkz . ob [ cz , bh ; tdsvb gjchtlybrfvb
Xktys ,bh;b= yt zdkz.obtcz ,bh;tdsvb gjchtlybrfvb= d ,bh;tdjq njhujdkt exfcnde.n|
f) kbim dj dhtvz njhujdkb htfkmysv njdfhjv ytgjchtlcndtyyj jn cdjtuj bvtyb b pf cdjq cxtn= ,tp ghfdf yf ,bh;tdjt gjchtlybxtcndj+
,) yf jcyjdfybb ljujdjhf= pfrk.xtyyjuj bvb c ,hjrthcrjq rjvgfybtq b ytpfdbcbvsvb ,hjrthfvb= jceotcndkz.obvb cdj. ltzntkmyjcnm yf 'njq ,bh;t\
Cnfnmz 17\ (25.12.2009 N2473)
Cnfnmz 18\ Extn ,bh;tds[ cltkjr ,bh;tdsvb gjchtlybrfvb
1\ <bh;tdst gjchtlybrb j,zpfys dtcnb extn jceotcndktyys[ d ,bh;tdjq njhujdkt ,bh;tds[ cltkjr d cjjndtncndbb c rf;lsv rkbtynjv b [hfybnm vfnthbfks cltkjr d ntxtybt 5 ktn cj lyz b[ dtltybz\
2\ (25.12.2009 N2473)
Cnfnmz 19\ Jnyjitybz vt;le ,bh;tdsvb gjchtlybrfvb b b[ rkbtynfvb
1\ Jnyjitybz vt;le ,bh;tdsvb gjchtlybrfvb b b[ rkbtynfvb jghtltkz.ncz yf jcyjdfybb ljujdjhf\
2\ Flvbybcnhfwbz� ,bh;b yt dvtibdftncz d jnyjitybz rkbtynf b ,bh;tdjuj gjchtlybrf\ Ghb 'njv flvbybcnhfwbz ,bh;b d ghtltkf[ cdjb[ gjkyjvjxbq vj;tn ghbvtyznm d ecnfyjdktyyjv gjhzlrt cfyrwbb d jnyjitybb ,bh;tds[ gjchtlybrjd= yfheibdib[ ecnfyjdktyysq gjhzljr d jnyjitybz[ vt;le ,bh;tdsvb gjchtlybrfvb b b[ rkbtynfvb\ �
3\ <bh;tdst gjchtlybrb ghfdjvjxys nht,jdfnm jn rkbtynjd dytctybt ufhfynbqys[ dpyjcjd yf cdjq cxtn= rjnjhsq e yb[ jnrhsn d hfcxtnys[ exht;ltybz[ (,fyrf[)= f nfr;t ghtljcnfdkznm bv ghfdj jn bvtyb ,bh;tds[ gjchtlybrjd hfcgjhz;fnmcz 'nbvb cevvfvb d cjjndtncndbb c lfyysv bv gjhextybtv\
Cnfnmz 20\ Njdfhyfz 'rcgthnbpf yf ,bh;t
Gj nht,jdfyb. exfcnybrjd ,bh;tdjq njhujdkb ,bh;f j,zpfyf jhufybpjdfnm 'rcgthnbpe rfxtcndf htfkmyjuj njdfhf= gjlkt;fotuj ghjlf;t d ,bh;tdjq njhujdkt\
Статья 21. Гарантии при осуществлении форвардов, фьючерсов� и опционов в биржевой торговле
(20.12.2019 N5686, ввести в действие на 15-й день после опубликования.)
1. Для обеспечения расчетных услуг при осуществлении форвардов, фьючерсов и опционов биржа обязана в установленном порядке заключить соответствующий договор с банком или сама создать клиринговый центр.
2. Клиринговый центр правомочен:
а) выступать в качестве унифицированной стороны биржевых сделок в целях обеспечения гарантии выполнения биржевых сделок между сторонами в отношении каждого контрагента биржевых сделок, определения и выполнения нетто-обязательств и требований;
б) устанавливать виды, размер и порядок взимания взносов, что должно обеспечивать выполнение форвардов, фьючерсов, опционов и возмещение ущерба, возникающего при полном или частичном невыполнении взятых по указанным сделкам обязательств, а также определять иные финансовые обязательства участников указанных сделок;
в) осуществлять в установленном порядке кредитование и обязательное страхование участников форвардов, фьючерсов и опционов в пределах, необходимых для гарантий этих сделок, а также с целью возмещения ущерба, вызванного их невыполнением.
Cnfnmz 22\ Ufhfynbz cdj,jlys[ wty d ,bh;tdjq njhujdkt
1\ <bh;f vj;tn cfvjcnjzntkmyj ecnfyfdkbdfnm|
f) jnxbcktybz bp rjvbccbjyys[= gjkextyys[ ,hjrthjv ,bh;b d djpvtotybt gjchtlybxtcrjq jgthfwbb= jceotcndktyyjq yf ,bh;t+
,) nfhbas b byst dpyjcs= dpbvftvst d gjkmpe ,bh;b c tt xktyjd b lheub[ exfcnybrjd ,bh;tdjq� njhujdkb pf eckeub= jrfpfyyst ,bh;tq b tt gjlhfpltktybzvb+
d) inhfas= dpbvftvst pf yfheitybt ecnfdf ,bh;b= ghfdbk ,bh;tdjq njhujdkb b bys[ ghfdbk= ecnfyjdktyys[ dyenhtyybvb� ljrevtynfvb ,bh;b\
2\ <bh;t pfghtoftncz ecnfyfdkbdfnm|
f) ghtltk b ehjdtym wty ,bh;tds[ njdfhjd d ,bh;tdjq njhujdkt+
,) hfpvth djpyfuhf;ltybz= dpbvftvjuj d gjkmpe ,bh;tds[ gjchtlybrjd pf b[ gjchtlybxtcndj d ,bh;tds[ cltkrf[\
Cnfnmz 23\ Hfphtitybt cgjhf yf ,bh;t
1\ Cgjh= cdzpfyysq c ,bh;tdsvb cltkrfvb= hfccvfnhbdftncz d fh,bnhf;yjq rjvbccbb ,bh;b= cjplfdftvjq yf ,bh;t d rfxtcndt jhufyf gj ljcnb;tyb. cjukfitybz vt;le cnjhjyfvb\
2\ Gjkj;tybt j, fh,bnhf;yjq rjvbccbb ,bh;b b gjhzlrt hfccvjnhtybz cgjhf endth;lftn ,bh;f\
3\ Htitybt fh,bnhf;yjq rjvbccbb ,bh;b� pfbynthtcjdfyyjq cnjhjyjq vj;tn� ,snm d ecnfyjdktyyjv gjhzlrt j,;fkjdfyj d celt\
Cnfnmz 24\ Cke;fobt ,bh;b
1\ Cke;fobvb njdfhyjq ,bh;b (xktyfvb flvbybcnhfwbb ,bh;b) cxbnf.ncz abpbxtcrbt kbwf= exfcnde.obt d tt ltzntkmyjcnb yf jcyjdfybb nheljdjuj ljujdjhf (rjynhfrnf) d gjhzlrt=� ecnfyjdktyyjv pfrjyjlfntkmcndjv Uhepbb\
2\ Eckjdbz nhelf cke;fob[ ,bh;b htuekbhe.ncz yf jcyjdfybb nheljds[ ljujdjhjd\
3\ Cke;fobv ,bh;b pfghtotyj ghbybvfnm exfcnbt d ,bh;tds[ cltkrf[= cjplfdfnm cj,cndtyyst ,hjrthcrbt rjvgfybb= f nfr;t bcgjkmpjdfnm cke;t,ye. byajhvfwb. d kbxys[ bynthtcf[\
4\ Cke;fobt ,bh;b j,zpfys [hfybnm lfyyst yfexyjuj= nt[ybxtcrjuj= rjvvthxtcrjuj [fhfrnthf= hfpukfitybt rjnjhs[ vj;tn ghbxbybnm eoth, ,bh;t bkb tt xktyfv b rkbtynfv\
Cnfnmz 25\ Ufhfynbz cfvjeghfdktybz ,bh;
1\ Dvtifntkmcndj jhufyjd ujcelfhcndtyyjq dkfcnb d ltzntkmyjcnm ,bh;b yt ljgecrftncz= pf bcrk.xtybtv ckexftd= rjulf yfheif.ncz yfcnjzobq Pfrjy b byst yjhvfnbdyst frns\
2\ Htitybt jhufyjd ujcelfhcndtyyjq dkfcnb= rjnjhjt vj;tn gjdktxm (bkb gjdktrkj) ytdsgjkytybt cltkjr� yf ,bh;t� bkb (b) ghbxbybkj eoth, exfcnde.obv d cltkrt cnjhjyfv= vj;tn ,snm j,;fkjdfyj d celt d gjhzlrt= ecnfyjdktyyjv pfrjyjlfntkmcndjv\
Cnfnmz 26\ Kbrdblfwbz ,bh;b
Kbrdblfwbz ,bh;b vj;tn ghjbpjqnb gj htityb. dscituj jhufyf eghfdktybz ,bh;tq - j,otuj cj,hfybz xktyjd ,bh;b= f nfr;t celjv d gjhzlrt= ecnfyjdktyyjv pfrjyjlfntkmcndjv Uhepbb\
Cnfnmz 27\ Gtht[jlyjt gjkj;tybt
Ltzntkmyjcnm e;t cjplfyys[ njdfhys[ ,bh; ghbdtcnb d cjjndtncndbt c yfcnjzobv Pfrjyjv d nht[vtczxysq chjr gjckt tuj ddjlf d ltqcndbt\
Cnfnmz 28\ Pfrk.xbntkmyjt gjkj;tybt
Yfcnjzobq Pfrjy ddtcnb d ltqcndbt gj jge,kbrjdfybb\
Ghtpbltyn Uhepbb������ "lefhl Itdfhlyflpt
N,bkbcb
23 b.yz 1999 ujlf
` 2153 -^^c
Комментарии к документу