Структура документа
View explanations
Связанный документы
Отметки документа
Консолидированный публикации
Вернуться назад Консолидированная версия (12/06/2020 - 15/07/2020)
სახელმწიფო შიდა ფინანსური კონტროლის შესახებ
საქართველოს 2011 წლის 9 დეკემბრის კანონი №5447 - ვებგვერდი, 22.12.2011წ.
საქართველოს 2011 წლის 9 დეკემბრის კანონი №5447 - ვებგვერდი, 22.12.2011წ.
მუხლი 1. კანონის მიზნები და მოქმედების სფერო
1. ეს კანონი არეგულირებს ამავე კანონით განსაზღვრულ დაწესებულებებში სახელმწიფო შიდა ფინანსური კონტროლის სისტემის დანერგვის წესსა და პრინციპებს, აგრეთვე სხვა საკითხებს, რომლებიც მნიშვნელოვანია სახელმწიფო შიდა ფინანსური კონტროლის სისტემის შემუშავებისათვის, ჩამოყალიბებისა და განხორციელებისათვის.
2. ამ კანონის საფუძველზე განისაზღვრება სახელმწიფო შიდა ფინანსური კონტროლის სისტემის არსებობისთვის აუცილებელი მეთოდოლოგია და სტანდარტები, აგრეთვე ამ სისტემის დანერგვისას საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სხვა სუბიექტებს შორის ურთიერთობები, მათი უფლებამოსილებები და მოვალეობები.
3. საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო არის უფლებამოსილი ორგანო, რომელიც ჰარმონიზაციის ცენტრის მეშვეობით ხელს უწყობს სახელმწიფო შიდა ფინანსური კონტროლის სისტემის ჩამოყალიბებასა და განვითარებას და ახორციელებს მასთან დაკავშირებული საკითხების კოორდინაციასა და ჰარმონიზაციას.
4. სახელმწიფო შიდა ფინანსური კონტროლის სისტემა მოიცავს:
ა) ფინანსურ მართვას და კონტროლს;
ბ) შიდა აუდიტს;
გ) ჰარმონიზაციის ცენტრს.
5. ამ კანონის მოქმედება ვრცელდება ამ კანონის მე-4 მუხლის პირველი და მე-2 პუნქტებით გათვალისწინებულ დაწესებულებებზე, აგრეთვე იმ საბიუჯეტო ორგანიზაციებზე, რომლებშიც შექმნილია ან შეიქმნება შიდა აუდიტის სუბიექტი, – ასეთი სუბიექტის შექმნის მომენტიდან.
6. ამ კანონის II თავის მოქმედება ვრცელდება ყველა საბიუჯეტო ორგანიზაციაზე, მიუხედავად ამ ორგანიზაციებში შიდა აუდიტის სუბიექტის შექმნის ვალდებულებისა.
საქართველოს 2011 წლის 9 დეკემბრის კანონი №5447 - ვებგვერდი, 22.12.2011წ.
საქართველოს 2015 წლის 18 დეკემბრის კანონი № 4675 - ვებგვერდი, 29.12.2015წ.
მუხლი 2. კანონში გამოყენებულ ტერმინთა განმარტება
ამ კანონში გამოყენებულ ტერმინებს აქვს შემდეგი მნიშვნელობა:
ა) შიდა აუდიტის სუბიექტი – დაწესებულების სტრუქტურული ქვედანაყოფი (ერთეული) ან დაწესებულებისადმი დაქვემდებარებული ერთეული , რომელიც უფლებამოსილია განახორციელოს შიდა აუდიტი ამ კანონის მოთხოვნათა შესაბამისად;
ბ) შიდა აუდიტორი – შიდა აუდიტის სუბიექტის თანამშრომელი, რომელიც ახორციელებს შიდა აუდიტს ამ კანონით დადგენილი წესით;
გ) შიდა აუდიტის ობიექტი − დაწესებულება ან/და დაწესებულების სისტემა ან/და დაწესებულების სტრუქტურული ქვედანაყოფი/ ქვედანაყოფები (ერთეული/ერთეულები) ან/და დაწესებულებისადმი დაქვემდებარებული ერთეული/ერთეულები, რომელშიც/რომლებშიც შიდა აუდიტი ხორციელდება;
დ) დაწესებულება − ამ კანონის მე-4 მუხლის პირველი და მე-2 პუნქტებით გათვალისწინებული დაწესებულებები/იურიდიული პირები/ ორგანიზაციები, აგრეთვე ის საბიუჯეტო ორგანიზაციები, რომლებზედაც ამ კანონის II თავის მოქმედება ვრცელდება;
ე) შიდა კონტროლის სისტემა – დაწესებულების მენეჯერული, ფინანსური და სხვა სახის კონტროლის მექანიზმების სისტემა, რომელიც მოიცავს ორგანიზაციულ სტრუქტურას, მეთოდებს, პროცედურებს, აგრეთვე შიდა აუდიტის ფუნქციას, რომელიც ყალიბდება, რათა დაეხმაროს დაწესებულებას, მიაღწიოს თავის მიზნებს და კანონიერად, გამჭვირვალედ, ეკონომიურად, ეფექტიანად და პროდუქტიულად წარმართოს თავისი საქმიანობა, და რომლის ჩამოყალიბებისათვის პასუხისმგებელი არიან დაწესებულების ხელმძღვანელები;
ვ) ფინანსური მართვა და კონტროლი – შიდა კონტროლის სისტემის ნაწილი, რომელსაც ნერგავენ და ახორციელებენ დაწესებულების ხელმძღვანელები, რაც უზრუნველყოფს დაწესებულების მიზნების მიღწევისას სახსრების კანონიერ, გამჭვირვალე, ეკონომიურ, ეფექტიან და პროდუქტიულ გამოყენებას;
ზ) შიდა აუდიტი – დაწესებულების საქმიანობის გაუმჯობესებისკენ, მისი მიზნების მიღწევის უზრუნველყოფისა და მისი ამოცანების სრულყოფილად შესრულებისკენ მიმართული დამოუკიდებელი, ობიექტური, მარწმუნებელი და საკონსულტაციო საქმიანობა, რომელიც სისტემატიზებული, დისციპლინებული და ორგანიზებული მიდგომით აფასებს და აუმჯობესებს რისკის მართვის, კონტროლისა და მმართველობითი პროცესის ეფექტიანობას;
თ) შიდა აუდიტორული შემოწმება − სარეკომენდაციო შემოწმება, რომელიც მოიცავს შიდა აუდიტის ობიექტში განსახორციელებელი ქმედებების, დავალებებისა და პროცესების ერთობლიობას;
ი) ჰარმონიზაციის ცენტრი – საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სტრუქტურული ქვედანაყოფი, რომელიც ხელს უწყობს და უზრუნველყოფს დაწესებულებებში სახელმწიფო შიდა ფინანსური კონტროლის სისტემის დანერგვას, განვითარებასა და ფუნქციურ სრულყოფას და ამ საკითხების კოორდინაციას;
კ) სისტემური აუდიტი − ფინანსური მართვისა და კონტროლის სისტემის ადეკვატურობისა და ეფექტიანობის შეფასება;
ლ) შესაბამისობის აუდიტი – დაწესებულების საქმიანობის პოლიტიკასთან, გეგმებთან, პროცედურებთან, კანონებსა და სხვა მარეგულირებელ აქტებთან შესაბამისობის შემოწმება და შეფასება;
მ) ეფექტიანობის აუდიტი – შიდა აუდიტის ობიექტის მიერ განხორციელებული ღონისძიებების, ოპერაციების, პროგრამების, დაწესებულების ორგანიზაციული მოწყობისა და სისტემების ობიექტური და საიმედო შეფასება მათი ეკონომიურობის, პროდუქტიულობისა და ეფექტიანობის პრინციპებთან შესაბამისობის დადგენისა და გაუმჯობესების პოტენციალის გამოვლენის მიზნით;
ნ) ფინანსური აუდიტი – შიდა აუდიტის ობიექტის ბუღალტრული აღრიცხვისა და ფინანსური ანგარიშგების შემოწმება საქართველოს კანონმდებლობასთან და სტანდარტებთან მათი შესაბამისობის დადგენის მიზნით;
ო) ინფორმაციული ტექნოლოგიების აუდიტი − ინფორმაციული ტექნოლოგიების ადეკვატურობისა და სისტემის უსაფრთხოების დაცულობის შემოწმება და შეფასება სისტემის კონფიდენციალურობის, მთლიანობის და ინფორმაციის ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფის მიზნით;
პ) შიდა აუდიტორული ანგარიში – შიდა აუდიტის განხორციელების შედეგად შიდა აუდიტორის მიერ შედგენილი ანგარიში, რომელიც ასახავს შიდა აუდიტის შედეგებს, შიდა აუდიტის განხორციელების პროცესსა და მიგნებებს, მათ ანალიზს და მათ საფუძველზე შემუშავებულ რეკომენდაციებს, აგრეთვე შიდა აუდიტის ობიექტის არგუმენტაციას (ასეთი არგუმენტაციის არსებობის შემთხვევაში);
ჟ) შიდა აუდიტორთა ეთიკის კოდექსი – პრინციპები, რომლებიც ვრცელდება შიდა აუდიტორებზე და მოიცავს მათი ქცევის ძირითად წესებს;
რ) შიდა აუდიტის სტანდარტები – შიდა აუდიტორთა ინსტიტუტის (IIA) სტანდარტების შესაბამისი კრიტერიუმები ან მაჩვენებლები, რომლებიც განსაზღვრავს შიდა აუდიტის ძირითად პროფესიულ მოთხოვნებს და შიდა აუდიტის განხორციელებისას შიდა აუდიტორის მთავარი გზამკვლევია;
ს) შიდა კონტროლის საერთაშორისო სტანდარტები − უმაღლესი აუდიტორული ორგანოების საერთაშორისო ორგანიზაციის (INTOSAI) „საჯარო სექტორში შიდა კონტროლის სტანდარტების სახელმძღვანელო“;
ტ) რისკი − ალბათობა ისეთი მოვლენის მოხდენისა, რომელმაც შესაძლოა უარყოფითი გავლენა იქონიოს დაწესებულების მიზნების მიღწევასა და ამოცანების შესრულებაზე;
უ) ეკონომიურობა – რესურსების ღირებულების მინიმუმამდე შემცირება მისაღები ხარისხის პირობებში, რაც გულისხმობს შესაბამისი ხარისხისა და რაოდენობის საჭირო რესურსების დროულად და საუკეთესო ფასად შეძენას;
ფ) ეფექტიანობა – დაგეგმილი შედეგებისა და დასახული მიზნების მიღწევის შეფასება, რაც გულისხმობს მიღწეული მიზნებისა და შედეგების განხორციელებულ ღონისძიებებთან კავშირს;
ქ) პროდუქტიულობა – არსებული რესურსებით მაქსიმალური შედეგის მიღწევა, რაც გულისხმობს, შესაბამისი ხარისხის, რაოდენობისა და დროულობის გათვალისწინებით, გამოყენებულ რესურსებსა და საბოლოო პროდუქტს შორის თანაფარდობას.
საქართველოს 20 10 წლის 26 ოქტომბრის კანონი № 3756 - სსმ I, № 62 , 05 . 11 .20 10 წ., მუხ. 395
საქართველოს 2011 წლის 9 დეკემბრის კანონი №5447 - ვებგვერდი, 22.12.2011წ.
მუხლი 3. შიდა აუდიტის სუბიექტისა და შიდა აუდიტორის დამოუკიდებლობა
1. შიდა აუდიტის სუბიექტი ანგარიშვალდებულია დაწესებულების ხელმძღვანელის წინაშე და ამ კანონით განსაზღვრულ შემთხვევებში მოქმედებს ჰარმონიზაციის ცენტრთან კოორდინირებულად.
2. შიდა აუდიტის სუბიექტი დაწესებულების სხვა სუბიექტებისგან ფუნქციურად დამოუკიდებელია.
3. შიდა აუდიტის სუბიექტი ფუნქციურად დამოუკიდებელია შიდა აუდიტის დაგეგმვის, განხორციელებისა და ანგარიშგების პროცესში.
4. შიდა აუდიტორი თავის საქმიანობაში დამოუკიდებელია და მოქმედებს საქართველოს კანონმდებლობის, შიდა აუდიტის სტანდარტების, შიდა აუდიტის მეთოდოლოგიის, შიდა აუდიტორთა ეთიკის კოდექსისა და სხვა ინსტრუქციებისა და სამართლებრივი აქტების შესაბამისად. დაუშვებელია შიდა აუდიტორის საქმიანობაში ჩარევა ან მასზე სხვაგვარი ზემოქმედება.
5. დაწესებულების ხელმძღვანელი უზრუნველყოფს შიდა აუდიტორის ფუნქციურ დამოუკიდებლობას აუდიტის დაგეგმვის, განხორციელების, ანგარიშგებისა და გაცემული რეკომენდაციების შესრულების მონიტორინგის პროცესში.
6. დაწესებულების ხელმძღვანელი უზრუნველყოფს საბოლოო შიდა აუდიტორულ ანგარიშში ასახულ რეკომენდაციებზე შესაბამის რეაგირებას.
საქართველოს 2011 წლის 9 დეკემბრის კანონი №5447 - ვებგვერდი, 22.12.2011წ.
მუხლი 4. შიდა აუდიტის სუბიექტების შექმნა ცალკეულ დაწესებულებებში
1. შიდა აუდიტის სუბიექტები იქმნება შემდეგ დაწესებულებებში:
ა) საქართველოს სამინისტროებში;
ბ) აფხაზეთისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკების სამინისტროებში;
გ) იმ საჯარო სამართლის იურიდიულ პირებში, რომელთა ჩამონათვალს და რომლებშიც შიდა აუდიტის სისტემის დანერგვისა და განვითარების სტრატეგიას საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს წარდგინებით ამტკიცებს საქართველოს მთავრობა;
დ) მუნიციპალიტეტის მერიაში – შესაბამისი საკრებულოს გადაწყვეტილების საფუძველზე.
2. შიდა აუდიტის სუბიექტი შესაძლოა შეიქმნას ასევე კერძო სამართლის იურიდიულ პირსა (რომლის აქციების ან წილის 50 პროცენტზე მეტს ფლობს სახელმწიფო) და სხვა საბიუჯეტო ორგანიზაციაში, მათივე გადაწყვეტილებით.
3. ამ მუხლის პირველი პუნქტის „ა“–„გ“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული დაწესებულებების შიდა აუდიტის სუბიექტების დებულებების პროექტები ჰარმონიზაციის ცენტრთან კონსულტაციის შედეგად უნდა შემუშავდეს. ამასთანავე, ამ მუხლის პირველი და მე-2 პუნქტებით განსაზღვრულმა დაწესებულებებმა ჰარმონიზაციის ცენტრს შიდა აუდიტის სუბიექტების შექმნის თაობაზე უნდა აცნობონ.
საქართველოს 2011 წლის 9 დეკემბრის კანონი №5447 - ვებგვერდი, 22.12.2011წ.
თავი II. ფინანსური მართვა და კონტროლი
საქართველოს 2011 წლის 9 დეკემბრის კანონი №5447 - ვებგვერდი, 22.12.2011წ.
მუხლი 5. ფინანსური მართვისა და კონტროლის სისტემის შემუშავება
1. თითოეული დაწესებულება ამ კანონის, საქართველოს სხვა საკანონმდებლო და კანონქვემდებარე აქტებისა და ჰარმონიზაციის ცენტრის მიერ შემუშავებული და საქართველოს მთავრობის მიერ დამტკიცებული ფინანსური მართვისა და კონტროლის სისტემის ჩამოყალიბების წესისა და პროცედურების შესახებ ინსტრუქციის შესაბამისად შეიმუშავებს ფინანსური მართვისა და კონტროლის საკუთარ სისტემას.
2. დაწესებულების ყველა იერარქიულ საფეხურზე მდგომი ხელმძღვანელი თავისი კომპეტენციის ფარგლებში პასუხისმგებელია იმისთვის, რომ ზემდგომ ხელმძღვანელს აცნობოს ფინანსურ მართვასა და კონტროლთან დაკავშირებით განხორციელებული ქმედებების შესახებ.
საქართველოს 2011 წლის 9 დეკემბრის კანონი №5447 - ვებგვერდი, 22.12.2011წ.
მუხლი 6. ფინანსური მართვისა და კონტროლის მიზანი
1. ფინანსური მართვისა და კონტროლის სისტემა ინერგება ფინანსური მართვისა და გადაწყვეტილებების მიღების პროცესის გაუმჯობესებისათვის, დაწესებულების მიზნების მისაღწევად და ამოცანების შესასრულებლად, რაც ხორციელდება შემდეგი საშუალებებით:
ა) დაწესებულების მიერ განხორციელებული ოპერაციების შესაბამისობა საქართველოს კანონმდებლობასთან, მარეგულირებელ წესებთან, შიდა პოლიტიკასთან, საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებებსა და შეთანხმებებთან;
ბ) ფინანსური და ოპერაციული ინფორმაციის თაობაზე სრულყოფილი, ამომწურავი და სანდო ანგარიშგება;
გ) სახსრებისა და რესურსების ეკონომიურად, ეფექტიანად და პროდუქტიულად გამოყენება;
დ) აქტივების, ინფორმაციისა და სხვა რესურსების დაცვა დაკარგვისაგან, არამართლზომიერი გამოყენებისაგან ან მართვისაგან და დაზიანებისაგან.
2. ფინანსური მართვა და კონტროლი ხორციელდება დაწესებულების ხელმძღვანელების მიერ დაწესებულების ყველა სტრუქტურულ ქვედანაყოფში (ერთეულში) და დაწესებულებისადმი დაქვემდებარებულ ყველა ერთეულში.
3. ფინანსური მართვა და კონტროლი მოიცავს დაწესებულების საქმიანობასთან დაკავშირებულ როგორც ფინანსურ, ისე არაფინანსურ პროცესებს, ოპერაციებსა და ქმედებებს.
საქართველოს 2011 წლის 9 დეკემბრის კანონი №5447 - ვებგვერდი, 22.12.2011წ.
მუხლი 7. მენეჯერული ანგარიშვალდებულების არსი
1. დაწესებულების ყოველ იერარქიულ საფეხურზე მდგომი ხელმძღვანელი მის მიერ განხორციელებული ქმედებისათვის და სახსრების კანონიერი, ეკონომიური, ეფექტიანი და პროდუქტიული მართვის გზით დაწესებულების მიზნების მიღწევისა და ამოცანების შესრულებისათვის პასუხისმგებელია ზემდგომი ხელმძღვანელის წინაშე.
2. რომელიმე პროგრამაზე ან პროექტზე ერთზე მეტი დაწესებულების ან/და დაწესებულების სტრუქტურული ქვედანაყოფის (ერთეულის) ან დაწესებულებისადმი დაქვემდებარებული ერთეულის მუშაობის შემთხვევაში შესაბამისი ხელმძღვანელები წერილობით უნდა შეთანხმდნენ თითოეული მათგანის მენეჯერული ანგარიშვალდებულების მოქმედების სფეროზე.
საქართველოს 2011 წლის 9 დეკემბრის კანონი №5447 - ვებგვერდი, 22.12.2011წ.
მუხლი 8. მენეჯერული ანგარიშვალდებულებისა და პასუხისმგებლობის ფარგლები
1. დაწესებულების ხელმძღვანელი თავისი კომპეტენციის ფარგლებში:
ა) ახდენს რისკის იდენტიფიცირებას, შეფასებასა და მართვას;
ბ) განსაზღვრავს დაწესებულების მიზნებსა და ამოცანებს; დასახული მიზნების მისაღწევად და ამოცანების შესასრულებლად შეიმუშავებს სტრატეგიულ და სამოქმედო გეგმებსა და პროგრამებს;
გ) საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად განსაზღვრავს და მართავს დაწესებულების მიზნების მისაღწევად და ამოცანების შესასრულებლად საჭირო რესურსებს;
დ) ხელს უწყობს ადამიანური რესურსების ეფექტიან მართვას და მათი კვალიფიკაციის ამაღლებას;
ე) ხელს უწყობს მონაცემთა დაცვისა და მართვის ეფექტიანი სისტემის ჩამოყალიბებას;
ვ) დაკისრებული მოვალეობის ეფექტიანად შესასრულებლად შეიმუშავებს და აყალიბებს ოპტიმალურ ორგანიზაციულ სტრუქტურას;
ზ) ახდენს უფლებამოსილების დელეგირებას გადაწყვეტილების მიღების, განხორციელებისა და კონტროლის პროცესში;
თ) უზრუნველყოფს დაწესებულების მიერ განხორციელებული ყველა ოპერაციის სრულად, ზუსტად, დროულად და რეგულარულად აღრიცხვის პროცედურების დანერგვას;
ი) ხელს უწყობს შიდა აუდიტის სუბიექტის ფუნქციონირებას საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად;
კ) უზრუნველყოფს ფინანსური მართვისა და კონტროლის სისტემის მონიტორინგს, სისტემის გასაუმჯობესებლად იღებს შესაბამის ზომებს შიდა აუდიტორების რეკომენდაციებსა და სხვა შეფასებებზე დაყრდნობით;
ლ) ახორციელებს და ხელს უწყობს ანტიკორუფციული ღონისძიებების პროცედურების დანერგვას;
მ) ახორციელებს ფინანსური მართვისა და კონტროლის სისტემის მდგომარეობის შედეგების შეფასებას;
ნ) ახორციელებს საქართველოს კანონმდებლობით მისთვის მინიჭებულ სხვა უფლებამოსილებებს.
2. დაწესებულების ხელმძღვანელი ამ კანონის მოთხოვნათა ფარგლებში პასუხისმგებელია შიდა აუდიტის სუბიექტის შესაბამისი რესურსებით უზრუნველყოფისა და მისი უწყვეტი ფუნქციონირებისათვის.
3. (ამოღებულია - 18.12.2015, №4675).
საქართველოს 2011 წლის 9 დეკემბრის კანონი №5447 - ვებგვერდი, 22.12.2011წ.
მუხლი 9. უფლებამოსილების დელეგირება
1. დაწესებულების ხელმძღვანელს შეუძლია მოახდინოს ამ თავით განსაზღვრული უფლებამოსილების მისდამი დაქვემდებარებულ უფლებამოსილ პირზე დელეგირება.
2. უფლებამოსილების დელეგირება დაწესებულების ხელმძღვანელს არ ათავისუფლებს პასუხისმგებლობისაგან მის მიერ დელეგირებული უფლებამოსილების განხორციელებისას.
საქართველოს 2011 წლის 9 დეკემბრის კანონი №5447 - ვებგვერდი, 22.12.2011წ.
მუხლი 10. ფინანსური მართვისა და კონტროლის კომპონენტები
1. ფინანსური მართვა და კონტროლი ეფუძნება შიდა კონტროლის საერთაშორისო სტანდარტებს და ხორციელდება შემდეგი ურთიერთდაკავშირებული კომპონენტების საშუალებით:
ა) კონტროლის გარემო;
ბ) რისკის მართვა;
გ) კონტროლის ღონისძიებები;
დ) ინფორმაცია და კომუნიკაცია;
ე) მონიტორინგი და შეფასება.
2. დაწესებულების ხელმძღვანელი, დაწესებულების საქმიანობის სპეციფიკის გათვალისწინებით, უზრუნველყოფს ფინანსური მართვისა და კონტროლის კომპონენტების შემუშავებას, ჩამოყალიბებასა და ფუნქციონირებას.
საქართველოს 2011 წლის 9 დეკემბრის კანონი №5447 - ვებგვერდი, 22.12.2011წ.
ფინანსური მართვისა და კონტროლის სისტემის ფუნქციონირებისათვის დაწესებულების ხელმძღვანელები უზრუნველყოფენ შესაბამისი კონტროლის გარემოს ჩამოყალიბებასა და დახვეწას, რომელიც მოიცავს:
ა) ხელმძღვანელთა და თანამშრომელთა პირად და პროფესიულ პატიოსნებას და ეთიკურ ღირებულებებს;
ბ) მართვის პროცესებსა და მეთოდებს;
გ) დაწესებულების სტრუქტურული ქვედანაყოფის (ერთეულის) საქმიანობის მიზნებისა და ამოცანების განსაზღვრას;
დ) ორგანიზაციულ სტრუქტურას, რომელიც მოიცავს პასუხისმგებლობებისა და უფლებამოსილებების განაწილებას, ასევე ანგარიშგების საფეხურების იერარქიულობას;
ე) ადამიანური რესურსების მართვის პოლიტიკასა და პრაქტიკას;
ვ) დაწესებულების თანამშრომელთა კომპეტენტურობას.
საქართველოს 2011 წლის 9 დეკემბრის კანონი №5447 - ვებგვერდი, 22.12.2011წ.
რისკის მართვის სისტემის ჩამოყალიბებისათვის პასუხისმგებელია დაწესებულების ხელმძღვანელი. იგი განსაზღვრავს იმ შესაძლო მოვლენებისა და სიტუაციების განსაზღვრის, შეფასების, კონტროლისა და მონიტორინგის პროცესებს, რომლებიც გავლენას ახდენს დაწესებულების ან/და დაწესებულების სტრუქტურული ქვედანაყოფის (ერთეულის) ან/და დაწესებულებისადმი დაქვემდებარებული ერთეულის მიზნების მიღწევასა და ამოცანების შესრულებაზე და მოიცავს რისკის შესამცირებლად საჭირო ღონისძიებების განხორციელებას.
საქართველოს 2011 წლის 9 დეკემბრის კანონი №5447 - ვებგვერდი, 22.12.2011წ.
მუხლი 13. კონტროლის ღონისძიებები
1. კონტროლის ღონისძიებები ყალიბდება რისკის ოპტიმალურ დონემდე შესამცირებლად, დაწესებულების მიზნების მისაღწევად და ამოცანების შესასრულებლად და ეფუძნება შესაბამის ინსტრუქციებსა და პროცედურებს.
2. კონტროლის ღონისძიებები უნდა შეესაბამებოდეს დაწესებულების სტრუქტურული ქვედანაყოფის (ერთეულის) საქმიანობას და მათი განხორციელების ხარჯები არ უნდა აღემატებოდეს მოსალოდნელ სარგებელს.
3. კონტროლის ღონისძიებები მოიცავს:
ა) უფლებამოსილების მინიჭების პროცედურებს;
ბ) მოვალეობების იმგვარ განაწილებას, რომ ერთი და იგივე პირი არ იყოს პასუხისმგებელი უფლებამოსილების მინიჭებაზე, ქმედების განხორციელებასა და კონტროლზე;
გ) ხელმოწერის ორმაგი სისტემის დამკვიდრებას, რაც შეუძლებელს გახდის ვალდებულების აღებას და გადახდის განხორციელებას დაწესებულების ხელმძღვანელისა და მისი სტრუქტურული ქვედანაყოფის (ერთეულის) ხელმძღვანელის ან სხვა უფლებამოსილი პირის მიერ ერთდროულად ხელმოწერის გარეშე;
დ) აქტივებისა და ფინანსური და არაფინანსური ინფორმაციის ხელმისაწვდომობის წესებს;
ე) წინასწარი და შემდგომი კონტროლის განხორციელებას;
ვ) დაწესებულების მიერ განხორციელებული ყველა ოპერაციის სრულად, ზუსტად, დროულად და რეგულარულად ასახვის პროცედურების დამკვიდრებას;
ზ) დაწესებულების მიერ განხორციელებული ოპერაციის ეფექტიანობისა და პროდუქტიულობის, პროცესებისა და ქმედებების საქართველოს კანონმდებლობასთან შესაბამისობის შეფასებას;
თ) ზედამხედველობას;
ი) ადამიანური რესურსების ეფექტიანი მართვის პროცედურების დამკვიდრებას;
კ) დაწესებულების მიერ განხორციელებული ყველა ოპერაციის დოკუმენტირებას და სხვა.
საქართველოს 2011 წლის 9 დეკემბრის კანონი №5447 - ვებგვერდი, 22.12.2011წ.
მუხლი 14. ინფორმაცია და კომუნიკაცია
დაწესებულების ხელმძღვანელი ნერგავს და განავითარებს სანდო, სრულყოფილ და ხელმისაწვდომ საინფორმაციო და საკომუნიკაციო სისტემას, რომელიც:
ა) უზრუნველყოფს დაწესებულების საქმიანობის შესახებ უახლესი და სანდო ინფორმაციის სათანადო ხელმისაწვდომობას დაწესებულების ყველა იერარქიულ საფეხურზე;
ბ) დაწესებულების ყველა თანამშრომელს მისცემს შესაძლებლობას, რომ თავიანთი ფუნქციისა და პასუხისმგებლობის შესახებ მიიღონ სრულყოფილი და ზუსტი ინფორმაცია, მითითებები და ინსტრუქციები.
საქართველოს 2011 წლის 9 დეკემბრის კანონი №5447 - ვებგვერდი, 22.12.2011წ.
მუხლი 15. მონიტორინგი და შეფასება
1. დაწესებულების ხელმძღვანელი პასუხისმგებელია ფინანსური მართვისა და კონტროლის სისტემის მონიტორინგისა და შეფასებისათვის, მისი ადეკვატურობის, ფუნქციონირების შენარჩუნებისა და დროულად განახლების მიზნით. მონიტორინგი უზრუნველყოფს ასევე შიდა აუდიტორული ანგარიშით გათვალისწინებული რეკომენდაციების დროულ და შესაბამის შესრულებას.
2. ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული მონიტორინგი და შეფასება ხორციელდება უწყვეტი მონიტორინგისა და თვითშეფასების მეშვეობით, შიდა აუდიტის სუბიექტთან ერთად.
საქართველოს 2011 წლის 9 დეკემბრის კანონი №5447 - ვებგვერდი, 22.12.2011წ.
ამ კანონის მე-4 მუხლის პირველი პუნქტის „ა“–„გ“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული დაწესებულებების ხელმძღვანელები ფინანსური მართვისა და კონტროლის სისტემის დანერგვისა და განვითარების შესახებ წლიურ ანგარიშს მომდევნო წლის იანვრის ბოლომდე წარუდგენენ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს.
საქართველოს 2011 წლის 9 დეკემბრის კანონი №5447 - ვებგვერდი, 22.12.2011წ.
საქართველოს 2011 წლის 9 დეკემბრის კანონი №5447 - ვებგვერდი, 22.12.2011წ.
მუხლი 17. შიდა აუდიტის სუბიექტის საქმიანობის განხორციელების ძირითადი პრინციპები
შიდა აუდიტის სუბიექტი საქმიანობას ახორციელებს ამ კანონის, საქართველოს სხვა საკანონმდებლო და კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტების, შიდა აუდიტის სტანდარტების, შიდა აუდიტორთა ეთიკის კოდექსის, შიდა აუდიტის სუბიექტის დებულების და შემდეგი ძირითადი პრინციპების დაცვით:
ა) დამოუკიდებლობა;
ბ) კეთილსინდისიერება;
გ) ობიექტურობა;
დ) პროფესიონალიზმი;
ე) კონფიდენციალურობა;
ვ) კანონიერება;
ზ) გამჭვირვალობა.
საქართველოს 2011 წლის 9 დეკემბრის კანონი №5447 - ვებგვერდი, 22.12.2011წ.
მუხლი 18. შიდა აუდიტის სუბიექტის უფლებამოსილება და მიზნები
1. შიდა აუდიტის სუბიექტის უფლებამოსილება ვრცელდება იმ დაწესებულების სისტემაზე, სადაც ის არის ჩამოყალიბებული.
2. შიდა აუდიტი ეხმარება დაწესებულებას მიზნების მიღწევაში შემდეგი საქმიანობების განხორციელებით:
ა) დაწესებულების წინაშე არსებული რისკების მართვის ხარისხის შეფასება;
ბ) ფინანსური მართვისა და კონტროლის სისტემის ადეკვატურობისა და ეფექტიანობის შეფასება;
გ) დაწესებულების საქმიანობის საქართველოს კანონმდებლობასთან, არსებულ წესებთან და მარეგულირებელ აქტებთან შესაბამისობის შეფასება;
დ) დაწესებულების საქმიანობის ეკონომიურობის, ეფექტიანობისა და პროდუქტიულობის გაზრდის მიზნით რეკომენდაციების შემუშავება;
ე) ფინანსური და სხვა ინფორმაციის სანდოობის, სიზუსტისა და სისრულის შეფასება;
ვ) დაწესებულების აქტივების, სხვა რესურსებისა და ინფორმაციის ადეკვატურად დაცულობის შეფასება;
ზ) სხვა საქმიანობები, რომლებიც გამომდინარეობს დაწესებულების საქმიანობის სპეციფიკიდან და არ ეწინააღმდეგება საქართველოს კანონმდებლობას, ამ კანონის მიზნებს და შიდა აუდიტორის დამოუკიდებლობის პრინციპებს.
3. შიდა აუდიტის სუბიექტის მიერ თავისი კომპეტენციის ფარგლებში შესწავლისა და ანალიზის საგანი შესაძლებელია იყოს დაწესებულების სისტემაში მიმდინარე ყველა პროცესი და საქმიანობის სფერო.
4. შიდა აუდიტის ობიექტის თანამშრომლები ვალდებული არიან ითანამშრომლონ შიდა აუდიტორებთან თავიანთი საქმიანობის განხორციელების დროს და უზრუნველყონ მათი კომპეტენციისათვის მიკუთვნებულ საკითხებთან დაკავშირებული ყველა ინფორმაციის თაობაზე არსებული მონაცემთა ბაზებისა და დოკუმენტების ხელმისაწვდომობა ან/და ქმედებების განხორციელება.
საქართველოს 2011 წლის 9 დეკემბრის კანონი №5447 - ვებგვერდი, 22.12.2011წ.
მუხლი 19. შიდა აუდიტორის უფლებები და მოვალეობები
1. შიდა აუდიტორი უფლებამოსილია შიდა აუდიტორული შემოწმების განხორციელების პროცესში მიიღოს მისთვის საჭირო ყველა ინფორმაცია, დოკუმენტი და ხელი მიუწვდებოდეს მონაცემთა ბაზებზე, მიუხედავად მათი ფორმისა (ელექტრონული ვერსია და სხვა). შიდა აუდიტორს ასევე უფლება აქვს, შიდა აუდიტის ობიექტს მოსთხოვოს დოკუმენტის სახელმწიფო ენაზე წარდგენა, გადაიღოს დოკუმენტის ასლები და სხვა, გარდა საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი შეზღუდვებისა.
2. დაწესებულების ხელმძღვანელი და თანამშრომლები ვალდებული არიან თავიანთი კომპეტენციის ფარგლებში სათანადო დახმარება გაუწიონ შიდა აუდიტორს შიდა აუდიტორული შემოწმების განხორციელების პროცესში.
3. შიდა აუდიტორი ვალდებულია:
ა) დაიცვას შიდა აუდიტის სუბიექტის დებულება, შიდა აუდიტის სტანდარტები, შიდა აუდიტორთა ეთიკის კოდექსი, შიდა აუდიტის მეთოდოლოგია და შიდა აუდიტის მარეგულირებელი სხვა სამართლებრივი აქტები;
ბ) შიდა აუდიტის განხორციელებამდე შიდა აუდიტის ობიექტს წარუდგინოს აუდიტორული შემოწმების ინდივიდუალური გეგმა;
გ) უზრუნველყოს შიდა აუდიტის ობიექტის პერსონალური მონაცემების, სახელმწიფო, სამსახურებრივი და კომერციული საიდუმლოებების დაცვა საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით და არ გაამჟღავნოს ის ინფორმაცია, რომელიც მისთვის ცნობილი გახდა თავისი საქმიანობის განხორციელებისას ან მასთან დაკავშირებით, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც იგი გამომდინარეობს შიდა აუდიტორული შემოწმების მიზნიდან ან/და გათვალისწინებულია შესაბამისი კანონმდებლობით;
დ) დაწესებულების ხელმძღვანელის თანხმობის გარეშე არ გახადოს საჯარო შიდა აუდიტორული შემოწმების შედეგები, გარდა საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული შემთხვევებისა.
საქართველოს 2011 წლის 9 დეკემბრის კანონი №5447 - ვებგვერდი, 22.12.2011წ.
საქართველოს 2012 წლის 25 მაისის კანონი №6328 - ვებგვერდი, 12.06.2012წ.
მუხლი 20. შიდა აუდიტის სუბიექტის უფროსი
1. შიდა აუდიტის სუბიექტის უფროსი უფლებამოსილია საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით განსაზღვროს შიდა აუდიტის განხორციელებისათვის საჭირო აუდიტის სახე, მოქმედების სფერო, შიდა აუდიტის განხორციელების სიხშირე და შიდა აუდიტორთა რაოდენობა.
2. შიდა აუდიტის სუბიექტის უფროსი წარმართავს შიდა აუდიტის სუბიექტის საქმიანობას ამ კანონისა და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო და კანონქვემდებარე აქტების შესაბამისად.
3. შიდა აუდიტის სუბიექტის უფროსი:
ა) შეიმუშავებს და დაწესებულების ხელმძღვანელს დასამტკიცებლად წარუდგენს შიდა აუდიტის სტრატეგიულ და წლიურ გეგმებს;
ბ) კოორდინაციას უწევს შიდა აუდიტორთა საქმიანობას და უნაწილებს მათ ფუნქციებს ცოდნისა და კვალიფიკაციის შესაბამისად;
გ) ახორციელებს მონიტორინგს შიდა აუდიტის წლიური გეგმის შესრულებაზე და შიდა აუდიტის სუბიექტის მიერ შიდა აუდიტის მეთოდოლოგიის გამოყენებაზე;
დ) უზრუნველყოფს ფინანსური მართვისა და კონტროლის სისტემის, ასევე დაწესებულების ორგანიზაციული სტრუქტურისა და ფუნქციების შეფასებას;
ე) უზრუნველყოფს შიდა აუდიტორების კვალიფიკაციის ამაღლების ხელშეწყობას;
ვ) თანამშრომლობს ჰარმონიზაციის ცენტრთან და მოთხოვნის შემთხვევაში აწვდის მას შესაბამის დოკუმენტაციასა და ინფორმაციას;
ზ) ითვალისწინებს ჰარმონიზაციის ცენტრის მიერ საქართველოს კანონმდებლობის ფარგლებში გაცემულ შესაბამის რეკომენდაციებსა და მითითებებს;
თ) ახორციელებს მონიტორინგს შიდა აუდიტის ობიექტისთვის მიცემული რეკომენდაციების შესრულებაზე;
ი) შეიმუშავებს და ახორციელებს შიდა აუდიტის ხარისხის უზრუნველყოფისა და გაუმჯობესების პროგრამას.
საქართველოს 2011 წლის 9 დეკემბრის კანონი №5447 - ვებგვერდი, 22.12.2011წ.
მუხლი 21. შიდა აუდიტის დაგეგმვა
1. შიდა აუდიტის გეგმის სახეებია:
ა) შიდა აუდიტის სტრატეგიული გეგმა;
ბ) შიდა აუდიტის წლიური გეგმა;
გ) აუდიტორული შემოწმების ინდივიდუალური გეგმა.
2. შიდა აუდიტის დაგეგმვა ხდება რისკის შეფასების საფუძველზე. მისი შედეგები აისახება შიდა აუდიტის სტრატეგიულ გეგმაში, რომლის საფუძველზედაც შემუშავდება შიდა აუდიტის წლიური გეგმა.
3. შიდა აუდიტის სტრატეგიულ გეგმას შეიმუშავებს შიდა აუდიტის სუბიექტის უფროსი და ამტკიცებს დაწესებულების ხელმძღვანელი. შიდა აუდიტის სტრატეგიული გეგმა გამომდინარეობს დაწესებულების გრძელვადიანი მიზნებიდან, მოიცავს სამწლიან პერიოდს და განსაზღვრავს შიდა აუდიტის სფეროში სტრატეგიული განვითარების მიმართულებებს.
4. შიდა აუდიტის წლიურ გეგმას შეიმუშავებს შიდა აუდიტის სუბიექტის უფროსი და ამტკიცებს დაწესებულების ხელმძღვანელი. შიდა აუდიტის წლიური გეგმა ეფუძნება შიდა აუდიტის სტრატეგიულ გეგმას და ასახავს კონკრეტულ შიდა აუდიტორულ შემოწმებებს.
5. რეკომენდაციების შესრულების ადეკვატურობის, ეფექტიანობისა და დროულობის შესაფასებლად შიდა აუდიტის წლიური გეგმა უნდა ითვალისწინებდეს რეკომენდაციების შესრულების მონიტორინგს.
6. შიდა აუდიტის სტრატეგიულ და წლიურ გეგმებში ნებისმიერი ცვლილება ხორციელდება შიდა აუდიტის სუბიექტის უფროსის წინადადებით, რისკის შეფასების საფუძველზე.
7. შიდა აუდიტის წლიური და სტრატეგიული გეგმები მტკიცდება დაგეგმილი პერიოდის დაწყებამდე.
8. შიდა აუდიტის წლიურ და სტრატეგიულ გეგმებს, აგრეთვე მათში განსახორციელებელ ცვლილებებს ამზადებს შიდა აუდიტის სუბიექტის უფროსი და ამტკიცებს დაწესებულების ხელმძღვანელი. ამ კანონის მე-4 მუხლის პირველი პუნქტის „ა“–„გ“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული დაწესებულებების შიდა აუდიტის სუბიექტების წლიური და სტრატეგიული გეგმები ჰარმონიზაციის ცენტრს ეგზავნება.
9. თითოეული შიდა აუდიტორული შემოწმებისათვის შიდა აუდიტის სუბიექტის უფროსი შეიმუშავებს და ამტკიცებს აუდიტორული შემოწმების ინდივიდუალურ გეგმას, რომელიც განსაზღვრავს შიდა აუდიტის მოქმედების სფეროს, ამოცანებს, ხანგრძლივობას, რესურსების განაწილებას, შიდა აუდიტის განხორციელების მეთოდებს, ფარგლებს, აუდიტის სახეს და სხვა.
საქართველოს 2011 წლის 9 დეკემბრის კანონი №5447 - ვებგვერდი, 22.12.2011წ.
მუხლი 22. შიდა აუდიტორული შემოწმება
1. შიდა აუდიტორული შემოწმება ხორციელდება ინფორმაციის იდენტიფიკაციის, შეგროვების, ანალიზის, შეფასებისა და დოკუმენტირების საშუალებით.
2. შიდა აუდიტორული შემოწმება შედგება შემდეგი ეტაპებისაგან:
ა) აუდიტის დაგეგმვა;
ბ) აუდიტის განხორციელება;
გ) ანგარიშგება;
დ) გაცემული რეკომენდაციების შესრულების მონიტორინგი.
3. შიდა აუდიტორული შემოწმების სახეებია:
ა) სისტემური აუდიტი;
ბ) შესაბამისობის აუდიტი;
გ) ეფექტიანობის აუდიტი;
დ) ფინანსური აუდიტი;
ე) ინფორმაციული ტექნოლოგიების აუდიტი.
საქართველოს 2011 წლის 9 დეკემბრის კანონი №5447 - ვებგვერდი, 22.12.2011წ.
მუხლი 23. შიდა აუდიტორული ანგარიში
1. შიდა აუდიტის განხორციელების შედეგად შიდა აუდიტის სუბიექტი ადგენს შიდა აუდიტორული ანგარიშის პროექტს, რომელიც ასახავს შიდა აუდიტის შედეგებს, შიდა აუდიტის განხორციელების პროცესსა და მიგნებებს, მათ ანალიზს და მათ საფუძველზე შემუშავებულ რეკომენდაციებს.
2. შიდა აუდიტორული ანგარიშის პროექტი გონივრული ვადის მითითებით ეგზავნება შიდა აუდიტის ობიექტს ანგარიშში ასახულ საკითხებთან დაკავშირებით საკუთარი მოსაზრების და რეკომენდაციების შესრულების სამოქმედო გეგმის წარდგენის მიზნით.
3. შიდა აუდიტის ობიექტის მიერ ამ მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებული გონივრული ვადის გაშვების შემთხვევაში შიდა აუდიტორული ანგარიშის პროექტი ჩაითვლება საბოლოოდ, ხოლო მასში ასახული მიგნებები და რეკომენდაციები – შეთანხმებულად.
4. თუ შიდა აუდიტის ობიექტი არ ეთანხმება შიდა აუდიტორული ანგარიშის პროექტში ასახულ მიგნებებს ან/და რეკომენდაციებს, იგი საპასუხო წერილში მიუთითებს არგუმენტაციას ან/და მოსაზრებებს თავისი პოზიციის გასამყარებლად.
5. შიდა აუდიტორული ანგარიშის პროექტთან დაკავშირებით წარდგენილი შიდა აუდიტის ობიექტის მოსაზრება აისახება საბოლოო შიდა აუდიტორულ ანგარიშში.
6. შიდა აუდიტის სუბიექტი საბოლოო სახით აყალიბებს შიდა აუდიტორულ ანგარიშს და მას შიდა აუდიტის ობიექტის მიერ წარმოდგენილ რეკომენდაციების შესრულების სამოქმედო გეგმასთან ერთად დაწესებულების ხელმძღვანელს უგზავნის.
7. თუ შიდა აუდიტის სუბიექტი და შიდა აუდიტის ობიექტი ვერ თანხმდებიან საბოლოო შიდა აუდიტორულ ანგარიშში ასახულ რეკომენდაციებზე, შიდა აუდიტის სუბიექტი შეუთანხმებელ რეკომენდაციებს შესაბამისი გადაწყვეტილების მისაღებად უგზავნის დაწესებულების ხელმძღვანელს, რომელიც გონივრულ ვადაში იღებს ამ გადაწყვეტილებას.
საქართველოს 2011 წლის 9 დეკემბრის კანონი №5447 - ვებგვერდი, 22.12.2011წ.
მუხლი 24. შიდა აუდიტის წლიური ანგარიში
1. შიდა აუდიტის სუბიექტის უფროსი ამზადებს შიდა აუდიტის წლიურ ანგარიშს, რომელშიც აისახება:
ა) ინფორმაცია განხორციელებული შიდა აუდიტორული შემოწმებების შესახებ;
ბ) ძირითადი დასკვნები და რეკომენდაციები დაწესებულებაში არსებული ფინანსური მართვისა და კონტროლის სისტემის შესახებ;
გ) შიდა აუდიტის სუბიექტის მიერ შიდა აუდიტის წლიური გეგმის შეუსრულებლობის მიზეზები (მათი არსებობის შემთხვევაში);
დ) შიდა აუდიტის სუბიექტის მიერ გაცემული რეკომენდაციების შესასრულებლად შიდა აუდიტის ობიექტის მიერ განხორციელებული შესაბამისი ქმედებები და ინფორმაცია შეუსრულებელი რეკომენდაციების შესახებ;
ე) ინფორმაცია შიდა აუდიტის მიმდინარეობისას შიდა აუდიტორის საქმიანობის ნებისმიერი შეზღუდვის თაობაზე;
ვ) წინადადებები შიდა აუდიტის განვითარების შესახებ.
2. შიდა აუდიტის წლიური ანგარიში მომდევნო წლის იანვრის ბოლომდე წარედგინება დაწესებულების ხელმძღვანელს, ხოლო ამ კანონის მე-4 მუხლის პირველი პუნქტის „ა“–„გ“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული დაწესებულებების შიდა აუდიტის სუბიექტები შიდა აუდიტის წლიურ ანგარიშებს მომდევნო წლის იანვრის ბოლომდე წარუდგენენ ასევე ჰარმონიზაციის ცენტრს.
საქართველოს 2011 წლის 9 დეკემბრის კანონი №5447 - ვებგვერდი, 22.12.2011წ.
მუხლი 25. შიდა აუდიტის სუბიექტის თანამშრომლობა სხვა უწყებებთან
1. შიდა აუდიტის სუბიექტი თანამშრომლობს სახელმწიფო აუდიტის სამსახურთან , მოთხოვნის შემთხვევაში აწვდის მას შესაბამის ინფორმაციას ან/და დოკუმენტაციას და მასთან ურთიერთობას წარმართავს შიდა კონტროლის საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისად .
2. შიდა აუდიტის სუბიექტი, გარდა საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს შიდა აუდიტის სუბიექტისა, ინფორმაციული ტექნოლოგიების აუდიტის განხორციელებისას თანამშრომლობს საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს მმართველობის სფეროში მოქმედ საჯარო სამართლის იურიდიულ პირთან − ციფრული მმართველობის სააგენტოსთან და აწვდის მას აღნიშნული აუდიტორული შემოწმების ანგარიშს მისი მომზადებიდან 1 თვის ვადაში.
3. შიდა აუდიტის სუბიექტის სახელმწიფო აუდიტის სამსახურ თან და სხვა უწყებებთან თანამშრომლობა ხორციელდება საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად.
საქართველოს 2011 წლის 9 დეკემბრის კანონი №5447 - ვებგვერდი, 22.12.2011წ.
საქართველოს 2012 წლის 22 ივნისის კანონი №6550 - ვებგვერდი, 29.06.2012წ.
1. შიდა აუდიტორს უფლება არა აქვს, დაწესებულებაში შეასრულოს სხვა ფუნქციები, გარდა ამ კანონით და მისგან გამომდინარე სამართლებრივი აქტებით განსაზღვრული ფუნქციებისა.
2. შიდა აუდიტორი არ მონაწილეობს შიდა აუდიტორულ შემოწმებაში, თუ გამოვლინდა ინტერესთა კონფლიქტის ერთ-ერთი შემდეგი შემთხვევა:
ა) შიდა აუდიტორი შესამოწმებელ პერიოდში მუშაობდა შიდა აუდიტის ობიექტში;
ბ) შიდა აუდიტორის პირველი და მეორე რიგის მემკვიდრეებს ბოლო ერთი წლის განმავლობაში უკავიათ ან შესამოწმებელ პერიოდში ეკავათ ხელმძღვანელი თანამდებობები შიდა აუდიტის ობიექტში;
გ) ინტერესთა კონფლიქტის სხვა შემთხვევა, რომელსაც აფასებს შიდა აუდიტის სუბიექტის უფროსი.
საქართველოს 2011 წლის 9 დეკემბრის კანონი №5447 - ვებგვერდი, 22.12.2011წ.
თავი IV. შიდა კონტროლის კოორდინირება და ჰარმონიზება
საქართველოს 2011 წლის 9 დეკემბრის კანონი №5447 - ვებგვერდი, 22.12.2011წ.
მუხლი 27. ჰარმონიზაციის ცენტრი
1. ჰარმონიზაციის ცენტრი უზრუნველყოფს როგორც შიდა აუდიტის, ისე ფინანსური მართვისა და კონტროლის სისტემის შეფასებას, კოორდინაციასა და ჰარმონიზაციას. ჰარმონიზაციის ცენტრი ანგარიშვალდებულია საქართველოს ფინანსთა მინისტრის წინაშე.
2. ჰარმონიზაციის ცენტრი უზრუნველყოფს:
ა) სახელმწიფო შიდა ფინანსური კონტროლის სისტემის განვითარების სტრატეგიის შემუშავებასა და განახლებას, რომელიც მოიცავს სახელმწიფო შიდა ფინანსური კონტროლის სისტემის ელემენტების ხარვეზების ანალიზს, განვითარების შეფასებას და სამოქმედო გეგმას;
ბ) შიდა აუდიტის სუბიექტების დებულებების შემუშავების მიზნით პრაქტიკული სახელმძღვანელოებისა და მითითებების შემუშავებას;
გ) შიდა აუდიტორთა ეთიკის კოდექსის შემუშავებას, მის შემდგომ განახლებასა და დახვეწას;
დ) შიდა აუდიტის, ფინანსური მართვისა და კონტროლის სისტემის ჩამოყალიბებისათვის შესაბამისი სტანდარტებისა და მეთოდოლოგიის შექმნას, მათ შემდგომ განახლებასა და დახვეწას;
ე) შიდა აუდიტის, აგრეთვე ფინანსური მართვისა და კონტროლის სისტემის სფეროებში საერთაშორისო ორგანიზაციებთან და სხვა სახელმწიფოთა ჰარმონიზაციის ცენტრებთან ურთიერთობების დამყარებასა და თანამშრომლობას;
ვ) შიდა აუდიტის სუბიექტების თანამშრომლებისთვის და ფინანსური მართვისა და კონტროლისათვის პასუხისმგებელი პირებისთვის პერიოდულად სასწავლო/პრაქტიკული სემინარებისა და ტრენინგების დაგეგმვას, მათ ხელშეწყობას და მათი საქმიანობის კოორდინაციას;
ზ) შიდა აუდიტის სუბიექტისთვის ინსტრუქციების შემუშავებას, მათ შორის, შიდა აუდიტის სუბიექტში დასანიშნი მინიმალური საკადრო რესურსისა და მისი საკვალიფიკაციო მოთხოვნების, შიდა აუდიტორის ინტერესთა კონფლიქტის წესების, შიდა აუდიტის ხარისხის გარანტიისა და შიდა აუდიტის ანგარიშგების მოთხოვნების განსაზღვრის შესახებ;
თ) შიდა აუდიტის, აგრეთვე ფინანსური მართვისა და კონტროლის მარეგულირებელი კანონმდებლობის, მეთოდოლოგიური დოკუმენტებისა და სხვა სახელმძღვანელო ინსტრუქციების შესრულების შეფასებასა და მონიტორინგს;
ი) შიდა აუდიტის, აგრეთვე ფინანსური მართვისა და კონტროლის სტრატეგიის, მეთოდოლოგიის და მათი სახელმწიფო სექტორში განხორციელების საკითხებზე რეგულარული შეხვედრებისა და დისკუსიების ორგანიზებას;
კ) სახელმწიფო შიდა ფინანსური კონტროლის სისტემის განვითარების შესახებ კონსოლიდირებული წლიური ანგარიშის შემუშავებას და ყოველი წლის 31 მარტამდე საქართველოს ფინანსთა მინისტრისთვის წარდგენას, რომელიც, თავის მხრივ, ამ ანგარიშს საქართველოს მთავრობას წარუდგენს;
ლ) შიდა აუდიტორთა სერტიფიცირების პროგრამის დანერგვას.
3. (ამოღებულია - 18.12.2015, №4675).
4. (ამოღებულია - 18.12.2015, №4675).
საქართველოს 2011 წლის 9 დეკემბრის კანონი №5447 - ვებგვერდი, 22.12.2011წ.
საქართველოს ფინანსთა მინისტრი უფლებამოსილია ჩართულობისა და კომუნიკაციის უზრუნველსაყოფად, საჭიროებათა ანალიზის განსახორციელებლად და სხვა მიზნით შექმნას შიდა აუდიტის და დაწესებულების ფინანსური მართვისა და კონტროლის სისტემის განვითარების საკითხების განმხილველი სამუშაო ჯგუფები. ამ ჯგუფების შემადგენლობასა და საქმიანობის წესს განსაზღვრავს საქართველოს ფინანსთა მინისტრი.
საქართველოს 2011 წლის 9 დეკემბრის კანონი №5447 - ვებგვერდი, 22.12.2011წ.
საქართველოს 2011 წლის 9 დეკემბრის კანონი №5447 - ვებგვერდი, 22.12.2011წ.
საქართველოს 2011 წლის 9 დეკემბრის კანონი №5447 - ვებგვერდი, 22.12.2011წ.
საქართველოს 2011 წლის 9 დეკემბრის კანონი №5447 - ვებგვერდი, 22.12.2011წ.
საქართველოს 2011 წლის 9 დეკემბრის კანონი №5447 - ვებგვერდი, 22.12.2011წ.
საქართველოს 2011 წლის 9 დეკემბრის კანონი №5447 - ვებგვერდი, 22.12.2011წ.
საქართველოს 2011 წლის 9 დეკემბრის კანონი №5447 - ვებგვერდი, 22.12.2011წ.
თავი VIII. გარდამავალი და დასკვნითი დებულებანი
მუხლი 32. გარდამავალი დებულებანი
1. საქართველოს მთავრობამ ამ კანონის ამოქმედებიდან 4 თვის ვადაში დაამტკიცოს შიდა აუდიტის სტანდარტები და მეთოდოლოგია, შიდა აუდიტორთა ეთიკის კოდექსი და სახელმძღვანელო პრინციპები.
2. (ამოღებულია).
3. (ამოღებულია).
31. (ამოღებულია - 18.12.2015, №4675).
4. (ამოღებულია - 18.12.2015, №4675).
5. (ამოღებულია - 18.12.2015, №4675).
6. ამ კანონის მე-4 მუხლის პირველი პუნქტის „გ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული საჯარო სამართლის იურიდიული პირი შიდა აუდიტის სუბიექტის შექმნამდე უფლებამოსილია შიდა აუდიტის განსახორციელებლად თხოვნით მიმართოს სახელმწიფო მაკონტროლებელ ორგანოსთან არსებულ შიდა აუდიტის სუბიექტს, რომელიც დაწესებულების ხელმძღვანელთან და საბჭოსთან შეთანხმებით უზრუნველყოფს ამ საჯარო სამართლის იურიდიულ პირში შიდა აუდიტის განხორციელებას.
7. ამ კანონის 22-ე მუხლის მე-3 პუნქტის „ა“, „გ“ და „ე“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული სისტემური, ეფექტიანობისა და ინფორმაციული ტექნოლოგიების აუდიტების განხორციელება დაიწყოს 2013 წლის 1 იანვრიდან.
8. ამ კანონის საფუძველზე და მის შესაბამისად გამოსაცემი/მისაღები სამართლებრივი აქტები გამოსცენ/მიიღონ ამავე კანონით განსაზღვრულმა შესაბამისმა პირებმა/ორგანოებმა, ხოლო თუ ასეთი პირები/ორგანოები ამ კანონით არ არის განსაზღვრული – გამოსცეს საქართველოს ფინანსთა მინისტრმა.
9. ამ კანონის II თავით გათვალისწინებული ფინანსური მართვისა და კონტროლის სისტემის ჩამოყალიბება უზრუნველყონ ამავე კანონით განსაზღვრულმა დაწესებულებებმა მას შემდეგ, რაც ჰარმონიზაციის ცენტრი შეიმუშავებს და საქართველოს მთავრობა დაამტკიცებს ამ კანონის მე-5 მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებულ ინსტრუქციას.
10. სამსახურებრივი გადაცდომის ან/და დაწესებულების მიზნებთან შეუსაბამო ქმედების არსებობის შემოწმებისა და აღმოჩენის მიზნით სამსახურებრივი შემოწმების ღონისძიებებს ახორციელებს დაწესებულების შესაბამისი სტრუქტურული ქვედანაყოფი/ერთეული. მისი უფლებამოსილება, საქმიანობის წესი, მიზნები და ამოცანები განისაზღვრება შესაბამისი დაწესებულების დებულებით და გამიჯნულია შიდა აუდიტის ფუნქციისაგან.
საქართველოს 2010 წლის 6 ივლისის კანონი №3375 - სსმ I, №40, 20.07.2010 წ., მუხ.252
საქართველოს 20 10 წლის 26 ოქტომბრის კანონი № 3756 - სსმ I, № 62 , 05 . 11 .20 10 წ., მუხ. 395
საქართველოს 2011 წლის 9 დეკემბრის კანონი №5447 - ვებგვერდი, 22.12.2011წ.
საქართველოს 2013 წლის 4 ოქტომბრის კანონი №1446 - ვებგვერდი, 28.10.2013წ.
ეს კანონი ამოქმედდეს გამოქვეყნებისთანავე.
საქართველოს პრეზიდენტი მ. სააკაშვილი
თბილისი,
2010 წლის 26 მარტი.
№2839–Iს
Контролный текст по состоянию на 12.06.2020 N6303
Закон Грузии
О государственном внутреннем финансовом контроле
(9.12.2011 N5447)
Глава I
Общие положения
Статья 1. Цели и сфера действия Закона(9.12.2011 N5447)
1. Настоящий Закон регулирует порядок и принципы внедрения системы государственного внутреннего финансового контроля в учреждениях, определенных этим же Законом, а также другие вопросы, имеющие значение для разработки, формирования и осуществления системы государственного внутреннего финансового контроля. (18.12.2015 N4675)
2. На основании настоящего Закона определяются необходимые для существования системы государственного внутреннего финансового контроля методология истандарты, а также отношения между Министерством финансов Грузии и другими субъектами, их полномочия и обязанности при внедрении указанной системы. (18.12.2015 N4675)
3. Министерство финансов Грузии является уполномоченным органом, содействующим формированию и развитию системы государственного внутреннего финансового контроля посредством Центра гармонизации, и осуществляющим координацию и гармонизацию связанных с этим вопросов.(18.12.2015 N4675)
4. Система государственного внутреннего финансового контроля включает:
а) финансовое управление и контроль;
б) внутренний аудит;
в) центр гармонизации.
5. Действие настоящего Закона распространяется на учреждения, предусмотренные пунктами первым и 2 статьи 4 настоящего Закона, а также бюджетные организации, в которых создан или будет создан субъект внутреннего аудита, – с момента создания такого субъекта. (18.12.2015 N4675)
6. Действие главы II настоящего Закона распространяется на все бюджетные организации, независимо от обязательства по созданию в указанных организациях субъекта внутреннего аудита. (18.12.2015 N4675)
Статья 2. Разъяснение терминов, используемых в Законе (9.12.2011 N5447)
Термины, используемые в настоящем Законе, имеют следующие значения:
а) субъект внутреннего аудита – структурное подразделение (единица) учреждения или подчиненная учреждению единица, правомочная осуществлять внутренний аудит в соответствии с требованиями настоящего Закона;
б) внутренний аудитор – сотрудник субъекта внутреннего аудита, осуществляющий внутренний аудит в порядке, установленном настоящим Законом;
в) объект внутреннего аудита – учреждение или (и) система учреждения или (и) структурное подразделение/структурные подразделения (единица/единицы) или (и) подчиненные учреждению единица/единицы, в которой/которых осуществляется внутренний аудит; (18.12.2015 N4675)
г) учреждение – предусмотренные пунктами первым и 2статьи 4 настоящего Закона учреждения/юридические лица/организации, а также бюджетные организации, на которые распространяется действие главы II настоящего Закона; (18.12.2015 N4675)
д) система внутреннего контроля – система менеджерских, финансовых и других механизмов контроля учреждения, включающая организационную структуру, методы, процедуры, а также функцию внутреннего аудита, которая формируется для оказания учреждению помощи в достижении его целей и законном, прозрачном, экономичном, эффективном и продуктивном осуществлении деятельности, и за формирование которой ответственны руководители учреждения; (18.12.2015 N4675)
е) финансовое управление и контроль – часть системы внутреннего контроля,которая внедряется и осуществляетсяруководителями учреждения, что обеспечивает законное, прозрачное, экономичное, эффективное и продуктивное использование средств при достижении целей учреждения; (18.12.2015 N4675)
ж) внутренний аудит – независимая, объективная деятельность по предоставлению полномочий и консультаций, направленная на улучшение работы учреждения и обеспечение полноценного достижения его целей, которая путем систематизированного, дисциплинированного и организованного подхода оценивает и улучшает эффективность процесса управления рисками, контроля и управленческого процесса; (18.12.2015 N4675)
з) внутренняя аудиторская проверка – рекомендационная проверка, включающая совокупность действий, поручений и процессов, осуществляемых в объекте внутреннего аудита;
и) Центр гармонизации – структурное подразделение Министерства финансов Грузии, поддерживающее и обеспечивающее внедрение, развитие, функциональное совершенствованиесистемы государственного внутреннего финансового контроля в учреждениях и координацию указанных вопросов; (18.12.2015 N4675)
к) системный аудит – оценка адекватности и эффективности системы финансового управления и контроля;
л) аудит соответствия – проверка и оценка соответствия деятельности учреждения политике, планам, процедурам, законам и другим регулирующим актам; (18.12.2015 N4675)
м) аудит эффективности – объективная и надежная оценка мероприятий, операций, программ, осуществленных объектом внутреннего аудита, организационного устройства и систем учреждения с целью установления их соответствия принципам экономичности, продуктивности и эффективности и выявления потенциала улучшения; (18.12.2015 N4675)
н) финансовый аудит -проверка бухгалтерского учета и финансовой отчетности объекта внутреннего аудита в целях установления их соответствия законодательству Грузии и стандартам;
о) аудит информационных технологий- проверка и оценка адекватности информационных технологий и охраны системы безопасности в целях обеспечения конфиденциальности, целостности системы и доступности информации;
п) внутренний аудиторский отчет – отчет,составленный внутренним аудитором в результате осуществления внутреннего аудита, отражающий результаты внутреннего аудита, процесс осуществления внутреннего аудита и обнаруженные недостатки, их анализ и разработанные на их основании рекомендации, а также аргументацию объекта внутреннего аудита (в случае наличия таковой); (18.12.2015 N4675)
р) кодекс этики внутренних аудиторов- принципы, которые распространяются на внутренних аудиторов и включают основные правила их поведения;
с) стандарты внутреннего аудита – соответствующие критерии или показатели института внутренних аудиторов (IIA), определяющие основные профессиональные требования внутреннего аудита и являющиеся главным путеводителем внутреннего аудитора при осуществлении внутреннего аудита; (18.12.2015 N4675)
т) международные стандарты внутреннего контроля – «Руководство по стандартам внутреннего контроля в публичном секторе» международной организации высших аудиторских органов (INTOSAI);
у) риск – вероятность явлений, могущих отрицательно сказаться на достижении целей и выполнении задач учреждения;
ф) экономичность – сокращение до минимума стоимости ресурсов в условиях приемлемого качества, что подразумевает своевременное и за наилучшую цену приобретение необходимых ресурсов соответствующего качества и в соответствующих количествах; (18.12.2015 N4675)
х) эффективность – оценка достижения планируемых результатов и намеченных целей, которая подразумевает зависимость достигнутых целей и результатов от осуществленных мероприятий; (18.12.2015 N4675)
ц) продуктивность – достижение максимального результата путем использования имеющихся ресурсов, что подразумевает соразмерность использованных ресурсов конечному продукту с учетом соответствующего качества, количества и своевременности. (18.12.2015 N4675)
Статья 3. Независимость субъекта внутреннего аудита и внутреннего аудитора (9.12.2011N5447)
1. Субъект внутреннего аудита подотчетен руководителю учреждения ив случаях, определенных настоящим Законом, действует в координации с Центром гармонизации.
2. Субъект внутреннего аудита функционально независим от других субъектов учреждения.
3. Субъект внутреннего аудита функционально независим в процессе планировки, осуществления внутреннего аудита и отчетности.
4. Внутренний аудитор независим в своей деятельности и действует на основании законодательства Грузии, стандартов внутреннего аудита, методологии внутреннего аудита, Кодекса этики внутренних аудиторов, других инструкций и правовых актов. Не допускается вмешательство в деятельность внутреннего аудитора или иное воздействие на него.(18.12.2015 N4675)
5. Руководитель учреждения обеспечивает функциональную независимость внутреннего аудитора в процессе планировки и осуществления аудита, отчетности и исполнения изданных рекомендаций.
6. Руководитель учреждения обеспечивает соответствующее реагирование на рекомендации, отраженные в окончательном отчете о внутреннем аудите. (18.12.2015 N4675)
Статья 4. Создание субъектов внутреннего аудита в отдельном учреждении (9.12.2011N5447)
1. Субъекты внутреннего аудита создаются в следующих учреждениях:
а) в министерствах Грузии;
б) в министерствах Абхазской и Аджарской автономных республик;
в) в юридических лицах публичного права, перечень которых и стратегию внедрения и развития системы внутреннего аудита в которых по представлению Министерства финансов Грузии утверждает Правительство Грузии; (18.12.2015 N4675)
г) в учреждении (управе/мэрии), подведомственномисполнительному органу муниципалитета, – на основании решения соответствующего собрания. (18.12.2015 N4675)
г) в мэрии муниципалитета – на основании решения соответствующего Собрания. (26.07.2017 N1266, ввести в действие со дня официального опубликования итогов очередных выборов органов местного самоуправления 2017 года.)
2. Субъекты внутреннего аудита могут также создаваться в юридических лицах частного права (более, чем 50 процентами акций или долив которых владеет государство) и в других бюджетных учреждениях на основании их решения.
3. Проекты положений о субъектах внутреннего аудита учреждений, предусмотренных подпунктами «а»–«в» пункта первого настоящей статьи, должны разрабатываться в результате консультаций с Центром гармонизации. При этом учреждения, определенные пунктами первым и 2 настоящей статьи, должны известить Центр гармонизации о создании субъекта внутреннего аудита. (18.12.2015 N4675)
Глава II
Финансовое управление и контроль (9.12.2011 N5447)
Статья 5. Разработка системы финансового управления и Контроля (9.12.2011 N5447)
1. Каждое учреждение в соответствии с настоящим Законом, другими
законодательными и подзаконными актами Грузии, разработанной Центром гармонизации и утвержденной Правительством Грузии инструкцией опорядке и процедурах формирования системы финансового управления и контроля разрабатывает собственную систему финансового управления и контроля.
2. В учреждениях руководителина всех иерархических ступенях в пределах своей компетенции ответственны за извещение вышестоящего руководителя о действиях, осуществляемых в связи с финансовым управлением и контролем.
Статья 6. Цели финансового управления и контроля (9.12.2011 N5447)
1. Система финансового управления и контроля внедряется для улучшения процесса финансового управления и принятия решений, для достижения целей и выполнения задач учреждения при помощи следующих средств:
а) соответствие операций, осуществляемых учреждением, с законодательством Грузии, регулирующими правилами, внутренней политикой, международными договорами и соглашениями Грузии;
б) полноценная, исчерпывающая и достоверная отчетность о финансовой и операционнойинформации;
в) экономичное, эффективное и продуктивное использование средств и ресурсов; (18.12.2015 N4675)
г) защита активов, информации и других ресурсов от утери, неправомерного использования или управления и повреждения.
2. Финансовое управление и контроль осуществляются руководителями учреждения во всех структурных подразделениях (единицах) учреждения и всех подчиненных учреждению единицах.
3. Финансовое управление и контроль охватывают как финансовые, так и нефинансовые процессы, операции и действия, связанные с деятельностью учреждения.
Статья 7. Суть менеджерской подотчетности (9.12.2011N5447)
1. Руководители на всех иерархических ступенях учреждения ответственны перед вышестоящим руководителем за осуществляемые ими действия, достижение целей и выполнение задач учреждения путем законного, экономичного, эффективного и продуктивного управлениясредствами. (18.12.2015 N4675)
2. В случае работы над какой-либо программой или проектом более, чем одного учреждения или (и) структурного подразделения (единицы) учреждения или единицы, подчиненной учреждению, соответствующие руководители должны письменно согласовать вопросы о сфере менеджерской подотчетности каждого из них.
Статья 8. Пределы менеджерской подотчетности и ответственности (9.12.2011N5447)
1. Руководитель учреждения в пределах своей компетенции:
а) осуществляет идентификацию, оценку и управление рисками;
б) определяет цели и задачи учреждения; для достижения намеченных целей и выполнения задач разрабатывает стратегические планы и программы и планы и программы действия;
в) в соответствии с законодательством Грузии определяет ресурсы, необходимые для достижения целей и выполнения задач учреждения и управляет ими;
г) содействует эффективному управлению человеческим ресурсом и повышением квалификации;
д) содействует формированию эффективной системы защиты данных и управления;
е) для эффективного исполнения возложенных обязанностей разрабатывает и формирует оптимальную организационную структуру;
ж) делегирует полномочия в процессе принятия решений, их осуществления и контроля;
з) обеспечивает процедуры полного, точного, своевременного и регулярного учета всех операций, осуществляемых учреждением;
и) содействует функционированию субъекта внутреннего аудита в соответствии с законодательством Грузии;
к) обеспечивает мониторинг системы финансового управления и контроля, принимает соответствующие меры для улучшения системы на основании рекомендаций внутренних аудиторов и других оценок;
л) осуществляети содействует внедрению процедур антикоррупционных мероприятий;
м) осуществляет оценку результатов работы системы финансового управления и контроля;
н) осуществляет другие полномочия, предоставленные законодательством Грузии.
2. Руководитель учреждения в пределах требований настоящего Закона ответствен за обеспечение субъекта внутреннего аудита соответствующими ресурсами для его непрерывного функционирования.
3. иск.(18.12.2015 N4675)
Статья 9. Делегирование полномочий(9.12.2011N5447)
1. Руководитель учреждения может делегировать полномочия, определенные настоящей главой,подчиненным ему уполномоченнымлицам. (18.12.2015 N4675)
2. Делегирование полномочий не освобождает руководителя учреждения от ответственности при осуществлении делегированных им полномочий.
Статья 10. Компоненты финансового управления и контроля (9.12.2011N5447)
1. Финансовое управление и контроль основываются на международных стандартах внутреннего контроля и осуществляются при помощи следующих взаимосвязанных компонентов:
а) среда контроля;
б) управление риском;
в) мероприятия по контролю;
г) информация и коммуникация;
д) мониторинг и оценка.
2. Руководитель учреждения с учетом специфики деятельности учреждения обеспечивает разработку, формирование и функционирование компонентов финансового управления и контроля.
Статья 11. Среда контроля (9.12.2011 N5447)
В целях функционирования системы финансового управления и контроля руководители учреждения обеспечивают формирование и совершенствование соответствующей среды контроля, которая представляет совокупность:
а) личной и профессиональной честности и этических ценностей руководителей и сотрудников;
б) процессов и методов управления;
в) определения целей и задач деятельности структурных подразделений (единиц) учреждения;
г) организационной структуры, включающей распределение ответственности и полномочий, а также иерархичности ступеней отчетности;
д) политики и практики управления людскими ресурсами;
е) компетентности сотрудников учреждения.
Статья 12. Управление риском (18.12.2015 N4675)
Ответственность за формирование системы управления риском несет руководитель учреждения. Он определяет процессы определения, оценки, контроля и мониторинга возможных явлений и ситуаций, влияющих на достижение целей и выполнение задач учреждения или (и) структурного подразделения (единицы) учреждения или (и)единицы, подчиненной учреждению, которые подразумевают осуществление мероприятий, необходимых для сокращения риска.
Статья 13. Мероприятия контроля(9.12.2011 N5447)
1. Мероприятия контроля формируются для сокращения риска до оптимального уровня, достижения целей и выполнения задач учреждения и основываются на соответствующих инструкциях и процедурах.
2. Мероприятия контроля должны соответствовать деятельности структурного подразделения (единицы) учреждения и расходы на их осуществление не должны превышать ожидаемую прибыль.
3. Мероприятия контроля включают:
а) процедуры предоставления полномочий;
б) распределение обязанностей таким образом, чтобы одно и то же лицо не было ответственным за предоставление полномочия, осуществление действия и контроль;
в) внедрение двойной системы подписания, благодаря чему станет невозможным взятие обязательства и осуществление выплаты без подписания документа одновременно руководителем учреждения и руководителем структурного подразделения (единицы) учреждения либо другим уполномоченным лицом;
г) правила доступа к акциям, финансовой и нефинансовой информации;
д) осуществление предварительного и последующего контроля;
е) внедрение процедур полного, точного, своевременного и регулярного отражения всех операций, осуществляемых учреждением;
ж) оценку эффективности и продуктивности операций, соответствия законодательству Грузии процессов и действий, осуществляемых учреждением;
з) надзор;
и) внедрение процедур эффективного управления людскими ресурсами;
к) документирование всех операций, осуществляемых учреждением, и другое.
Статья 14. Информация и коммуникация (9.12.2011 N5447)
Руководитель учреждения внедряет и развивает надежную, совершенную и доступную информационную и коммуникационную систему, которая:
а) обеспечивает на всех иерархических ступенях учреждения надлежащий доступ к новейшей и достоверной информации о деятельности учреждения;
б) дает возможность всем сотрудникам учреждения получать полноценную и точную информацию, указания и инструкции, касающиеся их функций и ответственности.
Статья 15. Мониторинг и оценка (9.12.2011 N5447)
1. Руководитель учреждения ответствен за мониторинг и оценку системы финансового управления и контроля в целях обеспечения ее адекватности, исправного функционирования и своевременного обновления. Мониторинг обеспечивает также своевременное и надлежащее исполнение рекомендаций, предусмотренных отчетом о внутреннем аудите.
2. Предусмотренные пунктом первым настоящей статьи мониторинг и оценка ведется посредством непрерывного мониторинга и самооценки, осуществляемых вместе с субъектом внутреннего аудита.
Статья 16. Представление годового отчета о внедрении и развитии системы финансового управления и контроля (18.12.2015 N4675)
Руководители учреждений, предусмотренных подпунктами «а»–«в» пункта первого статьи 4 настоящего Закона,представляют годовой отчет о внедрении и развитии системы финансового управления и контроля Министерству финансов Грузии до конца января следующего года.
Глава III(9.12.2011N5447)
Внутренний аудит
Статья 17. Основные принципы осуществления деятельности субъекта внутреннего аудита (18.12.2015 N4675)
Субъект внутреннего аудита осуществляет деятельность с соблюдением настоящего Закона, других законодательных и подзаконных нормативных актов Грузии, стандартов внутреннего аудита, Кодекса этики внутренних аудиторов, положения о субъекте внутреннего аудита и следующих основных принципов:
а) независимость;
б) добросовестность;
в) объективность;
г) профессионализм;
д) конфиденциальность;
е) законность;
ж) прозрачность.
Статья 18. Полномочия и цели субъекта внутреннего аудита (9.12.2011 N5447)
1. Полномочия субъекта внутреннего аудита распространяются на систему учреждения, в котором сформирован указанный субъект.
2. Внутренний аудит помогает учреждению в достижении целей при
помощи осуществления следующих видов деятельности:
а) оценка качества управления рисками, стоящими перед учреждением; (18.12.2015 N4675)
б) оценка адекватности и эффективности системы финансового управления и контроля;
в) оценка соответствия деятельности учреждения законодательству Грузии, существующим правилам и регулирующим актам; (18.12.2015 N4675)
г) разработка рекомендаций в целях повышения экономности, эффективности и продуктивности деятельности учреждения;
д) оценка надежности, точностиполноты финансовой и иной информации;
е) оценка адекватной сохранности активов учреждения, других ресурсов и информации;
ж) иная деятельность, вытекающая из специфики работы учреждения и не противоречащая законодательству Грузии, целям настоящего Закона и принципам независимости внутренних аудиторов.
3. Предметом изучения и анализа для субъекта внутреннего аудита в пределах его компетенции могут являться все процессы, протекающие в системеучреждения, и сфера деятельности.
4. Сотрудники объекта внутреннего аудита обязаны сотрудничать с внутренними аудиторами при осуществлении своей деятельности и обеспечивать доступность баз данных и документов, о любой информации по вопросам относящимся к их компетенции, или (и) осуществление действий.
Статья 19. Права и обязанности внутреннего аудитора(9.12.2011 N5447)
1. Внутренний аудитор вправе получать в процессе осуществления
внутренней аудиторской проверки любую необходимую информацию, документ и иметь доступ к базам данных, независимо от их формы (электронная версия и другое). Внутренний аудитор вправе также требовать от объекта внутреннего аудита представлять документ на государственном языке, снимать копии с документов и другое, кроме ограничений, предусмотренных законодательством Грузии.
2. Руководитель учреждения и сотрудники обязаны в пределах своейкомпетенции оказывать внутреннему аудитору надлежащую помощь в процессе осуществления внутренней аудиторской проверки.
3. Внутренний аудитор обязан:
а) соблюдать положение о субъекте внутреннего аудита, стандарты внутреннего аудита, кодекс этики внутренних аудиторов, методологию внутреннего аудита и другие правовые акты, регулирующие внутренний аудит;
б) представлять до осуществления внутреннего аудита объекту внутреннего аудита индивидуальный план аудиторской проверки; (18.12.2015 N4675)
в) обеспечивать защиту персональных данных объекта внутреннего аудита, государственной, служебной и коммерческой тайны в порядке, установленном законодательством Грузии, и не разглашать информацию, ставшую известной при осуществлении деятельности или в связи с ней, кроме случаев, когда это вытекает из целей внутренней аудиторской проверки или (и) предусмотрено соответствующим законодательством; (25.05.2012 N6328)
г) не оглашать без согласия руководителя учреждения результаты внутренней аудиторской проверки, кроме случаев, предусмотренных законодательством Грузии.
Статья 20. Начальник субъекта внутреннего аудита (9.12.2011 N5447)
1. Начальник субъекта внутреннего аудита правомочен в порядке, установленном законодательством Грузии, определять вид аудита, необходимый для осуществления внутреннего аудита, сферу действия, частоту осуществления внутреннего аудита и численность внутренних аудиторов.
2. Начальник субъекта внутреннего аудита направляет деятельность субъекта внутреннего аудита в соответствии с настоящим Законом, другими законодательными и подзаконными актами Грузии.
3. Начальник субъекта внутреннего аудита:
а) разрабатывает и представляет руководителю учреждения на утверждение стратегический и годовой планы внутреннего аудита;
б) осуществляет координацию деятельности внутренних аудиторов и распределяет им функции в соответствии со знаниями и квалификацией;
в) осуществляет мониторинг за выполнениемгодового плана внутреннего аудита и применением методологии внутреннего аудита в субъекте внутреннего аудита;
г) обеспечивает оценку системы финансового управления и контроля, а также изменений в организационной структуре и функциях учреждения;
д) обеспечивает содействие повышению квалификации внутренних аудиторов; (18.12.2015 N4675)
е) сотрудничает с Центром гармонизации и в случае требования предоставляет ему соответствующую документацию и информацию;
ж) учитывает изданные Центром гармонизации в пределах законодательства Грузии соответствующие рекомендации и указания;
з) осуществляет мониторинг за исполнением рекомендаций, данных объекту внутреннего аудита;
и) разрабатывает и осуществляет программу обеспечения и улучшения качества внутреннего аудита.
Статья 21. Планировка внутреннего аудита (9.12.2011 N5447)
1. Видами плана внутреннего аудита являются:
а) стратегический план внутреннего аудита;
б) годовой план внутреннего аудита;
в) индивидуальный план аудиторской проверки.
2. Планировка внутреннего аудита проводится на основании оценки
риска. Ее результаты отражаются в стратегическом плане внутреннего аудита, на основании которого разрабатывается годовой план внутреннего аудита.
3. Стратегический план внутреннего аудита разрабатывает начальник субъекта внутреннего аудита и утверждает руководитель учреждения. Стратегический план внутреннего аудита вытекает из долгосрочных целей учреждения, включает трехлетний период и определяет направления стратегического развития в сфере внутреннего аудита.
4. Годовой план внутреннего аудита разрабатывает начальник субъекта внутреннего аудитаи утверждает руководитель учреждения. Годовой план внутреннего аудита основывается на стратегическом плане внутреннего аудита и отражает конкретные внутренние аудиторские проверки.
5. Для оценки адекватности, эффективности и своевременности выполнения рекомендаций в годовом плане внутреннего аудита должен быть предусмотрен мониторинг выполнения рекомендаций. (18.12.2015 N4675)
6. Любые изменения в стратегическом и годовом планах внутреннего аудита осуществляются по предложению начальника субъекта внутреннего аудита на основании оценки риска.
7. Годовой и стратегический планы внутреннего аудита утверждаются до начала запланированного периода.
8. Годовой и стратегический планы внутреннего аудита, а также подлежащие осуществлению в них изменения готовит начальник субъекта внутреннего аудита и утверждает руководитель учреждения. Годовой и стратегический планы субъектов внутреннего аудита учреждений, предусмотренных подпунктами «а»–«в» пункта первого статьи 4 настоящего Закона, направляются в Центр гармонизации. (18.12.2015 N4675)
9. Для каждой внутренней аудиторской проверки начальник субъекта внутреннего аудита разрабатывает и утверждает индивидуальный план аудиторской проверки, который определяет сферу действия, задачи, продолжительность, распределение ресурсов внутреннего аудита, методы и пределы осуществления внутреннего аудита, вид аудита и другое.
Статья 22. Внутренняя аудиторская проверка (9.12.2011 N5447)
1. Внутренняя аудиторская проверка осуществляется посредством идентификации, сбора, анализа, оценки и документирования информации.
2. Внутренняя аудиторская проверка состоит из следующих этапов:
а) планировка аудита;
б) осуществление аудита;
в) отчетность;
г) мониторинг выполнения выданных рекомендаций.
3. Видами внутренней аудиторской проверки являются:
а) системный аудит;
б) аудит соответствия;
в) аудит эффективности;
г) финансовый аудит;
д) аудит информационных технологий.
Статья 23. Отчет о внутреннем аудите (18.12.2015 N4675)
1. В результате осуществления внутреннего аудита субъект внутреннего аудита составляет проект отчета о внутреннем аудите, который отражает результаты внутреннего аудита, процесс осуществления внутреннего аудита и обнаруженные недостатки, их анализ и рекомендации, разработанные на их основе.
2. Проект отчета о внутреннем аудите с указанием разумного срока направляется объекту внутреннего аудита с целью представления своих соображений по вопросам, поставленным в отчете, и плана действий по исполнению рекомендаций.
3. В случае пропуска объектом внутреннего аудита разумного срока, предусмотренного пунктом 2 настоящей статьи, проект отчета о внутреннем аудите считается окончательным, а отраженные в нем обнаруженные недостатки и рекомендации– согласованными.
4. Если объект внутреннего аудита не согласен с отраженными в проекте отчета о внутреннем аудите обнаруженными недостатками или (и) рекомендациями, он указывает в ответном письме аргументацию или (и) соображения, подкрепляющие его позицию.
5. Соображения, представленные объектом внутреннего аудита в связи с проектом отчета о внутреннем аудите, отражаются в окончательном отчете о внутреннем аудите.
6. Субъект внутреннего аудита излагает отчет о внутреннем аудите в окончательной редакции и вместе с представленным объектом внутреннего аудита планом действий по исполнению рекомендаций направляет его руководителю учреждения.
7. Если субъект внутреннего аудита и объект внутреннего аудита не достигнут согласия по поводу отраженных в окончательном отчете о внутреннем аудите рекомендаций, субъект внутреннего аудита для принятия соответствующего решения направляет несогласованные рекомендации начальнику учреждения, который в разумный срок принимает указанное решение.
Статья 24. Годовой отчет о внутреннем аудите (9.12.2011. N5447)
1. Начальник субъекта внутреннего аудита готовит годовой отчет о внутреннем аудите, в котором отражаются:
а) информация об осуществленных внутренних аудиторских проверках;
б) основные заключения и рекомендации о существующейв учреждении системе финансового управления и контроля;
в) причины невыполнения субъектом внутреннего аудита годового плана внутреннего аудита (в случае их наличия);
г) соответствующие действия объекта внутреннего аудита поисполнению рекомендаций субъекта внутреннего аудита и информация о выполненных рекомендациях;
д) информация о любых ограничениях деятельности внутреннего аудитора в ходе внутреннего аудита.
е) предложения по развитию внутреннего аудита.
2. Годовой отчет о внутреннем аудите до конца января следующего года представляется руководителю учреждения, а субъекты внутреннего аудита учреждений, предусмотренных подпунктами «а»–«в» пункта первого статьи 4 настоящего Закона, представляют годовые отчеты о внутреннем аудитетакже Центру гармонизации до конца января следующего года. (18.12.2015 N4675)
Статья 25. Сотрудничество субъекта внутреннего аудитас другими ведомствами (9.12.2011 N5447)
1. Субъект внутреннего аудита сотрудничает со Службой государственного аудита, в случае требования предоставляет ей соответствующую информацию или (и) документацию и осуществляет отношения с указанной службой в соответствии с международными стандартами внутреннего контроля. (22.06.2012 N6550)
2. Субъект внутреннего аудита, кроме субъекта внутреннего аудита Министерства обороны Грузии, при осуществлении аудита информационных технологий сотрудничает с юридическим лицом публичного права, действующим в сфере управления Министерства юстиции Грузии, – Агентством цифрового управления и представляет ему указанный отчет об аудиторской проверке в месячный срок после его подготовки. (12.06.2020 N6303, ввести в действие на 15-й день после опубликования.)
3. Сотрудничество субъекта внутреннего аудита со Службой государственного аудита и другими ведомствами осуществляется в соответствии с законодательством Грузии. (22.06.2012 N6550)
Статья 26. Конфликт интересов (9.12.2011 N5447)
1. Внутренний аудитор не вправе выполнять в учреждении другие функции, кроме функций, определенных настоящим Законом и вытекающими из него правовыми актами.
2. Внутренний аудитор не участвует во внутренней аудиторской проверке, если выявлен один из следующих случаев конфликта интересов:
а) внутренний аудитор в период, подлежащий проверке, работал в объекте внутреннего аудита;
б) наследники первой и второй очередей внутреннего аудитора занимают в течение последнего года или занимали в течение подлежащего проверке периода руководящие должности в объекте внутреннего аудита;
в) другой случай конфликта интересов, которому дает оценку начальник субъекта внутреннего аудита.
Глава IV(9.12.2011 N5447)
Координация и гармонизация внутреннего контроля
Статья 27. Центр гармонизации(9.12.2011 N5447)
1. Центр гармонизации обеспечивает оценку, координацию и гармонизацию как внутреннего аудита, так и системы финансового управления и контроля. Центр гармонизации подотчетен Министерству финансов Грузии.(18.12.2015 N4675)
2. Центр гармонизации обеспечивает:
а) разработку и обновление стратегии развития системы государственного внутреннего финансовогоконтроля, включающую анализ недостатков элементов, оценку развития системы государственного внутреннего финансового контроля и план действий; (18.12.2015 N4675)
б) разработку практических руководств и указаний в целях разработки положений о субъектах внутреннего аудита;
в) разработку, дальнейшее обновление и совершенствованиекодекса этики внутренних аудиторов;
г) создание, дальнейшее обновление и совершенствование соответствующих стандартов и методологии для формирования системы внутреннего аудита, финансового управления и контроля;
д) налаживание отношений и сотрудничество с международными организациями в сфере внутреннего аудита, а также системы финансового управления и контроля и с иностранными центрами гармонизации; (18.12.2015 N4675)
е) периодическое планирование учебных/практических семинаров и тренингов для сотрудников субъектов внутреннего аудита и лиц, ответственных за финансовое управление и контроль, оказание им содействия и координацию их деятельности; (18.12.2015 N4675)
ж) разработку инструкций для субъекта внутреннего аудита, в том числе − об определении минимального кадрового ресурса, подлежащего назначению в субъекте внутреннего аудита, и квалификационных требований к нему, правил конфликта интересов внутреннего аудитора, гарантии качества внутреннего аудита и требований к отчетности внутреннего аудита;
з) оценку и мониторинг исполнения законодательства, регулирующего внутренний аудит, а также финансовое управление и контроль, методологических документов и других руководящих инструкций; (18.12.2015 N4675)
и) организацию регулярных встреч и дискуссий по вопросам стратегии, методологии и осуществления внутреннего аудита, а также финансового управления и контроля в государственном секторе; (18.12.2015 N4675)
к) разработку консолидированного годового отчета о развитии системы государственного внутреннего финансового контроля и его представление до 31 марта каждого года Министру финансов Грузии, который в свою очередь представляет указанный отчет Правительству Грузии; (18.12.2015 N4675)
л) внедрение программы сертификации внутренних аудиторов. (18.12.2015 N4675)
3. иск. (18.12.2015 N4675)
4. иск. (18.12.2015 N4675)
Статья 271. Рабочие группы по рассмотрению вопросов развития системы внутреннего аудита и финансового управления и контроля учреждения (18.12.2015 N4675)
Министр финансов Грузии правомочен для обеспечения вовлеченности и коммуникации, осуществления анализа нужд и в других целях создавать рабочие группы по рассмотрению вопросов развития системы внутреннего аудита и финансового управления и контроля учреждений. Состав и порядок деятельности указанных групп определяет Министр финансов Грузии.
Глава V(9.12.2011 N5447)
Глава VI(9.12.2011 N5447)
Глава VII(9.12.2011 N5447)
Глава VIII
Переходные и заключительные положения
Статья 32. Переходные положения
1. Правительству Грузии в 4 –месячный срок после введения в действие настоящего Закона утвердить стандарты и методологию внутреннего аудита, Кодекс этики внутренних аудиторов и руководящие принципы.
2.(26.10.2010 N3756)
3. (26.10.2010 N3756)
31. иск. (18.12.2015 N4675)
4. иск. (18.12.2015 N4675)
5. иск. (18.12.2015 N4675)
6. Юридическое лицо публичного права, предусмотренное подпунктом «в» пункта первого статьи 4 настоящего Закона, до создания субъекта внутреннего аудита правомочно для осуществления внутреннего аудита обратиться к субъекту внутреннего аудита при государственном контролирующем органе, который по согласованию с руководителем учреждения и Советом обеспечивает осуществление внутреннего аудита в указанном юридическом лице публичного права. (26.10.2010 N3756)
7. К осуществлению предусмотренных подпунктами «а», «в» и «д» пункта 3 статьи 22 настоящего Закона системного аудита, аудита эффективности и аудита информационных технологий приступить с 1 января 2013 года»; (9.12.2011 N5447)
8. Правовые акты, подлежащие изданию/принятию на основании настоящего Закона и в соответствии с ним, издавать/принимать определенным этим же Законом соответствующим лицам/органам, а если такие лица/органы настоящим Законом не определяются, – издать Министру финансов Грузии. (18.12.2015 N4675)
9. Сформирование предусмотренной главой II настоящего Закона системы финансового управления и контроля обеспечить определенным этим же законом учреждениям после того, как Центром гармонизации будет разработана и Правительством Грузии утверждена инструкция, предусмотренная пунктом первым статьи 5 настоящего Закона. (9.12.2011 N5447)
10. В целях проверки наличия или выявления служебных проступков или (и) деяний, не соответствующих целям учреждения, мероприятия по служебной проверке осуществляет соответствующее структурное подразделение/единица учреждения.Ее полномочия, порядок, цели и задачи деятельности определяются положением о соответствующем учреждении и отделены от функции внутреннего аудита. (18.12.2015 N4675)
Статья 33. Заключительное положение
Настоящий Закон ввести в действие по опубликовании.
Президент Грузии Михаил Саакашвили
Тбилиси
26 марта 2010 года
№ 2839-Iс
Комментарии к документу