Структура документа
View explanations
Связанный документы
Отметки документа
Консолидированный публикации
Вернуться назад - Оригинал
- ●
- Английский
- ●
- Русский
- ●
- Параллельно Английский
- ●
- Параллельно Русский
- ●
- Параллельно Английский - Русский
Консолидированная версия (30/06/2023 - 12/11/2025)
ამ კანონის მიზანია მართლზომიერ მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ, აგრეთვე თვითნებურად დაკავებულ სახელმწიფო საკუთრების მიწაზე ფიზიკური, კერძო სამართლის იურიდიული პირების ან კანონით გათვალისწინებული სხვა ორგანიზაციული წარმონაქმნების საკუთრების უფლების აღიარებით (შემდგომში – საკუთრების უფლების აღიარება) სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული მიწის ფონდის ათვისება და მიწის ბაზრის განვითარების ხელშეწყობა.
საქართველოს 2008 წლის 5 დეკემბრის კანონი №614- სსმ I, №36, 12.12.2008 წ., მუხ.233
ამ კანონში გამოყენებულ ტერმინებს აქვს შემდეგი მნიშვნელობა :
ა) მართლზომიერ მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებული მიწა – სახელმწიფო საკუთრების სასოფლო ან არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთი მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობით (აშენებული, მშენებარე ან დანგრეული) ან მის გარეშე, რომელზედაც (მიწის ნაკვეთზე ან შენობა-ნაგებობაზე) ფიზიკურ ან კერძო სამართლის იურიდიულ პირს ან კანონით გათვალისწინებულ სხვა ორგანიზაციულ წარმონაქმნს მართლზომიერი მფლობელობის უფლება წარმოეშვა ამ კანონის ამოქმედებამდე, აგრეთვე ტექნიკური ინვენტარიზაციის არქივში აღრიცხული, 2004 წლის 4 ოქტომბრამდე თვითნებურად დაკავებული მიწა;
ბ) ( ამოღებულია);
გ) თვითნებურად დაკავებული მიწა – ამ კანონის ამოქმედებამდე ფიზიკური პირის მიერ თვითნებურად დაკავებული სახელმწიფო საკუთრების სასოფლო ან არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთი, რომელზედაც განთავსებულია საცხოვრებელი სახლი (აშენებული, მშენებარე ან დანგრეული) ან არასაცხოვრებელი დანიშნულების შენობა (აშენებული, მშენებარე ან დანგრეული), აგრეთვე დაინტერესებული ფიზიკური პირის საკუთრებაში ან მართლზომიერ მფლობელობაში არსებული მიწის ნაკვეთის მომიჯნავე, თვითნებურად დაკავებული მიწის ნაკვეთი (შენობით ან მის გარეშე), რომელთა ჯამური ფართობი ბარში არ აღემატება 1.25 ჰექტარს, ხოლო „მაღალმთიანი რეგიონების განვითარების შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად განსაზღვრულ მაღალმთიან დასახლებაში − 5 ჰექტარს; კერძო სამართლის იურიდიული პირის საკუთრებაში ან მართლზომიერ მფლობელობაში არსებული მიწის ნაკვეთის მომიჯნავე, თვითნებურად დაკავებული მიწის ნაკვეთი, რომელზედაც განთავსებულია არასაცხოვრებელი დანიშნულების შენობა (აშენებული), რომლის ფართობიც ნაკლებია საკუთრებაში ან მართლზომიერ მფლობელობაში არსებული მიწის ნაკვეთის ფართობზე და რომელიც საკუთრების უფლების აღიარების მოთხოვნის მომენტისთვის სახელმწიფოს მიერ განკარგული არ არის, გარდა ამ მუხლის „ა“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევებისა;
დ) საკუთრების უფლების აღიარება – ფიზიკური ან კერძო სამართლის იურიდიული პირისათვის ან კანონით გათვალისწინებული სხვა ორგანიზებული წარმონაქმნისათვის სახელმწიფო საკუთრების სასოფლო ან არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის, მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობით (აშენებული, მშენებარე ან დანგრეული) ან მის გარეშე, ამ კანონითა და საქართველოს მთავრობის შესაბამისი დადგენილებით დამტკიცებული ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების წესით განსაზღვრული პირობებისა და პროცედურის შესაბამისად საკუთრებაში სასყიდლიანი ან უსასყიდლო ფორმით გადაცემა;
ე) დაინტერესებული პირი – ფიზიკური პირი, ასევე მისი სავარაუდო მემკვიდრე ან უფლებამონაცვლე, რომელიც მართლზომიერად ფლობს (სარგებლობს) ან რომელმაც თვითნებურად დაიკავა სახელმწიფო საკუთრების სასოფლო ან არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთი, რომელზედაც განთავსებულია საცხოვრებელი სახლი (აშენებული ან დანგრეული) ან არასაცხოვრებელი დანიშნულების შენობა (აშენებული), ასევე კერძო სამართლის იურიდიული პირი, რომელმაც მის საკუთრებაში ან მართლზომიერ მფლობელობაში არსებული მიწის ნაკვეთის მომიჯნავედ თვითნებურად დაიკავა მიწის ნაკვეთი, რომელზედაც განთავსებულია არასაცხოვრებელი დანიშნულების შენობა (აშენებული), აგრეთვე კერძო სამართლის იურიდიული პირი ან კანონით გათვალისწინებული სხვა ორგანიზაციული წარმონაქმნი ან მისი უფლებამონაცვლე, რომელიც მართლზომიერად ფლობს (სარგებლობს) სახელმწიფო საკუთრების სასოფლო ან არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთს მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობით (აშენებულით ან დანგრეულით) ან მის გარეშე და რომელსაც ამ კანონით დადგენილი წესით სურს მასზე საკუთრების უფლების მოპოვება, ასევე ის ფიზიკური პირი ან კერძო სამართლის იურიდიული პირი ან სხვა ორგანიზაციული წარმონაქმნი, რომელმაც სახელმწიფო საკუთრების სასოფლო ან არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთით მოსარგებლისაგან საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით შეიძინა/მოიპოვა ამ მიწის ნაკვეთზე განთავსებულ შენობა-ნაგებობაზე საკუთრების უფლება;
ვ) შენობა – სამშენებლო მასალებისა და ნაკეთობებისგან შექმნილი კონსტრუქციული სისტემა, რომელიც გრუნტთან უძრავად არის დაკავშირებული, ქმნის გადახურულ სივრცეს და შემოსაზღვრულია კედლებით, კოლონებით ან/და სხვა შემომზღუდავი კონსტრუქციებით (მათ შორის, ხის კონსტრუქციით), გარდა დროებითი შენობისა;
ზ) დროებითი შენობა – ანაკრები ელემენტებისაგან შედგენილი, ასაწყობ-დასაშლელი ან/და მობილური სისტემა, რომელიც მიწასთან დაკავშირებულია საკუთარი წონით ან/და მშრალი არამონოლითური ჩამაგრებით და რომელსაც არ გააჩნია მიწისქვეშა სათავსები.
მუხლი 3. კანონის რეგულირების სფერო
1. ეს კანონი განსაზღვრავს მართლზომიერ მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ, აგრეთვე თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების ძირითად პირობებს და იმ ორგანოების უფლებამოსილებას, რომლებიც საკუთრების უფლების აღიარების პროცესში წარმოადგენენ სახელმწიფოს.
11 . იმ შემთხვევაში, როდესაც კომპეტენტურმა სახელმწიფო ორგანომ გაასხვისა მხოლოდ მიწის ნაკვეთის არსებითი შემადგენელი ნაწილი და მიწის ნაკვეთზე, ამ კანონის მოთხოვნებიდან გამომდინარე, ვერ განხორციელდება საკუთრების უფლების აღიარება, მიწის ნაკვეთის არსებით შემადგენელ ნაწილზე საკუთრების უფლებით მიკუთვნებულ მიწის ნაკვეთს განსაზღვრავს „ სახელმწიფო ქონების შესახებ “ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული ქონების მმართველი .
2. საკუთრების უფლების აღიარებას არ ექვემდებარება თვითნებურად დაკავებული სახელმწიფო საკუთრების სასოფლო ან არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების შემდეგი მიწა:
ა) პირუტყვის გადასარეკი ტრასა;
ბ) წყლის სახელმწიფო ფონდის მიწა, გარდა იმ მიწის ნაკვეთებისა, რომელთა საკუთრებაში გადაცემა და გამოყენება შესაძლებელია „წყლის შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილი მოთხოვნების შესაბამისად;
[ ბ) წყლის სახელმწიფო ფონდის მიწა, გარდა იმ მიწის ნაკვეთებისა, რომელთა საკუთრებაში გადაცემა და გამოყენება შესაძლებელია „წყლის რესურსების მართვის შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილი მოთხოვნების შესაბამისად; (ამოქმედდეს 2026 წლის 1 სექტემბრიდან)]
გ) სახელმწიფო ტყის მიწა, გარდა იმ მიწის ნაკვეთისა, რომელიც დაკავებულია ფიზიკური პირის ან კერძო სამართლის იურიდიული პირის ან კანონით გათვალისწინებული სხვა ორგანიზაციული წარმონაქმნის მიერ, რომლის საკუთრებაში გადაცემა შესაძლებელია სახელმწიფო ტყის მართვის შესაბამისი უფლებამოსილი ორგანოს დასკვნის შესაბამისად და რომლის ამორიცხვა ხელს არ შეუშლის სახელმწიფო ტყის მართვისა და დაცვის განხორციელებას;
დ) დაცული ტერიტორია, გარდა დაცული ლანდშაფტისა და მრავალმხრივი გამოყენების ტერიტორიისა;
ე) რეკრეაციული დანიშნულების პარკი, ტყე-პარკი, სკვერი და სხვა ტერიტორია, გარდა საქართველოს მთავრობის შესაბამისი დადგენილებით განსაზღვრული საქართველოს კურორტების, საკურორტო ადგილების, სამთო-სათხილამურო ცენტრებისა და შავი ზღვის სანაპიროს სარეკრეაციო ტერიტორიის სტატუსის მქონე ტერიტორიებისა;
ვ) ისტორიის, კულტურის, ბუნებისა და საკულტო-რელიგიური ძეგლები;
ზ) საზოგადოებრივი სარგებლობის მიწის ნაკვეთი (მოედანი, ქუჩა, გასასვლელი, გზა, ტროტუარი, სანაპირო), დასასვენებელი ადგილი (პარკი, ტყე-პარკი, სკვერი, ხეივანი), დენდროლოგიური პარკი და ბოტანიკური ბაღი;
თ) თუ მასზე განთავსებულია წყალსაცავი, ჰიდროტექნიკური ნაგებობა და ამ ობიექტების სანიტარიულ-დაცვითი ზონები;
ი) თუ მასზე განთავსებულია საზოგადოებრივი ინფრასტრუქტურის (სატრანსპორტო და მიწისქვეშა კომუნიკაციების, წყალმომარაგების, კანალიზაციის, კავშირგაბმულობისა და ელექტროგაყვანილობის) ობიექტები;
კ) სპეციალური დანიშნულების (თავდაცვისა და მობილიზაციისათვის განკუთვნილი) მიწის ნაკვეთები;
ლ) სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული ობიექტებით დაკავებული მიწის ნაკვეთი, მათ შორის, ის მიწის ნაკვეთი, რომელზე განთავსებული სახელმწიფო ქონებაც „სახელმწიფო ქონების შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად არ ექვემდებარება პრივატიზებას;
მ) სასაფლაო და პანთეონი;
ნ) სანიტარიული და დაცვითი ზონები;
ო) თუ იგი განკუთვნილია ნავთობისა და გაზის მაგისტრალური მილსადენებისა და მათთან დაკავშირებული მიწისქვეშა და მიწისზედა საშუალებების მშენებლობისა და ექსპლუატაციისათვის;
პ) საძოვარი.
3. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციულ საზღვრებში საკუთრების უფლების აღიარებას ექვემდებარება საქართველოს მთავრობის შესაბამისი დადგენილებით განსაზღვრული მაგისტრალური მილსადენების დაცვის III და IV ზონებში თვითნებურად დაკავებული სახელმწიფო საკუთრების სასოფლო ან არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწა.
4. „მიწის ნაკვეთებზე უფლებათა სისტემური და სპორადული რეგისტრაციის წესისა და საკადასტრო მონაცემების სრულყოფის შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებულ შემთხვევაში მართლზომიერ მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწაზე, აგრეთვე თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლებისა და რეგისტრირებულ მონაცემებში ცვლილების რეგისტრაცია (სისტემური რეგისტრაცია და სპორადული რეგისტრაცია) ხდება „მიწის ნაკვეთებზე უფლებათა სისტემური და სპორადული რეგისტრაციის წესისა და საკადასტრო მონაცემების სრულყოფის შესახებ“ საქართველოს კანონის, ამ კანონისა და მათ საფუძველზე გამოცემული ნორმატიული აქტების შესაბამისად.
მუხლი 4. თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარებაზე უფლებამოსილი ორგანო
1. თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე, გარდა ამ მუხლის მე-4 პუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევისა, საკუთრების უფლების აღიარებაზე უფლებამოსილია შესაბამისი მუნიციპალიტეტის აღმასრულებელ ორგანოსთან (ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტში − ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან) არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისია, რომელიც თავის ფუნქციებს ასრულებს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის VIII თავით განსაზღვრული ფორმალური ადმინისტრაციული წარმოების წესითა და ამ კანონით დადგენილი წესით. კომისია უფლებამოსილია გადაწყვეტილების მიღებამდე, საჭიროების შემთხვევაში, ადმინისტრაციული სამართალწარმოების ფარგლებში კონსულტაციისთვის მიიწვიოს შესაბამისი სახელმწიფო უწყების კომპეტენტური წარმომადგენელი (წარმომადგენლები).
1 1. საქართველოს მთავრობის შესაბამისი დადგენილებით განსაზღვრულ საქართველოს კურორტების, საკურორტო ადგილების, სამთო-სათხილამურო ცენტრებისა და შავი ზღვის სანაპიროს სარეკრეაციო ტერიტორიის სტატუსის მქონე ტერიტორიებზე საქართველოს მთავრობამ შესაძლებელია განსაზღვროს თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების უფლებამოსილების მქონე სხვა ორგანო.
1 2. თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის ამ მუხლითა და ამ კანონის მე-6 მუხლით გათვალისწინებული უფლებამოსილება არის მუნიციპალიტეტისათვის სახელმწიფოს მიერ დელეგირებული უფლებამოსილება, რომლის განხორციელებაზე დარგობრივ ზედამხედველობას საქართველოს ორგანული კანონით „ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსი“ დადგენილი წესით ახორციელებს საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო.
2. კომისიის შექმნისა და საქმიანობის სამართლებრივი საფუძვლები განისაზღვრება საქართველოს მთავრობის შესაბამისი დადგენილებით დამტკიცებული ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების წესით.
3. თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიაში უფლებამოსილების განხორციელებისათვის კომისიის წევრებს ანაზღაურება არ მიეცემათ. ეს შეზღუდვა არ ვრცელდება ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის წევრებზე, რომელთა საქმიანობა შეიძლება დაფინანსდეს დელეგირებული უფლებამოსილების განხორციელებისათვის გამოყოფილი ფინანსური რესურსებიდან, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიერ განსაზღვრული ოდენობითა და წესით.
4. „მიწის ნაკვეთებზე უფლებათა სისტემური და სპორადული რეგისტრაციის წესისა და საკადასტრო მონაცემების სრულყოფის შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული სისტემური რეგისტრაციის (შემდგომ − სისტემური რეგისტრაცია) ფარგლებში საქართველოს იუსტიციის მინისტრის ბრძანებით განსაზღვრულ გეოგრაფიულ არეალში (არეალებში) მდებარე თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღნიშნული ბრძანებით დადგენილი ვადით აღიარებაზე უფლებამოსილია საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს მმართველობის სფეროში მოქმედი საჯარო სამართლის იურიდიული პირი – საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო (შემდგომ – სააგენტო). სისტემური რეგისტრაციის დასრულების შემდეგ შესაბამის გეოგრაფიულ არეალში მდებარე თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარება გაგრძელდება საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით.
5. სისტემური რეგისტრაციის ფარგლებში სააგენტო უფლებამოსილია საკუთრების უფლება აღიაროს, ამ კანონის მე-2 მუხლის „გ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული მიწის გარდა, აგრეთვე თვითნებურად დაკავებულ სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების (სათიბის, სახნავის (მათ შორის, მრავალწლიანი ნარგავებით დაკავებული, საბაღე, საბოსტნე) ან საკარმიდამოს კატეგორიის) მიწის ნაკვეთზე იმ შემთხვევაშიც, თუ მასზე განთავსებული არ არის შენობა-ნაგებობა ან ის არ არის დაინტერესებული პირის საკუთრებაში ან მართლზომიერ მფლობელობაში არსებული მიწის ნაკვეთის მომიჯნავე მიწის ნაკვეთი და მათი ჯამური ფართობი ბარში არ აღემატება 1.25 ჰექტარს, ხოლო „მაღალმთიანი რეგიონების განვითარების შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად განსაზღვრულ მაღალმთიან დასახლებაში − 5 ჰექტარს.
6. სისტემური რეგისტრაციის ფარგლებში საკუთრების უფლების აღიარების წესი განისაზღვრება საქართველოს იუსტიციის მინისტრის ბრძანებით დამტკიცებული „საჯარო რეესტრის შესახებ“ ინსტრუქციით.
1. მართლზომიერ მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარებაზე უფლებამოსილია სააგენტო, რომელიც ამ უფლებამოსილებას ახორციელებს კანონით დადგენილი წესით.
2. მართლზომიერ მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარება ხორციელდება უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეესტრში მართლზომიერი მფლობელის (მოსარგებლის) საკუთრების უფლების რეგისტრაციით.
მუხლი 5. მართლზომიერ მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების წესი
1. მართლზომიერ მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ მოთხოვნის განხილვის საფუძველია დაინტერესებული პირის მიერ წერილობითი განცხადების წარდგენა სააგენტოში.
2. მართლზომიერ მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ მოთხოვნის დასადასტურებლად დაინტერესებულმა პირმა უნდა წარადგინოს:
ა) მიწის მართლზომიერი მფლობელობის (სარგებლობის) დამადასტურებელი დოკუმენტი;
ბ) მიწის ნაკვეთის საკადასტრო აგეგმვითი/აზომვითი ნახაზი;
გ) საკუთრების უფლების აღიარების საფასურის გადახდის დამადასტურებელი დოკუმენტი;
დ) დაინტერესებული პირის საიდენტიფიკაციო დოკუმენტები;
ე) საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული სხვა დოკუმენტაცია.
3. მართლზომიერ მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარება ხორციელდება კანონით დადგენილი წესით და დადგენილ ვადებში.
მუხლი 51. თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების წესი
1. თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ მოთხოვნის განხილვის საფუძველია დაინტერესებული პირის მიერ წერილობითი განცხადების წარდგენა კომისიაში.
2. თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ მოთხოვნისგანხილვისას გათვალისწინებული უნდა იქნეს მოთხოვნის სივრცის დაგეგმარებისა დაქალაქთმშენებლობითი გეგმების პირობებთან შესაბამისობა.
3. თუ კანონით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ მოთხოვნის დასადასტურებლად დაინტერესებულმა პირმა უნდა წარადგინოს:ა) მიწის თვითნებურად დაკავების დამადასტურებელი დოკუმენტი ან/და მოწმის ჩვენება;
ბ) მიწის ნაკვეთის საკადასტრო აგეგმვითი/აზომვითი ნახაზი, ხოლო ამ კანონის მე-3 მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში – მიწის ნაკვეთის საკადასტრო აგეგმვითი/აზომვითი ნახაზი, რომელზედაც მითითებული უნდა იყოს მაგისტრალური მილსადენის ადგილმდებარეობა და მაგისტრალურ მილსადენსა და მიწის ნაკვეთს შორის მანძილი;
გ) ინფორმაცია საკუთრების უფლების აღიარების საფასურის ოდენობის დასადგენად;
დ) დაინტერესებული პირის საიდენტიფიკაციო დოკუმენტების ასლები.
31. თუ დაინტერესებული პირის მიერ წარდგენილი სხვა დოკუმენტაციით უტყუარად არ დგინდება, რომ თვითნებურად დაკავებულ მიწის ნაკვეთზე შენობა-ნაგებობა (აშენებული, მშენებარე ან დანგრეული) განთავსებულია ამ კანონის ამოქმედებამდე, თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისია ან სააგენტო უფლებამოსილია სისტემური რეგისტრაციის ფარგლებში დაინტერესებულ პირს დამატებით მოსთხოვოს ექსპერტიზის დასკვნა, რომელიც დაადასტურებს აღნიშნულ მიწის ნაკვეთზე შენობა-ნაგებობის (აშენებული, მშენებარე ან დანგრეული) ამ კანონის პირველი–მე-6 და მე-8 მუხლების ამოქმედებამდე (2007 წლის 20 სექტემბერი) არსებობის ფაქტს.
4. თუ კანონით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, კომისია დაინტერესებული პირის განცხადებას განიხილავს მისი მიღებიდან 2 თვის ვადაში. თუ საკუთრების უფლებისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებათა დასადგენად აუცილებელია 2 თვეზე მეტი ვადა, კომისია უფლებამოსილია განცხადების განხილვის ვადა დამატებით გაზარდოს არაუმეტეს 6 თვით.
5. თუ დაინტერესებული პირის მოთხოვნა თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ მთლიანად ან ნაწილობრივ აკმაყოფილებს ამ კანონით განსაზღვრულ პირობებს და კომისია დადებით გადაწყვეტილებას მიიღებს, კომისია დაინტერესებულ პირს უგზავნის წერილობით შეტყობინებას საკუთრების უფლების აღიარების საფასურის შესაბამისი ოდენობისა და მისი სრულად გადახდის ვალდებულების თაობაზე. თუ დაინტერესებული პირი გადაიხდის საკუთრების უფლების აღიარების საფასურის წერილობითი შეტყობინებით დადგენილ ოდენობას, კომისია გასცემს საკუთრების უფლების მოწმობას და დამოწმებულ საკადასტრო აგეგმვით/აზომვით ნახაზს, რომელზედაც სხვა საკადასტრო მონაცემებთან ერთად ასახული უნდა იყოს საკუთრებისუფლებააღიარებული მიწის ნაკვეთისა და მასზე განთავსებული შენობის საზღვრები და ფართობი.
6. სავარაუდო მემკვიდრეზე საკუთრების უფლების მოწმობის გაცემის შემდეგ სამკვიდრო მოწმობის გაცემის წესი განისაზღვრება საქართველოს კანონმდებლობით.
7. თუ დაინტერესებული პირის მოთხოვნა საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ არ აკმაყოფილებს ამ კანონით განსაზღვრულ პირობებს ან განცხადებისათვის დართული დოკუმენტებით არ დასტურდება თვითნებურად დაკავების ფაქტი, კომისია იღებს წერილობით გადაწყვეტილებას საკუთრების უფლების აღიარებაზე უარის თქმის თაობაზე.
8. თუ კომისიამ ამ კანონით დადგენილ ვადაში არ მიიღო გადაწყვეტილება საკუთრების უფლების აღიარების ან საკუთრების უფლების აღიარებაზე უარის თქმის თაობაზე, ეს ჩაითვლება მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარებაზე უარის თქმად და იგი გასაჩივრდება საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით.
9. კომისია მის უფლებამოსილებასთან დაკავშირებულ საკითხზე გამოსცემს ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს − განკარგულებას.
მუხლი 6. საკუთრების უფლების აღიარების საფასურის ოდენობა და გადახდის წესი
1. მართლზომიერ მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებული მიწა დაინტერესებულ ფიზიკურ პირს საკუთრებაში გადაეცემა უსასყიდლოდ, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც მიწის მართლზომიერ მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებობა დგინდება ამ მიწაზე განთავსებული შენობა- ნაგებობის პრივატიზაციის დამადასტურებელი დოკუმენტაციით.
11. სისტემური რეგისტრაციის გეოგრაფიულ არეალში მდებარე მიწის ნაკვეთთან დაკავშირებით სპორადული რეგისტრაციისთვის დადგენილი წესით წარდგენილი განცხადების საფუძველზე სააგენტოს მიერ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარების საფასური განისაზღვრება საქართველოს მთავრობის დადგენილებით. აღნიშნული საფასური არ უნდა აღემატებოდეს საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი, 2021 წლის 8 დეკემბერს მოქმედი, სააგენტოს მიერ გაწეული მომსახურების საფასურის უმაღლესი განაკვეთის ორმაგ ოდენობას.
2. მართლზომიერ მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებული მიწის ყოველ კვადრატულ მეტრზე, კერძო სამართლის იურიდიული პირებისთვის, ასევე ამ მუხლის პირველ პუნქტში განსაზღვრულ შემთხვევაში, საკუთრების უფლების აღიარების საფასური შეადგენს საკუთრების უფლების აღიარების მოთხოვნის დროისთვის არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ერთ კვადრატულ მეტრზე საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შესაბამისად მუნიციპალიტეტის წარმომადგენლობითი ორგანოს გადაწყვეტილებით განსაზღვრული ქონების გადასახადის წლიური განაკვეთის ხუთმაგ ოდენობას, ხოლო სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ყოველ ჰექტარზე – საკუთრების უფლების აღიარების მოთხოვნის დროისთვის საქართველოს საგადასახადო კოდექსით განსაზღვრულ მიწაზე ქონების გადასახადის წლიური განაკვეთის ხუთმაგ ოდენობას.
3. თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების საფასური:
ა) კერძო სამართლის იურიდიული პირისათვის შეადგენს: არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ყოველ კვადრატულ მეტრზე – მოთხოვნის დროისათვის შესაბამის მიწაზე მოქმედ ნორმატიულ ფასს, ხოლო სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ყოველ ჰექტარზე – საკუთრების უფლების აღიარების მოთხოვნის დროისათვის საქართველოს მთავრობის მიერ დადგენილი მიწაზე ქონების გადასახადის წლიური განაკვეთის ასმაგ ოდენობას;
ბ) ფიზიკური პირისათვის შეადგენს: სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ყოველ ჰექტარზე – საკუთრების უფლების აღიარების მოთხოვნის დროისათვის საქართველოს საგადასახადო კოდექსით განსაზღვრულ მიწაზე ქონების გადასახადის წლიური განაკვეთის ათმაგ ოდენობას, ხოლო არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ყოველ კვადრატულ მეტრზე – საკუთრების უფლების აღიარების მოთხოვნის დროისათვის საქართველოს საგადასახადო კოდექსით განსაზღვრულ მიწაზე ქონების გადასახადის წლიური განაკვეთის ოცმაგ ოდენობას, მაგრამ თუ მიწაზე ქონების გადასახადის წლიური განაკვეთის ოცმაგი ოდენობა მეტია მიწის ერთ კვადრატულ მეტრზე მოქმედ ნორმატიულ ფასზე, მაშინ თვითნებურად დაკავებული მიწის ყოველ კვადრატულ მეტრზე საკუთრების უფლების აღიარების საფასური შეადგენს მოთხოვნის დროისათვის შესაბამის მიწაზე მოქმედ ნორმატიულ ფასს.
31. (ამოღებულია).
3 2. თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების საფასური საქართველოს მთავრობის მიერ დადგენილი წესით და განსაზღვრულ შემთხვევებში შეიძლება განისაზღვროს მიწის ნორმატიული ფასით.
4. საკუთრების უფლების აღიარების საფასური გადახდილ უნდა იქნეს ერთიანად.
41. 2025 წლის 1 იანვრამდე სისტემური რეგისტრაციის ფარგლებში მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარება ხდება ამ მუხლით გათვალისწინებული საკუთრების უფლების აღიარების საფასურის გადახდის გარეშე.
5. საქართველოს მთავრობა უფლებამოსილია დაადგინოს თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების საფასურისგან განთავისუფლების შემთხვევები.
თავი III. გარდამავალი და დასკვნითი დებულებანი
მუხლი 7. გარდამავალი დებულებანი
2007 წლის 15 სექტემბრამდე საქართველოს პრეზიდენტმა შეიმუშაოს და დაამტკიცოს :
ა) „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების წესი“;
ბ) საკუთრების უფლების მოწმობის ფორმა.
1. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ქობულეთისა და ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტების სოფლად მცხოვრებ კომლებს (ოჯახებს), რომლებსაც საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით საკუთრებაში არ გადასცემიათ მიწის ნაკვეთები, მართლზომიერ მფლობელობაში არსებულ მიწის ნაკვეთებთან ერთად ამ კანონის ამოქმედებამდე თვითნებურად დაკავებული სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთებიდან 0.30 ჰექტრამდე მიწის ნაკვეთები საკუთრებაში უსასყიდლოდ გადაეცემათ.
2. ამ მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად უსასყიდლოდ გადაცემული სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთისა და ამ კანონის მე-2 მუხლის „გ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული მიწის ნაკვეთის ჯამური ფართობი ერთ ფიზიკურ პირზე ან კომლზე (კომლის წევრებზე) ბარში არ უნდა აღემატებოდეს 1.25 ჰექტარს, ხოლო „მაღალმთიანი რეგიონების განვითარების შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად განსაზღვრულ მაღალმთიან დასახლებაში − 5 ჰექტარს.
1. წალკის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე 2009 წლის 1 ივნისის მდგომარეობით ჩასახლებულ კომლებს (ოჯახებს), რომლებსაც საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით წალკის მუნიციპალიტეტის ფარგლებში საკუთრებაში არ გადასცემიათ მიწის ნაკვეთები ან/და რომელთაც თვითნებურად აქვთ დაკავებული სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთები, საცხოვრებელი ადგილის მიხედვით, ადმინისტრაციული ერთეულის საზღვრის ფარგლებში 0.30 ჰექტრიდან 1 ჰექტრამდე მიწის ნაკვეთები საკუთრებაში უსასყიდლოდ გადაეცემათ.
2. ამ მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად უსასყიდლოდ გადაცემული მიწის ნაკვეთისა და ამ კანონის მე-2 მუხლის „გ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული მიწის ნაკვეთის ჯამური ფართობი ერთ ფიზიკურ პირზე ან კომლზე (კომლის წევრებზე) ბარში არ უნდა აღემატებოდეს 1.25 ჰექტარს, ხოლო „მაღალმთიანი რეგიონების განვითარების შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად განსაზღვრულ მაღალმთიან დასახლებაში − 5 ჰექტარს.
1. კერძო სამართლის იურიდიული პირის მართლზომიერ მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწაზე 2011 წლის 1 ივლისიდან საკუთრების უფლების აღიარების საფასური უთანაბრდება კერძო სამართლის იურიდიული პირის მიერ თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების საფასურს.
2. დაუშვებელია კერძო სამართლის იურიდიული პირის მიერ ამ მუხლით განსაზღვრული უძრავი ნივთის გასხვისება ან იპოთეკით დატვირთვა, ასევე ვალდებულების გამო გადახდევინების მიქცევა საკუთრების უფლების აღიარებით საკუთრების უფლების რეგისტრაციიდან 6 თვის ვადაში, გარდა ამ მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევისა.
3. ამ მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებული შეზღუდვის მოხსნა შესაძლებელია მარეგისტრირებელი ორგანოს შესაბამისი კომისიის გადაწყვეტილებით, რომელსაც ხელმძღვანელობს სააგენტოს თავმჯდომარე. კომისია გადაწყვეტილებას იღებს დაინტერესებული პირის განცხადების საფუძველზე, სახელმწიფო ან საზოგადოებრივი ინტერესის, ასევე ამ უძრავი ნივთის ფუნქციური დანიშნულების გათვალისწინებით.
2012 წლის 1 იანვრიდან კერძო სამართლის იურიდიული პირი კარგავს მართლზომიერ მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ, ასევე თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების უფლებას. აღნიშნული თარიღის შემდეგ საკუთრების უფლების მოპოვება შესაძლებელია სახელმწიფო ქონების პრივატიზაციისათვის დადგენილი ზოგადი წესის შესაბამისად.
მუხლი 75. საქართველოს მთავრობის მიერ მისაღები ნორმატიული აქტები
1. საქართველოს მთავრობამ 2014 წლის 1 აპრილამდე მიიღოს შემდეგი დადგენილებები:
ა) „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების წესისა და საკუთრების უფლების მოწმობის ფორმის დამტკიცების შესახებ“;
ბ) „საქართველოს კურორტების, საკურორტო ადგილების, სამთო-სათხილამურო ცენტრებისა და შავი ზღვის სანაპიროს ტერიტორიებისათვის სარეკრეაციო ტერიტორიის სტატუსის მინიჭების და მათი საზღვრების დამტკიცების შესახებ“;
გ) „მაგისტრალური მილსადენების (ნავთობის, ნავთობპროდუქტების, ნავთობის თანმდევი და ბუნებრივი გაზის და მათი ტრანსფორმაციის პროდუქტების) დაცვის წესისა და მათი დაცვის ზონების დადგენის შესახებ“.
2. საქართველოს მთავრობის მიერ ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული ნორმატიული აქტების მიღებამდე იურიდიულ ძალას ინარჩუნებს საქართველოს პრეზიდენტის შემდეგი ნორმატიული აქტები:
ა) „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების წესისა და საკუთრების უფლების მოწმობის ფორმის დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს პრეზიდენტის 2007 წლის 15 სექტემბრის №525 ბრძანებულება;
ბ) „საქართველოს კურორტების, საკურორტო ადგილების, სამთო-სათხილამურო ცენტრებისა და შავი ზღვის სანაპიროს ტერიტორიებისათვის სარეკრეაციო ტერიტორიის სტატუსის მინიჭებისა და საზღვრების დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს პრეზიდენტის 2005 წლის 29 ნოემბრის №968 ბრძანებულება;
გ) „მაგისტრალური მილსადენების (ნავთობის, ნავთობპროდუქტების, ნავთობის თანმდევი და ბუნებრივი გაზის და მათი ტრანსფორმაციის პროდუქტების) დაცვის წესისა და მათი დაცვის ზონების დადგენის შესახებ“ საქართველოს პრეზიდენტის 2009 წლის 27 დეკემბრის №963 ბრძანებულება.
მუხლი 76. თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის უფლებამონაცვლეობა
1. მუნიციპალიტეტის აღმასრულებელ ორგანოსთან (ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტში − ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან) შექმნილი თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისია არის ამ მუხლის ამოქმედებამდე შესაბამისი მუნიციპალიტეტის წარმომადგენლობით ორგანოსთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის უფლებამონაცვლე.
2. მუნიციპალიტეტების აღმასრულებელ ორგანოსთან (ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტში − ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან) შექმნილმა თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიებმა ამ მუხლის ამოქმედებამდე არსებული წესით შეტანილ განცხადებებზე ადმინისტრაციული წარმოება გააგრძელონ ან/და დაასრულონ ამ მუხლის ამოქმედებამდე არსებული წესის შესაბამისად, თუ ამ კანონით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.
სისტემური რეგისტრაციის დაწყებიდან 10 სამუშაო დღის ვადაში მუნიციპალიტეტების აღმასრულებელ ორგანოებთან (ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტში − ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან) შექმნილმა თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიებმა სააგენტოს განსახილველად გაუგზავნონ შესაბამის გეოგრაფიულ არეალში (არეალებში) მდებარე თვითნებურად დაკავებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების მოთხოვნის შემცველი, მათთვის წარდგენილი განცხადებები, რომლებზედაც შესაბამის კომისიას საბოლოო გადაწყვეტილება არ მიუღია.
მუხლი 8. ძალადაკარგული ნორმატიული აქტი
„ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების წესის“ დამტკიცების თაობაზე საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების ამოქმედებისთანავე ძალადაკარგულად იქნეს ცნობილი „ფიზიკური პირებისა და კერძო სამართლის იურიდიული პირების სარგებლობაში არსებული არასასოფლო - სამეურნეო დანიშნულების მიწის კერძო საკუთრებად გამოცხადების შესახებ“ საქართველოს კანონი (საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე, №4, 1998 წელი, მუხ. 33).
1. ეს კანონი, გარდა პირველი–მე-6 და მე-8 მუხლებისა, ამოქმედდეს გამოქვეყნებისთანავე .
2. ამ კანონის პირველი–მე-6 და მე-8 მუხლები ამოქმედდეს „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების წესის“ დამტკიცების თაობაზე საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების ამოქმედებისთანავე.
საქართველოს პრეზიდენტი
მ . სააკაშვილი
თბილისი ,
2007 წლის 11 ივლისი .
№ 527 4– რს
Контролный текст по состоянию на 30.06. 2023 N3428
Закон Грузии
О признании права собственности на земельные участки, находящиеся во владении (пользовании) физических лиц и юридических лиц частного права
Глава I
Общие положения
Статья 1. Цель Закона (5.12.2008 N614)
Цель настоящего Закона - освоение земельного фонда, находящегося в собственности государства, путем признания права собственности на земли, находящиеся в правомерном владении (пользовании) физических лиц и юридических лиц частного права или иных организационных образований, предусмотренных законом, а также на самовольно занятые указанными лицами земли, находящиеся в государственной собственности (далее – признание права собственности), и содействие развитию земельного рынка.
Статья 2. Разъяснение терминов
Термины, использованные в настоящем Законе имеют следующие значения:
а) земля, находящаяся в правомерном владении (пользовании), - земельный участок сельскохозяйственного или несельскохозяйственного назначения, находящийся в государственной собственности, с размещенными на нем зданиями и сооружениями (построенными, строящимися или разрушенными) или без них, на который (на земельный участок или здание и сооружение) у физического лица или юридического лица частного права либо иного организационного образования, предусмотренного законом, возникло право правомерного владения до введения настоящего Закона в действие, а также самовольно занятая до 4 октября 2004 года земля, состоящая на учете в Архиве технической инвентаризации; (11.12.2019 N5501, ввести в действие с 1 января 2020 года.)
б) (5.12.2008 N614)
в) самовольно занятая земля – находящийся в государственной собственности земельный участок сельскохозяйственного или несельскохозяйственного назначения, самовольно занятый физическим лицом до введения настоящего Закона в действие, на котором размещен жилой дом (построенный, строящийся или разрушенный) или здание нежилого назначения (построенное, строящееся или разрушенное), а также самовольно занятый земельный участок (с размещенным на нем зданием или без него), смежный с земельным участком, находящимся в собственности или правомерном владении заинтересованного физического лица, суммарная площадь которых на равнине не превышает 1.25 гектара, а в высокогорном населенном пункте, определенном в соответствии с Законом Грузии «О развитии высокогорных регионов», – 5 гектаров; самовольно занятый земельный участок, смежный с земельным участком, находящимся в собственности или правомерном владении юридического лица частного права, на котором размещено здание (построенное) нежилого назначения, площадь которого меньше площади земельного участка, находящегося в собственности или правомерном владении, и который к моменту требования о признании права собственности не находится в распоряжении государства, кроме случаев, предусмотренных подпунктом «а» настоящей статьи; (11.12.2019 N5501, ввести в действие с 1 января 2020 года.)
г) признание права собственности - передача физическому лицу или юридическому лицу частного права либо иному предусмотренному законом организованному образованию земельного участка сельскохозяйственного или несельскохозяйственного назначения, находящегося в государственной собственности, с размещенными на нем зданиями и сооружениями (построенными, строящимися или разрушенными) или без них, в возмездной или безвозмездной форме в соответствии с условиями и процедурами, определенными настоящим Законом и Порядком признания права собственности на земельные участки, находящиеся во владении (пользовании) физических лиц и юридических лиц частного права, утвержденным соответствующим постановлением Правительства Грузии; (20.09.2013 N1248)
д) заинтересованное лицо – физическое лицо, а также его предполагаемый наследник или правопреемник, который правомерно владеет (пользуется) или которое самовольно заняло находящийся в государственной собственности земельный участок сельскохозяйственного или несельскохозяйственного назначения, на котором размещен жилой дом (построенный или разрушенный) либо здание нежилого назначения (построенное), а также юридическое лицо частного права, которое самовольно заняло земельный участок, на котором размещено здание (построенное) нежилого назначения, смежный земельному участку, находящемуся в его собственности или правомерном владении, а также юридическое лицо частного права или предусмотренное Законом иное организационное образование либо его правопреемник, которое правомерно владеет (пользуется) находящимся в государственной собственности земельным участком сельскохозяйственного или несельскохозяйственного назначения с размещенными на нем зданиями и сооружениями (построенными или разрушенными) либо без них и которое желает в порядке, установленном настоящим Законом, приобрести право собственности на него, а также физическое лицо или юридическое лицо частного права либо иное организационное образование, которое от пользователя земельным участком сельскохозяйственного или несельскохозяйственного назначения, находящимся в государственной собственности, в порядке, установленном законодательством Грузии, приобрело/получило право собственности на здания и сооружения, размещенные на этом земельном участке; (25.12.2009 N2463)
е) здание – конструктивная система, созданная из строительных материалов и изделий, которая прочно привязана к грунту, образует крытое пространство и ограничена стенами, колоннами или (и) иными ограждающими конструкциями (в том числе – деревянными конструкциями), кроме временного здания; (11.12.2019 N5501, ввести в действие с 1 января 2020 года.)
ж) временное здание – составленное из сборных элементов сборно-разборная или (и) мобильная система, связанная с землей собственным весом или (и) сухим немонолитным креплением и не имеющая подземных помещений. (25.12.2009 N2463)
Статья 3. Сфера регулирования Закона (5.12.2008 N614)
1. Настоящий Закон определяет основные условия признания права собственности на земли, находящиеся в правомерном владении (пользовании), а также на самовольно занятые земли и полномочия органов, представляющих государство в процессе признания права собственности.
11. В случае, когда компетентным государственным органом отчуждается только существенная составная часть земельного участка и, исходя из требований настоящего Закона, на земельном участке не может осуществиться признание права собственности, земельный участок, предоставленный с правом собственности на существенную составную часть земельного участка, определяет управляющий имуществом, предусмотренный Законом Грузии «О государственном имуществе». (5.06.2012 N6379)
2. Право собственности не подлежит признанию в отношении следующих самовольно занятых земель сельскохозяйственного или несельскохозяйственного назначения, находящихся в государственной собственности:
а) трассы для прогона скота;
б) земли Государственного водного фонда, кроме тех земельных участков, передача в собственность и использование которых допускается в соответствии с требованиями, установленными Законом Грузии «О воде»;
б) земли Государственного водного фонда, кроме земельных участков, передача в собственность и использование которых допускаются в соответствии с требованиями, установленными Законом Грузии «Об управлении водными ресурсами; (30.06.2023 N3428, ввести в действие с 1 сентября 2026 года.)
в) земли государственного леса, кроме земельных участков, занятых физическими лицами или юридическими лицами частного права либо предусмотренными законом иными организационными образованиями, передача в собственность которым допускается согласно заключению соответствующего правомочного органа управления государственным лесом и исключение которых не будет препятствовать осуществлению управления государственным лесом и его охраны; (22.05.2020 N5964, ввести в действие с 1 января 2021 года.)
г) охраняемые территории, кроме охраняемых ландшафтов и территорий многостороннего использования;
д) парки, лесопарки, скверы и другие территории рекреационного назначения, кроме определенных соответствующим постановлением Правительства Грузии территорий курортов, курортных местностей, горнолыжных центров и Черноморского побережья Грузии, имеющих статус рекреационной территории; (20.09.2013 N1248)
е) памятники истории, культуры, природы, культовые и религиозные памятники;
ж) земельные участки общественного пользования (площади, улицы, переходы, дороги, тротуары, набережные), места отдыха (парки, лесопарки, скверы, аллеи), дендрологический парк и ботанический сад;
з) если на них расположены водохранилище, гидротехническое сооружение и санитарно-охранные зоны этих объектов;
и) если на них расположены объекты общественной инфраструктуры (транспортных и подземных коммуникаций, водоснабжения, канализации, связи и электропроводки);
к) земельные участки специального назначения (предназначенные для обороны и мобилизации);
л) земельные участки, занятые объектами, находящимися в государственной собственности, в том числе – земельные участки, на которых размещенное государственное имущество в соответствии с Законом Грузии «О государственном имуществе» не подлежит приватизации; (21.07.2010 N3517)
м) кладбища и пантеоны;
н) санитарные и охранные зоны;
о) если они предназначены для строительства и эксплуатации магистральных трубопроводов нефти и газа и связанных с ними подземных и наземных средств.
п) пастбища. (11.12.2019 N5501, ввести в действие с 1 января 2020 года.)
3. В административных границах муниципалитета города Тбилиси право собственности подлежит признанию в отношении находящихся в государственной собственности земель сельскохозяйственного или несельскохозяйственного назначения, самовольно занятых в III и IV зонах охраны магистральных трубопроводов, определенных соответствующим постановлением Правительства Грузии. (15.07.2020 N6953)
4. В случаях, предусмотренных Законом Грузии «О совершенствовании порядка системной и спорадической регистрации прав на земельные участки и кадастровых данных», регистрация права собственности на земли, находящиеся в правомерном владении (пользовании), а также на самовольно занятые земли и изменений, внесенных в зарегистрированные данные (системная регистрация и спорадическая регистрация), осуществляется в соответствии с Законом Грузии «О совершенствовании порядка системной и спорадической регистрации прав на земельные участки и кадастровых данных», настоящим Законом и нормативными актами, изданными на их основании. (11.12.2019 N5501, ввести в действие с 1 января 2020 года.)
Статья 4. Орган, уполномоченный на признание права собственности на самовольно занятые земли (5.12.2008 N614)
1. На признание права собственности на самовольно занятые земли, кроме случая, предусмотренного пунктом 4 настоящей статьи, уполномочена комиссия по признанию права собственности на самовольно занятые земли, созданная при исполнительном органе соответствующего муниципалитета (в муниципалитете города Тбилиси – при мэре муниципалитета города Тбилиси), которая выполняет свои функции в порядке формального административного производства, определенного главой VIII Общего административного кодекса Грузии, и в порядке, установленном настоящим Законом. Комиссия правомочна до принятия решения, в случае необходимости пригласить для консультации в пределах административного судопроизводства компетентного представителя (представителей) соответствующего государственного ведомства. (11.12.2019 N5501, ввести в действие с 1 января 2020 года.)
11. На определенных соответствующим постановлением Правительства Грузии территориях курортов, курортных местностей, горнолыжных центров и Черноморского побережья Грузии, имеющих статус рекреационной территории, Правительством Грузии может быть определен другой орган, уполномоченный на признание права собственности на самовольно занятые земли. (20.09.2013 N1248)
12. Полномочия Комиссии по признанию права собственности на самовольно занятые земли, предусмотренные настоящей статьей и статьей 6 настоящего Закона, – полномочия, делегированные государством муниципалитету, отраслевой надзор за осуществлением которых в порядке, установленном Органическим законом Грузии «Кодекс о местном самоуправлении», осуществляет Министерство экономики и устойчивого развития Грузии. (3.06.2016 N5157, ввести в действие на 45-й день после опубликования.)
2. Правовые основания для создания комиссии и ее деятельности определяются Порядком признания права собственности на земельные участки, находящиеся во владении (пользовании) физических лиц и юридических лиц частного права, утвержденным соответствующим постановлением Правительства Грузии. (20.09.2013 N1248)
3. Членам Комиссии за осуществление полномочий в Комиссии по признанию права собственности на самовольно занятые земли вознаграждение не выплачивается. Это ограничение не распространяется на членов Комиссии по признанию права собственности на самовольно занятые земли при мэре муниципалитета города Тбилиси, деятельность которых может финансироваться из финансовых ресурсов, выделенных для осуществления делегированных полномочий, в размере и порядке, определенных Собранием муниципалитета города Тбилиси. (3.06.2016 N5157, ввести в действие на 45-й день после опубликования.)
4. В пределах системной регистрации (далее – системная регистрация), предусмотренной Законом Грузии «О совершенствовании порядка системной и спорадической регистрации прав на земельные участки и кадастровых данных», на признание права собственности на самовольно занятые земли, расположенные в географическом ареале (ареалах), определенном приказом Министра юстиции Грузии, в течение срока, установленного указанным приказом, уполномочено юридическое лицо публичного права, действующее в сфере управления Министерства юстиции Грузии, – Национальное агентство публичного реестра (далее – Агентство). После завершения системной регистрации признание права собственности на самовольно занятые земли, расположенные в соответствующем географическом ареале, будет продолжено в порядке, установленном законодательством Грузии. (11.12.2019 N5501, ввести в действие с 1 января 2020 года.)
5. В пределах системной регистрации Агентство правомочно признать право собственности, кроме земли, предусмотренной подпунктом «в» статьи 2 настоящего Закона, также на самовольно занятый земельный участок сельскохозяйственного назначения (категории сенокоса, пашни (в том числе, земельного участка, занятого многолетними насаждениями, земельного участка под садоводство, огородничество) или категории приусадебного), если на нем не размещены здания и сооружения или он не является земельным участком, смежным с земельным участком, находящимся в собственности или правомерном владении заинтересованного лица, и их суммарная площадь на равнине не превышает 1.25 гектара, а в высокогорном населенном пункте, определенном в соответствии с Законом Грузии «О развитии высокогорных регионов», – 5 гектаров. (11.12.2019 N5501, ввести в действие с 1 января 2020 года.)
6. Порядок признания права собственности в пределах системной регистрации определяется Инструкцией «О публичном реестре», утвержденной приказом Министра юстиции Грузии. (11.12.2019 N5501, ввести в действие с 1 января 2020 года.)
Статья 41. Орган, уполномоченный на признание права собственности на земли, находящиеся в правомерном владении (пользовании) (5.12.2008 N614)
1. На признание права собственности на земли, находящиеся в правомерном владении (пользовании), уполномочено Агентство, которое осуществляет указанное полномочие в порядке, установленном законом. (11.12.2019 N5501, ввести в действие с 1 января 2020 года.)
2. Признание права собственности на земли, находящиеся в правомерном владении (пользовании), осуществляется путем регистрации права собственности правомерного владельца (пользователя) в Реестре прав на недвижимые вещи.
Глава II
Порядок признания права собственности на земли, находящиеся в правомерном владении (пользовании), а также на самовольно занятые земли (5.12.2008 N614)
Статья 5. Порядок признания права собственности на земли, находящиеся в правомерном владении (пользовании), а также на самовольно занятые земли (5.12.2008 N614)
1. Основанием для рассмотрения требования о признании права собственности на земли, находящиеся в правомерном владении (пользовании), является подача заинтересованным лицом письменного заявления в Агентство.
2. Для утверждения требования о признании права собственности на земли, находящиеся в правомерном владении (пользовании), заинтересованные лица должны представить:
а) документ, удостоверяющий правомерное владение (пользование) землями;
б) кадастровый чертеж плана/замера земельного участка; (3.06.2016 N5157, ввести в действие с 1 сентября 2016 года.)
в) документ, удостоверяющий уплату стоимости признания права собственности;
г) идентификационные документы заинтересованного лица;
д) иная документация, предусмотренная законодательством Грузии.
3. Признание права собственности на земли, находящиеся в правомерном владении (пользовании), осуществляется в порядке, установленном законом, и в установленные сроки.
Статья 51. Порядок признания права собственности на самовольно занятые земли (5.12.2008 N614)
1. Основанием для рассмотрения требования о признании права собственности на самовольно занятую землю является подача заинтересованным лицом письменного заявления в комиссию.
2. При рассмотрении требования о признании права собственности на самовольно занятые земли должно предусматриваться соответствие требования условиям пространственного планирования и градостроительных планов. (20.07.2018 N3228, ввести в действие с 3 июня 2019 года.)
3. Если Законом не предусмотрено иное, для подтверждения требования о признании права собственности на самовольно занятые земли, заинтересованное лицо должно представить:
(3.06.2016 N5157, ввести в действие на 45-й день после опубликования.)
а) документ, удостоверяющий самовольное занятие земель, или (и) показания свидетеля;
б) кадастровый чертеж плана/замера земельного участка, а в случае, предусмотренном пунктом 3 статьи 3 настоящего Закона, – кадастровый чертеж плана/замера земельного участка, на котором должны быть указаны местоположение магистрального трубопровода и расстояние между магистральным трубопроводом и земельным участком;
в) информацию для установления размера платы за признание права собственности;
г) копии идентификационных документов заинтересованного лица.
31. Если другой документацией, представленной заинтересованным лицом, достоверно не установлено, что на самовольно занятом земельном участке здания и сооружения (построенные, строящиеся или разрушенные) размещены до введения настоящего Закона в действие, комиссия по признанию права собственности на самовольно занятые земли или Агентство правомочны в пределах системной регистрации дополнительно потребовать у заинтересованного лица заключение экспертизы, которое подтвердит факт наличия зданий и сооружений (построенных, строящихся или разрушенных) на указанном земельном участке до введения в действие статей первой–6 и 8 настоящего Закона (20 сентября 2007 года). (11.12.2019 N5501, ввести в действие с 1 января 2020 года.)
4. Если Законом не предусмотрено иное, Комиссия рассматривает заявление заинтересованного лица в 2-месячный срок после его получения. Если на установление обстоятельств, имеющих существенное значение для права собственности, требуется срок более 2 месяцев, Комиссия правомочна дополнительно увеличить срок рассмотрения заявления не более чем на 6 месяцев. (3.06.2016 N5157, ввести в действие на 45-й день после опубликования.)
5. Если требование заинтересованного лица о признании права собственности на самовольно занятые земли полностью или частично удовлетворяет условиям, определенным настоящим Законом, и комиссией будет принято положительное решение, Комиссия направляет заинтересованному лицу письменное уведомление о соответствующем размере платы за признание права собственности и обязательстве по ее полной уплате. Если заинтересованное лицо внесет плату за признание права собственности в размере, установленном в письменном уведомлении, Комиссия выдает свидетельство о праве собственности и заверенный кадастровый чертеж плана/замера, в котором вместе с другими кадастровыми данными должны быть отражены границы и площадь земельного участка, право собственности на который признано, и здания, размещенного на нем. (3.06.2016 N5157, ввести в действие с 1 сентября 2016 года.)
6. Порядок выдачи свидетельства о наследовании после выдачи предполагаемому наследнику свидетельства о праве собственности определяется законодательством Грузии.
7. Если требование заинтересованного лица о признании права собственности не удовлетворяет условиям, определенным настоящим Законом, или по прилагаемым к заявлению документам не подтверждается факт самовольного занятия, комиссия принимает письменное решение об отказе в признании права собственности.
8. Если комиссия в срок, установленный настоящим Законом, не приняла решения о признании права собственности или об отказе в признании права собственности, указанное будет считаться отказом в признании права собственности на земли, и оно будет обжаловано в порядке, установленном законодательством Грузии.
9. Комиссия в связи с вопросом, касающимся ее полномочий, издает индивидуальный административно-правовой акт – распоряжение. (3.06.2016 N5157, ввести в действие на 45-й день после опубликования.)
Статья 6. Размер стоимости признания права собственности и порядок уплаты
1. Земля, находящаяся в правомерном владении (пользовании), передается заинтересованному лицу в собственность безвозмездно, кроме случая, когда наличие земли в правомерном владении (пользовании) устанавливается документацией, удостоверяющей приватизацию размещенных на этой земле зданий и сооружений. (5.12.2008 N614)
11. На основании заявления, поданного в порядке, установленном для спорадической регистрации в связи с земельным участком, расположенным в географическом ареале системной регистрации, плата за признание Агентством права собственности на земельный участок определяется постановлением Правительства Грузии. Указанная плата не должна превышать двукратный размер установленной законодательством Грузии и действующей на 8 декабря 2021 года высшей ставки платы за услуги, оказанные Агентством. (17.12.2021 N1169, ввести в действие с 1 января 2022 года.)
2. Стоимость признания права собственности на каждый квадратный метр земли, находящейся в правомерном владении (пользовании), для юридических лиц частного права, а также в случае, определенном в пункте первом настоящей статьи, составляет ко времени требования о признании права собственности: за один квадратный метр земли несельскохозяйственного назначения – пятикратный размер годовой ставки налога на имущество, определенного решением представительного органа муниципалитета в соответствии с Налоговым кодексом Грузии, а за каждый гектар земли сельскохозяйственного назначения ко времени требования о признании права собственности – пятикратный размер годовой ставки имущественного налога на землю, определенного Налоговым кодексом Грузии. (15.07.2020 N6953)
3. Стоимость признания права собственности на самовольно занятую землю: (17.09.2010 N3596)
а) для юридического лица частного права составляет: за каждый квадратный метр земли несельскохозяйственного назначения – к моменту требования – действующая нормативная цена за соответствующую землю, а за каждый гектар земли сельскохозяйственного назначения – к моменту требования о признании права собственности стократный размер годовой ставки имущественного налога на землю, установленного Правительством Грузии;
б) для физического лица составляет: за каждый гектар земли сельскохозяйственного назначения – к моменту требования о признании права собственности десятикратный размер годовой ставки имущественного налога на землю, определенного Налоговым кодексом Грузии, а за каждый квадратный метр земли несельскохозяйственного назначения – к моменту требования о признании права собственности двадцатикратный размер годовой ставки имущественного налога на землю, определенного Налоговым кодексом Грузии, но если двадцатикратный размер годовой ставки имущественного налога на землю больше действующей нормативной цены за один квадратный метр земли, то стоимость признания права собственности за каждый квадратный метр самовольно занятой земли к моменту требования составляет действующую нормативную цену за соответствующую землю.(7.12.2010 N3889)
31. (5.12.2008 N614)
32. Размер платы за признание права собственности на самовольно занятые земли в установленном порядке и случаях, определенных Правительством Грузии, может определяться нормативной ценой земли. (20.09.2013 N1248)
4. Стоимость признания права собственности должна быть уплачена полностью.
41. До 1 января 2025 года признание права собственности на земельный участок в пределах системной регистрации осуществляется без взимания предусмотренной настоящей статьей платы за признание права собственности. (17.12.2021 N1169)
5. Правительство Грузии правомочно устанавливать случаи освобождения от платы за признание права собственности на самовольно занятые земли. (20.09.2013 N1248)
Глава III
Переходные и заключительные положения
Статья 7. Переходные положения
Президенту Грузии до 15 сентября 2007 года разработать и утвердить:
а) «Порядок признания права собственности на земельные участки, находящиеся во владении (пользовании) физических лиц и юридических лиц частного права»;
б) форму свидетельства о праве собственности.
Статья 71. Порядок передачи в собственность земель, самовольно занятых дворами (семьями), проживающими в селах Кобулетского и Хелвачаурского муниципалитетов Аджарской Автономной Республики
(11.12.2019 N5501, ввести в действие с 1 января 2020 года.)
1.Дворам (семьям), проживающим в селах Кобулетского и Хелвачаурского муниципалитетов Аджарской Автономной Республики, которым в порядке, установленном законодательством Грузии, не были переданы земельные участки в собственность, вместе с земельными участками, находящимися в правомерном владении, безвозмездно передаются в собственность земельные участки площадью до 0,30 гектара из самовольно занятых до введения настоящего Закона в действие земельных участков сельскохозяйственного назначения.
2. Суммарная площадь в соответствии с пунктом первым настоящей статьи безвозмездно переданного земельного участка сельскохозяйственного назначения и земельного участка, предусмотренного подпунктом «в» статьи 2 настоящего Закона, одному физическому лицу или двору (членам двора) на равнине не должна превышать 1.25 гектара, а в высокогорном населенном пункте, определенном в соответствии с Законом Грузии «О развитии высокогорных регионов», – 5 гектаров.
Статья 72. Порядок передачи в собственность земель, самовольно занятых дворами (семьями), заселенными на территории Цалкского муниципалитета
(11.12.2019 N5501, ввести в действие с 1 января 2020 года.)
1. Дворам (семьям), заселенным на территории Цалкского муниципалитета по состоянию на 1 июня 2009 года, которым в порядке, установленном законодательством Грузии, в пределах Цалкского муниципалитета не были переданы в собственность земельные участки или (и) которые самовольно заняли земельные участки сельскохозяйственного назначения, находящиеся в государственной собственности, по месту жительства в пределах границ административной единицы безвозмездно передаются в собственность земельные участки площадью от 0,30 гектара до 1 гектара.
2. В соответствии с пунктом первым настоящей статьи суммарная площадь безвозмездно переданного земельного участка и земельного участка, предусмотренного подпунктом «в» статьи 2 настоящего Закона, одному физическому лицу или двору (членам двора) на равнине не должна превышать 1.25 гектара, а в высокогорном населенном пункте, определенном в соответствии с Законом Грузии «О развитии высокогорных регионов», – 5 гектаров.
Статья 73. Дополнительные условия признания права собственности на землю, находящуюся в правомерном владении (пользовании) юридического лица частного права (7.12.2010 N3889)
1. На землю, находящуюся в правомерном владении (пользовании) юридического лица частного права, с 1 июля 2011 года стоимость признания права собственности приравнивается к стоимости признания права собственности на землю, самовольно занятую юридическим лицом частного права.
2. Не разрешается отчуждение или обременение ипотекой юридическим лицом частного права недвижимой вещи, определенной настоящей статьей, а также из-за обязательства обращение к взысканию с признанием права собственности в 6-месячный срок после регистрации права собственности, кроме случая, предусмотренного пунктом 3 настоящей статьи.
3. Снятие ограничения, предусмотренного пунктом 2 настоящей статьи, допускается решением соответствующей комиссии регистрирующего органа, которой руководит председатель Агентства. Комиссия принимает решение на основании заявления заинтересованного лица, с учетом государственного или общественного интереса, а также функционального назначения этой недвижимой вещи.
Статья 74. Срок признания права собственности на землю, находящуюся в правомерном владении (пользовании) юридического лица частного права (7.12.2010 N3889)
С 1 января 2012 года юридическое лицо частного права утрачивает право признания права собственности на землю, находящуюся в правомерном владении (пользовании), а также на самовольно занятую землю. После указанной даты приобретение права собственности возможно по общим правилам, установленным для приватизации государственного имущества.
Статья 75. Нормативные акты, подлежащие принятию Правительством Грузии (20.09.2013 N 1248)
1. Правительству Грузии до 1 апреля 2014 года принять следующие постановления:
а) «Об утверждении порядка признания права собственности на земельные участки, находящиеся во владении (пользовании) физических лиц и юридических лиц частного права, и формы свидетельства на право собственности»;
б) «О присвоении статуса рекреационной территории территориям курортов, курортных местностей, горнолыжных центров и Черноморского побережья Грузии и утверждении их границ»;
в) «О порядке охраны магистральных трубопроводов (нефти, нефтепродуктов, газов, сопутствующих нефти, природных газов и продуктов их трансформации) и установлении зон их охраны».
2. До принятия Правительством Грузии нормативных актов, предусмотренных пунктом первым настоящей статьи, юридическую силу сохраняют следующие нормативные акты Президента Грузии:
а) Указ Президента Грузии «Об утверждении порядка признания права собственности на земельные участки, находящиеся во владении (пользовании) физических лиц и юридических лиц частного права, и формы свидетельства на право собственности» от 15 сентября 2007 года № 525;
б) Указ Президента Грузии «О присвоении статуса рекреационной территории территориям курортов, курортных местностей, горнолыжных центров и Черноморского побережья Грузии и утверждении их границ» от 29 ноября 2005 года № 968;
в) Указ Президента Грузии «О порядке охраны магистральных трубопроводов (нефти, нефтепродуктов, газов, сопутствующих нефти, природных газов и продуктов их трансформации) и установлении зон их охраны» от 27 декабря 2009 года № 963.
Статья 76. Правопреемство Комиссии по признанию права собственности на самовольно занятые земли
(3.06.2016 N5157, ввести в действие на 45-й день после опубликования.)
1. Комиссия по признанию права собственности на самовольно занятые земли, созданная при исполнительном органе муниципалитета (в муниципалитете города Тбилиси – при мэре муниципалитета города Тбилиси), является правопреемником Комиссии по признанию права собственности на самовольно занятые земли при представительном органе соответствующего муниципалитета до введения в действие настоящей статьи.
2. Комиссиям по признанию права собственности на самовольно занятые земли, созданным при исполнительном органе муниципалитетов (в муниципалитете города Тбилиси – при мэре муниципалитета города Тбилиси), административное производство по заявлениям, поданным в порядке, существовавшем до введения настоящей статьи в действие, продолжить или (и) завершить в порядке, существовавшем до введения настоящей статьи в действие, если настоящим Законом не предусмотрено иное.
Статья 77. Направление уполномоченному органу заявлений, поданных комиссиям по признанию права собственности на самовольно занятые земли
(11.12.2019 N5501, ввести в действие с 1 января 2020 года.)
В течение 10 рабочих дней с начала системной регистрации комиссиям по признанию права собственности на самовольно занятые земли, созданным при исполнительных органах муниципалитетов (в муниципалитете города Тбилиси – мэру города Тбилиси) направить Агентству на рассмотрение поданные на их имя заявления, содержащие требование о признании права собственности на самовольно занятые земельные участки, расположенные в соответствующем географическом ареале (ареалах), по которым соответствующими комиссиями не приняты окончательные решения.
Статья 8. Утративший силу нормативный акт
После введения в силу Указа Президента Грузии об утверждении «Порядка признания права собственности на земельные участки, находящиеся во владении (пользовании) физических лиц и юридических лиц частного права» признать утратившим силу Закон Грузии «Об объявлении частной собственностью земель несельскохозяйственного назначения, находящихся в пользовании физических лиц и юридических лиц частного права» (Сакартвелос саканонмдебло мацне №4, 1998 год, ст. 33).
Статья 9. Заключительные положения
1. Настоящий Закон, кроме статей первой – 6 и 8, ввести в действие по опубликовании.
2. Статьи первая – 6 и 8 настоящего Закона ввести в действие после введения в действие Указа Президента Грузии об утверждении «Порядка признания права собственности на земельные участки, находящиеся во владении (пользовании) физических лиц и юридических лиц частного права».
Президент Грузии Михаил Саакашвили
Тбилиси
11 июля 2007 года
№ 5274-вс
Комментарии к документу