О труде моряков

Структура документа

View explanations

Связанный документы

Комментарии к документу

Отметки документа

Вернуться назад
 

საქართველოს კანონი

მეზღვაურთა შრომის შესახებ

თავი I

ზოგადი დებულებანი

 

მუხლი 1. კანონის მოქმედების სფერო

1. ეს კანონი განსაზღვრავს საქართველოს სახელმწიფო დროშით მცურავ, კომერციულ საქმიანობაში ჩართულ გემზე მეზღვაურების დასაქმებისა და საქმიანობის წესებს, აგრეთვე საკრუინგო საქმიანობის განმახორციელებელი პირის/გემთმფლობელის მიერ ნებისმიერი დროშით მცურავ გემზე საქართველოს მოქალაქეობის მქონე მეზღვაურთა დასაქმების უნიფიცირებულ სტანდარტებსა და წესებს.

2. ეს კანონი შემუშავებულია საქართველოს ორგანული კანონის „საქართველოს შრომის კოდექსი“ და შრომის საერთაშორისო ორგანიზაციის 2006 წლის 23 თებერვლის „საზღვაო შრომის კონვენციის“ (MLC 2006) (შემდგომ − კონვენცია), მისი რეგულაციებისა და MLC კოდექსის საფუძველზე, ცვლილებებისა და დამატებების გათვალისწინებით.

3. მეზღვაურთა დასაქმებასა და შრომით ურთიერთობასთან დაკავშირებულ იმ საკითხებზე, რომლებსაც ეს კანონი არ არეგულირებს, ვრცელდება საქართველოს ორგანული კანონის „საქართველოს შრომის კოდექსი“:

ა) II თავი − „შრომითი დისკრიმინაციის აკრძალვა“;

ბ) IX თავი − „შრომის პირობების დაცვა“, თუ ამ კანონით სხვა რამ არ არის დადგენილი;

გ) XI თავი − „გაერთიანების თავისუფლება“;

დ) XII თავი − „კოლექტიური ხელშეკრულება“, იმ პირობით, რომ კოლექტიური ხელშეკრულების არცერთი დებულება არ ეწინააღმდეგება ამ კანონს.

4. ამ მუხლის მე-3 პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული შრომის პირობების დაცვის საკითხზე ვრცელდება აგრეთვე „შრომის უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის მოთხოვნები, თუ ამ კანონით სხვა რამ არ არის დადგენილი. 

 

მუხლი 2. ტერმინთა განმარტება

1. ამ კანონის მიზნებისთვის მასში გამოყენებულ ტერმინებს აქვს შემდეგი მნიშვნელობა:

ა) კომპეტენტური ორგანო − საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო;

ბ) სააგენტო − საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს სისტემაში შემავალი საჯარო სამართლის იურიდიული პირი − საზღვაო ტრანსპორტის სააგენტო;

გ) მეზღვაური − პირი, რომელიც გემზე დასაქმებულია ნებისმიერ თანამდებობაზე, ან გემზე დასაქმებული სხვა პირი, რომლის რეგულარული სამუშაო ადგილი გემია. ამ კანონის მიზნებისთვის მეზღვაურებად არ მიიჩნევიან საქართველოს დროშით მცურავ გემზე მყოფი შემდეგი პირები:

გ.ა) ლოცმანი;

გ.ბ) ნავსადგურის თანამშრომელი;

გ.გ) დროშის სახელმწიფო კონტროლის ინსპექტორი და სურვეიერი;

გ.დ) სუპერინტენდანტი;

გ.ე) დროებით მოწვეული ანიმატორი, რომლის მიერ შესასრულებელი სამუშაოს საერთო ხანგრძლივობა 72 საათს არ აღემატება;

გ.ვ) სარემონტო სამუშაოს შესასრულებლად მოწვეული ტექნიკური პერსონალის წევრი, რომლის მიერ შესასრულებელი სამუშაოს საერთო ხანგრძლივობა 96 საათს არ აღემატება;

გ.ზ) გემზე დროებით მომუშავე, საზღვაო კვლევაში მონაწილე პირი;

დ) გემთმფლობელი − ნებისმიერი ფიზიკური ან იურიდიული პირი, რომელიც არის გემის მესაკუთრე, ან სხვა პირი, კერძოდ, გემის მენეჯერი, აგენტი ან ბერბოუტ-ჩარტერერი, რომელსაც გემის მართვის უფლება გემის მესაკუთრისგან აქვს მიღებული და რომელიც ამ პასუხისმგებლობის აღებისას დათანხმდა კონვენციით გემთმფლობელისთვის დაკისრებული ვალდებულებების შესრულებასა და პასუხისმგებლობის აღებას, მიუხედავად იმისა, სხვა ორგანიზაცია ან პირი გემთმფლობელის სახელით ასრულებს თუ არა გარკვეულ ვალდებულებას ან აღებული აქვს თუ არა გარკვეული პასუხისმგებლობა;

ე) საკრუინგო საქმიანობის განმახორციელებელი პირი − ნებისმიერი პირი, რომელიც გემთმფლობელის სახელით ან მის სასარგებლოდ ჩართულია მეზღვაურთა დასაქმების პროცესში;

ვ) სოციალური პარტნიორები − საქართველოს მეზღვაურთა პროფესიული კავშირის წარმომადგენლები და საქართველოში მოქმედი გემთმფლობელებისა და საკრუინგო საქმიანობის განმახორციელებელი პირების წარმომადგენლები;

ზ) გემი − ნებისმიერი სატრანსპორტო საშუალება, რომელიც შეიძლება ზღვაზე ტრანსპორტირებისთვის იქნეს გამოყენებული;

თ) ქართული გემი − გემი, რომელიც რეგისტრირებულია საქართველოს გემების სახელმწიფო რეესტრში საქართველოს საზღვაო კოდექსის შესაბამისად;

ი) საერთო ტევადობა − გემის საერთო ტონაჟი, რომელიც განსაზღვრულია „ხომალდების გაზომვის შესახებ“ (TONNAGE 69) საერთაშორისო კონვენციით;

კ) დასვენების საათები − არასამუშაო საათები, რომლებიც არ მოიცავს არაუმეტეს 15-წუთიან შესვენებას;

ლ) სამუშაო საათები − საათები, რომელთა განმავლობაშიც მეზღვაური ვალდებულია გემზე შეასრულოს სამუშაო თავისი ფუნქციებიდან და მოვალეობებიდან გამომდინარე;

მ) ღამის ცვლაში მუშაობა − მუშაობა 21:00 საათიდან 06:00 საათამდე (გემის ადგილსამყოფლის დროის მიხედვით) სამუშაო დროის განმავლობაში;

ნ) საბაზისო ხელფასი − ნორმირებული სამუშაო საათების განმავლობაში შესრულებული სამუშაოს სანაცვლოდ გადასახდელი თანხა, მიუხედავად მისი სტრუქტურისა. საბაზისო ხელფასში არ შედის ზეგანაკვეთური სამუშაოს ანაზღაურება, ბონუსები, შეღავათები, ყოველწლიური ანაზღაურებადი შვებულების ანაზღაურება ან ნებისმიერი სხვა, დამატებითი ანაზღაურება;

ო) კონსოლიდირებული ხელფასი − ხელფასი, რომელიც მოიცავს საბაზისო ხელფასსა და სხვა გადასახდელ სარგებელს. კონსოლიდირებული ხელფასი შესაძლებელია მოიცავდეს აგრეთვე კომპენსაციას ზეგანაკვეთური სამუშაოს შესრულებისთვის და აღნიშნული სამუშაოდან გამომდინარე სხვა გადასახდელ სარგებელს. კონსოლიდირებული ხელფასი მისი ნაწილობრივი კონსოლიდირებისთვის შესაძლებელია მოიცავდეს მხოლოდ გარკვეული სახის სარგებელს;

პ) საჩივარი − ნებისმიერი საჩივარი, რომელიც დაკავშირებულია გემის უსაფრთხოებასთან, გემის ეკიპაჟის უსაფრთხოებასთან ან ჯანმრთელობასთან. საჩივარი შესაძლებელია წარადგინოს გემის ეკიპაჟის წევრმა, პროფესიულმა კავშირმა ან ნებისმიერმა სხვა პირმა;

ჟ) თავშესაფარი − უამინდობის დროს ან ნაოსნობისთვის არახელსაყრელ სხვა პირობებში გემის უსაფრთხოდ გაჩერების ადგილი, სადაც შესაძლებელია გემზე მყოფი ყველა მეზღვაური და მგზავრი ნაპირზე უსაფრთხოდ იქნეს გადასხმული;

რ) მეჩხერი წყლები − საქართველოს ნავსადგურის შიდა აკვატორია, აგრეთვე თავშესაფრის მომიჯნავე ნებისმიერი, 5 საზღვაო მილი საზღვაო სივრცე;

ს) მეკობრეობა − ტერმინი, რომელსაც აქვს გაეროს 1982 წლის „საზღვაო სამართლის შესახებ“ საერთაშორისო კონვენციით განსაზღვრული მნიშვნელობა;

ტ) გემზე შეიარაღებული ძარცვა − ტერმინი, რომელსაც აქვს კონვენციით განსაზღვრული მნიშვნელობა; 

უ) კონვენცია − შრომის საერთაშორისო ორგანიზაციის 2006 წლის 23 თებერვლის „საზღვაო შრომის კონვენცია“ (შესწორებული);

ფ) MLC კოდექსი − კონვენციის კოდექსი, ცვლილებებითა და დამატებებით; 

ქ) STCW კონვენცია − „მეზღვაურთა წვრთნის, სერტიფიცირებისა და ვახტის გაწევის შესახებ“ 1978 წლის საერთაშორისო კონვენცია, ცვლილებებითა და დამატებებით;

ღ) STCW კოდექსი − „მეზღვაურთა წვრთნის, სერტიფიცირებისა და ვახტის გაწევის შესახებ“ 1978 წლის საერთაშორისო კონვენციის კოდექსი, ცვლილებებითა და დამატებებით;

ყ) ინსპექტორი − სააგენტოს თანამშრომელი ან სააგენტოს მიერ უფლებამოსილი პირი, რომელსაც აქვს უფლება, შეამოწმოს გემზე არსებული სამუშაო პირობები და აიღოს პასუხისმგებლობა სააგენტოს წინაშე; 

შ) რეპატრიაცია − მეზღვაურსა და გემთმფლობელს ან მის კანონიერ წარმომადგენელს შორის წერილობით დადებული შრომითი ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ ადგილზე ან/და მეზღვაურის მიერ განსაზღვრულ ადგილზე მისი უსაფრთხოდ და ღირსეულად დაბრუნება.

2. ამ კანონის მიზნებისთვის კონვენცია, MLC კოდექსი, STCW კოდექსი გამოიყენება განახლებული რედაქციით.

 

მუხლი 3. კანონის მოქმედების სფერო

1. ამ კანონის (გარდა ამ მუხლის მე-2 პუნქტისა) მოქმედება ვრცელდება საქართველოს სახელმწიფო დროშით მცურავ ყველა გემზე.

2. ამ კანონის მოქმედება არ ვრცელდება იმ გემზე, რომელიც:

ა) ექსკლუზიურად შიდა ნაოსნობაშია ჩართული;

ბ) ნაოსნობას ახორციელებს მეჩხერ წყლებში ან ნავსადგურის წესების მოქმედების ზონაში;

გ) ჩართულია თევზჭერაში;

დ) აშენებულია ხისგან, ტრადიციული მეთოდით;

ე) არის სახელმწიფო საკუთრება, როდესაც ის კომერციული დანიშნულებით არ გამოიყენება.

 

მუხლი 4. კომპეტენტური ორგანოს და სააგენტოს უფლებამოსილებანი

1. საზღვაო ტრანსპორტის სფეროში ერთიან სახელმწიფო პოლიტიკას ახორციელებს კომპეტენტური ორგანო საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად.

2. სააგენტოს უფლება აქვს, ნებისმიერი ეჭვის არსებობის შემთხვევაში სოციალურ პარტნიორებთან კონსულტაციის შემდეგ დაადგინოს, ექცევა თუ არა პირი ამ კანონით განსაზღვრული ტერმინის „მეზღვაური“ განმარტებაში.

3. სააგენტომ იმის დადგენისთვის, არის თუ არა პირი მეზღვაური, უნდა გაითვალისწინოს:

ა) პირის გემზე მუშაობის ხანგრძლივობა;

ბ) პირის გემზე მუშაობის პერიოდი;

გ) პირის ძირითადი სამუშაო ადგილი;

დ) პირის გემზე მუშაობის მიზანი;

ე) პირის შრომისა და სოციალური დაცვის პირობები, რომლებიც მისთვის, ჩვეულებრივ, ხელმისაწვდომი იქნებოდა, ამ კანონის მოთხოვნებთან მათი შესაბამისობის დასადგენად.

4. სააგენტოს უფლება აქვს, ნებისმიერი ეჭვის არსებობის შემთხვევაში სოციალურ პარტნიორებთან კონსულტაციის შემდეგ დაადგინოს, ექცევა თუ არა გემი ამ კანონით განსაზღვრული ტერმინის „გემი“ განმარტებაში.

5. სააგენტოს უფლება აქვს, სოციალურ პარტნიორებთან კონსულტაციის შემდეგ დაადგინოს, რომ ამ კანონის ზოგიერთი ნორმის მოქმედების გემზე ან გემის კონკრეტულ კატეგორიაზე გავრცელება მიზანშეწონილი ან შესაძლებელი არ არის. ამ შემთხვევაში ამ კანონით განსაზღვრული უფლებები, რომლებიც არ გავრცელდება აღნიშნული კატეგორიის გემზე დასაქმებულ მეზღვაურებზე, დაცული უნდა იყოს სხვა საკანონმდებლო აქტით, რომელიც, თავის მხრივ, უზრუნველყოფს ამ მეზღვაურთა დაცვას. სააგენტო უფლებამოსილია აღნიშნული გადაწყვეტილება მიიღოს მხოლოდ 200 ტონაზე ნაკლები საერთო ტევადობის გემზე, რომელიც საერთაშორისო ნაოსნობაში ჩართული არ არის.

6. სააგენტო აგრეთვე:

ა) გასცემს, ადასტურებს, აახლებს, აჩერებს და აუქმებს ამ კანონით გათვალისწინებულ მეზღვაურთა სერტიფიკატებს;

ბ) ახორციელებს საქართველოში მოქმედი საკრუინგო საქმიანობის განმახორციელებელი პირების აღიარებას, მონიტორინგსა და ზედამხედველობას;

გ) შეარჩევს საქართველოში მოქმედ სამედიცინო დაწესებულებებს მეზღვაურის სამედიცინო მოწმობის გასაცემად, აგრეთვე ამტკიცებს მეზღვაურთა სამედიცინო სტანდარტებს;

დ) ახორციელებს საზღვაო-საწვრთნელი დაწესებულებების აღიარებას და საზღვაო-სასწავლო დაწესებულებებისა და საზღვაო-საწვრთნელი დაწესებულებების პერიოდულ მონიტორინგს, აგრეთვე ამტკიცებს საგანმანათლებლო პროგრამებს გემის მზარეულისთვის და გასცემს შესაბამის სერტიფიკატს/გემის მზარეულის მოწმობას;

ე) იხილავს საჩივრებს;

ვ) ამტკიცებს მეზღვაურთა კვებისა და სასმელი წყლის სტანდარტს;

ზ) ამტკიცებს ქართულ გემზე შრომისა და ჯანმრთელობის დაცვის მართვის სახელმძღვანელოს/გზამკვლევს და უზრუნველყოფს მის ხელმისაწვდომობას;

თ) უზრუნველყოფს საწარმოო შემთხვევების გამოკვლევას, აგრეთვე აგროვებს და აანალიზებს ქართულ გემზე საწარმოო შემთხვევებისა და დაავადებების შესახებ სტატისტიკურ მონაცემებს და აქვეყნებს ყოველწლიურ ანგარიშს;

ი) იღებს და აქვეყნებს ქართული გემის მიერ კონვენციის შესრულების შემოწმების ანგარიშს.

 

თავი II

მეზღვაურისადმი დადგენილი მოთხოვნები

 

მუხლი 5. მეზღვაურის სამუშაოზე მიღების მინიმალური ასაკი

1. გემზე სამუშაოდ დაიშვება 16 წელს მიღწეული ქმედუნარიანი პირი.

2. აკრძალულია გემზე 18 წლამდე მეზღვაურის დასაქმება, თუ შესასრულებელი სამუშაო საფრთხეს უქმნის მის ჯანმრთელობას ან უსაფრთხოებას.

3. იმ საქმიანობების/სამუშაოების ჩამონათვალს, რომლებმაც შესაძლებელია საფრთხე შეუქმნას გემზე მუშაობისას 18 წლამდე პირის ჯანმრთელობას ან უსაფრთხოებას, განსაზღვრავს საქართველოს მთავრობა. იმ საქმიანობების/სამუშაოების ჩამონათვალი, რომლებმაც შესაძლებელია საფრთხე შეუქმნას 18 წლამდე პირის ჯანმრთელობას ან სიცოცხლეს, შესაძლოა დამატებით განსაზღვროს სააგენტომ საერთაშორისო სტანდარტების გათვალისწინებით, სოციალურ პარტნიორებთან კონსულტაციის შემდეგ.

4. 18 წლამდე მეზღვაურის სამუშაო დროის ხანგრძლივობა არ უნდა აღემატებოდეს სამუშაო დღის განმავლობაში 8 საათს, ხოლო კვირაში − 40 საათს. ამასთანავე, მეზღვაურს ყოველი უწყვეტი 2-საათიანი მუშაობის შემდეგ უნდა მიეცეს 15-წუთიანი შესვენება. ეს შესვენება არ მიიჩნევა დასვენების დროდ. სამუშაო დღის განმავლობაში მეზღვაურს წარმოეშობა არანაკლებ 1-საათიანი შესვენების უფლება.

5. აკრძალულია 18 წლამდე მეზღვაურის მიერ ზეგანაკვეთური სამუშაოს შესრულება, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც, გემის უსაფრთხოების მიზნებიდან გამომდინარე, მისი შესრულების თავიდან აცილება შეუძლებელია.

6. აკრძალულია 18 წლამდე მეზღვაურის ღამის ცვლაში დასაქმება.

7. სააგენტო უფლებამოსილია 18 წლამდე მეზღვაურის ღამის ცვლაში დასაქმების აკრძალვასთან დაკავშირებით გამონაკლისი დაუშვას, რაც ეცნობება შესაბამის გემს/გემებს. გამონაკლისი დაიშვება, თუ არსებობს ერთ-ერთი შემდეგი პირობა:

ა) აკრძალვით ზიანი ადგება მეზღვაურის მიერ განათლების საწვრთნელი პროგრამის მიხედვით მიღებას;

ბ) მორიგეობის თავისებურება ან აღიარებული საგანმანათლებლო პროგრამა მოითხოვს, რომ 18 წლამდე მეზღვაურმა მოვალეობა ღამის საათებში შეასრულოს. ამასთანავე, სააგენტო ვალდებულია სოციალურ პარტნიორებთან კონსულტაციის შემდეგ დაადგინოს, შეუქმნის თუ არა შესასრულებელი სამუშაო საფრთხეს 18 წლამდე მეზღვაურის ჯანმრთელობას ან უსაფრთხოებას.

8. აკრძალულია 18 წლამდე პირის გემის მზარეულად დასაქმება.

 

მუხლი 6. მეზღვაურის სამედიცინო მოწმობა

1. მეზღვაური ვალდებულია ნაოსნობის დაწყებამდე ჰქონდეს მეზღვაურის სამედიცინო მოწმობა (შემდგომ − სამედიცინო მოწმობა), რომელიც ადასტურებს, რომ მეზღვაურის ჯანმრთელობის მდგომარეობა შეესაბამება მის მიერ გემზე შესასრულებელ მოვალეობებს.

2. თუ სამედიცინო მოწმობა გაცემულია „მეზღვაურთა წვრთნის, სერტიფიცირებისადა ვახტის გაწევის შესახებ“ საერთაშორისო კონვენციის ან/და „მეზღვაურთა განათლებისა და სერტიფიცირების შესახებ“ საქართველოს კანონის 49-ე მუხლის შესაბამისად, მიიჩნევა, რომ ის აკმაყოფილებს ამ მუხლის პირველი პუნქტის მოთხოვნას.

3. მეზღვაურის სამედიცინო შემოწმება უნდა განხორციელდეს საქართველოში მოქმედი მეზღვაურთა ჯანმრთელობის მდგომარეობის შეფასების სტანდარტებისა და „მეზღვაურთა ზღვაში გასვლის წინა და პერიოდული სამედიცინო გამოკვლევების შესახებ“ შრომის საერთაშორისო ორგანიზაციისა და ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის ერთობლივი ინსტრუქციის, აგრეთვე შრომის საერთაშორისო ორგანიზაციის, საერთაშორისო საზღვაო ორგანიზაციისა და ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის მიერ გამოქვეყნებული სხვა საერთაშორისო ინსტრუქციების შესაბამისად.

4. ამ კანონის მიზნებისთვის შერჩეული სამედიცინო დაწესებულება უნდა აკმაყოფილებდეს შრომის საერთაშორისო ორგანიზაციისა და ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის პუბლიკაციებისა და „მეზღვაურთა განათლებისა და სერტიფიცირების შესახებ“ საქართველოს კანონის VI თავის მოთხოვნებს.

5. „მეზღვაურთა განათლებისა და სერტიფიცირების შესახებ“ საქართველოს კანონის 49-ე მუხლის შესაბამისად სამედიცინო მოწმობას გასცემს სააგენტოს მიერ შერჩეული უფლებამოსილი ექიმი, ხოლო თუ სამედიცინო მოწმობა მხოლოდ მხედველობას ეხება − სააგენტოს მიერ სათანადო ცნობის გასაცემად შერჩეული პირი.

6. შერჩევის კანდიდატი ექიმი სამედიცინო დასკვნის გაკეთებისას სრული პროფესიული დამოუკიდებლობით უნდა სარგებლობდეს.

7. სამედიცინო მოწმობა გაიცემა სააგენტოს მიერ დამტკიცებული ფორმის შესაბამისად.

8. ამ მუხლის მე-5 პუნქტის მოთხოვნების მიუხედავად, სააგენტოს უფლება აქვს, ქართულ გემზე საქმიანობისთვის აღიაროს სამედიცინო მოწმობა, რომელიც გაცემულია საქართველოს ფარგლების გარეთ იმ ექიმის მიერ, რომელიც საქმიანობას ახორციელებს კონვენციის წევრ სახელმწიფოში და ამ სახელმწიფოშია უფლებამოსილი, გასცეს სამედიცინო მოწმობა. 

9. მეზღვაურს, რომელსაც უარი ეთქვა სამედიცინო მოწმობის გაცემაზე ან მიიღო სამედიცინო მოწმობა, რომელიც ადასტურებს მის შეზღუდულ შრომისუნარიანობას, კერძოდ, სამუშაო დროის, სამუშაოს სახეობისა და ნაოსნობის რაიონის მიხედვით, უფლება აქვს, გაიაროს ახალი გამოკვლევა სააგენტოს მიერ შერჩეულ დამოუკიდებელ ექიმთან ან ასეთი ექიმებისგან შემდგარ კომისიასთან.

10. იმ შემთხვევის გარდა, როდესაც მეზღვაურის მიერ კონკრეტული სამუშაოს შესასრულებლად უფრო ნაკლები დროა საჭირო ან ეს განსაზღვრულია STCW კონვენციით, სამედიცინო მოწმობის მოქმედების ვადა 2 წელს არ უნდა აღემატებოდეს. 18 წლამდე მეზღვაურის სამედიცინო მოწმობის მოქმედების მაქსიმალური ვადა 1 წელია.

11. მეზღვაურის მიერ ფერების აღქმის სერტიფიცირების ვადაა არაუმეტეს 6 წლისა.

12. გადაუდებელ შემთხვევაში სააგენტო უფლებამოსილია სამედიცინო მოწმობის მოქმედების ვადის გასვლის გამო მეზღვაურზე გასცეს ნებართვა, გააგრძელოს მუშაობა მომდევნო ნავსადგურში შესვლამდე, სადაც მეზღვაურს შეეძლება უფლებამოსილი ექიმისგან მიიღოს ახალი სამედიცინო მოწმობა, იმის გათვალისწინებით, რომ:

ა) აღნიშნული ნებართვის მოქმედების ვადა 3 თვეს არ აღემატება;

ბ) სამედიცინო მოწმობის მოქმედების ვადა არაუმეტეს 3 თვის წინ გავიდა.

13. თუ სამედიცინო მოწმობის მოქმედების ვადა რეისის დროს ამოიწურა, ეს სამედიცინო მოწმობა ძალაში დარჩება მეზღვაურის მომდევნო ნავსადგურში შესვლამდე, სადაც მას შეეძლება უფლებამოსილი ექიმისგან მიიღოს ახალი სამედიცინო მოწმობა, იმ პირობით, რომ სამედიცინო მოწმობის მოქმედების ვადა 3 თვეს არ აღემატება.

14. საერთაშორისო ნაოსნობაში ჩართულ გემზე დასაქმებული მეზღვაურის სამედიცინო მოწმობა ინგლისურ ენაზე უნდა იყოს შედგენილი.

 

მუხლი 7. წვრთნა და კომპეტენცია/კვალიფიკაცია

1. გემთმფლობელმა უნდა უზრუნველყოს, რომ გემზე სამუშაოდ დაშვებულ იქნეს მეზღვაური, რომელსაც აქვს სათანადო კვალიფიკაცია ან კომპეტენცია „მეზღვაურთა განათლებისა და სერტიფიცირების შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად.

2. STCW კონვენციის ან საერთაშორისო საზღვაო ორგანიზაციის მიერ მიღებული სხვა სავალდებულო საერთაშორისო ხელშეკრულების შესაბამისად განხორციელებული წვრთნა და სერტიფიცირება ამ მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად განხორციელებულად მიიჩნევა.

3. ამ მუხლის პირველი პუნქტის მიზნებისთვის იმ მეზღვაურის მიერ გავლილი „მეზღვაურთა განათლებისა და სერტიფიცირების შესახებ“ საქართველოს კანონის 28-ე მუხლით გათვალისწინებული გაცნობითი წვრთნა, რომელსაც STCW კოდექსით განსაზღვრული წვრთნის გავლა არ მოეთხოვება, გემზე პირად უსაფრთხოებასთან დაკავშირებული წვრთნის შესაბამისად მიიჩნევა.

 

მუხლი 8. გემის მზარეულის მომზადება და დასაქმება

1. გემი, რომელზედაც დასაქმებულია ეკიპაჟის უსაფრთხო რაოდენობის წევრებით დაკომპლექტების დოკუმენტით გათვალისწინებული 10 ან 10-ზე მეტი მეზღვაური, ვალდებულია ჰყავდეს კვალიფიციური მზარეული. თუ გემზე დასაქმებულია ეკიპაჟის უსაფრთხო რაოდენობის წევრებით დაკომპლექტების დოკუმენტით გათვალისწინებული 10-ზე ნაკლები მეზღვაური, ამ გემზე კვალიფიციური მზარეულის ყოფნა არ მოითხოვება. ამ შემთხვევაში კვების ორგანიზებაში მონაწილე ყველა პირს უნდა ჩაუტარდეს წვრთნა ან ინსტრუქტაჟი, რომელიც მოიცავს გემზე საკვებისა და პირადი ჰიგიენის და საკვების შენახვის საკითხებს.

2. მზარეული კვალიფიციურია, თუ:

ა) ის არის 18 წელს მიღწეული ქმედუნარიანი პირი;

ბ) მას აქვს არანაკლებ 6 თვის დამტკიცებული ნაოსნობის სტაჟი ან არანაკლებ 3 თვის დამტკიცებული ნაოსნობის სტაჟი და ფართო პროფილის სამზარეულოში მუშაობის არანაკლებ 1 წლის გამოცდილება;

გ) მას გავლილი აქვს სააგენტოს მიერ აღიარებული საზღვაო საწვრთნელი კურსი, რომელიც მოიცავს პრაქტიკული მზარეულობის, საკვებისა და პირადი ჰიგიენის, საკვების შენახვის, მარაგების კონტროლის, გარემოს დაცვისა და სამზარეულოში ჯანმრთელობისა და უსაფრთხოების დაცვის საკითხებს;

დ) მას ჩაბარებული აქვს შესაბამისი გამოცდა.

3. კვალიფიციურ მზარეულზე, რომელიც სრულად აკმაყოფილებს ამ მუხლის მე-2 პუნქტის მოთხოვნებს, სააგენტომ საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით უნდა გასცეს სერტიფიკატი, რომელიც ადასტურებს, რომ ეს პირი აკმაყოფილებს გემის მზარეულად მუშაობისთვის ამ კანონით განსაზღვრულ მოთხოვნებს.

4. თუ გემის მზარეულმა სასწავლო კურსი გაიარა საქართველოს ფარგლების გარეთ, იმ ქვეყანაში, რომელსაც რატიფიცირებული აქვს კონვენცია ან „გემის მზარეულების სერტიფიცირების შესახებ“ 1946 წლის კონვენცია, სააგენტო უფლებამოსილია შეაფასოს ეს სასწავლო კურსი და მისი შინაარსი და, თუ დარწმუნდება, რომ სწავლება საქართველოში აღიარებული საწვრთნელი ცენტრის სწავლების შესაბამისია, აღიაროს იგი.

5. გემის მზარეულის საქართველოს ფარგლების გარეთ წვრთნისა და სერტიფიცირების აღიარების შემდეგ სააგენტო ამ მზარეულზე გასცემს სერტიფიკატს. ამ სერტიფიკატში აღნიშნული უნდა იყოს, რომ მზარეული ფლობს გემის მზარეულის მოწმობას, რომელიც აღიარებულია საქართველოს მიერ ქართულ გემზე სამუშაოდ.

6. გემზე ცხოვრებისა და დასვენების საშუალებები, საკვები და საკვებით მომსახურების წესები მტკიცდება სააგენტოს დირექტორის ნორმატიული აქტით.

 

თავი III

მეზღვაურის დასაქმება

 

მუხლი 9. საკრუინგო საქმიანობის განმახორციელებელი პირი

1. საქართველოს მოქალაქეობის ან საქართველოში სტატუსის მქონე მეზღვაური ყოველგვარი საზღაურის გადახდის გარეშე უნდა სარგებლობდეს კარიერული ზრდის, კვალიფიკაციის ამაღლებისა და დასაქმების შესაძლებლობით.

2. საკრუინგო საქმიანობის განმახორციელებელი პირის აღიარებას ახორციელებს სააგენტო.

3. თუ სააგენტო, კომპეტენტური ორგანო, სხვა სამინისტრო ან საქართველოს მთავრობა გადაწყვეტს შექმნას ან მართოს საკრუინგო საქმიანობის განმახორციელებელი პირი, ამ პირმა საქმიანობის განხორციელებისას უნდა უზრუნველყოს მეზღვაურთა უფლებების დაცვა კონვენციის მოთხოვნების შესაბამისად.

4. სააგენტოს მიერ აღიარებული საკრუინგო საქმიანობის განმახორციელებელი პირი, რომელიც ხელს უწყობს მეზღვაურთა დასაქმებას, ვალდებულია დაიცვას კონვენციისა და ამ კანონის მოთხოვნები.

5. ამ მუხლის მე-3 პუნქტის მიზნებისთვის საკრუინგო საქმიანობის განმახორციელებელ პირად მიიჩნევა პირი, რომელსაც გემზე ერთდროულად არანაკლებ 10 მეზღვაური ჰყავს დასაქმებული.

6. სააგენტოს უფლება აქვს, ნებისმიერი ეჭვის არსებობის შემთხვევაში სოციალურ პარტნიორებთან კონსულტაციის შემდეგ დაადგინოს, ექცევა თუ არა საკრუინგო საქმიანობის განმახორციელებელი პირი ამ კანონით განსაზღვრული ტერმინის „საკრუინგო საქმიანობის განმახორციელებელი პირი“ განმარტებაში.

7. საქართველოში მოქმედმა საკრუინგო საქმიანობის განმახორციელებელმა პირმა მეზღვაურთა დასაქმების სფეროში საქმიანობა შეიძლება განახორციელოს მხოლოდ სააგენტოს მიერ გაცემული საკრუინგო საქმიანობის განმახორციელებელი პირის აღიარების სერტიფიკატის საფუძველზე.

8. საკრუინგო საქმიანობის განმახორციელებელმა პირმა გემზე დასაქმებისთვის პირს ირიბად ან პირდაპირ არ უნდა მოსთხოვოს საფასურის გადახდა და არ უნდა მიიღოს ისეთი ზომა ან არ უნდა ჩაატაროს ისეთი პროცედურა, რომელიც რაიმე შეფერხებას გამოიწვევს ან ამ პირის გემზე დასაქმებას ხელს შეუშლის.

9. საკრუინგო საქმიანობის განმახორციელებელი პირის აღიარების, საკრუინგო საქმიანობის განმახორციელებელი პირის აღიარების სერტიფიკატის გაცემის, ამ სერტიფიკატის გაცემის პირობების მონიტორინგისა და ზედამხედველობის, აღნიშნული სერტიფიკატის შეჩერებისა და შეწყვეტის წესი მტკიცდება სააგენტოს დირექტორის სამართლებრივი აქტით. საკრუინგო საქმიანობის განმახორციელებელი პირის აღიარების სერტიფიკატი გაიცემა 5 წლის ვადით, სააგენტოს მიერ დადგენილი წესით, ყოველწლიური სავალდებულო მონიტორინგის განხორციელების პირობით.

10. სააგენტო საკრუინგო საქმიანობის განმახორციელებელი პირის აღიარების სერტიფიკატს გასცემს ამ პირის საქმიანობის კონვენციისა და ამ კანონის მოთხოვნებთან შესაბამისობის შემთხვევაში. 

11. საკრუინგო საქმიანობის განმახორციელებელმა პირმა უნდა უზრუნველყოს, რომ:

ა) გემზე დასაქმებისთვის მეზღვაურს ირიბად ან პირდაპირ არ მოსთხოვოს საფასურის (სავიზო მოსაკრებლების ჩათვლით) გადახდა, გარდა იმ ხარჯის ანაზღაურებისა, რომლის გაწევაც მეზღვაურს სამედიცინო მოწმობის, მეზღვაურის საიდენტიფიკაციო ბარათის, მოქალაქის პასპორტის ან სხვა პირადი სამგზავრო დოკუმენტის მისაღებად მოეთხოვება;

ბ) ჰქონდეს ზუსტად განსაზღვრული პროცედურა, რომელიც აღკვეთს მეზღვაურის შრომითი ექსპლუატაციის შესაძლებლობას, რომელიც შეიძლება წარმოიშვას გემთმფლობელსა და მეზღვაურს შორის დადებული ავანსის გაცემის შესახებ გარიგებიდან ან სხვა ფინანსური გარიგებიდან, რომელსაც ახორციელებს საკრუინგო საქმიანობის განმახორციელებელი პირი;

გ) ზუსტად განსაზღვრული და საჯაროდ გამოქვეყნებული ჰქონდეს ყველა ხარჯი, რომლებიც შეიძლება მეზღვაურმა დასაქმების პროცესში გასწიოს;

დ) აწარმოოს და მუდმივად განაახლოს მის მიერ შერჩეულ მეზღვაურთა რეესტრი. ეს რეესტრი ხელმისაწვდომი უნდა იყოს სააგენტოს მიერ მონიტორინგის განხორციელებისას;

ე) მეზღვაური მეზღვაურსა და გემთმფლობელს ან მის კანონიერ წარმომადგენელს შორის წერილობით დადებული შრომითი ხელშეკრულების ხელმოწერამდე გაეცნოს საკუთარ უფლებებსა და მოვალეობებს და მიიღოს ამ ხელშეკრულების ასლი;

ვ) დასაქმებასთან დაკავშირებით მეზღვაური ინფორმირებული იყოს მის მიერ შესასრულებელი სამუშაოს თავისებურებებისა და კონკრეტული გემთმფლობელის პოლიტიკის შესახებ;

ზ) მეზღვაური კვალიფიციური იყოს და ფლობდეს კონკრეტული სამუშაოს შესასრულებლად საჭირო ყველა დოკუმენტს, ხოლო მეზღვაურსა და გემთმფლობელს ან მის კანონიერ წარმომადგენელს შორის წერილობით დადებული შრომითი ხელშეკრულება შეესაბამებოდეს ამ კანონსა და კოლექტიურ ხელშეკრულებას (ასეთი ხელშეკრულების არსებობის შემთხვევაში), რომელიც, თავის მხრივ, შრომითი ხელშეკრულების განუყოფელი ნაწილია;

თ) გემთმფლობელს ჰქონდეს უცხო ქვეყნის ნავსადგურში განსაცდელში მყოფი მეზღვაურის დაცვის შესაძლებლობა;

ი) შეისწავლოს მის საქმიანობასთან დაკავშირებული ნებისმიერი საჩივარი, რეაგირება მოახდინოს მასზე და აცნობოს სააგენტოს დაუკმაყოფილებელი საჩივრის თაობაზე;

კ) გემთმფლობელს ჰქონდეს მეზღვაურის უცხო ქვეყნის ნავსადგურში საარსებო საშუალებების გარეშე დარჩენის საფრთხისგან დაცვის შესაძლებლობა.

12. საკრუინგო საქმიანობის განმახორციელებელი პირის ამ კანონის მოთხოვნებთან შესაბამისობის შეფასებისას სააგენტომ უნდა იხელმძღვანელოს MLC კოდექსის B1.4 წესით.

13. საკრუინგო საქმიანობის განმახორციელებელ პირს დანერგილი უნდა ჰქონდეს მეზღვაურთა დაზღვევის ან სხვა ეკვივალენტური საშუალებით დაცვის სისტემა საკრუინგო საქმიანობის განმახორციელებელი პირის ან გემთმფლობელის მიერ შესაბამისი ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულებების შეუსრულებლობის შედეგად მეზღვაურისთვის მიყენებული ზიანის ასანაზღაურებლად.

14. აღიარებულ საკრუინგო საქმიანობის განმახორციელებელ პირს პერსონალური დაცვის მიზნით უნდა ჰქონდეს სისტემა, რომელიც უზრუნველყოფსამ პირთან არსებული, მეზღვაურის დასაქმებასთან დაკავშირებული დოკუმენტების არაუფლებამოსილი პირების ხელმისაწვდომობისგან დაცვას და რომელიც მოიცავს:

ა) მონაცემებს მეზღვაურის კომპეტენციის/კვალიფიკაციის დამადასტურებელი დოკუმენტების შესახებ;

ბ) მონაცემებს მეზღვაურის სამუშაო სტაჟის შესახებ;

გ) მეზღვაურის პერსონალურ მონაცემებს;

დ) მონაცემებს მეზღვაურის ჯანმრთელობის მდგომარეობის შესახებ.

15. საკრუინგო საქმიანობის განმახორციელებელმა პირმა სააგენტოს მიერ მოთხოვნის შემთხვევაში უნდა მიაწოდოს მას ამ პირის მიერ წლის განმავლობაში დასაქმებული მეზღვაურების საერთო რაოდენობის შესახებ ინფორმაცია მათი რანგების მიხედვით, აგრეთვე მეზღვაურთა დასაქმებასთან დაკავშირებული ნებისმიერი სტატისტიკური მონაცემი.

16. აღიარებულ საკრუინგო საქმიანობის განმახორციელებელ პირს არ უნდა ჰქონდეს ისეთი სია ან მექანიზმი, რომელიც ხელს შეუშლის მეზღვაურის მიერ თავისი კვალიფიკაციის შესაბამისი სამუშაოს მიღებას.

17. საკრუინგო საქმიანობის განმახორციელებელმა პირმა უნდა დანერგოს ხარისხის მართვის სისტემა და პროცედურები, რომლებიც უზრუნველყოფს მისი მომსახურების ამ კანონით დადგენილ სტანდარტებთან უპირობო შესაბამისობას. საკრუინგო საქმიანობის განმახორციელებელმა პირმა ხარისხის მართვის სისტემის აუდიტის შედეგები ყოველწლიურად უნდა წარუდგინოს სააგენტოს.

18. თუ მეზღვაურს, გემთმფლობელს ან სხვა დაინტერესებულ პირს საკრუინგო საქმიანობის განმახორციელებელი პირის საქმიანობის მიმართ პრეტენზია აქვს და სააგენტოს მიმართავს წერილობითი საჩივრით, რომლის მიხედვით ცალსახად არის შესაძლებელი მომჩივნისა და საჩივრის შინაარსის იდენტიფიცირება, სააგენტომ ამ საჩივარზე მოკვლევა უნდა განახორციელოს და, თუ ამას გარემოებები მოითხოვს, მოკვლევაში სოციალური პარტნიორები უნდა ჩართოს.

19. თუ სააგენტოს მიერ საჩივარზე მოკვლევის განხორციელების შედეგად იგი დასაბუთებული აღმოჩნდება, საკრუინგო საქმიანობის განმახორციელებელი პირი ვალდებულია უზრუნველყოს ამ საჩივრით გათვალისწინებული საკითხის გადაწყვეტა.

20. საკრუინგო საქმიანობის განმახორციელებელმა პირმა მისი მომსახურებით მოსარგებლე მეზღვაურს უნდა გააცნოს სააგენტოს მიერ მიწოდებული ინფორმაცია იმ პრობლემების შესახებ, რომლებიც შეიძლება მოჰყვეს მის იმ გემზე დასაქმებას, რომელიც ნაოსნობას ახორციელებს იმ სახელმწიფოს დროშით, რომელსაც არ აქვს რატიფიცირებული კონვენცია.

21. საქართველოში რეგისტრირებულმა გემთმფლობელმა კომპანიამ, რომელიც სარგებლობს საკრუინგო საქმიანობის განმახორციელებელი პირის მომსახურებით იმ ქვეყანაში, რომელსაც არ აქვს რატიფიცირებული კონვენცია, სააგენტოს უნდა მიაწოდოს ინფორმაცია ამ მომსახურების რეგულირების წესების შესახებ და იმის თაობაზე, თუ როგორ აფასებს იგი აღნიშნული წესების ამ კანონის მოთხოვნებთან შესაბამისობას.

22. არ შეიძლება საქართველოში რეგისტრირებულმა გემთმფლობელმა მეზღვაურის დასაქმებისთვის ისარგებლოს იმ სამსახურის მომსახურებით, რომელიც საქმიანობას ახორციელებს იმ სახელმწიფოში, რომელსაც არ აქვს რატიფიცირებული კონვენცია, თუ ის არ დარწმუნდება, რომ ეს მომსახურება კონვენციის A1.4 სტანდარტის შესაბამისად არის გაწეული.

 

თავი IV

მეზღვაურის დასაქმების პირობები

 

მუხლი 10. მეზღვაურსა და გემთმფლობელს ან მის კანონიერ წარმომადგენელს შორის წერილობით დადებული შრომითი ხელშეკრულება

1. გემზე დასაქმებულ მეზღვაურს უნდა ჰქონდეს მეზღვაურსა და გემთმფლობელს ან მის კანონიერ წარმომადგენელს შორის წერილობით დადებული შრომითი ხელშეკრულება (შემდგომ − მეზღვაურის შრომითი ხელშეკრულება).

2. თუ მეზღვაურის შრომით ხელშეკრულებას ხელს აწერს გემთმფლობელის კანონიერი წარმომადგენელი, მას უნდა ჰქონდეს გემთმფლობელის მიერ გაცემული მინდობილობა, რომელიც ანიჭებს უფლებას, გემთმფლობელის სახელით მოაწეროს ხელი მეზღვაურის შრომით ხელშეკრულებას. ამასთანავე, მეზღვაურის შრომით ხელშეკრულებაში აღნიშნული უნდა იყოს მინდობილობის არსებობის შესახებ, აგრეთვე მისი შინაარსი.

3. მეზღვაურის შრომითი ხელშეკრულების ხელმოწერამდე მეზღვაურს უნდა ჰქონდეს ამ ხელშეკრულების პირობების შემოწმებისა და მათთან დაკავშირებით კონსულტაციების გავლის შესაძლებლობა. მეზღვაური ასევე უფლებამოსილია გამოიყენოს ნებისმიერი სხვა საშუალება, რომელიც აუცილებელი იქნება იმის უზრუნველსაყოფად, რომ მან საკუთარი ნებით მოაწეროს ხელი მეზღვაურის შრომით ხელშეკრულებას და სრულად ჰქონდეს გააზრებული საკუთარი უფლებები და მოვალეობები.

4. გემთმფლობელსა და მეზღვაურს, რომლებიც მეზღვაურის შრომითი ხელშეკრულების მხარეები არიან, უნდა გადაეცეთ ამ ხელშეკრულების დედანი − თითო ხელმოწერილი ეგზემპლარი. ამასთანავე, გემზე მეზღვაურის დასაქმების მთელი პერიოდის განმავლობაში აუცილებლად უნდა ინახებოდეს მეზღვაურის შრომითი ხელშეკრულების ასლი.

5. გემთმფლობელმა უნდა უზრუნველყოს, რომ გემზე მეზღვაურებისთვის, მათ შორის, კაპიტნისთვის, ხელმისაწვდომი იყოს სამუშაო პირობების შესახებ ზუსტი და სრულყოფილი ინფორმაცია. ეს ინფორმაცია (მეზღვაურის შრომითი ხელშეკრულების ასლის ჩათვლით) ხელმისაწვდომი უნდა იყოს აგრეთვე სააგენტოს და სხვა დაინტერესებული ორგანოების წარმომადგენლებისთვის, მათ შორის, იმ ნავსადგურის სახელმწიფო კონტროლის თანამშრომლებისთვის, სადაც შედის გემი.

6. თუ კოლექტიური ხელშეკრულება სრულად ან ნაწილობრივ არის გათვალისწინებული მეზღვაურის შრომითი ხელშეკრულებით, აღნიშნული ხელშეკრულების ასლი წარმოდგენილი უნდა იყოს გემზე. თუ საერთაშორისო ნაოსნობაში ჩართულ გემზე მეზღვაურის შრომითი ხელშეკრულება და კოლექტიური ხელშეკრულება ინგლისურ ენაზე არ არის შედგენილი, მეზღვაურის შრომითი ხელშეკრულების სტანდარტული ფორმის ასლი და კოლექტიური ხელშეკრულების ის ნაწილი, რომელიც ექვემდებარება ნავსადგურის სახელმწიფო კონტროლის ინსპექტირებას კონვენციის შესაბამისად, ინგლისურ ენაზე უნდა იყოს ხელმისაწვდომი.

7. მეზღვაურის შრომითი ხელშეკრულება უნდა შეიცავდეს სულ მცირე შემდეგ ინფორმაციას:

ა) მეზღვაურის სახელი და გვარი (სრულად), დაბადების თარიღი ან ასაკი, მოქალაქეობა და დაბადების ადგილი;

ბ) გემთმფლობელის სახელი/სახელი და გვარი და მისამართი;

გ) მეზღვაურის შრომითი ხელშეკრულების დადების ადგილი და ძალაში შესვლის დრო;

დ) თანამდებობა, რომელზედაც საქმდება მეზღვაური;

ე) მეზღვაურის ხელფასის ოდენობა ან მისი გამოთვლის ფორმულა;

ვ) მეზღვაურის ყოველწლიური ანაზღაურებადი შვებულების ხანგრძლივობა ან მისი გამოთვლის ფორმულა;

ზ) მეზღვაურის შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის ვადა და პირობები;

თ) თუ მეზღვაურის შრომითი ხელშეკრულება განუსაზღვრელი ვადით არის დადებული − ამ ხელშეკრულების მხარეების მიერ მისი შეწყვეტის პირობები, აგრეთვე შესაბამისი შეტყობინების ვადა. არ შეიძლება ეს ვადა გემთმფლობელისთვის უფრო ნაკლები იყოს, ვიდრე მეზღვაურისთვის;

ი) თუ მეზღვაურის შრომითი ხელშეკრულება განსაზღვრული ვადით არის დადებული − მისი მოქმედების ვადის ამოწურვის ზუსტი თარიღი;

კ) თუ მეზღვაურის შრომითი ხელშეკრულება კონკრეტული რეისისთვის არის დადებული − დანიშნულების ნავსადგური და გემის ნავსადგურში ყოფნის დრო, რომლის გასვლის შემდეგაც მეზღვაური ტოვებს გემს;

ლ) მეზღვაურის ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის (მათ შორის, სავალდებულო სოციალური დაცვის შენატანების) შესახებ ინფორმაცია, რაც გემთმფლობელმა მეზღვაურისთვის უნდა უზრუნველყოს;

მ) რეპატრიაციაზე მეზღვაურის უფლების შესახებ ინფორმაცია;

ნ) მითითება კოლექტიურ ხელშეკრულებაზე (ასეთი ხელშეკრულების არსებობის შემთხევევაში);

ო) ნებისმიერი სხვა რელევანტური პირობა.

8. თუ მეზღვაურის შრომით ხელშეკრულებაში ხელფასის ოდენობა ან/და შვებულების ხანგრძლივობა ფორმულის სახით არის მოცემული, მეზღვაურს ან სააგენტოს ან კომპეტენტურ ორგანოს ყოველგვარი დამატებითი წყაროს მოძიების გარეშე უნდა შეეძლოს თავისი/მისი ხელფასის ან/და შვებულების გამოთვლა.

9. მეზღვაურისა და გემთმფლობელისთვის მეზღვაურის შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის შესახებ შეტყობინების მინიმალური ვადა 14 კალენდარული დღეა.

10. გემთმფლობელი უფლებამოსილია მეზღვაურის შრომითი ხელშეკრულება შეტყობინებამდე 14 კალენდარულ დღეზე ადრე შეწყვიტოს, თუ:

ა) გემი გაიყიდა;

ბ) გემი დაიღუპა;

გ) მეზღვაურს ავადმყოფობის ან ტრავმის გამო გემზე მუშაობის გაგრძელება არ შეუძლია;

დ) განსაზღვრული წესით განხორციელებული დისციპლინური პროცედურის შედეგად დადგინდება, რომ მეზღვაურის კომპეტენცია/კვალიფიკაცია არ შეესაბამება დაწესებულ საერთაშორისო მოთხოვნებს ან მას მძიმე დისციპლინური გადაცდომა აქვს ჩადენილი.

11. მეზღვაური უფლებამოსილია დადგენილ მინიმალურ ვადაზე ადრე შეწყვიტოს მეზღვაურის შრომითი ხელშეკრულება ყოველგვარი პირგასამტეხლოს გადახდის გარეშე, საპატიო ან საგანგებო მიზეზით, რომელიც ასეთად აღიარებულია საქართველოს შრომის კანონმდებლობით ან კოლექტიურ ხელშეკრულებაში მიჩნეულია მეზღვაურის შრომითი ხელშეკრულების დადგენილ ვადაზე ადრე შეწყვეტის გამამართლებელ მიზეზად, მოკლევადიანი წინასწარი შეტყობინებით ან წინასწარი შეტყობინების გარეშე.

12. მეზღვაური უფლებამოსილია გაეცნოს გემზე არსებულ მისი საქმიანობის შესახებ ჩანაწერებს, რომლებიც არ აღწერს მეზღვაურის მიერ შესრულებული სამუშაოს ხარისხს ან მის მიერ მიღებულ შემოსავალს/ხელფასს. ეს ჩანაწერები შესაძლებელია შეტანილ იქნეს მეზღვაურის ნაოსნობის წიგნაკში.

13. ამ მუხლის მე-12 პუნქტით გათვალისწინებული ჩანაწერი უნდა შეიცავდეს მეზღვაურის გემზე ასვლის თარიღს, გემიდან დაბრუნების თარიღს და მეზღვაურის რანგს. თუ შესაბამისი ჩანაწერი ინგლისურ ენაზე არ არის შესრულებული, მას უნდა ახლდეს დამოწმებული ინგლისური თარგმანი.

14. მეზღვაურის შრომითი ხელშეკრულების პირობების ნებისმიერი ცვლილება უნდა გაფორმდეს დაინტერესებული მხარის წერილობითი თანხმობით. საწინააღმდეგო შემთხვევაში აღნიშნული ცვლილება ბათილია. 

15. თუ მეზღვაური გემზე ან გემის გარეთ მძევლად არის აყვანილი მეკობრეობის ან გემზე შეიარაღებული ძარცვის შედეგად, მეზღვაურის შრომითი ხელშეკრულება ძალაში რჩება, მისი ვადის დინების მიუხედავად.

 

მუხლი 11. მეზღვაურის დასვენების დრო

1. 18 წელზე მეტი ასაკის მეზღვაურის მინიმალური დასვენების დრო 24-საათიან პერიოდში არ უნდა იყოს 10 საათზე ნაკლები, ხოლო 7-დღიან პერიოდში − 77 საათზე ნაკლები.

2. მეზღვაურის დასვენების დრო შეიძლება დაიყოს 2 ნაწილად. მათგან 1 ნაწილი უნდა იყოს არანაკლებ 6 საათისა. ამასთანავე, დასვენების პერიოდებს შორის უწყვეტი დრო 14 საათს არ უნდა აღემატებოდეს.

3. საქართველოს კანონმდებლობითა და საერთაშორისო ხელშეკრულებებით გათვალისწინებული, გემზე ჩასატარებელი სხვადასხვა წვრთნა ისე უნდა ჩატარდეს, რომ მეზღვაურის დასვენების პერიოდი მინიმალურად შეიზღუდოს.

4. გემზე თვალსაჩინო ადგილას უნდა იყოს გაკრული გემის ეკიპაჟის თითოეული წევრის გემზე მუშაობის გრაფიკი მისი რანგის მიხედვით.

5. ამ მუხლის მე-4 პუნქტით გათვალისწინებულ გრაფიკში ასახული უნდა იყოს:

ა) გემზე და ნავსადგურში მუშაობის გრაფიკი;

ბ) ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული დასვენების მინიმალური საათები.

6. მუშაობის გრაფიკი (დასვენების დროის მითითებით) გემის სამუშაო ენასა და ინგლისურ ენაზე უნდა იყოს შედგენილი.

7. გემზე დასაქმებული მეზღვაურის დასვენების დრო აღრიცხული უნდა იყოს საერთაშორისო საზღვაო ორგანიზაციის ან შრომის საერთაშორისო ორგანიზაციის მიერ განსაზღვრული ფორმით.

8. გემის კაპიტანი უფლებამოსილია მეზღვაურს შეასრულებინოს დამატებითი სამუშაო, თუ ეს საჭიროა გემის, მგზავრების ან ტვირთის უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად ან განსაცდელში მყოფი სხვა გემის დასახმარებლად.

9. გემის კაპიტანი უფლებამოსილია შეაჩეროს გემის სამუშაო გრაფიკის მოქმედება გემზე შესაბამისი მდგომარეობის აღდგენამდე.

10. გემის კაპიტანმა უნდა უზრუნველყოს, რომ მეზღვაურმა, რომელმაც ამ მუხლის მე-8 პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში დამატებითი სამუშაო შეასრულა, სათანადოდ დაისვენოს.

11. მეზღვაურის სამუშაო საათების ან დასვენების საათების აღრიცხვის ფორმატი მტკიცდება სააგენტოს დირექტორის ნორმატიული აქტით.

12. გემზე მუშაობის პირობების ამსახველი ცხრილი მტკიცდება სააგენტოს დირექტორის ნორმატიული აქტით.

 

მუხლი 12. მეზღვაურის პერსონალური მონაცემების დაცვა

1. „პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად მეზღვაურის პერსონალურ მონაცემთა დაცვის მიზნით გემთმფლობელმა და გემის კაპიტანმა უნდა უზრუნველყონ, რომ მეზღვაურის შრომითი ხელშეკრულება, სამედიცინო მოწმობა, საბანკო ანგარიშები, ხელფასების შესახებ ინფორმაცია და სხვა პერსონალური მონაცემების შემცველი ინფორმაცია გემზე ისე ინახებოდეს, რომ არაუფლებამოსილი პირებისთვის ხელმისაწვდომი არ იყოს. ამასთანავე, გემთმფლობელი და გემის კაპიტანი ვალდებული არიან მიიღონ ისეთი ორგანიზაციული და ტექნიკური ზომები, რომლებიც უზრუნველყოფს პერსონალურ მონაცემთა დაცვას შემთხვევითი ან უკანონო განადგურებისგან, შემთხვევითი ან უკანონო დაკარგვისგან, მოპოვებისგან, გამჟღავნებისგან, შეცვლისგან და ნებისმიერი სხვა ფორმით უკანონო გამოყენებისგან.

2. მეზღვაურის პერსონალური მონაცემების შემცველი ინფორმაციის დამუშავება დასაშვებია „პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად.

3. დასაშვებია გემის კაპიტნისთვის მეზღვაურის პერსონალური მონაცემების, უპირატესად − მეზღვაურის შრომითი ხელშეკრულების ასლის გადაცემა.

 

მუხლი 13. ნაპირზე მეზღვაურის ხანმოკლე ვიზიტი

1. მეზღვაურს უფლება აქვს, ჩავიდეს ნაპირზე თავისუფალ დროს, როდესაც გემი დგას ნავსადგურში ან ღუზაზე ნაპირთან, თუ ამით გემის უსაფრთხო ოპერირებას საფრთხე არ შეექმნება.

2. გემის ღუზაზე ან ნაპირთან დგომისას გემის კაპიტანმა უნდა უზრუნველყოს, რომ მეზღვაურებს შორის სამუშაო თანაბრად განაწილდეს.

 

მუხლი 14. მეზღვაურის ხელფასი

1. მეზღვაურმა არანაკლებ თვეში ერთხელ უნდა მიიღოს მეზღვაურის შრომითი ხელშეკრულებითა და კოლექტიური ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ხელფასი.

2. მეზღვაურს ხელფასი ერიცხება მის საბანკო ანგარიშზე, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც იგი წერილობით მის სხვაგვარად მიღებას მოითხოვს.

3. მეზღვაურმა გემთმფლობელისგან ან მისი უფლებამოსილი წარმომადგენლისგან უნდა მიიღოს ყოველთვიური ამონაწერი, რომელიც შეიცავს ინფორმაციას მეზღვაურისთვის გადახდილი ნებისმიერი თანხის (მათ შორის, ხელფასის) შესახებ, აგრეთვე ინფორმაციას ვალუტის კურსის თაობაზე, თუ თანხა შეთანხმებულისგან განსხვავებული ვალუტით/კურსით იქნა გადახდილი.

4. თუ მეზღვაური ზეგანაკვეთურ სამუშაოს ასრულებს, ნამუშევარ საათებს აღრიცხავს გემის კაპიტანი ან კაპიტნის მიერ განსაზღვრული პირი. ზეგანაკვეთური სამუშაოს გაანგარიშების დოკუმენტი მეზღვაურმა ყოველთვიურად უნდა დაადასტუროს.

5. გემთმფლობელმა უნდა უზრუნველყოს ისეთი სისტემის შექმნა, რომელიც მეზღვაურს საშუალებას მისცემს, მისი სურვილის შემთხვევაში თავისი ხელფასი ან ხელფასის ნაწილი გადაურიცხოს მის მიერ განსაზღვრულ პირს/პირებს უშუალოდ, საბანკო გადარიცხვის ან სხვა, მსგავსი მეთოდით, ზუსტად დადგენილ დროს.

6. გემთმფლობელი უფლებამოსილია ამ მუხლის მე-5 პუნქტის შესაბამისად გაწეული მომსახურებისთვის განახორციელოს დაქვითვა. ეს დაქვითვა გონივრული უნდა იყოს. ვალუტის კურსი უნდა განისაზღვროს უფრო ხელსაყრელი საბაზრო კურსის ან ოფიციალური კურსის მიხედვით და არ უნდა იყოს მეზღვაურის ინტერესების საზიანო. ამ პუნქტის მიზნებისთვის გემთმფლობელის მიერ განხორციელებული დაქვითვა გონივრულად არ მიიჩნევა, თუ ის საბანკო გადარიცხვისთვის დადგენილ საფასურს აღემატება.

7. ზეგანაკვეთური სამუშაოს ანაზღაურების გადახდისას მეზღვაურის ხელფასის დათვლის მიზნებისთვის მის მიერ ზღვაზე და ნავსადგურში ნამუშევარი ჩვეულებრივი სამუშაო საათების რაოდენობა არ შეიძლება აღემატებოდეს დღეში 8 საათს, ხოლო კვირაში − 48 საათს. ამასთანავე, ზეგანაკვეთური შრომის საათობრივი ტარიფი საბაზისო ხელფასის ერთ მთელსა და ერთ მეოთხედზე ნაკლები არ უნდა იყოს.

8. თუ მეზღვაურის შრომითი ხელშეკრულებით გათვალისწინებულია ხელფასის სრულად ან ნაწილობრივ კონსოლიდირება, მეზღვაურის მიერ შეთანხმებული ანაზღაურების სანაცვლოდ ნამუშევარი სამუშაო საათების რაოდენობა ზუსტად უნდა იყოს განსაზღვრული მეზღვაურის შრომითი ხელშეკრულებით. თუ დამატებითი სამუშაო საათები გახდება საჭირო, ამ საათებისთვის საათობრივი კომპენსაცია საბაზისო კონსოლიდირებული ხელფასის ერთ მთელსა და ერთ მეოთხედზე ნაკლები არ უნდა იყოს.

9. ამ მუხლის მე-5 პუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევის გარდა, დაუშვებელია მეზღვაურის ხელფასიდან დაქვითვის განხორციელება, გარდა სასამართლოს მიერ შესაბამისი გადაწყვეტილების მიღების შემთხვევისა. ასევე დაუშვებელია მეზღვაურისთვის ჯარიმის დაკისრება, გარდა მისი უფლებამოსილი ორგანოს/თანამდებობის პირის მიერ დაკისრების შემთხვევისა.

10. თუ გემთმფლობელი აგვიანებს მეზღვაურისთვის ხელფასის გადახდას, მეზღვაური უფლებამოსილია მიიღოს კომპენსაცია გადაუხდელი ხელფასის 10%-ის ოდენობით, მანამ, სანამ ხელფასი გადახდილი არ იქნება.

11. ამ მუხლით განსაზღვრული არცერთი პირობა არ შეიძლება იქნეს გამოყენებული იმისთვის, რომ შეიზღუდოს მეზღვაურის უფლება, სარჩელით მოითხოვოს გადაუხდელი ხელფასი და სხვა თანხები საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად, ხოლო თუ სარჩელი საქართველოს ფარგლების გარეთ არის შეტანილი − ადგილსამყოფელი სახელმწიფოს ტერიტორიაზე მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად.

12. მეზღვაურის გარდაცვალების შემთხვევაში მეზღვაურის შრომითი ხელშეკრულების მოქმედების პერიოდში გადასახდელი ხელფასი შემდეგნაირად განისაზღვრება:

ა) როდესაც მეზღვაური ყოველთვიურად იღებს ანაზღაურებას, მას ხელფასი გარდაცვალების დღემდე დაუანგარიშდება;

ბ) როდესაც მეზღვაური ერთი რეისისთვის არის დაქირავებული და ერთჯერადი განაკვეთით იღებს ანაზღაურებას, მას ხელფასი სრულად აუნაზღაურდება, თუ მეზღვაური რეისის დაწყებისთანავე გარდაიცვალა;

გ) როდესაც მეზღვაური ორი გზის რეისზე მსახურობს და ერთჯერადი განაკვეთით იღებს ხელფასს, მას აუნაზღაურდება ხელფასის ნახევარი, თუ მეზღვაური რეისის დაწყებისთანავე ან ნავსადგურში შესვლისას გარდაიცვალა, ხოლო თუ იგი უკანა გზაზე გარდაიცვალა, მას ხელფასი სრულად აუნაზღაურდება.

13. თუ მეზღვაური მძევლად არის აყვანილი მეკობრეობის ან გემზე შეიარაღებული ძარცვის შედეგად, მეზღვაურის შრომითი ხელშეკრულებით ან კოლექტიური ხელშეკრულებით გათვალისწინებული მეზღვაურის ხელფასი გადახდილი უნდა იქნეს მისი მძევლად ყოფნის მთელი პერიოდის განმავლობაში, მის რეპატრიაციამდე ან გარდაცვალებამდე.

 

მუხლი 15. მეზღვაურის შვებულება

1. მეზღვაურს უფლება აქვს, ისარგებლოს ყოველწლიური ანაზღაურებადი შვებულებით ყოველი ნამუშევარი თვისთვის არანაკლებ 2.5 კალენდარული დღის ოდენობით. იმ მეზღვაურის შვებულების ხანგრძლივობა, რომელიც დასაქმებულია 1 წელზე ნაკლები ხნის განმავლობაში ან რომელთანაც შრომითი ურთიერთობა წყდება, უნდა განისაზღვროს პროპორციული განაწილების საფუძველზე.

2. გემზე მუშაობის პერიოდში მეზღვაურს ასევე აქვს უფლება, ჩავიდეს ნაპირზე, როდესაც ეს პრაქტიკულად შეესაბამება მის მიერ დაკავებული თანამდებობისთვის გათვალისწინებულ ვალდებულებებს.

3. მეზღვაურს არ აქვს უფლება, უარი თქვას ყოველწლიურ მინიმალურ ანაზღაურებად შვებულებაზე, ხოლო გემთმფლობელს არ აქვს უფლება, მეზღვაურთან აწარმოოს მოლაპარაკება ამის თაობაზე და დადოს შეთანხმება. ნებისმიერი ასეთი შეთანხმება ბათილია.

4. მეზღვაურის ყოველწლიური ანაზღაურებადი შვებულების გამოთვლისას მასში არ ჩაითვლება სამუშაოს გაცდენა ერთ-ერთი შემდეგი საპატიო მიზეზის გამო:

ა) უქმე დღე, მიუხედავად იმისა, ემთხვევა თუ არა იგი ამ შვებულების პერიოდს;

ბ) ავადმყოფობა, ტრავმა ან ორსულობა და მშობიარობა;

გ) მეზღვაურის შრომითი ხელშეკრულების მოქმედების პერიოდში ნაპირზე მეზღვაურის ხანმოკლე ვიზიტი;

დ) ნაპირზე მეზღვაურის ნებისმიერი, სააგენტოს მიერ განსაზღვრული სავალდებულო ჩასვლა;

ე) რეპატრიაციის მოლოდინი და რეპატრიაციის დროს მგზავრობა.

5. მეზღვაურის ყოველწლიური ანაზღაურებადი შვებულება უნდა ანაზღაურდეს მეზღვაურის შრომითი ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ჩვეულებრივი ანაზღაურების მიხედვით.

6. შვებულებაში მყოფი მეზღვაურის გაწვევა შეიძლება მხოლოდ უკიდურესი აუცილებლობის შემთხვევაში, მისი თანხმობით.

7. არ შეიძლება მეზღვაურს მოეთხოვოს ყოველწლიური ანაზღაურებადი შვებულების მისი რეპატრიაციის ადგილისგან განსხვავებულ ადგილზე გატარება, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც მეზღვაური წერილობით აცხადებს ამაზე თანხმობას ან ეს გათვალისწინებულია მეზღვაურის შრომითი ხელშეკრულებით.

8. გემთმფლობელმა სპეციალური ზომები უნდა შეიმუშაოს იმ შემთხვევისთვის, როდესაც 18 წლამდე მეზღვაურს, რომელიც 6 თვის ან 6 თვეზე ნაკლები ხნის განმავლობაში კოლექტიური ხელშეკრულების ან მეზღვაურის შრომითი ხელშეკრულების საფუძველზე მუშაობდა საერთაშორისო ნაოსნობაში ჩართულ გემზე (რომელიც არ დაბრუნებულა მეზღვაურის საცხოვრებელ ქვეყანაში და რომლის ამ ქვეყანაში დაბრუნება შემდეგი 3 თვის განმავლობაშიც არ იგეგმება), შვებულებით არ უსარგებლია. ეს ზომები შეიძლება მოიცავდეს რეისის დროს მეზღვაურის მიერ შვებულების გამოყენებისას მის უსასყიდლო რეპატრიაციას საცხოვრებელ ქვეყანაში, სადაც იგი დასაქმდა.

 

მუხლი 16. მეზღვაურის რეპატრიაცია

1. მეზღვაურს აქვს დაბრუნების პუნქტში რეპატრიაციის უფლება. დაბრუნების პუნქტი შეიძლება იყოს:

ა) ადგილი, სადაც მეზღვაურმა დადო მეზღვაურის შრომითი ხელშეკრულება;

ბ) კოლექტიური ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ადგილი;

გ) მეზღვაურის მუდმივი საცხოვრებელი ადგილი;

დ) მეზღვაურის შრომითი ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ნებისმიერი სხვა ადგილი.

2. დაბრუნების პუნქტი განსაზღვრული უნდა იყოს მეზღვაურის შრომით ხელშეკრულებაში რეპატრიაციის უფლებასთან ერთად.

3. მეზღვაურს აქვს საფასურის გარეშე რეპატრიაციის უფლება ერთ-ერთი შემდეგი გარემოების დადგომისას:

ა) როდესაც მეზღვაურის შრომით ხელშეკრულებას ვადა მეზღვაურის გემზე ყოფნის დროს გასდის;

ბ) როდესაც გადის მეზღვაურის შრომითი ხელშეკრულების შესაბამისად წინასწარი შეტყობინების ვადა, თუ ამ ხელშეკრულებას წყვეტს მეზღვაური დასაბუთებული მიზეზით ან გემთმფლობელი;

გ) როდესაც მეზღვაურს აღარ შეუძლია მეზღვაურის შრომითი ხელშეკრულებით გათვალისწინებული მოვალეობების შესრულება ან არ შეიძლება მისგან ამ მოვალეობების შესრულების მოლოდინი ავადმყოფობის, ტრავმის ან სხვა სამედიცინო მიზეზის გამო, რომელიც მეზღვაურის რეპატრიაციას მოითხოვს;

დ) ნებისმიერ შემთხვევაში, როდესაც მეზღვაურის გემზე ყოფნის მაქსიმალური ვადა მას რეპატრიაციის უფლებას ანიჭებს. ამასთანავე, ეს პერიოდი წინასწარი შეტყობინების შემდეგ 12 თვეს არ უნდა აღემატებოდეს.

4. მეზღვაური ექვემდებარება რეპატრიაციას, თუ არსებობს ერთ-ერთი შემდეგი საფუძველი:

ა) მეზღვაურის შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტა, როდესაც გასულია წინასწარი შეტყობინების ვადა;

ბ) გემის ჩაძირვა;

გ) გემთმფლობელის მიერ ვალდებულებების გადახდისუუნარობის, გემის გაყიდვის ან გემის რეგისტრაციის შეცვლის გამო შეუსრულებლობა;

დ) გემის საომარი მოქმედებების იმ ზონაში შესვლა, რომელში შესვლაზე თანხმობაც მეზღვაურს არ განუცხადებია;

ე) გემის 30 დღის ან 30 დღეზე მეტი ხნის განმავლობაში პატიმრობაში ყოფნა;

ვ) მეზღვაურის ავადმყოფობა, ტრავმა ან ჯანმრთელობის მდგომარეობასთან დაკავშირებული სხვა შემთხვევა, როდესაც აუცილებელია მისი რეპატრიაცია, თუ ექიმები მეზღვაურის მდგომარეობას ტრანსპორტირებისთვის ხელსაყრელად მიიჩნევენ;

ზ) მეზღვაურის შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტა ან შეჩერება სამუშაო ჯილდოს, კოლექტიური ხელშეკრულების ან სხვა, მსგავსი მიზეზის გამო.

5. გემთმფლობელს არ აქვს უფლება, მეზღვაურს რეპატრიაციისთვის თანხის გადახდა მოსთხოვოს. მას ასევე არ აქვს უფლება, დაქვითოს რეპატრიაციის თანხა მეზღვაურის ხელფასიდან ან მეზღვაურის კუთვნილი სხვა თანხებიდან, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც დისციპლინური შემოწმების შედეგად დადგინდება, რომ მეზღვაურმა ჩაიდინა დარღვევა − არ შეასრულა შრომითი ვალდებულებები. ნებისმიერ შემთხვევაში მაქსიმალური თანხა, რომელიც შეიძლება გემთმფლობელმა მეზღვაურისგან რეპატრიაციასთან დაკავშირებით ამოიღოს, მეზღვაურის 1 თვის ხელფასს არ უნდა აღემატებოდეს.

6. ამ მუხლის მე-5 პუნქტის მიზნებისთვის დისციპლინური პასუხისმგებლობის საფუძვლები განისაზღვრება სააგენტოს დირექტორის ნორმატიული აქტით დამტკიცებული საზღვაო დისციპლინური წესდების საფუძველზე.

7. ქართულ გემზე პასუხისმგებელი ყველა გემთმფლობელი ვალდებულია უზრუნველყოს გემის ფინანსური გარანტიების სისტემის არსებობა, რომლებიც საკმარისი იქნება გემზე მყოფ მეზღვაურთა რეპატრიაციის სათანადოდ განსახორციელებლად, როდესაც გემთმფლობელი ვერ ახერხებს შეასრულოს თავისი ვალდებულებები ამ კანონის შესაბამისად. ფინანსური გარანტიის დამადასტურებელი შესაბამისი დოკუმენტი უნდა გადაეცეს სააგენტოს, აგრეთვე უნდა ინახებოდეს გემზე.

8. მეზღვაურის რეპატრიაციისას გემთმფლობელი ვალდებულია გასწიოს შემდეგი ხარჯები, სანამ მეზღვაური დაბრუნების პუნქტამდე მიაღწევს:

ა) მეზღვაურის დაბრუნების პუნქტამდე მგზავრობის (როგორც წესი, საჰაერო ტრანსპორტით) ხარჯები;

ბ) მეზღვაურის მიერ გემის დატოვებიდან დაბრუნების პუნქტში ჩასვლამდე მისი საკვებითა და საცხოვრებლით უზრუნველყოფის ხარჯები;

გ) მეზღვაურის მიერ გემის დატოვებიდან დაბრუნების პუნქტში ჩასვლამდე მისთვის ასანაზღაურებელი ხელფასისა და სხვა გადასახდელების/დღიური ხარჯები;

დ) მეზღვაურის 30 კილოგრამი პირადი ბარგის დაბრუნების პუნქტამდე ტრანსპორტირების ხარჯები;

ე) საჭიროების შემთხვევაში მეზღვაურის მკურნალობის ხარჯები, რათა მან შეძლოს მგზავრობა ჯანმრთელობისთვის საფრთხის შეუქმნელად.

9. ამ კანონის დებულებები არ უზღუდავს გემთმფლობელს უფლებას, რეპატრიაციის ხარჯები მესამე მხარესთან დადებული ხელშეკრულებების საშუალებით დაფაროს.

10. თუ გემთმფლობელი ვერ დაფარავს მეზღვაურის რეპატრიაციის ხარჯებს, სააგენტომ ორგანიზება უნდა გაუწიოს მეზღვაურის რეპატრიაციას და რეპატრიირებული მეზღვაურისთვის გაწეული ხარჯები რეგრესულად უნდა მოსთხოვოს გემთმფლობელს.

11. თუ გემთმფლობელი არ/ვერ დაფარავს მეზღვაურის რეპატრიაციის ხარჯებს, არცერთ შემთხვევაში ამ თანხების გადახდა მეზღვაურს არ უნდა დაეკისროს. სააგენტო უფლებამოსილია დააკავოს გემი, რომელზედაც მუშაობდა ეს მეზღვაური, ან ამ გემთმფლობელის სხვა გემი მეზღვაურის მიერ ანაზღაურების მიღებამდე.

12. გემთმფლობელის ვალდებულება, განახორციელოს მეზღვაურის რეპატრიაცია, რომელიც გათვალისწინებულია ამ მუხლის მე-3 და მე-4 პუნქტებით, წყდება შემდეგ შემთხვევებში:

ა) მეზღვაური რეპატრიირებულია ამ მუხლის პირველი და მე-2 პუნქტების მიხედვით;

ბ) გონივრული ღონისძიებები, რომლებიც გემთმფლობელმა მეზღვაურის რეპატრიაციასთან დაკავშირებით განახორციელა, წარუმატებელი აღმოჩნდა მეზღვაურის არასათანადო ქმედების გამო;

გ) გემთმფლობელმა, სათანადო ზომების მიღების მიუხედავად, ვერ შეძლო მეზღვაურთან დაკავშირება 3 თვის განმავლობაში;

დ) მეზღვაურმა გემთმფლობელს წერილობით შეატყობინა, რომ რეპატრიაციის განხორციელება საჭირო არ არის.

13. მეზღვაურის რეპატრიაციასთან დაკავშირებული ამ დებულებების ასლი, რომელიც შესრულებულია შესაბამის ენაზე, ყველა გემზე უნდა ინახებოდეს და ხელმისაწვდომი უნდა იყოს მეზღვაურებისთვის.

 

მუხლი 17. მეზღვაურის კომპენსაცია გემის დაღუპვის, დაკარგვის ან ჩაძირვის შემთხვევაში

1. გემთმფლობელი ვალდებულია გემზე მყოფ თითოეულ მეზღვაურს გადაუხადოს გემის დაღუპვით ან ჩაძირვით გამოწვეული უმუშევრობის კომპენსაცია.

2. გემის დაღუპვით ან ჩაძირვით გამოწვეული უმუშევრობის კომპენსაცია მეზღვაურისთვის გადახდილი უნდა იქნეს იმ დღეებისთვის, რომელთა განმავლობაშიც ის ფაქტობრივი სამუშაოს გარეშე დარჩება, იმავე განაკვეთით, რომლითაც ირიცხებოდა მისი ხელფასი მეზღვაურის შრომითი ხელშეკრულების შესაბამისად. ამასთანავე, აღნიშნული თანხა მეზღვაურის 2 თვის ხელფასით შემოიფარგლება.

3. მეზღვაურის მიერ უმუშევრობის კომპენსაციის მიღებამ არ უნდა ხელყოს მისი სხვა უფლებები, რომლებიც გამომდინარეობს გემის დაღუპვით ან დაზიანებით გამოწვეული ფიზიკური ან/და მატერიალური ზიანიდან.

 

თავი V

მეზღვაურის მიტოვება

 

მუხლი 18. მეზღვაურის მიტოვება

1. მეზღვაური მიტოვებულად მიიჩნევა, თუ გემთმფლობელი მეზღვაურის შრომითი ხელშეკრულების დარღვევით განახორციელებს ერთ-ერთ შემდეგ ქმედებას:

ა) უარს განაცხადებს მეზღვაურის რეპატრიაციის ხარჯების დაფარვაზე;

ბ) მეზღვაურს საჭირო საარსებო საშუალებებისა და მხარდაჭერის გარეშე დატოვებს;

გ) სხვაგვარად, ცალმხრივად გაწყვეტს კავშირს მეზღვაურთან, მათ შორის, მისთვის მეზღვაურის შრომითი ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ხელფასის ზედიზედ 2 თვის განმავლობაში გადაუხდელობით.

2. ამ მუხლის პირველი პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული საჭირო საარსებო საშუალებები მოიცავს:

ა) სათანადო კვებას;

ბ) ღირსეულ საცხოვრებელ პირობებს;

გ) სათანადო ხარისხის სასმელი წყლის მარაგს;

დ) გემზე ცხოვრებისთვის აუცილებელ საწვავს;

ე) აუცილებელ სამედიცინო დახმარებას.

3. ამ კანონის მე-16 მუხლის მე-7 პუნქტით გათვალისწინებული გემის ფინანსური გარანტიების სისტემა უნდა იყოს გემთმფლობელის მიერ გაფორმებული, ხოლო შესაბამისი თანხა − დაზღვევის ფორმით გადახდილი/ანაზღაურებული. ამასთანავე, ფინანსური გარანტია:

ა) ხელმისაწვდომი უნდა იყოს უშუალოდ მეზღვაურისთვის;

ბ) სრულად უნდა ფარავდეს ხარჯებს;

გ) უნდა აჩქარებდეს ამ კანონით გათვალისწინებული ფინანსური დახმარების გაწევას.

4. თუ მოთხოვნის რომელიმე ნაწილის შეფასებას დრო სჭირდება, ამან მეზღვაურს ხელი არ უნდა შეუშალოს, მიიღოს ანაზღაურება მოთხოვნის იმ ნაწილისთვის, რომელიც დასაბუთებულად იქნა აღიარებული.

5. ფინანსური გარანტია საკმარისი უნდა იყოს შემდეგი საჭიროებებისთვის გაწეული ხარჯების დასაფარავად:

ა) მეზღვაურისთვის გადაუხდელი არაუმეტეს 4 თვის ხელფასი და მისი კუთვნილი სხვა თანხა, რომელიც უნდა გადაუხადოს მას გემთმფლობელმა მეზღვაურის შრომითი ხელშეკრულებისა და კოლექტიური ხელშეკრულების მიხედვით;

ბ) მეზღვაურის მიერ გონივრულად გაწეული ყველა ხარჯი, მათ შორის, ამ კანონის მე-16 მუხლით გათვალისწინებული რეპატრიაციის ხარჯები;

გ) მეზღვაურის სასიცოცხლო საჭიროებისთვის გაწეული ხარჯები, მათ შორის:

გ.ა) სათანადო საკვების ხარჯი;

გ.ბ) ტანსაცმლის (საჭიროების შემთხვევაში) ხარჯი;

გ.გ) საცხოვრებელი ადგილის ხარჯი;

გ.დ) სასმელი წყლის ხარჯი;

გ.ე) გემზე ცხოვრებისთვის აუცილებელი საწვავის ხარჯი;

გ.ვ) აუცილებელი სამედიცინო დახმარების ხარჯი;

გ.ზ) ნებისმიერი სხვა, გონივრულად გაწეული ხარჯი, რომლის გაწევის საჭიროებაც წარმოიშობა მეზღვაურის მიტოვების შემთხვევაში მის სახლში დაბრუნებამდე;

გ.თ) შესაძლებლობის შემთხვევაში მეზღვაურისთვის ოჯახის წევრებთან კავშირის უზრუნველსაყოფად საჭირო ხარჯი.

6. ამ მუხლის მე-5 პუნქტით გათვალისწინებული რეპატრიაციის ხარჯები მოიცავს მეზღვაურის შესაბამისი საშუალებებითა და ფორმით, ჩვეულებრივ, საჰაერო გზით მგზავრობის, გემის დატოვებიდან სახლში დაბრუნებამდე პერიოდში საკვებითა და საცხოვრებლით უზრუნველყოფის, აუცილებელი სამედიცინო დახმარების გაწევის, პირადი ნივთების ტრანსპორტირებისა და სხვა, გონივრულად გაწეულ ხარჯებს, რომელთა გაწევაც მეზღვაურის მიტოვებამ გამოიწვია.

7. 500 ტონა ან 500 ტონაზე მეტი საერთო ტევადობის ქართული გემი, რომელიც ჩართულია საერთაშორისო ნაოსნობაში ან მუდმივად ახორციელებს ნაოსნობას სხვა სახელმწიფოს წყლებში, უნდა იყოს დაზღვეული ან სხვა ფორმის ფინანსური ინსტრუმენტით უზრუნველყოფილი ამ კანონის მე-16 მუხლის მე-7 პუნქტით გათვალისწინებული ფინანსური გარანტიის დამადასტურებელი შესაბამისი დოკუმენტით. ეს დოკუმენტი უნდა შეიცავდეს გემის შესახებ მონაცემებს, მათ შორის:

ა) გემის დასახელება/სახელი;

ბ) მიწერის ნავსადგური;

გ) IMO-ს საიდენტიფიკაციო ნომერი და ამოსაცნობი ნიშანი;

დ) ფინანსური გარანტიის გამცემის სახელი და მისამართი;

ე) იმ პირთა საკონტაქტო ინფორმაცია, რომლებიც პასუხისმგებელი არიან მეზღვაურის მოთხოვნის განხილვისა და რეაგირებისთვის;

ვ) გემთმფლობელის სახელი/სახელი და გვარი;

ზ) ფინანსური გარანტიის მოქმედების ვადა;

თ) ფინანსური გარანტიის გამცემის დადასტურება, რომ ეს ფინანსური გარანტია უპასუხებს კონვენციის A2.5.2 სტანდარტის მოთხოვნებს.

8. ფინანსური გარანტიის დამადასტურებელი შესაბამისი დოკუმენტის ასლი/ასლები გემზე უნდა ინახებოდეს. იგი/ისინი განთავსებული უნდა იყოს ისეთ ადგილზე, რომელიც ადვილად ხელმისაწვდომია გემზე მყოფი ყველა მეზღვაურისთვის.

9. ნებისმიერ შემთხვევაში, როდესაც ფინანსური გარანტია გაცემულია ერთზე მეტი პირის მიერ, ფინანსური გარანტიის გამცემმა ყველა პირმა უნდა წარადგინოს ფინანსური გარანტიის დამადასტურებელი შესაბამისი დოკუმენტი ამ მუხლის მე-7 პუნქტის შესაბამისად.

10. ფინანსური გარანტიების სისტემა ისე უნდა იყოს მოწყობილი, რომ უზრუნველყოს შესაბამისი დახმარების სწრაფად გაწევა.

11. ფინანსური გარანტია ძალაში უნდა იყოს ფინანსური გარანტიის დამადასტურებელ შესაბამის დოკუმენტში აღნიშნული ვადის გასვლამდე, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც ფინანსური გარანტიის გამცემმა 30 დღით ადრე აცნობა სააგენტოს მისი მოქმედების დასრულების შესახებ.

12. ფინანსური გარანტიის გამცემმა, რომელმაც ამ მუხლის შესაბამისად დააკმაყოფილა მეზღვაურის მოთხოვნა, უნდა მიიღოს იმ თანხის ამოღების უფლება, რომლითაც მან გასწია ხარჯები მეზღვაურისთვის.

13. მზღვეველს ან ფინანსური გარანტიის გამცემს აქვს რეგრესის უფლება მესამე მხარის მიმართ.

 

თავი VI

ჯანმრთელობის დაცვა და სამედიცინო მომსახურება

 

მუხლი 19. ჯანმრთელობის დაცვა და სამედიცინო მომსახურება

1. ქართულ გემზე პასუხისმგებელმა გემთმფლობელმა საკუთარი ხარჯით უნდა უზრუნველყოს ამ გემზე დასაქმებული ყველა მეზღვაურის ჯანმრთელობის სათანადოდ დაცვა და მათთვის სწრაფი და ადეკვატური სამედიცინო დახმარების ხელმისაწვდომობა.

2. ამ მუხლის პირველი პუნქტის მოთხოვნების შესრულებისას გემთმფლობელმა უნდა უზრუნველყოს მის გემზე დასაქმებული მეზღვაურებისთვის ჯანმრთელობის დაცვისა და სამედიცინო მომსახურების (მათ შორის, აუცილებელი სტომატოლოგიური მომსახურების) მიწოდება შემდეგი მიზნებისთვის:

ა) მეზღვაურების მიმართ მათი მოვალეობებისა და მათ მიერ გემზე შესრულებული სპეციფიკური სამუშაოების შესაბამისი, ნებისმიერი ზოგადად აღიარებული შრომის ჰიგიენის დაცვისა და სამედიცინო დახმარების გაწევის წესის გამოყენების უზრუნველყოფა;

ბ) მეზღვაურებისთვის იმავე დონის ჯანმრთელობის დაცვისა და სამედიცინო მომსახურების უზრუნველყოფა, რომელიც ზოგადად ხელმისაწვდომია ნაპირზე მყოფი მუშებისთვის, მათ შორის, აუცილებელი პრეპარატების, სამედიცინო მოწყობილობების, სადიაგნოსტიკო და სამკურნალო სამსახურების, სამედიცინო ინფორმაციისა და ექსპერტიზის დაუყოვნებლივ ხელმისაწვდომობა;

გ) ნავსადგურში, სადაც ამის საშუალება არსებობს, მეზღვაურებისთვის კვალიფიცირებულ სტომატოლოგთან ან სხვა ექიმთან მისვლის უფლების დაყოვნების გარეშე მიცემა;

დ) გემზე ყოფნისას ან უცხო ქვეყნის ნავსადგურში შესვლისას მეზღვაურებისთვის ჯანმრთელობის დაცვისა და სამედიცინო მომსახურების უსასყიდლოდ უზრუნველყოფა;

ე) ავადმყოფი ან ტრავმირებული მეზღვაურებისთვის მკურნალობის ჩატარების, აგრეთვე პროფილაქტიკური ღონისძიებების განხორციელების (ჯანმრთელობის დაცვისა და ჯანმრთელობის შესახებ საგანმანათლებლო პროგრამების შემუშავება) უზრუნველყოფა.

3. ამ მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებული აუცილებელი სტომატოლოგიური მომსახურების მიწოდება მოიცავს იმ შემთხვევებს, როდესაც მეზღვაურს უნდა ჩაუტარდეს გადაუდებელი მკურნალობა, რათა მან შეძლოს გემზე მუშაობის გაგრძელება, და არ მოიცავს კოსმეტიკური სტომატოლოგიური მომსახურების გაწევას.

4. ყველა ქართულ გემზე უნდა იყოს პირველადი დახმარების მედიკამენტებით აღჭურვილი ყუთი, სამედიცინო მოწყობილობები და სამედიცინო სახელმძღვანელო. ამ სახელმძღვანელოს მახასიათებლები ინსპექტირებას ექვემდებარება და მათ სააგენტო განსაზღვრავს.

5. ნებისმიერ შემთხვევაში, როდესაც მეზღვაური სამედიცინო დახმარებას ნაპირზე მიიღებს, გემის კაპიტანმა ან გემზე სამედიცინო დახმარების გაწევისთვის პასუხისმგებელმა სხვა პირმა უნდა შეავსოს შრომის საერთაშორისო ორგანიზაციისა და ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის მიერ ერთობლივად შემუშავებული „გემებისთვის საერთაშორისო სამედიცინო გზამკვლევის“ A დანართში მოცემული პაციენტის ჯანმრთელობის მდგომარეობის ცნობის სტანდარტული ფორმა. შევსებული ფორმა ამარტივებს გემსა და ნაპირზე მყოფ სამედიცინო პერსონალს შორის სამედიცინო ინფორმაციისა და მასთან დაკავშირებული სხვა ინფორმაციის გაცვლას. იგი მეზღვაურთან უნდა ინახებოდეს. მასში მოცემული ინფორმაცია კონფიდენციალურად უნდა დარჩეს (ის ცნობილი უნდა იყოს მეზღვაურისთვის, გემის კაპიტნისა და ნაპირზე მყოფი სამედიცინო პერსონალისთვის). პაციენტის ჯანმრთელობის მდგომარეობის ცნობის სტანდარტული ფორმა მტკიცდება სააგენტოს დირექტორის ნორმატიული აქტით.

6. ქართულ გემს, რომელსაც გადაჰყავს 100 ან 100-ზე მეტი ადამიანი და რომელიც, ჩვეულებრივ, ჩართულია 3 დღეზე ხანგრძლივ საერთაშორისო ნაოსნობაში, უნდა ჰყავდეს კვალიფიცირებული ექიმი, რომელიც პასუხისმგებელი იქნება სამედიცინო დახმარების გაწევისთვის.

7. თუ ქართულ გემზე არ იმყოფება ექიმი ამ მუხლის მე-6 პუნქტის შესაბამისად, გემთმფლობელმა უნდა უზრუნველყოს, რომ გემზე მყოფი 1 მეზღვაური მაინც იყოს პასუხისმგებელი სამედიცინო დახმარების/მომსახურების გაწევისთვის. მეზღვაური, რომელიც ექიმი არ არის, მაგრამ გემზე სამედიცინო დახმარების/მომსახურების გაწევა დაევალა, კვალიფიცირებული უნდა იყოს „მეზღვაურთა წვრთნის, სერტიფიცირებისა და ვახტის გაწევის შესახებ“ კოდექსის A-VI/4 ნაწილის, მე-4 და მე-6 მუხლებისა და „მეზღვაურთა განათლებისა და სერტიფიცირების შესახებ“ საქართველოს კანონის 37-ე მუხლის შესაბამისად.

8. ქართულ გემზე პასუხისმგებელმა გემთმფლობელმა უნდა უზრუნველყოს, რომ ზღვაში მყოფი გემისთვის 24 საათის განმავლობაში იყოს ხელმისაწვდომი სამედიცინო კონსულტაცია (სპეციალისტების კონსულტაციის ჩათვლით) სააგენტოს მიერ დადგენილი წესის შესაბამისად, რადიოს ან თანამგზავრული კავშირის საშუალებით. უცხო ქვეყნის დროშით მცურავი გემისთვის საქართველოს ხელისუფლების ორგანოებმა საქართველოში სამედიცინო კონსულტაციის გაწევა (მათ შორის, რადიოს ან თანამგზავრული კავშირის საშუალებით გემსა და ნაპირზე მყოფ კონსულტანტებს შორის სამედიცინო შეტყობინებების გაცვლა) უსასყიდლოდ უნდა უზრუნველყონ.

9. ქართულ გემზე დასაქმებულ მეზღვაურს უფლება აქვს, მეზღვაურის შრომითი ხელშეკრულების მოქმედების პერიოდში ან ამ ხელშეკრულებიდან გამომდინარე სამუშაოს შესრულებისას ავად გახდომის, ტრავმირების ან გარდაცვალების ფინანსურ შედეგებთან დაკავშირებით გემთმფლობელისგან მიიღოს მატერიალური დახმარება და მხარდაჭერა.

10. ამ მუხლის მე-9 პუნქტით გათვალისწინებული უფლება არ უზღუდავს მეზღვაურს მისთვის საქართველოს კანონმდებლობით მინიჭებულ მატერიალური დახმარებით სარგებლობის უფლებას.

11. გემთმფლობელმა ან გემის კაპიტანმა, რომელიც შეიტყობს, რომ მეზღვაური ორსულია ან მეძუძურია, უნდა უზრუნველყოს საფრთხეებთან ან მავნე გარემოს ფაქტორებსა და ქიმიურ ნივთიერებებთან დაკავშირებული რისკების შეფასება განსაზღვრული რისკების შესწორების მიზნით. გათვალისწინებული უნდა იქნეს აგრეთვე სხვა ფაქტორები: ხანგრძლივი და მონოტონური სამუშაოსთვის თავის არიდება ან მისი შეზღუდვა, იზოლირებულად მუშაობა, მუშაობის ტემპი, მუშაობის მეთოდები, სამუშაო გარემოს გეგმა, აღჭურვილობა და ტექნიკური საშუალებები. უნდა შეფასდეს მეზღვაურზე ამ ფაქტორების ზემოქმედების ხასიათი, ხანგრძლივობა, ხარისხი და ის, უარყოფითად მოქმედებს თუ არა რისკები მასზე. საჭიროების შემთხვევაში უნდა განხორციელდეს პრევენციული ღონისძიებები.

12. თუ ორსული ან მეძუძური მეზღვაურის სრულყოფილად დაცვა შეუძლებელია, რისკები სამუშაოს დაგეგმვით მინიმუმამდე უნდა შემცირდეს, მათ შორის, საჭიროებისა და პრაქტიკულობის შემთხვევაში უნდა შეიცვალოს მეზღვაურის სამუშაო საათები, მას უნდა შეეზღუდოს ღამის ცვლაში მუშაობა ან იგი გადაყვანილი უნდა იქნეს სხვა სამუშაოზე, რომელიც მის ჯანმრთელობასა და უსაფრთხოებაზე უარყოფითად არ იმოქმედებს.

 

თავი VII

გემთმფლობელის პასუხისმგებლობის ფინანსური გარანტიები

 

მუხლი 20. გემთმფლობელის პასუხისმგებლობა

1. ქართულ გემზე პასუხისმგებელმა გემთმფლობელმა უნდა უზრუნველყოს გემისთვის ისეთი ფინანსური გარანტიის არსებობა, რომელიც საკმარისი იქნება ნებისმიერი მეზღვაურისთვის საწარმოო ტრავმის, ავადმყოფობის ან საფრთხის შედეგად გარდაცვალების ან შრომისუუნარობის ხანგრძლივად დაკარგვის გამო კომპენსაციის გადასახდელად. კომპენსაციის ზღვარი უნდა განისაზღვროს მეზღვაურის შრომითი ხელშეკრულებით ან კოლექტიური ხელშეკრულებით.

2. ქართულ გემზე პასუხისმგებელმა გემთმფლობელმა უნდა აანაზღაუროს ამ გემზე დასაქმებულ მეზღვაურთან შრომითი ურთიერთობის დაწყების თარიღიდან რეპატრიაციის დასრულების თარიღამდე პერიოდში ან ამ თარიღებს შორის პერიოდში მისი ავადმყოფობით ან ტრავმით გამოწვეული ჯანმრთელობის დაცვისა და სამედიცინო მომსახურების უზრუნველყოფის ხარჯები შემდეგი მოცულობით:

ა) ავადმყოფი ან ტრავმირებული მეზღვაურის მკურნალობის (საჭირო მედიკამენტებითა და სამკურნალო აღჭურვილობით მომარაგების ჩათვლით), სახლის გარეთ კვებისა და ცხოვრების ხარჯები მის გამოჯანმრთელებამდე ან ავადმყოფობის ან ტრავმის მუდმივი ხასიათის გამო მის შრომისუუნაროდ გამოცხადებამდე;

ბ) მეზღვაურის ნეშტის გადასვენების ხარჯები, ხოლო მისი გადასვენების შეუძლებლობის შემთხვევაში − დაკრძალვის ხარჯები, თუ იგი გემზე ან ნაპირზე, მეზღვაურის შრომითი ხელშეკრულების მოქმედების პერიოდში გარდაიცვალა;

გ) ფინანსური გარანტიის უზრუნველყოფის ხარჯები საწარმოო ტრავმის, ავადმყოფობის ან საფრთხის შედეგად მეზღვაურის გარდაცვალების ან შრომისუნარიანობის ხანგრძლივად დაკარგვის გამო საქართველოს კანონმდებლობით, მეზღვაურის შრომითი ხელშეკრულებით ან კოლექტიური ხელშეკრულებით გათვალისწინებული კომპენსაციის გადასახდელად.

3. თუ მეზღვაურის ავადმყოფობა ან ტრავმა მის შრომისუუნარობას იწვევს, გემთმფლობელი ვალდებულია:

ა) გადაუხადოს მეზღვაურს მეზღვაურის შრომითი ხელშეკრულებით გათვალისწინებული საბაზისო ხელფასი მისი გემზე ყოფნის პერიოდში ან ამ კანონის მე-16 მუხლის შესაბამისად მის რეპატრიაციამდე;

ბ) გადაუხადოს მეზღვაურს ხელფასი კოლექტიური ხელშეკრულებით გათვალისწინებული მოცულობით, მისი რეპატრიაციის ან ნაპირზე გადასვლის დღიდან სრულ განკურნებამდე.

4. ამ მუხლის მე-3 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული ვალდებულება შეზღუდულია მეზღვაურის ავად გახდომის ან ტრავმირების დღიდან 16 კვირით და უნდა შეწყდეს იმ დღეს, როდესაც მეზღვაური შეძლებს მოთხოვნას ავადმყოფობისგან სავალდებულო დაზღვევის, უბედური შემთხვევისგან სავალდებულო დაზღვევის ან უბედური შემთხვევის დროს მშრომელთა კომპენსაციის ნებისმიერი სქემიდან, თუ ეს მეზღვაური რომელიმე ამ სქემის წევრია.

5. გემთმფლობელის ვალდებულება, სრულად ან ნაწილობრივ გადაუხადოს ხელფასი იმ მეზღვაურს, რომელიც, ამ მუხლის მე-3 პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, გემზე აღარ იმყოფება, შეზღუდულია მეზღვაურის ავად გახდომის ან ტრავმირების დღიდან 16 კვირით და უნდა შეწყდეს იმ დღეს, როდესაც მეზღვაური შეძლებს მოთხოვნას ავადმყოფობისგან სავალდებულო დაზღვევის, უბედური შემთხვევისგან სავალდებულო დაზღვევის ან უბედური შემთხვევის დროს მშრომელთა კომპენსაციის ნებისმიერი სქემიდან, თუ ეს მეზღვაური რომელიმე ამ სქემის წევრია.

6. ამ მუხლით გათვალისწინებული მეზღვაურისთვის ხელფასის გადახდის ვალდებულება გემთმფლობელზე არ ვრცელდება, თუ არსებობს ერთ-ერთი შემდეგი გარემოება:

ა) მეზღვაურს ტრავმა გემზე მუშაობის გამო არ მიუღია;

ბ) მეზღვაურის ავად გახდომა, ტრავმირება ან გარდაცვალება მისი განზრახი ქმედების შედეგია;

გ) მეზღვაურმა თავისი ჯანმრთელობის მდგომარეობის შესახებ ინფორმაცია მეზღვაურის შრომითი ხელშეკრულების ხელმოწერისას შეგნებულად დამალა.

7. გემთმფლობელმა ან მისმა წარმომადგენელმა უნდა უზრუნველყოს ავადმყოფი ან ტრავმირებული მეზღვაურის ან გარდაცვლილი მეზღვაურის გემზე დარჩენილი ნივთების შენახვა და მისთვის/გარდაცვლილის მემკვიდრისთვის პირველივე შესაძლებლობისთანავე გადაცემა.

8. გემთმფლობელი უფლებამოსილია საქართველოში მოქმედი საკრუინგო საქმიანობის განმახორციელებელი პირის მომსახურებით ისარგებლოს იმ შემთხვევაში, როდესაც ეს პირი მას წარუდგენს ამ კანონის მე-9 მუხლის შესაბამისად სააგენტოს მიერ გაცემულ საკრუინგო საქმიანობის განმახორციელებელი პირის აღიარების სერტიფიკატს.

 

მუხლი 21. სახელშეკრულებო ვალდებულებების ფინანსური გარანტიების დაფარვა

1. ამ კანონით გათვალისწინებული ფინანსური გარანტია უნდა იყოს გემთმფლობელის მიერ გაფორმებული, ხოლო შესაბამისი თანხა − დაზღვევის ფორმით გადახდილი/ანაზღაურებული. ეს ფინანსური გარანტია სულ მცირე:

ა) სრულად უნდა უზრუნველყოფდეს მეზღვაურის მიერ მეზღვაურის შრომითი ხელშეკრულებით გათვალისწინებული კომპენსაციის ყოველგვარი შეყოვნების/შეფერხების გარეშე მიღებას;

ბ) უნდა უზრუნველყოფდეს, რომ მეზღვაურის ან მისი უფლებამოსილი წარმომადგენლის მიმართ არ განხორციელდეს არანაირი იძულება მეზღვაურის შრომითი ხელშეკრულებით გათვალისწინებულზე ნაკლები თანხის მიღებაზე თანხმობის განცხადების მიზნით;

გ) უნდა უზრუნველყოფდეს მეზღვაურისთვის შუალედური გადახდის/გადახდების განხორციელებას, რათა თავიდან იქნეს აცილებული მეზღვაურის მძიმე მატერიალურ მდგომარეობაში ჩაყენება, როდესაც მეზღვაურის ხანგრძლივი შრომისუუნარობის გამო მის მიერ მისაღები კომპენსაციის ზუსტად განსაზღვრა გართულებულია;

დ) უნდა უზრუნველყოფდეს, რომ მეზღვაურის მიერ მისაღები არცერთი თანხა არ უზღუდავდეს მას სხვა უფლებებს. ამასთანავე, ეს თანხა შეიძლება გამოიყენოს გემთმფლობელმა მეზღვაურის მიერ მიყენებული ზიანის საკომპენსაციოდ, რომელიც გამომდინარეობს მეზღვაურის სხვა საჩივრებიდან და წარმოშობილია იმავე შემთხვევიდან;

ე) უნდა უზრუნველყოფდეს, რომ მეზღვაურის შრომითი ხელშეკრულებით გათვალისწინებული კომპენსაცია შეიძლება მოითხოვოს თავად დაზარალებულმა მეზღვაურმა, მისმა უახლოესმა ნათესავმა, მეზღვაურის მიერ დანიშნულმა უფლებამონაცვლემ ან მისმა უფლებამოსილმა წარმომადგენელმა.

2. სახელშეკრულებო მოთხოვნა არის ნებისმიერი მოთხოვნა, რომელიც დაკავშირებულია საწარმოო ტრავმის, ავადმყოფობის ან საფრთხის შედეგად მეზღვაურის გარდაცვალებასთან ან მის მიერ შრომისუნარიანობის ხანგრძლივად დაკარგვასთან, როგორც ეს დადგენილია მეზღვაურის შრომითი ხელშეკრულებითა და კოლექტიური ხელშეკრულებით, რომელიც ამ მეზღვაურზე ვრცელდება.

3. ფინანსური გარანტია უნდა შეესაბამებოდეს ყველა სახელშეკრულებო მოთხოვნას, რომლებიც წარმოიშობა დროის იმ მონაკვეთში, რომლისთვისაც არსებობს დოკუმენტური მტკიცებულება.

 

მუხლი 22. ფინანსური გარანტიის მტკიცებულება

1. გემზე, რომელზედაც ვრცელდება ამ კანონის მოქმედება, უნდა ინახებოდეს ამ კანონით გათვალისწინებული ფინანსური გარანტიის მტკიცებულება, რომელიც გაცემულია ფინანსური გარანტიის გამცემის მიერ, ხოლო ერთზე მეტი ფინანსური გარანტიის გაცემის შემთხვევაში − თითოეული ფინანსური გარანტიის გამცემის მიერ წარდგენილი ფინანსური გარანტიის დამადასტურებელი შესაბამისი დოკუმენტი.

2. ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული ფინანსური გარანტიის დამადასტურებელი შესაბამისი დოკუმენტის ასლი/ასლები გემზე ისე უნდა განთავსდეს, რომ ხელმისაწვდომი იყოს ყველა მეზღვაურისთვის.

3. ამ კანონის მე-20 მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული ფინანსური გარანტიის დამადასტურებელი შესაბამისი დოკუმენტი ინგლისურ ენაზე უნდა იყოს შედგენილი ან ინგლისურენოვანი თარგმანი უნდა ერთოდეს. მასში მოცემული უნდა იყოს შემდეგი ინფორმაცია:

ა) გემის შესახებ მონაცემები, მათ შორის: გემის დასახელება/სახელი; მიწერის ნავსადგური; IMO-ს საიდენტიფიკაციო ნომერი და ამოსაცნობი ნიშანი;

ბ) ფინანსური გარანტიის გამცემის სახელი და მისამართი;

გ) მეზღვაურთა სახელშეკრულებო მოთხოვნების განმხილველი პირების ან სამსახურის საკონტაქტო ინფორმაცია;

დ) გემთმფლობელის სახელი/სახელი და გვარი;

ე) ფინანსური გარანტიის მოქმედების ვადა;

ვ) ფინანსური გარანტიის გამცემის დადასტურება, რომ ეს ფინანსური გარანტია შეესაბამება კონვენციის A4.2.1 სტანდარტს.

4. ფინანსური გარანტიის მოქმედება არ შეიძლება შეწყდეს მასში აღნიშნული მოქმედების ვადის გასვლამდე, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც ფინანსური გარანტიის გამცემი სააგენტოს მისი შეწყვეტის შესახებ არანაკლებ 30 დღით ადრე წერილობით აცნობებს.

 

მუხლი 23. მეზღვაურის შრომითი ხელშეკრულებიდან გამომდინარე საჩივრის განხილვა

მეზღვაურის, მისი უახლოესი ნათესავის, მემკვიდრის ან უფლებამოსილი წარმომადგენლის მიერ წარდგენილი, მეზღვაურის შრომითი ხელშეკრულებიდან გამომდინარე საჩივარი უნდა იქნეს მიღებული, მიუკერძოებლად განხილული და სამართლიანად გადაწყვეტილი. კონვენციით განსაზღვრული სტანდარტული მიღება-ჩაბარების აქტი გამოყენებული უნდა იქნეს ყველა საჩივრის მიმართ. მიღება-ჩაბარების აქტის ფორმა მტკიცდება სააგენტოს დირექტორის ნორმატიული აქტით.

 

თავი VIII

მეზღვაურის საჩივრის განხილვის პროცედურები

 

მუხლი 24. მეზღვაურის საჩივარი

1. გემთმფლობელმა უნდა უზრუნველყოს, რომ გემზე, რომელზედაც ის არის პასუხისმგებელი, მოქმედებდეს ამ კანონისა და კონვენციის მოთხოვნების სავარაუდო დარღვევის ჩადენის შესახებ მეზღვაურის მიერ წარდგენილი საჩივრის სამართლიანი, ეფექტიანი და სწრაფი განხილვის პროცედურები.

2. მეზღვაურს შეუძლია ისარგებლოს უფლებით, წარადგინოს საჩივარი ნებისმიერ საკითხზე, რომელიც, მისი აზრით, არღვევს კონვენციის მოთხოვნებს (მათ შორის, მეზღვაურის უფლებებს).

3. ამ მუხლით გათვალისწინებული საჩივრის განხილვისა და გადაწყვეტის პროცედურების გარდა, მეზღვაური არ არის შეზღუდული, სხვა ხელმისაწვდომი სამართლებრივი გზით იდავოს დარღვეული უფლებების შესახებ.

4. გემთმფლობელის ან ნებისმიერი სხვა პირის მიერ მომჩივანი (საჩივრის წარმდგენი) მეზღვაურის წინააღმდეგ განხორციელებული საპასუხო უარყოფითი მოქმედება მეზღვაურის დევნად მიიჩნევა და აკრძალულია.

5. გემზე მოქმედი საჩივრის განხილვის პროცედურების წესი ხელმისაწვდომი უნდა იყოს გემზე დასაქმებული ყველა მეზღვაურისთვის.

6. გემზე მოქმედი საჩივრის განხილვის პროცედურები უნდა გულისხმობდეს შემდეგს:

ა) იძლეოდეს საჩივრის პირველივე დონეზე გადაწყვეტის შესაძლებლობას. მეზღვაურს უნდა ჰქონდეს უფლება, საჩივრით მიმართოს უშუალოდ გემის კაპიტანს, ხოლო საჭიროების შემთხვევაში − აგრეთვე შესაბამის გარეშე პირებს/ორგანოებს;

ბ) ითვალისწინებდეს მეზღვაურის უფლებას, საჩივრის განხილვის პროცედურებში მონაწილეობა მიიღოს თანმხლებ პირთან ერთად ან წარმომადგენლის მეშვეობით, აგრეთვე საჩივრის წარდგენის გამო მეზღვაურის შესაძლო დევნისგან დაცვას;

გ) მოიცავდეს სააგენტოს საკონტაქტო ინფორმაციას, ხოლო თუ სააგენტო არ არის უფლებამოსილი მეზღვაურის საცხოვრებელ ქვეყანაში − შესაბამისი კომპეტენტური ორგანოს საკონტაქტო ინფორმაციას, აგრეთვე გემზე მყოფი იმ პირების სახელებსა და გვარებს, რომლებსაც შეუძლიათ მეზღვაურს კონფიდენციალურობის დაცვით მისცენ მიუკერძოებელი რჩევა მის საჩივართან დაკავშირებით ან/და სხვაგვარად დაეხმარონ გემზე მოქმედი საჩივრის განხილვის პროცედურების გაცნობაში.

7. მომჩივანი მეზღვაურის დევნის თავიდან ასაცილებლად, როდესაც ეს პრაქტიკულად შესაძლებელია, საჩივრის განხილვის პროცედურებმა უნდა წაახალისოს გემზე იმ პირის დანიშვნა, რომელიც მომჩივან მეზღვაურს მისი თხოვნის შემთხვევაში მისცემს რჩევებს მისთვის ხელმისაწვდომ პროცედურებთან დაკავშირებით, აგრეთვე დაესწრება საჩივართან დაკავშირებულ შეხვედრებსა და მოსმენებს.

8. კოლექტიური ხელშეკრულების შესაბამისი მუხლების გათვალისწინებით, საჩივრის განხილვის ყოველი პროცედურა უნდა აკმაყოფილებდეს შემდეგ მინიმალურ მოთხოვნებს:

ა) საჩივარი უნდა დაიწეროს იმ განყოფილების ხელმძღვანელის სახელზე, სადაც მუშაობს მომჩივანი მეზღვაური, ან უშუალოდ ზემდგომი ოფიცრის სახელზე;

ბ) განყოფილების ხელმძღვანელი ან ზემდგომი ოფიცერი უნდა ეცადოს გადაწყვიტოს საჩივარი განსახილველი საკითხის სირთულიდან გამომდინარე, წინასწარ განსაზღვრულ ვადაში;

გ) თუ განყოფილების ხელმძღვანელი ან ზემდგომი ოფიცერი ვერ შეძლებს საჩივრის მეზღვაურისთვის დამაკმაყოფილებელი გზით გადაწყვეტას, მეზღვაურს უფლება აქვს, საჩივრით გემის კაპიტანს მიმართოს. გემის კაპიტანი ვალდებულია საკითხი პირადად განიხილოს;

დ)მეზღვაურს უფლება აქვს, საჩივრის განხილვის პერიოდში ჰყავდეს თანხმლები პირი ან წარმომადგენელი;

ე) საჩივარი და მასთან დაკავშირებით მიღებული გადაწყვეტილება უნდა აღირიცხოს და მათი ასლები დაინტერესებულ მეზღვაურს უნდა გადაეცეს;

ვ) თუ საჩივრის გემზე გადაწყვეტა შეუძლებელია, საკითხი განსახილველად გემთმფლობელს უნდა წარედგინოს და მას უნდა განესაზღვროს შესაბამისი ვადა საკითხის გადასაწყვეტად, საჭიროების შემთხვევაში − მეზღვაურთან ან მის უფლებამოსილ წარმომადგენელთან კონსულტაციის გზით. ნებისმიერ შემთხვევაში მეზღვაურს აქვს უფლება, საჩივრით პირდაპირ გემის კაპიტანს, გემთმფლობელსა და სააგენტოს მიმართოს.

9. თუ მეზღვაური გადაწყვეტს, საჩივრით სააგენტოს მიმართოს, საჩივარი წერილობითი ფორმით უნდა იყოს შედგენილი. მასში მითითებული უნდა იყოს მეზღვაური, გემთმფლობელი, სავარაუდო დარღვევის ჩადენის თარიღი და საჩივრის განხილვის პროცედურების მიხედვით განხორციელებული ქმედებები.

 

თავი IX

ადმინისტრირება

 

მუხლი 25. სააგენტოს საქმიანობაზე ზედამხედველობა

1. კომპეტენტური ორგანო სააგენტოს იმ საქმიანობაზე, რომელიც ამ კანონის მოქმედების სფეროში ექცევა, ახორციელებს ზედამხედველობას შემოწმების გზით.

2. სააგენტოს შემოწმება უნდა განხორციელდეს არანაკლებ 5 წელიწადში ერთხელ.

 

მუხლი 26. დოკუმენტის გაყალბებისა და სხვა უკანონო ქმედების აღკვეთა

1. სააგენტომ უნდა შეიმუშაოს და მიიღოს შესაბამისი ზომები სათანადო მოწმობის, ფინანსური გარანტიის დამადასტურებელი შესაბამისი დოკუმენტისა და ამ კანონით გათვალისწინებული სხვა დოკუმენტის გაყალბებისა და სხვა უკანონო ქმედების აღსაკვეთად.

2. სააგენტო ვალდებულია დოკუმენტის გაყალბების ყოველი შემთხვევის შესახებ აცნობოს სამართალდამცავ ორგანოებს.

 

მუხლი 27. ნავსადგურის სახელმწიფო კონტროლი

1. სააგენტო უფლებამოსილია საქართველოს ნავსადგურში შემოსულ გემზე გაგზავნოს სააგენტოს თანამშრომელი იმის შესამოწმებლად, რომ გემი ფლობს მოქმედ საზღვაო შრომის ნორმებთან შესაბამისობის დამადასტურებელ მოწმობას და საზღვაო შრომის ნორმების დაცვის შესახებ დეკლარაციებს. ეს მოწმობა და დეკლარაციები გაცემული უნდა იყოს კონვენციის 5.1.3 წესის შესაბამისად.

2. სააგენტოს უფლებამოსილ თანამშრომელს უფლება აქვს, დეტალურად შეამოწმოს გემი, თუ ის აღმოაჩენს, რომ გემზე არსებული მეზღვაურთა სამუშაო და საცხოვრებელი პირობები მათი ჯანმრთელობისა და უსაფრთხოებისთვის პირდაპირი საფრთხის შემცველია, ან თუ მას აქვს გონივრული ეჭვი, რომ არსებული შეუსაბამობა კონვენციის მოთხოვნების სერიოზული დარღვევაა, როდესაც არსებობს ერთ-ერთი შემდეგი გარემოება:

ა) საზღვაო შრომის ნორმებთან შესაბამისობის დამადასტურებელი მოწმობა და საზღვაო შრომის ნორმების დაცვის შესახებ დეკლარაციები წარდგენილი არ არის, გაყალბებულია, ვადაგასულია, არ შეიცავს საჭირო ინფორმაციას ან აკლია შუალედური შემოწმებების შესახებ ჩანაწერები;

ბ) არსებობს აშკარა საფუძველი იმის სამტკიცებლად, რომ გემზე არსებული მეზღვაურთა სამუშაო და საცხოვრებელი პირობები არ აკმაყოფილებს კონვენციის მოთხოვნებს;

გ) არსებობს გონივრული ეჭვი, რომ კონვენციის მოთხოვნების შესრულების თავიდან ასაცილებლად გემმა დროშა შეცვალა;

დ) არსებობს საჩივარი იმის თაობაზე, რომ გემზე არსებული მეზღვაურთა სამუშაო და საცხოვრებელი პირობები, სავარაუდოდ, არ აკმაყოფილებს კონვენციის მოთხოვნებს.

3. ამ მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებული საჩივრის არსებობის შემთხვევაში გემის დეტალური შემოწმება უნდა განხორციელდეს კონვენციის A5-III დანართის შესაბამისად. შემოწმება უნდა შემოიფარგლოს საჩივრით გათვალისწინებული საკითხით, თუ არ არსებობს აშკარა საფუძველი შემოწმების არეალის გასაფართოებლად.

4. თუ ნავსადგურის სახელმწიფო კონტროლის პროცედურები სერიოზულ დარღვევას გამოავლენს, გემი არ უპასუხებს კონვენციის მოთხოვნებს და, სააგენტოს შეხედულებით, გემზე არსებული პირობები მეზღვაურთა სიცოცხლისთვის, ჯანმრთელობისთვის ან უსაფრთხოებისთვის აშკარად საფრთხის შემცველია ან კონვენციის (მათ შორის, მეზღვაურთა უფლებების) სერიოზულ ან განმეორებად დარღვევაში გადაიზარდა, სააგენტო უფლებამოსილია გემს აუკრძალოს ზღვაში გასვლა, სანამ დარღვევა იმ დონემდე მაინც არ აღმოიფხვრება, რომ მეზღვაურთა სიცოცხლეს, ჯანმრთელობას ან უსაფრთხოებას საფრთხე აღარ შეუქმნას.

5. თუ ნავსადგურის სახელმწიფო კონტროლის პროცედურები დოკუმენტის სხვა პირის მიერ გამოყენებას ან გაყალბებულ დოკუმენტს გამოავლენს, უკანონო დოკუმენტი დაუყოვნებლივ უნდა იქნეს ამოღებული. ამასთანავე, მეზღვაურის სახელმწიფოს შესაბამისი კომპეტენტური უწყება ინფორმირებული უნდა იქნეს.

6. იმ პირის თანამდებობა, რომელიც ფლობს ამ მუხლის მე-5 პუნქტით გათვალისწინებულ უკანონო დოკუმენტს, მიიჩნევა ვაკანტურად მასზე სათანადოდ კვალიფიცირებული პირის დასაქმებამდე, რომელიც უპასუხებს უსაფრთხო მართვის მოთხოვნებს.

7. სააგენტომ უნდა უზრუნველყოს, რომ ნავსადგურის სახელმწიფო კონტროლის პროცედურების შედეგად განხორციელებული გემის დაკავების შესახებ დროულად ეცნობოს ყველა შესაბამის პირს, მათ შორის, ნავსადგურის ადმინისტრაციას და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მმართველობის სფეროში შემავალ საჯარო სამართლის იურიდიულ პირს − შემოსავლების სამსახურს, გემის დროშის სახელმწიფოს ეროვნულ სააგენტოს ან საქართველოში არსებულ გემის დროშის სახელმწიფოს დიპლომატიურ ან საკონსულო წარმომადგენლობას.

 

მუხლი 28. საზღვაო შრომის სერტიფიკატი და საზღვაო შრომის შესაბამისობის დეკლარაცია

1. სააგენტო ან საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად დელეგირებული უფლებამოსილებით აღჭურვილი აღიარებული ორგანიზაცია ან პირი საქართველოს სახელმწიფო დროშით მცურავ გემზე გასცემს საზღვაო შრომის სერტიფიკატს.

2. საზღვაო შრომის სერტიფიკატი, რომელიც გაიცემა გემის ინსპექტირების ჩატარების შედეგად, ადასტურებს, რომ გემზე არსებული საცხოვრებელი და სამუშაო პირობები შეესაბამება საქართველოს კანონმდებლობისა და კონვენციის მოთხოვნებს და გემთმფლობელის მიერ მიღებულია საზღვაო შრომის შესაბამისობის დეკლარაციაში მითითებული ზომები.

3. საზღვაო შრომის სერტიფიკატს თან უნდა ერთოდეს საზღვაო შრომის შესაბამისობის დეკლარაცია.

4. საზღვაო შრომის სერტიფიკატის ფორმა და საზღვაო შრომის შესაბამისობის დეკლარაციის ფორმა მტკიცდება სააგენტოს დირექტორის ნორმატიული აქტით.

5. თუ სააგენტოს ან საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად დელეგირებული უფლებამოსილებით აღჭურვილი აღიარებული ორგანიზაციის ან პირის მიერ ინსპექტირების ჩატარების შედეგად დადგინდა, რომ გემი აკმაყოფილებს ამ კანონისა და კონვენციის მოთხოვნებს, საზღვაო შრომის სერტიფიკატი გაიცემა ან განახლდება.

6. საზღვაო შრომის სერტიფიკატი ძალაშია გაცემიდან 5 წლის განმავლობაში.

7. შესაძლებელია 6 თვის ვადით გაიცეს დროებითი სერტიფიკატი, როდესაც:

ა) გემი ცვლის დროშას;

ბ) იცვლება გემთმფლობელი.

 

თავი X

ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობა ამ კანონის მოთხოვნების დარღვევისთვის

 

მუხლი 29. მეზღვაურის შრომის პირობების დარღვევა

1. 16 წლამდე პირის გემზე დასაქმება ან 18 წლამდე პირის გემზე დასაქმება ღამის ცვლაში მუშაობისთვის დადგენილი შეზღუდვის ან სახიფათო სამუშაოზე დასაქმების აკრძალვის მოთხოვნის დარღვევით −

გამოიწვევს გემთმფლობელის დაჯარიმებას 5 000 ლარის ოდენობით.

2. ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული ქმედება, ჩადენილი ადმინისტრაციული სახდელის დადებიდან 1 წლის განმავლობაში, −

გამოიწვევს დაჯარიმებას 10 000 ლარის ოდენობით.

3. გემზე იმ მეზღვაურის დასაქმება, რომელსაც არ აქვს მოქმედი სამედიცინო მოწმობა, −

გამოიწვევს გემთმფლობელის დაჯარიმებას 10 000 ლარის ოდენობით.

4. ამ მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებული ქმედება, ჩადენილი ადმინისტრაციული სახდელის დადებიდან 1 წლის განმავლობაში, −

გამოიწვევს დაჯარიმებას 15 000 ლარის ოდენობით.

5. ნებისმიერი პირის ან ორგანიზაციის მიერ სამედიცინო მოწმობის მომზადება ან გაცემა ამ კანონის ან სხვა, დადგენილი სტანდარტების მოთხოვნების დარღვევით −

გამოიწვევს შესაბამისი პირის დაჯარიმებას 20 000 ლარის ოდენობით.

6. ამ მუხლის მე-5 პუნქტით გათვალისწინებული ქმედება, ჩადენილი ადმინისტრაციული სახდელის დადებიდან 1 წლის განმავლობაში, −

გამოიწვევს პირის დაჯარიმებას 30 000 ლარის ოდენობით.

7. გემზე იმ მეზღვაურის დასაქმება, რომელსაც ამ კანონის მე-7 მუხლით გათვალისწინებული გაცნობითი წვრთნა გავლილი არ აქვს, −

გამოიწვევს გემთმფლობელის დაჯარიმებას 10 000 ლარის ოდენობით.

8. ამ მუხლის მე-7 პუნქტით გათვალისწინებული ქმედება, ჩადენილი ადმინისტრაციული სახდელის დადებიდან 1 წლის განმავლობაში, −

გამოიწვევს დაჯარიმებას 15 000 ლარის ოდენობით.

9. გემზე იმ მზარეულის დასაქმება, რომელიც არ აკმაყოფილებს ამ კანონის მე-8 მუხლით გათვალისწინებულ მოთხოვნებს, −

გამოიწვევს გემთმფლობელის დაჯარიმებას 10 000 ლარის ოდენობით.

10. ამ მუხლის მე-9 პუნქტით გათვალისწინებული ქმედება, ჩადენილი ადმინისტრაციული სახდელის დადებიდან 1 წლის განმავლობაში, −

გამოიწვევს დაჯარიმებას 15 000 ლარის ოდენობით.

11. მეზღვაურის იმ საკრუინგო საქმიანობის განმახორციელებელი პირის მიერ დასაქმება, რომელიც სააგენტოს მიერ აღიარებული არ არის, ან მეზღვაურის საკრუინგო საქმიანობის განმახორციელებელი პირის მიერ ამ კანონის მე-9 მუხლით გათვალისწინებული მოთხოვნის დარღვევით დასაქმება −

გამოიწვევს შესაბამისი პირის დაჯარიმებას 10 000 ლარის ოდენობით.

12. ამ მუხლის მე-11 პუნქტით გათვალისწინებული ქმედება, ჩადენილი ადმინისტრაციული სახდელის დადებიდან 1 წლის განმავლობაში, −

გამოიწვევს დაჯარიმებას 15 000 ლარის ოდენობით.

13. გემზე მყოფი მეზღვაურისთვის მეზღვაურის შრომითი ხელშეკრულების გადაუცემლობა ამ კანონის მე-10 მუხლით გათვალისწინებული მოთხოვნის დარღვევით −

გამოიწვევს გემთმფლობელის დაჯარიმებას 10 000 ლარის ოდენობით.

14. ამ მუხლის მე-13 პუნქტით გათვალისწინებული ქმედება, ჩადენილი ადმინისტრაციული სახდელის დადებიდან 1 წლის განმავლობაში, −

გამოიწვევს დაჯარიმებას 15 000 ლარის ოდენობით.

15. გემთმფლობელის მიერ მეზღვაურის მიმართ მეზღვაურის შრომითი ხელშეკრულებით აღებული ვალდებულებების შეუსრულებლობა, მათ შორის, ხელფასის გადაუხდელობა, −

გამოიწვევს გემთმფლობელის დაჯარიმებას 10 000 ლარის ოდენობით.

16. ამ მუხლის მე-15 პუნქტით გათვალისწინებული ქმედება, ჩადენილი ადმინისტრაციული სახდელის დადებიდან 1 წლის განმავლობაში, −

გამოიწვევს დაჯარიმებას 15 000 ლარის ოდენობით.

17. მეზღვაურისთვის ყოველწლიურ ანაზღაურებად შვებულებაზე ან რეპატრიაციაზე უარის თქმა −

გამოიწვევს გემთმფლობელის დაჯარიმებას 10 000 ლარის ოდენობით.

18. ამ მუხლის მე-17 პუნქტით გათვალისწინებული ქმედება, ჩადენილი ადმინისტრაციული სახდელის დადებიდან 1 წლის განმავლობაში, −

გამოიწვევს დაჯარიმებას 15 000 ლარის ოდენობით.

19. გემთმფლობელის მიერ მეზღვაურის რეპატრიაციის განხორციელებასა და ფინანსური გარანტიის უზრუნველყოფაზე უარის თქმა −

გამოიწვევს დაჯარიმებას 10 000 ლარის ოდენობით.

20. ამ მუხლის მე-19 პუნქტით გათვალისწინებული ქმედება, ჩადენილი ადმინისტრაციული სახდელის დადებიდან 1 წლის განმავლობაში, −

გამოიწვევს დაჯარიმებას 15 000 ლარის ოდენობით.

21. გემის დაკარგვის შემთხვევაში ამ კანონის მე-17 მუხლით გათვალისწინებული უმუშევრობის კომპენსაციის გადახდაზე უარის თქმა −

გამოიწვევს გემთმფლობელის დაჯარიმებას 10 000 ლარის ოდენობით.

22. ამ მუხლის 21-ე პუნქტით გათვალისწინებული ქმედება, ჩადენილი ადმინისტრაციული სახდელის დადებიდან 1 წლის განმავლობაში, −

გამოიწვევს გემთმფლობელის დაჯარიმებას 15 000 ლარის ოდენობით.

23. ამ კანონის VI თავით გათვალისწინებული ჯანმრთელობის დაცვისა და სამედიცინო მომსახურების მოთხოვნების დარღვევა −

გამოიწვევს გემთმფლობელის დაჯარიმებას 10 000 ლარის ოდენობით.

24. ამ მუხლის 23-ე პუნქტით გათვალისწინებული ქმედება, ჩადენილი ადმინისტრაციული სახდელის დადებიდან 1 წლის განმავლობაში, −

გამოიწვევს დაჯარიმებას 15 000 ლარის ოდენობით.

25. ამ კანონის 24-ე მუხლით გათვალისწინებული მეზღვაურის საჩივრის განხილვის ეფექტიანი სისტემის შექმნისა და ფუნქციონირების მოთხოვნის დარღვევა −

გამოიწვევს გემთმფლობელის დაჯარიმებას 10 000 ლარის ოდენობით.

26. ამ მუხლის 25-ე პუნქტით გათვალისწინებული ქმედება, ჩადენილი ადმინისტრაციული სახდელის დადებიდან 1 წლის განმავლობაში, −

გამოიწვევს დაჯარიმებას 15 000 ლარის ოდენობით.

27. ისეთი სიის ან სხვა მექანიზმის შექმნა, რომელიც მეზღვაურის მიერ თავისი კვალიფიკაციის შესაბამისი სამუშაოს მიღებას ხელს შეუშლის ან შეუძლებელს გახდის, −

გამოიწვევს შესაბამისი პირის დაჯარიმებას 20 000 ლარის ოდენობით.

28. ამ მუხლის 27-ე პუნქტით გათვალისწინებული ქმედება, ჩადენილი ადმინისტრაციული სახდელის დადებიდან 1 წლის განმავლობაში, −

გამოიწვევს დაჯარიმებას 30 000 ლარის ოდენობით.

29. შრომის უსაფრთხოების ნორმების დარღვევა −

გამოიწვევს გემთმფლობელის დაჯარიმებას 10 000 ლარის ოდენობით.

30. ამ მუხლის 29-ე პუნქტით გათვალისწინებული ქმედება, ჩადენილი ადმინისტრაციული სახდელის დადებიდან 1 წლის განმავლობაში, −

გამოიწვევს დაჯარიმებას 20 000 ლარის ოდენობით.

 

მუხლი 30. ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმი

1. ამ კანონის 29-ე მუხლით გათვალისწინებულ ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევებს განიხილავს და შესაბამის ადმინისტრაციული სამართალდარღვევების ოქმებს ადგენს სააგენტო.

2. ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის საქმეზე მიღებული დადგენილება, ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის საქმის ადგილზე განხილვისას მიღებული დადგენილება შეიძლება გასაჩივრდეს მისი მხარისთვის ჩაბარებიდან 10 დღის ვადაში. აღნიშნული ვადის საპატიო მიზეზით გაცდენის შემთხვევაში ეს ვადა იმ პირის განცხადებით, რომლის მიმართაც მიღებულია დადგენილება, შეიძლება აღადგინოს საჩივრის განხილვის უფლებამოსილების მქონე ორგანომ (თანამდებობის პირმა).

3. ამ კანონის 29-ე მუხლით გათვალისწინებული ჯარიმის საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 290-ე მუხლის პირველი ნაწილით განსაზღვრულ ვადაში გადაუხდელობის შემთხვევაში სამართალდამრღვევს დაეკისრება საურავი დაკისრებული ჯარიმის ორმაგი ოდენობით, ხოლო საურავის დაკისრებიდან 30 დღის ვადაში ჯარიმისა და საურავის გადაუხდელობის შემთხვევაში ჯარიმა „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად დაუყოვნებლივ აღსასრულებლად მიექცევა.

 

თავი XI

გარდამავალი და დასკვნითი დებულებანი

 

მუხლი 31. გარდამავალი დებულებანი

1. საქართველოს მთავრობამ 2024 წლის 1 იანვრამდე უზრუნველყოს იმ საქმიანობების/სამუშაოების ჩამონათვალის დამტკიცება, რომლებმაც შესაძლებელია საფრთხე შეუქმნას გემზე მუშაობისას 18 წლამდე მეზღვაურის ჯანმრთელობას ან უსაფრთხოებას.

2. საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრმა 2024 წლის 1 იანვრამდე უზრუნველყოს საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრის 2011 წლის 15 აპრილის №1-1/592 ბრძანებით დამტკიცებული „საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − საზღვაო ტრანსპორტის სააგენტოს მიერ გაწეული მომსახურების სახეების, ვადების, საფასურის განაკვეთების, ასევე საფასურის გადახდისა და გადახდილი საფასურის დაბრუნების წესისა და პირობების“ ამ კანონთან შესაბამისობა. 

3. საჯარო სამართლის იურიდიულმა პირმა − საქართველოს სტატისტიკის ეროვნულმა სამსახურმა 2024 წლის 1 იანვრამდე უზრუნველყოს საქართველოს ეროვნული კლასიფიკატორის „ეკონომიკური საქმიანობის სახეები“ ამ კანონთან შესაბამისობა. 

4. საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს სისტემაში შემავალმა საჯარო სამართლის იურიდიულმა პირმა − საზღვაო ტრანსპორტის სააგენტომ 2024 წლის 1 იანვრამდე უზრუნველყოს:

ა) სააგენტოს დირექტორის სათანადო კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტების ამ კანონთან შესაბამისობა;

ბ) საზღვაო დისციპლინური წესდების დამტკიცება;

გ) გემზე ცხოვრებისა და დასვენების საშუალებების, საკვებისა და საკვებით მომსახურების წესების დამტკიცება;

დ) პაციენტის ჯანმრთელობის მდგომარეობის ცნობის სტანდარტული ფორმის დამტკიცება;

ე) მიღება-ჩაბარების აქტის ფორმის დამტკიცება;

ვ) საზღვაო შრომის სერტიფიკატის ფორმის დამტკიცება;

ზ) საზღვაო შრომის შესაბამისობის დეკლარაციის ფორმის დამტკიცება;

თ) გემზე მუშაობის პირობების ამსახველი ცხრილის დამტკიცება;

ი) მეზღვაურის სამუშაო საათების ან დასვენების საათების აღრიცხვის ფორმატის დამტკიცება.

 

მუხლი 32. კანონის ამოქმედება

1. ეს კანონი, გარდა ამ კანონის პირველი−30-ე მუხლებისა, ამოქმედდეს გამოქვეყნებისთანავე.

2. ამ კანონის პირველი−30-ე მუხლები ამოქმედდეს 2024 წლის 1 ივლისიდან.

 


საქართველოს პრეზიდენტისალომე ზურაბიშვილი

 

 

თბილისი,

31 მაისი 2023 წ.

N3042-XIმს-Xმპ

Закон Грузии

О труде моряков

 

Глава I

Общие положения

 

Статья 1. Сфера действия Закона

1. Настоящий Закон определяет правила трудоустройства и деятельности моряков на судах, плавающих под Государственным флагом Грузии, включенных в коммерческую деятельность, а также унифицированные стандарты и правила трудоустройства моряков, имеющих гражданство Грузии, лицом, осуществляющим круинговую деятельность/судовладельцем на судне, плавающем под любым флагом.

2. Настоящий Закон разработан на основании Органического закона Грузии «Трудовой кодекс Грузии» и «Конвенции о труде в морском судоходстве» Международной организации труда от 23 февраля 2006 года (MLC 2006) (далее – Конвенция), ее регуляций и Кодекса MLC, с учетом изменений и дополнений.

3. На вопросы, связанные с трудоустройством и трудовыми отношениями моряков, не урегулированные настоящим Законом, распространяются следующие главы Органического закона Грузии «Трудовой кодекс Грузии»:

а) глава II – «Запрещение трудовой дискриминации»;

б) глава IX – «Соблюдение условий труда», если иное не установлено настоящим Законом;

в) глава XI – «Свобода объединения»;

г) глава XII – «Коллективный договор», при условии, что ни одно из положений коллективного договора не противоречит настоящему Закону.

4. Требования Органического закона Грузии «О безопасности труда» распространяются также на вопросы, касающиеся соблюдения условий труда, предусмотренных подпунктом «б» пункта 3 настоящей статьи, если настоящим Законом не установлено иное.

 

Статья 2. Разъяснение терминов

1. Для целей настоящего Закона используемые в нем термины имеют следующие значения:

а) компетентный орган – Министерство экономики и устойчивого развития Грузии;

б) Агентство – юридическое лицо публичного права, входящее в систему Министерства экономики и устойчивого развития Грузии, – Агентство морского транспорта;

в) моряк – лицо, работающее на любой должности на борту судна, или иное трудоустроенное на судне лицо, регулярным рабочим местом которого является судно. Для целей настоящего Закона моряками не считаются находящиеся на борту судна, плавающего под флагом Грузии, следующие лица:

в.а) лоцман;

в.б) сотрудник порта;

в.в) инспектор государственного контроля флага и сюрвейер;

в.г) суперинтендант;

в.д) временно приглашенный аниматор, общая продолжительность работы, подлежащей выполнению которым, не превышает 72 часов;

в.е) приглашенный для выполнения ремонтных работ член технического персонала, общая продолжительность работ, подлежащих выполнению которым, не превышает 96 часов;

в.ж) лицо, временно работающее на борту судна, участвующее в морских исследованиях;

г) судовладелец – любое физическое или юридическое лицо, являющееся собственником судна, либо иное лицо, в частности, менеджер судна, агент или бербоут-фрахтователь, получивший от собственника судна право управления судном, и который, взяв на себя эту ответственность, согласился выполнять обязательства, возложенные Конвенцией на судовладельца, и брать на себя ответственность, независимо от того, выполняет ли другая организация или лицо от имени судовладельца определенные обязательства или берет ли на себя определенную ответственность;

д) лицо, осуществляющее круинговую деятельность, – любое лицо, участвующее в процессе трудоустройства моряков от имени судовладельца или в его пользу;

е) социальные партнеры – представители Профессионального союза моряков Грузии и представители действующих в Грузии судовладельцев и лиц, осуществляющих круинговую деятельность;

ж) судно – любое транспортное средство, которое может быть использовано для транспортировки морем;

з) грузинское судно – судно, зарегистрированное в Государственном реестре судов Грузии в соответствии с Морским кодексом Грузии;

 и) валовая вместимость – общий тоннаж судна, который определяется Международной конвенцией «Об обмере судов» (TONNAGE 69);

к) часы отдыха – нерабочие часы, не включающие в себя время перерыва продолжительностью не более 15 минут;

л) рабочие часы – часы, в течение которых моряк обязан выполнять работу на судне исходя из своих функций и обязанностей;

м) работа в ночную смену – работа с 21:00 часов до 06:00 часов (в зависимости от времени местонахождения судна) в течение рабочего времени;

н) базовая заработная плата – сумма, выплачиваемая в обмен на работу, выполняемую в течение нормированного рабочего времени, независимо от ее структуры. Базовая заработная плата не включает в себя оплату сверхурочной работы, бонусы, льготы, ежегодный оплачиваемый отпуск или любые другие дополнительные выплаты;

о) консолидированная заработная плата – заработная плата, включающая в себя базовую заработную плату, и другое вознаграждение, подлежащее выплате. Консолидированная заработная плата может также включать в себя компенсацию за выполнение сверхурочной работы и другое вознаграждение, подлежащее выплате исходя из указанной работы. Консолидированная заработная плата при ее частичной консолидации может включать себя только определенные виды вознаграждения;

п) жалоба – любая жалоба, связанная с безопасностью судна, безопасностью или здоровьем экипажа судна. Жалоба может быть подана членом экипажа судна, профессиональным союзом или любым другим лицом;

р) убежище – место для безопасной остановки судна в непогоду или в иных неблагоприятных для плавания условиях, где имеется возможность безопасной высадки на берег всех моряков и пассажиров, находящихся на судне;

с) мелководье – внутренняя акватория порта Грузии, а также прилегающее к убежищу любое морское пространство в 5 морских миль;

т) пиратство – термин, имеющий значение, определенное Международной конвенцией ООН по морскому праву 1982 года;

у) вооруженный разбой на судне – термин, имеющий значение, определенное Конвенцией;

ф) Конвенция – «Конвенция о труде в морском судоходстве» Международной организации труда от 23 февраля 2006 года (с поправками);

х) Кодекс MLC – Кодекс Конвенции с изменениями и дополнениями;

ц) Конвенция STCW – Международная конвенция «О подготовке, дипломировании моряков и несении вахты» 1978 года с изменениями и дополнениями;

ч) Кодекс STCW– Кодекс Международной конвенции «О подготовке, дипломировании моряков и несении вахты» 1978 года с изменениями и дополнениями;

ш) инспектор – сотрудник Агентства или лицо, уполномоченное Агентством, которое имеет право проверять условия труда на судне и брать на себя ответственность перед Агентством;

щ) репатриация – безопасное и достойное возвращение в место, предусмотренное письменным трудовым договором, заключенным между моряком и судовладельцем или его законным представителем, или (и) в место, определенное моряком.

2. Для целей настоящего Закона применяются Конвенция, Кодекс MLC, Кодекс STCW в новой редакции.

 

Статья 3. Сфера действия Закона

1. Действие настоящего Закона (кроме пункта 2 настоящей статьи) распространяется на все суда, плавающие под Государственным флагом Грузии.

2. Действие настоящего Закона не распространяется на судно, которое:

а) эксклюзивно осуществляет внутреннее судоходство;

б) осуществляет плавание на мелководье или в зоне действия Правил порта;

в) занимается рыболовством;

г) построено из дерева традиционным методом;

д) является государственной собственностью, если оно не используется по коммерческому назначению.

 

Статья 4. Полномочия компетентного органа и Агентства

1. Единую государственную политику в сфере морского транспорта осуществляет компетентный орган в соответствии с законодательством Грузии.

2 Агентство вправе при наличии любых сомнений после консультаций с социальными партнерами установить, подпадает ли лицо под толкование термина «моряк», определенное настоящим Законом.

3. Для установления того, является ли лицо моряком, Агентство должно учитывать:

а) продолжительность работы лица на судне;

б) период работы лица на судне;

в) основное место работы лица;

г) цель работы лица на судне;

д) условия труда и социальной защиты лица, которые обычным образом были бы ему доступны для установления их соответствия требованиям настоящего Закона.

4. Агентство вправе при наличии любых сомнений после консультаций с социальными партнерами установить, подпадает ли судно под толкование термина «судно», определенное настоящим Законом.

5. Агентство вправе после консультаций с социальными партнерами установить нецелесообразность или невозможность распространения действия некоторых норм настоящего Закона на судно или конкретную категорию судов. В этом случае права, определенные настоящим Законом, которые не распространяются на моряков, трудоустроенных на судах указанной категории, должны быть защищены другим законодательным актом, который, в свою очередь, обеспечивает защиту этих моряков. Агентство правомочно принимать указанное решение только в отношении судов валовой вместимостью менее 200 тонн, не включенных в международное судоходство.

6. Агентство также:

а) выдает, подтверждает, возобновляет, приостанавливает и отменяет предусмотренные настоящим Законом сертификаты моряков;

б) осуществляет признание, мониторинг действующих в Грузии лиц, осуществляющих круинговую деятельность, и надзор за ними;

в) подбирает действующие в Грузии медицинские учреждения для выдачи медицинского свидетельства моряка, а также утверждает медицинские стандарты моряков;

г) осуществляет признание морских учебнo-тренировочных учреждений и периодический мониторинг морских образовательных учреждений и морских учебно-тренировочных учреждений, а также утверждает образовательные программы для судового повара и выдает соответствующий сертификат/свидетельство судового повара;

д) рассматривает жалобы;

е) утверждает стандарты питания и питьевой воды для моряков;

ж) утверждает руководство/справочник по управлению охраной труда и здоровья на грузинском судне и обеспечивает его доступность;

з) обеспечивает расследование производственных случаев, а также собирает и анализирует статистические данные о производственных случаях и заболеваниях на грузинских судах и публикует ежегодный отчет;

и) получает и публикует отчет о проверке выполнения грузинским судном Конвенции.

 

Глава II

Требования, установленные в отношении моряка

 

Статья 5. Минимальный возраст для приема моряков на работу

1. К работе на судне допускается дееспособное лицо, достигшее 16-летнего возраста.

2. Запрещается нанимать на судно моряка, не достигшего 18-летнего возраста, если подлежащая выполнению работа создает угрозу его здоровью или безопасности.

3. Перечень видов деятельности/работ, которые могут создавать угрозу здоровью или безопасности лица, не достигшего 18-летнего возраста, при работе на судне, определяется Правительством Грузии. Перечень видов деятельности/работ, которые могут представлять угрозу здоровью или жизни лица, не достигшего 18-летнего возраста, может быть дополнительно определен Агентством с учетом международных стандартов после консультаций с социальными партнерами.

4. Продолжительность рабочего времени моряка, не достигшего 18-летнего возраста, не должна превышать 8 часов в течение рабочего дня, а в течение недели – 40 часов. При этом, через каждые 2 часа непрерывной работы моряку должен предоставляться 15-минутный перерыв. Этот перерыв не считается временем отдыха. В течение рабочего дня моряк имеет право на перерыв не менее 1 часа.

5. Запрещается выполнение сверхурочной работы моряком, не достигшим 18-летнего возраста, кроме случаев, когда исходя из целей безопасности судна, невозможно избежать ее выполнения.

6. Запрещается привлекать к работе в ночную смену моряков, не достигших 18-летнего возраста.

7. Агентство правомочно допускать исключения в связи с запретом на работу в ночную смену моряков, не достигших 18-летнего возраста, о чем сообщается соответствующему судну/судам. Исключения допускаются при наличии одного из следующих условий:

а) запрет причиняет ущерб получению моряком образования по учебно-тренировочной программе;

б) особенности дежурства или признанная образовательная программа требуют, чтобы моряк, не достигший 18-летнего возраста, выполнял дежурство в ночные часы. При этом Агентство обязано после консультаций с социальными партнерами установить, будет ли выполняемая работа представлять угрозу здоровью или безопасности моряка, не достигшего 18-летнего возраста.

8. Запрещается трудоустраивать лицо, не достигшее 18-летнего возраста, судовым поваром.

 

Статья 6. Медицинское свидетельство моряка

1. Моряк обязан до начала мореплавания иметь медицинское свидетельство моряка (далее – медицинское свидетельство), удостоверяющее соответствие состояния здоровья моряка выполняемым им на судне обязанностям.

2. Если медицинское свидетельство выдано в соответствии с Международной конвенцией «О подготовке, дипломировании моряков и несении вахты» или (и) статьей 49 Закона Грузии «Об образовании и сертификации моряков», считается, что оно удовлетворяет требованиям пункта первого настоящей статьи.

3. Медицинское освидетельствование моряка должно осуществляться в соответствии с действующими в Грузии стандартами оценки состояния здоровья моряков, совместной инструкцией Международной организации труда и Всемирной организации здравоохранения «О предварительных и периодических медицинских осмотрах моряков», а также в соответствии с другими международными инструкциями, опубликованными Международной организацией труда, Международной морской организацией и Всемирной организацией здравоохранения.

4. Медицинское учреждение, выбранное для целей настоящего Закона, должно удовлетворять требованиям публикаций Международной организации труда и Всемирной организации здравоохранения и главы VI Закона Грузии «Об образовании и сертификации моряков».

5. В соответствии со статьей 49 Закона Грузии «Об образовании и сертификации моряков» медицинское свидетельство выдается уполномоченным врачом, выбранным Агентством, а если медицинское свидетельство касается только зрения, – лицом, выбранным Агентством, для выдачи надлежащей справки.

6. Выбранный на должность врача кандидат должен пользоваться полной профессиональной независимостью при составлении медицинского заключения.

7. Медицинское свидетельство выдается по форме, утвержденной Агентством.

8. Независимо от требований пункта 5 настоящей статьи Агентство вправе для осуществления деятельности на грузинском судне признать медицинское свидетельство, выданное за пределами Грузии врачом, осуществляющим деятельность в государстве-участнике Конвенции и уполномоченным в этом государстве на выдачу медицинского свидетельства.

9. Моряк, которому было отказано в выдаче медицинского свидетельства или который получил медицинское свидетельство, подтверждающее его ограниченную трудоспособность, в частности, по продолжительности рабочего времени, виду работы и району плавания, вправе пройти новое обследование у независимого врача, выбранного Агентством, или в комиссии, состоящей из таких врачей.

10. Срок действия медицинского свидетельства не должен превышать 2 лет, кроме случаев, когда моряку требуется меньше времени для выполнения конкретной работы или это определяется Конвенцией STCW. Максимальный срок действия медицинского свидетельства моряка, не достигшего 18-летнего возраста, составляет 1 год.

11. Срок сертификации зрения моряка на цветовосприятие составляет не более 6 лет.

12. В неотложных случаях Агентство правомочно ввиду истечения срока действия медицинского свидетельства выдать моряку разрешение на продолжение работы до захода в следующий порт, в котором он сможет получить новое медицинское свидетельство у уполномоченного врача с учетом того, что:

а) срок действия указанного разрешения не превышает 3 месяцев;

б) срок действия медицинского свидетельства истек не более 3 месяцев назад.

13. Если срок действия медицинского свидетельства истекает во время рейса, указанное медицинское свидетельство моряка остается в силе до захода в следующий порт, в котором моряк сможет получить новое медицинское свидетельство у уполномоченного врача при условии, что срок действия медицинского свидетельства не превышает 3 месяцев.

14. Медицинское свидетельство моряка, работающего на судне, включенном в международное судоходство, должно быть составлено ​​на английском языке.

 

Статья 7. Учебные тренировки и компетенция/квалификация

1. Судовладелец обязан обеспечить допуск к работе на судне моряка, обладающего надлежащей квалификацией или компетенцией, в соответствии с Законом Грузии «Об образовании и сертификации моряков».

2. Учебные тренировки и сертификация, осуществленные в соответствии с Конвенцией STCW или другим обязательным международным договором, принятым Международной морской организацией, считаются проведенными в соответствии с пунктом первым настоящей статьи.

3. Для целей пункта первого настоящей статьи ознакомительными учебными тренировками, предусмотренными статьей 28 Закона Грузии «Об образовании и сертификации моряков», пройденными моряком, от которого не требуется прохождение учебных тренировок, определенных Кодексом STCW, считаются соответствующими учебным тренировкам, связанным с личной безопасностью на судне.

 

Статья 8. Подготовка и трудоустройство судового повара

1. На судне, на котором работает 10 или более 10 моряков, предусмотренных документом о комплектовании экипажа судна безопасной численностью членов, должен быть квалифицированный повар. Если на судне работает менее 10 моряков, предусмотренных документом о комплектовании экипажа судна безопасной численностью членов, на этом судне квалифицированный повар не требуется. В этом случае все лица, участвующие в организации питания, должны пройти учебные тренировки или инструктаж, содержащий вопросы питания и личной гигиены и хранения продуктов питания на борту судна.

2. Повар считается квалифицированным, если:

а) он является дееспособным лицом, достигшим 18-летнего возраста;

б) у него имеется утвержденный стаж плавания не менее 6 месяцев или утвержденный стаж плавания не менее 3 месяцев и опыт работы на кухне широкого профиля не менее 1 года;

в) он прошел морской учебно-тренировочный курс, признанный Агентством, охватывающий вопросы практической кулинарии, гигиены питания и личной гигиены, хранения продуктов питания, контроля запасов, охраны окружающей среды и здоровья и безопасности на кухне;

г) он сдал соответствующий экзамен.

3. Агентство в порядке, установленном законодательством Грузии, должно выдать квалифицированному повару, полностью удовлетворяющему требованиям пункта 2 настоящей статьи, сертификат, удостоверяющий, что данное лицо удовлетворяет определенным настоящим Законом требованиям для работы судовым поваром.

4. Если судовой повар прошел курс обучения за пределами Грузии, в стране, ратифицировавшей Конвенцию или Конвенцию о сертификации судовых поваров 1946 года, Агентство правомочно оценить указанный учебный курс и его содержание и, убедившись, что обучение соответствует обучению признанного учебно-тренировочного центра в Грузии, признать его.

5. После признания учебных тренировок и сертификации судового повара за пределами Грузии Агентство выдает сертификат указанному повару. В данном сертификате должно быть указано, что повар владеет свидетельством судового повара, признанным Грузией для работы на грузинском судне.

6. Средства для проживания и отдыха на судне, правила питания и оказания услуг питания утверждаются нормативным актом Директора Агентства.

 

Глава III

Трудоустройство моряка

 

Статья 9. Лицо, осуществляющее круинговую деятельность

1. Моряк, имеющий гражданство Грузии или статус в Грузии, должен пользоваться возможностью карьерного роста, повышения квалификации и трудоустройства без уплаты какого-либо возмещения.

2. Признание лица, осуществляющего круинговую деятельность, осуществляется Агентством.

3. В случае принятия Агентством, компетентным органом, другим министерством или Правительством Грузии решения о создании лица, осуществляющего круинговую деятельность или управлении им, указанное лицо при осуществлении деятельности должно обеспечивать защиту прав моряков в соответствии с требованиями Конвенции.

4. Лицо, осуществляющее круинговую деятельность, признанное Агентством, содействующее трудоустройству моряков, обязано соблюдать требования Конвенции и настоящего Закона.

5. Для целей пункта 3 настоящей статьи лицом, осуществляющим круинговую деятельность, считается лицо, трудоустроившее на судне одновременно не менее 10 моряков.

6. В случае наличия любых сомнений Агентство вправе после консультаций с социальными партнерами установить, подпадает ли лицо, осуществляющее круинговую деятельность, под определение термина «лицо, осуществляющее круинговую деятельность», определенного настоящим Законом.

7. Лицо, осуществляющее круинговую деятельность в Грузии, может осуществлять деятельность в сфере трудоустройства моряков только на основании сертификата о признании лица, осуществляющего круинговую деятельность, выданного Агентством.

8. Лицо, осуществляющее круинговую деятельность, не вправе прямо или косвенно требовать от лица уплаты вознаграждения за работу на судне, и не должно принимать такие меры или выполнять процедуры, которые могут вызвать задержку или создать препятствия трудоустройству указанного лица на судне.

9. Порядок признания лица, осуществляющего круинговую деятельность, выдачи сертификата о признании лица, осуществляющего круинговую деятельность, мониторинга условий выдачи указанного сертификата и надзора за ними, приостановления и прекращения действия указанного сертификата утверждается правовым актом Директора Агентства. Сертификат о признании лица, осуществляющего круинговую деятельность, выдается на 5-летний срок в порядке, установленном Агентством, при условии осуществления ежегодного обязательного мониторинга.

10. Агентство выдает сертификат о признании лица, осуществляющего круинговую деятельность, в случае соответствия деятельности указанного лица требованиям Конвенции и настоящего Закона.

11. Лицо, осуществляющее круинговую деятельность, должно обеспечивать следующее:

а) не требовать косвенно или прямо от моряка уплаты вознаграждения (включая визовые сборы) за трудоустройство на судне, кроме возмещения моряком расходов, необходимых для получения медицинского свидетельства, идентификационной карты моряка, паспорта гражданина или другого личного проездного документа;

б) иметь четко определенную процедуру, пресекающую возможность трудовой эксплуатации моряка, которая может возникнуть из сделки о выдаче аванса, заключенной между судовладельцем и моряком, или из иной финансовой сделки, осуществленной лицом, осуществляющим круинговую деятельность;

в) точно определять и опубликовывать все расходы, которые моряк может произвести в процессе трудоустройства;

г) вести и постоянно обновлять реестр отобранных им моряков. Указанный реестр должен быть доступен при осуществлении Агентством мониторинга;

д) до подписания трудового договора, заключенного в письменной форме между моряком и судовладельцем или его законным представителем, моряк должен ознакомиться со своими правами и обязанностями и получить копию этого договора;

е) в связи с трудоустройством моряк должен быть проинформирован об особенностях подлежащей выполнению и политике конкретного судовладельца;

ж) моряк должен быть квалифицированным и владеть всеми документами, необходимыми для выполнения конкретной работы, а трудовой договор, заключенный в письменной форме между моряком и судовладельцем или его законным представителем, должен соответствовать настоящему Закону и коллективному договору (при наличии такого договора), который, в свою очередь, является неотъемлемой частью трудового договора;

з) судовладелец должен иметь возможность защитить моряка, находящегося в бедственном положении в порту иностранного государства;

и) изучать любую жалобу, связанную с его деятельностью, реагировать на нее и сообщать в Агентство о неудовлетворенной жалобе;

к) судовладелец должен иметь возможность защитить моряка от опасности остаться без средств к существованию в порту иностранного государства.

12. При оценке соответствия лица, осуществляющего круинговую деятельность, требованиям настоящего Закона Агентство должно руководствоваться правилом В1.4 Кодекса MLC.

13. Лицо, осуществляющее круинговую деятельность, должно внедрить систему страховки или защиты моряков другим эквивалентным средством для возмещения ущерба, причиненного моряку в результате неисполнения обязательств, взятых на себя по соответствующему договору, лицом, осуществляющим круинговую деятельность, или судовладельцем.

14. Лицо, осуществляющее признанную круинговую деятельность, в целях персональной защиты должно иметь систему, обеспечивающую защиту от доступа неправомочных лиц к документам, связанным с трудоустройством моряка у этого лица, которая включает в себя:

а) данные о документах, подтверждающих компетентность/квалификацию моряка;

б) данные о стаже работы моряка;

в) персональные данные моряка;

г) данные о состоянии здоровья моряка.

15. Лицо, осуществляющее круинговую деятельность, должно в случае требования Агентства предоставить ему информацию об общей численности моряков, трудоустроенных этим лицом в течение года в соответствии с их рангами, а также любые статистические данные, связанные с трудоустройством моряков.

16. Лицо, осуществляющее признанную круинговую деятельность, не должно иметь такой список или механизм, которые будут препятствовать получению моряком работы, соответствующей его квалификации.

17. Лицо, осуществляющее круинговую деятельность, должно внедрить систему управления качеством и процедуры, обеспечивающие безусловное соответствие его услуг стандартам, установленным настоящим Законом. Лицо, осуществляющее круинговую деятельность, должно ежегодно представлять в Агентство результаты аудита системы управления качеством.

18. Если моряк, судовладелец или иное заинтересованное лицо имеет претензии в отношении деятельности лица, осуществляющего круинговую деятельность, и обращается в Агентство с письменной жалобой, по которой можно однозначно идентифицировать жалобщика и содержание жалобы, Агентство должно провести дознание по указанной жалобе и, если того требуют обстоятельства, к производству дознания подключить социальных партнеров.

19. Если в результате проведения Агентством дознания по жалобе, она окажется обоснованной, лицо, осуществляющее круинговую деятельность, обязано обеспечить решение вопроса, предусмотренного указанной жалобой.

20. Лицо, осуществляющее круинговую деятельность, обязано ознакомить моряка, пользующегося его услугами, с информацией, предоставленной Агентством, о проблемах, которые могут возникнуть в результате его работы на судне, осуществляющем судоходство под флагом государства, не ратифицировавшего Конвенцию.

21. Зарегистрированная в Грузии судовладельческая компания, которая пользуется услугами лица, осуществляющего круинговую деятельность, в стране, не ратифицировавшей Конвенцию, должна предоставить Агентству информацию о правилах, регулирующих данные услуги, и о том, как она оценивает соответствие указанных правил требованиям настоящего Закона.

22. Не допускается, чтобы зарегистрированный в Грузии судовладелец для трудоустройства моряка пользовался услугами службы, осуществляющей деятельность в государстве, не ратифицировавшем Конвенцию, если он не убедится, что указанные услуги предоставляются в соответствии со стандартом A1.4 Конвенции.

 

Глава IV

Условия трудоустройства моряка

 

Статья 10. Трудовой договор, заключенный в письменной форме между моряком и судовладельцем или его законным представителем

1. Моряк, работающий на судне, должен иметь трудовой договор, заключенный в письменной форме между моряком и судовладельцем или его законным представителем (далее – трудовой договор моряка).

2. Если трудовой договор моряка подписывается законным представителем судовладельца, он должен иметь доверенность, выданную судовладельцем, которая предоставляет ему право подписать трудовой договор моряка от имени судовладельца. При этом в трудовом договоре моряка должно быть указано о наличии доверенности, а также ее содержание.

3. Моряк перед подписанием трудового договора моряка должен иметь возможность проверить условия указанного договора и в связи с ними пройти консультации. Моряк также вправе использовать любые другие средства, которые будут необходимы для обеспечения того, чтобы он подписал трудовой договор моряка по собственной воле и полностью понимал свои права и обязанности.

4. Судовладельцу и моряку, являющимся сторонами трудового договора моряка, должны быть переданы подлинники этого договора – по одному подписанному экземпляру. При этом, копия трудового договора моряка обязательно должна храниться на судне в течение всего периода работы моряка.

5. Судовладелец должен обеспечить, чтобы морякам, в том числе, капитану на борту судна была доступна точная и полноценная информация об условиях труда. Эта информация (включая копию трудового договора моряка) также должна быть доступна представителям Агентства и других заинтересованных органов, в том числе, сотрудникам государственного контроля порта, в который заходит судно.

6. Если коллективный договор полностью или частично учитывается в трудовом договоре моряка, копия указанного договора должна быть представлена ​​на судне. Если трудовой договор моряка и коллективный договор на судне, включенном в международное плавание, составлены не на английском языке, копия стандартной формы трудового договора моряка и та часть коллективного договора, которая подлежит инспектированию государственного контроля порта в соответствии с Конвенцией, должна быть доступна на английском языке.

7. Трудовой договор моряка должен содержать как минимум следующую информацию:

а) имя и фамилия (полностью), дата рождения или возраст, гражданство и место рождения моряка;

б) наименование/имя, фамилия и адрес судовладельца;

в) место заключения и время вступления в силу трудового договора моряка; г) должность, на которой трудоустраивается моряк;

д) размер заработной платы моряка или формула ее расчета;

е) продолжительность ежегодного оплачиваемого отпуска моряка или формула его расчета;

ж) срок и условия прекращения трудового договора моряка;

з) если трудовой договор моряка заключен на неопределенный срок, – условия его прекращения сторонами этого договора, а также соответствующий срок уведомления. Не допускается, чтобы указанный срок для судовладельца был меньше, чем для моряка;

и) если трудовой договор моряка заключен на определенный срок, – точная дата истечения срока его действия;

к) если трудовой договор моряка заключен на конкретный рейс, – порт назначения и время пребывания судна в порту, по истечении которого моряк покидает судно;

л) информация о здоровье и социальной защите моряка (в том числе, об обязательных взносах на социальную защиту), которую судовладелец должен обеспечить для моряка;

м) информация о праве моряка на репатриацию;

н) ссылка на коллективный договор (в случае наличия такого договора);

о) любые другие релевантные условия.

8. Если размер заработной платы или (и) продолжительность отпуска в трудовом договоре моряка указаны в виде формулы, моряк или Агентство либо компетентный орган должны иметь возможность рассчитать свою/его заработную плату или (и) отпуск без поиска какого-либо дополнительного источника.

9. Минимальный срок уведомления моряка и судовладельца о прекращении трудового договора моряка составляет 14 календарных дней.

10. Судовладелец вправе прекратить трудовой договор моряка раньше чем за 14 календарных дней до уведомления, если:

а) судно продано;

б) судно погибло;

в) моряк не может продолжать работу на судне ввиду болезни или травмы;

г) в результате дисциплинарной процедуры, осуществленной в определенном порядке, будет установлено, что компетентность/квалификация моряка не соответствует установленным международным требованиям или он совершил тяжелый дисциплинарный проступок.

11. Моряк вправе расторгнуть трудовой договор моряка раньше установленного минимального срока без уплаты любой неустойки по уважительной или чрезвычайной причине, которая признана таковой трудовым законодательством Грузии или рассматривается в коллективном договоре как оправдательная причина досрочного прекращения трудового договора моряка, с краткосрочным предварительным уведомлением или без предварительного уведомления.

12. Моряк вправе ознакомиться с имеющимися на судне записями о своей деятельности, в которых не отражены качество выполненной моряком работы и полученные им доходы/заработная плата. Эти записи могут быть внесены в мореходную книжку моряка.

13. Запись, предусмотренная пунктом 12 настоящей статьи, должна содержать дату посадки моряка на борт судна, дату его высадки с судна и ранг моряка. Если соответствующая запись сделана не на английском языке, она должна сопровождаться заверенным переводом на английский язык.

14. Любые изменения условий трудового договора моряка должны быть оформлены с письменного согласия заинтересованной стороны. В противном случае указанные изменения являются недействительными.

15. Если моряк захвачен в качестве заложника на борту судна или за пределами судна в результате пиратства или вооруженного ограбления на судне, трудовой договор моряка остается в силе независимо от истечения его срока.

 

Статья 11. Время отдыха моряка

1. Минимальное время отдыха моряка старше 18-летнего возраста в течение 24-часового периода не должно составлять менее 10 часов, а в течение 7-дневного периода – менее 77 часов.

2. Время отдыха моряка можно разделить на 2 части. Из них одна часть должна составлять не менее 6 часов. При этом непрерывное время между периодами отдыха не должно превышать 14 часов.

3. Предусмотренные законодательством Грузии и международными договорами различные учебные тренировки, подлежащие проведению на судне, должны проводиться таким образом, чтобы период отдыха моряка был минимально ограничен.

4. График работы на судне каждого члена экипажа судна в соответствии с его рангом должен быть вывешен на судне на видном для обозрения месте.

5. В графике, предусмотренном пунктом 4 настоящей статьи, должны быть отражены:

а) график работы на судне и в порту;

б) минимальные часы отдыха, предусмотренные пунктом первым настоящей статьи.

6. График работы (с указанием времени отдыха) должен быть составлен на рабочем языке судна и английском языке.

7. Время отдыха моряка, работающего на судне, должно учитываться по форме, определенной Международной морской организацией или Международной организацией труда.

8. Капитан судна правомочен поручить моряку выполнить дополнительную работу, если это необходимо для обеспечения безопасности судна, пассажиров или грузов либо для оказания помощи другому судну, терпящему бедствие.

9. Капитан судна правомочен приостановить действие рабочего графика судна до восстановления на судне соответствующего положения.

10. Капитан судна должен обеспечить достаточный отдых моряку, выполнявшему дополнительную работу в случае, предусмотренном пунктом 8 настоящей статьи.

11. Формат учета рабочих часов или часов отдыха моряков утверждается нормативным актом Директора Агентства.

12. Таблица, отражающая условия труда на судне, утверждается нормативным актом Директора Агентства.

 

Статья 12. Защита персональных данных моряка

1. Судовладелец и капитан судна в целях защиты персональных данных моряка в соответствии с Законом Грузии «О защите персональных данных» обязаны обеспечить хранение на судне трудового договора, медицинского свидетельства, банковских счетов, информации о заработной плате и другой информации, содержащей персональные данные моряка, таким образом, чтобы они были недоступны для неправомочных лиц. При этом судовладелец и капитан судна обязаны принимать организационные и технические меры, обеспечивающие защиту персональных данных от случайного или незаконного уничтожения, случайной или незаконной утраты, приобретения, разглашения, изменения и незаконного использования в любой другой форме.

2. Обработка информации, содержащей персональные данные моряка, допускается в соответствии с Законом Грузии «О защите персональных данных».

3. Допускается передача капитану судна персональных данных моряка, преимущественно – копий трудового договора моряка.

 

Статья 13. Краткосрочный визит моряка на берег

1. Моряк вправе в свободное время сойти на берег при стоянке судна в порту или на якоре около берега, если этим не создается угроза безопасному оперированию судном.

2. При стоянке судна на якоре или около берега капитан судна должен обеспечить равное распределение работы между моряками.

 

Статья 14. Заработная плата моряка

1. Моряк не реже одного раза в месяц получает заработную плату, предусмотренную трудовым договором моряка и коллективным договором.

2. Заработная плата моряка зачисляется на его банковский счет, кроме случая, когда он в письменной форме требует ее получения в иной форме.

3. Моряк ежемесячно получает от судовладельца или его уполномоченного представителя выписку, содержащую информацию о любой сумме (в том числе, заработной плате), выплаченной моряку, а также информацию о курсе валют, если сумма была выплачена в валюте/по курсу, отличающемуся от оговоренного.

4. При выполнении моряком сверхурочной работы учет отработанных часов ведется капитаном судна или лицом, определенным капитаном. Моряк должен ежемесячно подтверждать документ расчета сверхурочной работы.

5. Судовладелец должен обеспечить создание системы, предоставляющей моряку возможность, если он пожелает, перечислять свою заработную плату или часть заработной платы непосредственно определенному им лицу/лицам банковским перечислением или другим подобным методом в точно установленное время.

6. Судовладелец правомочен производить вычеты за оказанные услуги в соответствии с пунктом 5 настоящей статьи. Указанные вычеты должны быть разумными. Курс валют должен определяться в соответствии с более выгодным рыночным курсом или официальным курсом и не должен наносить ущерб интересам моряков. Для целей настоящего пункта вычеты, произведенные судовладельцем, не считаются разумными, если они превышают установленную плату за банковское перечисление.

7. Для целей исчисления заработной платы моряка при выплате вознаграждения за сверхурочную работу количество обычных рабочих часов, отработанных им в море и в порту, не может превышать 8 часов в день, а в неделю – 48 часов. При этом почасовой тариф сверхурочной работы не должен быть менее одной целой и одной четверти базовой заработной платы.

8. Если трудовым договором моряка предусмотрено полное или частичное консолидирование заработной платы, количество рабочих часов, отработанных моряком за согласованное вознаграждение, должно быть точно определено в трудовом договоре моряка. Если потребуется дополнительное рабочее время, почасовая компенсация за эти часы не должна быть меньше одной целой и одной четверти базовой консолидированной заработной платы.

9. За исключением случаев, предусмотренных пунктом 5 настоящей статьи, не допускается производить вычет из заработной платы моряка, кроме случая принятия судом соответствующего решения. Также не допускается наложение штрафа на моряка, за исключением случая наложения его уполномоченным органом/должностным лицом.

10. Если судовладелец задерживает выплату заработной платы моряку, моряк вправе получать компенсацию в размере 10 процентов невыплаченной заработной платы до тех пор, пока заработная плата не будет выплачена.

11. Ни одно из условий, определенных настоящей статьей, не может быть использовано для ограничения права моряка требовать по иску невыплаченную заработную плату и другие суммы в соответствии с законодательством Грузии, а если иск подан за пределами Грузии, – в соответствии с законодательством, действующим на территории государства местопребывания.

12. В случае смерти моряка заработная плата, подлежащая выплате в период действия трудового договора моряка, определяется следующим образом:

а) если моряк получает заработную плату ежемесячно, его зарплата будет исчисляться до дня его смерти;

б) если моряк нанимается на один рейс и получает вознаграждение по единовременной ставке, ему выплачивается полная сумма зарплаты в случае смерти моряка сразу после начала рейса;

в) если моряк выполняет рейс в оба конца и получает заработную плату по единовременной ставке, в случае его смерти в начале рейса или при заходе судна в порт выплачивается половина заработной платы, а в случае смерти на обратном пути – заработная плата возмещается полностью.

13. Если моряк захвачен в заложники в результате пиратства или вооруженного ограбления на судне, заработная плата моряка, предусмотренная трудовым договором моряка или коллективным договором, должна выплачиваться в течение всего периода его нахождения в качестве заложника, до его репатриации или смерти.

 

Статья 15. Отпуск моряка

1. Моряк вправе воспользоваться ежегодным оплачиваемым отпуском продолжительностью не менее 2,5 календарных дней за каждый отработанный месяц. Продолжительность отпуска моряка, проработавшего менее 1 года или с которым прекращены трудовые отношения, определяется на основе пропорционального распределения.

2. В период работы на судне моряк также вправе сойти на берег, когда это практически соответствует обязательствам, предусмотренным для занимаемой им должности.

3. Моряк не вправе отказываться от ежегодного минимального оплачиваемого отпуска, а судовладелец не вправе договариваться об этом с моряком и заключать соглашение. Любое такое соглашение является недействительным.

4. При исчислении ежегодного оплачиваемого отпуска моряка в него не включается отсутствие на работе по одной из следующих уважительных причин:

а) праздничный день, независимо от того, совпадает ли он с данным периодом отпуска;

б) болезнь, травма или беременность и роды;

в) кратковременный визит моряка на берег в период действия трудового договора моряка;

г) любая обязательная высадка моряка на берег, определенная Агентством;

д) ожидание репатриации и проезд во время репатриации.

5. Ежегодный оплачиваемый отпуск моряка возмещается в размере обычной оплаты труда, предусмотренной трудовым договором моряка.

6. Моряк, находящийся в отпуске, может быть отозван только в случаях крайней необходимости и с его согласия.

7. Не разрешается требовать от моряка проведения ежегодного оплачиваемого отпуска в месте, отличающемся от места его репатриации, кроме случаев, когда моряк в письменной форме заявляет о согласии на это или указанное предусмотрено трудовым договором моряка.

8. Судовладелец обязан разработать специальные меры на случай, если моряк, не достигший 18-летнего возраста, проработавший на основании коллективного договора или трудового договора моряка в течение 6 месяцев или менее 6 месяцев на судне, включенном в международное судоходство (которое не вернулось в страну проживания моряка и возвращение которого в эту страну в течение следующих 3 месяцев не планируется), не воспользовался отпуском. Указанные меры могут включать в себя безвозмездную репатриацию моряка при использовании им отпуска во время рейса в страну проживания, где он был трудоустроен.

 

Статья 16. Репатриация моряка

1. Моряк имеет право на репатриацию в пункт возвращения. Пунктом возвращения могут быть:

а) место заключения моряком трудового договора моряка;

б) место, предусмотренное коллективным договором;

в) постоянное место жительства моряка;

г) любое другое место, предусмотренное трудовым договором моряка.

2. Пункт возвращения должен быть определен в трудовом договоре моряка вместе с правом на репатриацию.

3. Моряк имеет право на бесплатную репатриацию при наступлении одного из следующих обстоятельств:

а) при истечении срока трудового договора моряка во время пребывания моряка на судне;

б) при истечении срока предварительного уведомления в соответствии с трудовым договором моряка, в случае прекращения указанного договора моряком по обоснованной причине или судовладельцем;

в) когда моряк больше не в состоянии выполнять обязанности, предусмотренные трудовым договором моряка, или от него нельзя ожидать выполнения этих обязанностей ввиду болезни, травмы или другой медицинской причины, требующей репатриации моряка;

г) в любом случае, когда максимальный срок пребывания моряка на судне предоставляет ему право на репатриацию. При этом указанный период не должен превышать 12 месяцев после предварительного уведомления.

4. Моряк подлежит репатриации при наличии одного из следующих оснований:

а) прекращение трудового договора моряка по истечении срока предварительного уведомления;

б) затопление судна;

в) неисполнение обязательств судовладельцем ввиду неплатежеспособности, продажи судна или изменения регистрации судна;

г) заход судна в зону военных действий, согласие на вход в которую моряк не изъявил;

д) нахождение судна под арестом в течение 30 или более 30 дней;

е) болезнь, травма или иной случай, связанный с состоянием здоровья моряка, когда необходима его репатриация, если врачи считают состояние моряка благоприятным для транспортировки;

ж) прекращение или приостановление трудового договора моряка ввиду награждения за работу, коллективного договора или по иной подобной причине.

5. Судовладелец не вправе требовать от моряка уплаты суммы за репатриацию. Он также не вправе удерживать сумму, предназначенную на репатриацию, из заработной платы моряка или иных сумм, причитающихся моряку, за исключением случая, когда в результате дисциплинарной проверки будет установлено, что моряк совершил нарушение – не выполнил свои трудовые обязанности. В любом случае максимальная сумма, которую судовладелец может взыскать с моряка в связи с репатриацией, не должна превышать месячную заработную плату моряка.

6. Для целей пункта 5 настоящей статьи основания дисциплинарной ответственности определяются на основании морского дисциплинарного устава, утвержденного нормативным актом Директора Агентства.

7. Каждый судовладелец, ответственный за грузинское судно, обязан обеспечить наличие системы финансовых гарантий судна, которая будет достаточной для надлежащего осуществления репатриации находящихся на борту судна моряков, когда судовладельцу не удается выполнить свои обязательства в соответствии с настоящим Законом. Соответствующий документ, подтверждающий финансовую гарантию, передается Агентству, а также хранится на борту судна.

8. При репатриации моряка судовладелец обязан до прибытия моряка в пункт возвращения произвести следующие расходы:

а) расходы на проезд (как правило, воздушным транспортом) до пункта возвращения моряка;

б) расходы на обеспечение моряка питанием и проживанием с момента оставления им судна до прибытия в пункт возвращения;

в) расходы на возмещение заработной платы и иных выплат/ежедневных расходов, выплачиваемых моряку с момента оставления им судна до прибытия в пункт возвращения;

г) расходы на транспортировку 30 килограммов личного багажа моряка до пункта возвращения;

д) в случае необходимости расходы на лечение моряка, чтобы он смог осуществить проезд, не подвергая опасности свое здоровье.

9. Положения настоящего Закона не ограничивают право судовладельца на покрытие расходов по репатриации моряка посредством договоров, заключенных с третьей стороной.

10. Если судовладелец не может покрыть расходы по репатриации моряка, Агентство должно организовать репатриацию моряка и в порядке регресса потребовать возместить расходы, понесенные для репатриированного моряка, с судовладельца.

11. Если судовладелец не покрывает/не может покрыть расходы на репатриацию моряка, уплата этих сумм ни в коем случае не должна возлагаться на моряка. Агентство правомочно задержать судно, на котором работал указанный моряк, или другое судно этого судовладельца до получения моряком возмещения.

12. Обязательство судовладельца по осуществлению репатриации моряка, предусмотренной пунктами 3 и 4 настоящей статьи, прекращается в следующих случаях:

а) моряк репатриирован в соответствии с пунктами первым и 2 настоящей статьи;

б) разумные меры, осуществленные судовладельцем в связи с репатриацией моряка, оказались безуспешными из-за ненадлежащих действий моряка;

в) судовладелец, несмотря на принятые надлежащие меры, не смог связаться с моряком в течение 3 месяцев;

г) моряк письменно уведомил судовладельца о том, что осуществление репатриации не требуется.

13. Копия данных положений, связанных с репатриацией моряков, выполненная на соответствующем языке, должна храниться на каждом судне и быть доступной для моряков.

 

Статья 17. Компенсация, предусмотренная для моряка в случае гибели, утраты или затопления судна

1. Судовладелец обязан выплатить компенсацию каждому моряку, находившемуся на судне, в связи с безработицей, вызванной гибелью или затоплением судна,

2. Компенсация в связи с безработицей, вызванной гибелью или затоплением судна, выплачивается моряку за те дни, в течение которых он будет находиться без фактической работы, по той же ставке, по которой ему начислялась заработная плата в соответствии с трудовым договором моряка. При этом размер указанной суммы ограничивается 2-месячной заработной платой моряка.

3. Получение моряком компенсации в связи с безработицей не должно ущемлять его другие права, возникающие исходя из физического или (и) материального вреда, причиненного гибелью или повреждением судна.

 

Глава V

Оставление моряка

 

Статья 18. Оставление моряка

1. Моряк считается оставленным, если судовладелец в нарушение трудового договора моряка осуществит одно из следующих действий:

а) заявит об отказе покрыть расходы моряка на репатриацию;

б) оставит моряка без необходимых средств к существованию и поддержки;

в) иным образом в одностороннем порядке прекратит отношения с моряком, в том числе, путем невыплаты ему заработной платы, предусмотренной трудовым договором моряка, в течение 2 месяцев подряд.

2. К необходимым средствам существования, предусмотренным подпунктом «б» пункта первого настоящей статьи, относятся:

а) надлежащее питание;

б) достойные условия жизни;

в) запасы питьевой воды надлежащего качества;

г) топливо, необходимое для жизни на судне;

д) необходимая медицинская помощь.

3. Система финансовых гарантий судна, предусмотренная пунктом 7 статьи 16 настоящего Закона, должна быть оформлена судовладельцем, а соответствующая сумма – выплачена/возмещена в виде страховки. При этом финансовые гарантии:

а) должны быть доступны непосредственно моряку;

б) должны полностью покрывать расходы;

в) должны ускорить оказание финансовой помощи, предусмотренной настоящим Законом.

4. Если для оценки какой-либо части требования необходимо время, это не должно препятствовать моряку в получении возмещения за ту часть требования, которая признана обоснованной.

5. Финансовая гарантия должна быть достаточной для покрытия расходов, понесенных на следующие нужды:

а) невыплаченная моряку сумма заработной платы не более чем за 4 месяца и иные причитающиеся ему суммы, которые должны быть выплачены ему судовладельцем согласно трудовому договору моряка и коллективному договору;

б) все расходы, разумно понесенные моряком, в том числе, расходы на репатриацию, предусмотренные статьей 16 настоящего Закона;

в) расходы, понесенные на жизненные нужды моряка, в том числе:

в.а) расходы на надлежащее питание;

в.б) расходы на одежду (в случае необходимости);

в.в) расходы на место проживания;

в.г) расходы на питьевую воду;

в.д) расходы на топливо, необходимое для проживания на судне;

в.е) расходы на оказание необходимой медицинской помощи;

в.ж) любые другие разумно понесенные расходы, необходимость в которых возникает в случае оставления моряка до его возвращения домой;

в.з) при наличии возможности, расходы, необходимые для обеспечения связи моряка с членами семьи.

6. Расходы на репатриацию, предусмотренные пунктом 5 настоящей статьи, включают в себя расходы моряка, осуществленные соответствующими средствами и в форме, обычно на авиаперелет, обеспечение его питанием и жильем в период с момента оставления судна до возвращения домой, оказание необходимой медицинской помощи, транспортировку личных вещей и другие разумно понесенные расходы, вызванные оставлением моряка.

7. Грузинское судно валовой вместимостью 500 тонн или более 500 тонн, включенное в международное судоходство или постоянно осуществляющее судоходство в водах другого государства, должно быть застраховано или обеспечено финансовым инструментом иной формы с соответствующим документом, подтверждающим финансовые гарантии, предусмотренные пунктом 7 статьи 16 настоящего Закона. Указанный документ должен содержать данные о судне, в том числе:

а) наименование/название судна;

б) порт приписки;

в) идентификационный номер IМО и опознавательный знак;

г) имя и адрес лица, выдавшего финансовую гарантию;

д) контактная информация лиц, ответственных за рассмотрение требования моряка и реагирование на него;

е) наименование/имя и фамилия судовладельца;

ж) срок действия финансовой гарантии;

з) подтверждение лица, выдавшего финансовую гарантию, что данная финансовая гарантия отвечает требованиям стандарта А2.5.2 Конвенции.

8. Копия/копии соответствующего документа, подтверждающего финансовую гарантию, должны храниться на борту судна. Она/они должны быть размещены в месте, легкодоступном для всех находящихся на борту судна моряков.

9. В любом случае, если финансовая гарантия выдана более чем одним лицом, все лица, выдавшие финансовую гарантию, должны представить соответствующий документ, подтверждающий финансовую гарантию, в соответствии с пунктом 7 настоящей статьи.

10. Система финансовых гарантий должна быть устроена так, чтобы обеспечивать своевременное оказание соответствующей помощи.

11. Финансовая гарантия остается в силе до истечения срока, указанного в соответствующем документе, подтверждающем финансовую гарантию, кроме случая, когда лицо, выдавшее финансовую гарантию, не уведомило Агентство за 30 дней об окончании ее действия.

12. Лицо, выдавшее финансовую гарантию, удовлетворившее требование моряка в соответствии с настоящей статьей, должно получить право на покрытие той суммы, которой оно оплатило расходы моряка.

13. Страховщик или лицо, выдавшее финансовую гарантию, имеет право регресса в отношении третьей стороны.

 

Глава VI

Здравоохранение и медицинское обслуживание

 

Статья 19. Здравоохранение и медицинское обслуживание

1. Судовладелец, ответственный за грузинское судно, обязан за счет собственных средств обеспечивать надлежащую охрану здоровья всех моряков, работающих на данном судне, и доступность для них скорой и адекватной медицинской помощи.

2. При выполнении требований пункта первого настоящей статьи судовладелец обязан обеспечивать предоставление услуг здравоохранения и медицинского обслуживания (в том числе, необходимых стоматологических услуг) морякам, работающим на его судне, для следующих целей:

а) обеспечение применения в отношении моряков любых общепризнанных правил соблюдения гигиены труда и оказания медицинской помощи, соответствующих их обязанностям и специфическим работам, выполняемым ими на борту судна;

б) обеспечение для моряков того же уровня здравоохранения и медицинского обслуживания, общедоступного для береговых работников, в том числе, незамедлительный доступ к необходимым препаратам, медицинскому оборудованию, диагностическим и лечебным службам, медицинской информации и экспертизе;

в) предоставление морякам права на безотлагательное посещение квалифицированного стоматолога или другого врача в порту, где эта возможность существует;

г) обеспечение бесплатного здравоохранения и медицинского обслуживания моряков во время пребывания на борту или захода судна в порт иностранного государства;

д) обеспечение лечения больных или травмированных моряков, а также осуществления профилактических мероприятий (разработка образовательных программ в области здравоохранения и здоровья).

3. Предоставление необходимых стоматологических услуг, предусмотренных пунктом 2 настоящей статьи, включает в себя случаи, когда моряку необходимо пройти безотлагательное лечение, чтобы иметь возможность продолжать работу на судне, и не включает оказание косметических стоматологических услуг.

4. На каждом грузинском судне должны быть ящик с медикаментами первой помощи, медицинское оборудование и медицинское руководство. Характеристики указанного руководства подлежат инспектированию и определяются Агентством.

5. В любом случае при оказании моряку медицинской помощи на берегу капитан судна или другое лицо, ответственное за оказание медицинской помощи на борту судна, должны заполнить стандартную форму справки о состоянии здоровья пациента, приведенную в Приложении А к «Международному руководству по судовой медицине», совместно разработанному Международной организацией труда и Всемирной организацией здравоохранения. Заполненная форма упрощает обмен медицинской и другой связанной с ней информацией между судовым и береговым медицинским персоналом. Она должна храниться у моряка. Информация, содержащаяся в форме, остается конфиденциальной (она должна быть известна моряку, капитану судна и береговому медицинскому персоналу). Стандартная форма справки о состоянии здоровья пациента утверждается нормативным актом Директора Агентства.

6. Грузинское судно, перевозящее 100 или более 100 человек и обычно включенное в международное судоходство продолжительностью более 3 дней, должно иметь квалифицированного врача, который будет нести ответственность за оказание медицинской помощи.

7. В случае отсутствия на грузинском судне врача в соответствии с пунктом 6 настоящей статьи судовладелец должен обеспечить, чтобы как минимум один моряк, находящийся на борту судна нес ответственность за оказание медицинской помощи/медицинских услуг. Моряк, который не является врачом, но которому поручено оказывать медицинскую помощь/медицинские услуги на борту судна, должен иметь квалификацию в соответствии с частью A-VI/4, статьями 4 и 6 Кодекса «О подготовке, дипломировании моряков и несении вахты» и статьей 37 Закона Грузии «Об образовании и сертификации моряков».

8. Судовладелец, ответственный за грузинское судно, обязан обеспечивать доступность медицинских консультаций (включая консультации специалистов) для судна, находящегося в море, в течение 24 часов, в порядке, установленном Агентством, посредством радио- или спутниковой связи. Для судов, плавающих под флагом иностранного государства, органы власти Грузии должны обеспечивать предоставление бесплатных медицинских консультаций в Грузии (в том числе, обмен медицинскими сообщениями между судном и консультантами на берегу посредством радио- или спутниковой связи).

9. Моряк, работающий на грузинском судне, вправе получить материальную помощь и поддержку от судовладельца в связи с финансовыми последствиями болезни, травмы или смерти в период действия трудового договора моряка или во время выполнения работы, исходя из этого договора.

10. Право, предусмотренное пунктом 9 настоящей статьи, не ограничивает право моряка пользоваться материальной помощью, предоставленной ему законодательством Грузии.

11. Судовладелец или капитан судна, которому стало известно о том, что моряк находится в состоянии беременности или грудного вскармливания, должен обеспечить оценку рисков, связанных с угрозами или вредными факторами окружающей среды и химическими веществами, в целях устранения определенных рисков. Следует также учитывать и другие факторы: уклонение от длительной и монотонной работы или ее ограничение, работу в изоляции, темп работы, методы работы, план рабочей среды, оборудование и технические средства. Должна быть дана оценка характера, продолжительности, степени воздействия этих факторов на моряка, и воздействуют ли на него риски отрицательно. В случае необходимости следует осуществлять превентивные мероприятия.

12. Если невозможно полноценно защитить моряка, находящегося в состоянии беременности или грудного вскармливания, риски следует сократить до минимума путем планирования работы, в том числе, исходя из соображений необходимости и практичности следует изменить рабочие часы моряка, ограничить работу в ночную смену или перевести на другую работу, которая не будет оказывать отрицательного воздействия на здоровье и безопасность указанного лица.

 

Глава VII

Финансовые гарантии ответственности судовладельца

 

Статья 20. Ответственность судовладельца

1. Судовладелец, ответственный за грузинское судно, должен обеспечить для судна наличие такой финансовой гарантии, которая будет достаточной для выплаты компенсации любому моряку в случае производственной травмы, болезни или смерти или длительной утраты трудоспособности в результате опасности. Предел компенсации должен определяться трудовым договором моряка или коллективным договором.

2. Судовладелец, ответственный за грузинское судно, должен возместить расходы моряка, трудоустроенного на этом судне, в период с даты начала трудовых отношений до даты завершения репатриации либо расходы по обеспечению услуг здравоохранения и медицинского обслуживания, вызванные его болезнью или травмой в период между этими датами, в следующих объемах:

а) расходы на лечение (включая обеспечение необходимыми лекарствами и лечебным оборудованием), питание вне дома и на проживание больного или получившего травму моряка до его выздоровления или объявления нетрудоспособным ввиду постоянного характера заболевания или травмы;

б) расходы по перевозке останков моряка, а при невозможности их перевозки – расходы на погребение в случае смерти на судне или на берегу в период действия трудового договора моряка;

в) расходы по обеспечению финансовой гарантии ввиду смерти или длительной утраты трудоспособности моряка в результате производственной травмы, болезни или опасности в целях выплаты компенсации, предусмотренной законодательством Грузии, трудовым договором моряка или коллективным договором.

3. Если моряк утратил трудоспособность в результате болезни или получения травмы, судовладелец обязан:

а) выплачивать моряку базовую заработную плату, предусмотренную трудовым договором моряка, в период его пребывания на судне или до его репатриации в соответствии со статьей 16 настоящего Закона;

б) выплачивать моряку заработную плату в объеме, предусмотренном коллективным договором, со дня его репатриации или списания на берег до полного выздоровления.

4. Обязательство, предусмотренное подпунктом «а» пункта 3 настоящей статьи, ограничивается 16 неделями со дня заболевания моряка или получения им травмы и прекращается в день, когда моряк сможет подать требование в рамках любой схемы – обязательного страхования от болезней, обязательного страхования от несчастных случаев или схемы компенсации работникам, пострадавшим во время несчастных случаев, если указанный моряк является членом какой-либо из данных схем.

5. Обязанность судовладельца по полной или частичной выплате заработной платы моряку, который в соответствии с подпунктом «б» пункта 3 настоящей статьи больше не находится на судне, ограничивается 16 неделями со дня заболевания моряка или получения им травмы и прекращается в день, когда моряк сможет подать требование в рамках любой схемы – обязательного страхования от болезней, обязательного страхования от несчастных случаев или схемы компенсации работникам, пострадавшим от несчастных случаев, если указанный моряк является членом какой-либо из данных схем.

6. Обязанность по выплате заработной платы моряку, предусмотренная настоящей статьей, не распространяется на судовладельца при наличии одного из следующих обстоятельств:

а) моряк получил травму не во время работы на судне;

б) болезнь, травма или смерть моряка являются следствием его умышленного деяния;

в) моряк осознанно скрыл информацию о состоянии своего здоровья при подписании трудового договора моряка.

7. Судовладелец или его представитель обязаны обеспечить хранение оставленных на судне вещей больного или получившего травму моряка либо умершего моряка и передачу их ему/наследнику умершего при первой же возможности.

8. Судовладелец вправе воспользоваться услугами действующего в Грузии лица, осуществляющего круинговую деятельность, в случае представления ему указанным лицом сертификата о признании лица, осуществляющего круинговую деятельность, выданного Агентством в соответствии со статьей 9 настоящего Закона.

 

Статья 21. Покрытие финансовых гарантий договорных обязательств

1. Финансовая гарантия, предусмотренная настоящим Законом, должна быть оформлена судовладельцем, а соответствующая сумма – выплачена/возмещена в виде страховки. Указанная финансовая гарантия как минимум:

а) должна полностью обеспечивать получение моряком компенсации, предусмотренной трудовым договором моряка, без каких-либо задержек/перебоев;

б) должна обеспечивать, чтобы в отношении моряка или его уполномоченного представителя не применялось какое-либо принуждение с целью принудить к согласию на получение меньшей суммы, чем предусмотрено трудовым договором моряка;

в) должна обеспечивать осуществление промежуточной выплаты/выплат моряку во избежание тяжелого материального положения моряка, когда ввиду длительной нетрудоспособности моряка усложняется точное определение компенсации, подлежащей получению им;

г) должна обеспечивать, чтобы никакая из сумм, подлежащих получению моряком, не ограничивала его другие права. При этом указанная сумма может быть использована судовладельцем для компенсации причиненного моряком ущерба, вытекающего из других жалоб моряка и возникшего в результате того же случая;

д) должна обеспечивать, чтобы компенсация, предусмотренная трудовым договором моряка, могла быть потребована самим пострадавшим моряком, его ближайшим родственником, правопреемником, назначенным моряком, или его уполномоченным представителем.

2. Договорное требование – это любое требование, связанное со смертью или длительной утратой трудоспособности моряка в результате производственной травмы, заболевания или опасности, как это установлено трудовым договором моряка и коллективным договором, которые распространяются на данного моряка.

3. Финансовая гарантия должна соответствовать всем договорным требованиям, которые возникают в том промежутке времени, на момент которого имеются документальные доказательства.

 

Статья 22. Доказательство финансовой гарантии

1. На судне, на которое распространяется действие настоящего Закона, должны храниться предусмотренные настоящим Законом доказательства финансовой гарантии, выданные лицом, предоставившим финансовую гарантию, а в случае выдачи больше одной финансовой гарантии – соответствующий документ, подтверждающий финансовую гарантию, представленный лицами, выдавшими каждую финансовую гарантию.

2. Копия/копии соответствующего документа, подтверждающего финансовую гарантию, предусмотренную пунктом первым настоящей статьи, размещаются на судне таким образом, чтобы они были доступны для всех находящихся на борту моряков.

3. Соответствующий документ, подтверждающий финансовую гарантию, предусмотренную пунктом первым статьи 20 настоящего Закона, должен быть составлен на английском языке либо к нему прилагается перевод на английский язык. В нем должна содержаться следующая информация:

а) данные о судне, в том числе, наименование/название судна; порт приписки; идентификационный номер IМО и опознавательный знак;

б) имя и адрес лица, выдавшего финансовую гарантию;

в) контактная информация лиц или службы, рассматривающих договорные требования моряков;

г) наименование/имя и фамилия судовладельца;

д) срок действия финансовой гарантии;

е) подтверждение лица, выдавшего финансовую гарантию, в том, что данная финансовая гарантия соответствует стандарту А4.2.1 Конвенции.

4. Действие финансовой гарантии не может быть прекращено до истечения указанного в ней срока действия, кроме случая, когда лицо, выдавшее финансовую гарантию, не менее чем за 30 дней письменно уведомляет Агентство о ее прекращении.

 

Статья 23. Рассмотрение жалобы, вытекающей из трудового договора моряка

Жалоба, поданная моряком, его ближайшим родственником, наследником или уполномоченным представителем, исходя из трудового договора моряка, должна быть принята, беспристрастно рассмотрена и справедливо разрешена. Стандартный приемо-сдаточный акт, определенный Конвенцией, применяется в отношении всех жалоб. Форма приемо-сдаточного акта утверждается нормативным актом Директора Агентства.

 

Глава VIII

Процедуры рассмотрения жалоб моряков

 

Статья 24. Жалобы, поданные моряками

1. Судовладелец должен обеспечить, чтобы на судне, за которое он несет ответственность, действовали справедливые, эффективные и быстрые процедуры рассмотрения поданных моряками жалоб о совершении предполагаемых нарушений требований настоящего Закона и Конвенции.

2. Моряк может воспользоваться правом подать жалобу по любому вопросу, который, по его мнению, нарушает требования Конвенции (в том числе, права моряка).

3. Помимо процедур рассмотрения и разрешения жалоб, предусмотренных настоящей статьей, моряки не ограничиваются в праве оспаривать нарушенные права другими доступными правовыми путями.

4. Ответные негативные действия, осуществленные судовладельцем или любыми другими лицами против моряка, подавшего жалобу (жалобщика), рассматриваются как преследование моряка и запрещаются.

5. Действующий на борту судна порядок процедур рассмотрения жалоб должен быть доступен всем морякам, работающим на судне.

6. Процедуры рассмотрения жалоб, действующие на судне, должны подразумевать следующее:

а) предоставлять возможность разрешить жалобу на первом же уровне. Моряк должен иметь право обращаться с жалобой непосредственно к капитану судна, а в случае необходимости – также к соответствующим посторонним лицам/органам;

б) предусматривать право моряка участвовать в процедурах рассмотрения жалоб вместе с сопровождающим лицом или посредством представителя, а также защищать моряка от возможного преследования за подачу жалобы;

в) содержать контактную информацию Агентства, а если Агентство не уполномочено в стране проживания моряка, – контактную информацию соответствующего компетентного органа, а также имена и фамилии лиц, находящихся на борту судна, которые могут с соблюдением конфиденциальности дать моряку беспристрастный совет в связи с его жалобой или (и) иным образом помочь ему ознакомиться с процедурами рассмотрения жалоб, действующими на судне.

7. Во избежание преследования моряка, подавшего жалобу, когда это практически возможно, процедуры рассмотрения жалоб должны поощрять назначение на борт судна лица, которое будет давать советы моряку, подавшему жалобу, в связи с доступными ему процедурами в случае его обращения с просьбой; указанное лицо также будет присутствовать на заседаниях и слушаниях, связанных с жалобой.

8. С учетом соответствующих статей коллективного договора, каждая процедура рассмотрения жалобы должна удовлетворять следующим минимальным требованиям:

а) жалоба должна быть написана на имя руководителя отделения, в котором работает моряк, подающий жалобу, или на имя непосредственно вышестоящего офицера;

б) руководитель отделения или вышестоящий офицер должны попытаться разрешить жалобу исходя из сложности рассматриваемого вопроса в заранее установленные сроки;

в) если руководитель отделения или вышестоящий офицер не смогут разрешить жалобу удовлетворительным для моряка способом, моряк вправе обратиться с жалобой к капитану судна. Капитан судна обязан рассмотреть вопрос лично;

г) моряк имеет право на присутствие сопровождающего лица или представителя в период рассмотрения жалобы;

д) жалоба и решение, принятое по ней, регистрируется, а их копии передаются заинтересованному моряку;

е) если жалобу невозможно разрешить на судне, вопрос передается на рассмотрение судовладельца, и ему определяется соответствующий срок для разрешения вопроса, в случае необходимости – путем консультаций с моряком или его уполномоченным представителем. В любом случае моряк вправе обращаться с жалобой непосредственно к капитану судна, судовладельцу и Агентству.

9. Если моряк решит обратиться с жалобой в Агентство, жалоба должна быть составлена в письменной форме. В ней указываются моряк, судовладелец, дата совершения предполагаемого нарушения и действия, осуществленные в соответствии с процедурами рассмотрения жалоб.

 

Глава IX

Администрирование

 

Статья 25. Надзор за деятельностью Агентства

1. Компетентный орган осуществляет надзор за деятельностью Агентства, относящейся к сфере действия настоящего Закона, путем проверки.

2. Проверка Агентства должна осуществляться не реже одного раза в 5 лет.

 

Статья 26. Пресечение подделки документов и иных незаконных деяний

1. Агентство должно разрабатывать и принимать соответствующие меры по пресечению подделки надлежащего свидетельства, соответствующего документа, подтверждающего финансовую гарантию, и других документов, предусмотренных настоящим Законом, а также иных незаконных деяний.

2. Агентство обязано сообщать правоохранительным органам о каждом случае подделки документов.

 

Статья 27. Государственный портовый контроль

1. Агентство правомочно направлять сотрудника Агентства на судно, заходящее в порт Грузии, для проверки наличия у судна свидетельства, подтверждающего соответствие действующим морским трудовым нормам, и деклараций о соблюдении морских трудовых норм. Указанные свидетельство и декларации должны выдаваться в соответствии с правилом 5.1.3 Конвенции.

2. Уполномоченный сотрудник Агентства вправе провести детальную проверку судна, если им будет установлено, что условия труда и проживания моряков на судне содержат прямую угрозу их здоровью и безопасности либо у него имеются разумные сомнения, что существующие несоответствия представляют собой серьезное нарушение требований Конвенции при наличии одного из следующих обстоятельств:

а) свидетельство, подтверждающее соответствие морским трудовым нормам, и декларации о соблюдении морских трудовых норм не представлены, подделаны, просрочены, не содержат необходимой информации или отсутствуют записи о промежуточных проверках;

б) существует явное основание, доказывающее, что условия труда и проживания моряков на судне не удовлетворяют требованиям Конвенции;

в) существует разумное сомнение в том, что судно сменило флаг во избежание выполнения требований Конвенции;

г) имеется жалоба на то, что условия труда и проживания моряков на судне, предположительно, не удовлетворяют требованиям Конвенции.

3. В случае наличия жалобы, предусмотренной пунктом 2 настоящей статьи, детальная проверка судна должна осуществляться в соответствии с Приложением А5-III к Конвенции. Проверку следует ограничить вопросом, предусмотренным жалобой, если не существует очевидного основания для расширения ареала проверки.

4. Если процедуры государственного портового контроля выявляют серьезные нарушения, судно не отвечает требованиям Конвенции и, по мнению Агентства, условия на судне явно содержат угрозу жизни, здоровью или безопасности моряков либо переросли в серьезное или неоднократное нарушение Конвенции (в том числе, прав моряков), Агентство правомочно запретить судну выход в море до тех пор, пока нарушения не будут устранены хотя бы до уровня, более не создающего угрозу жизни, здоровью или безопасности моряков.

5. Если путем процедур государственного портового контроля будут выявлены использование документа другим лицом или поддельный документ, незаконный документ подлежит незамедлительному изъятию. При этом следует проинформировать соответствующее компетентное ведомство государства происхождения моряка.

6. Должность лица, владеющего незаконным документом, предусмотренным пунктом 5 настоящей статьи, считается вакантной до трудоустройства лица с надлежащей квалификацией, отвечающего требованиям безопасного управления.

7. Агентство должно обеспечить, чтобы все соответствующие лица, в том числе, администрация порта и юридическое лицо публичного права, входящее в сферу управления Министерства финансов Грузии, – Служба доходов, Национальное агентство государства флага судна или Национальное агентство государства флага судна в Грузии, дипломатическое или консульское представительство государства флага судна Грузии были своевременно уведомлены о задержании судна, осуществленном в результате процедур государственного портового контроля.

 

Статья 28. Морской трудовой сертификат и декларация о соответствии морского труда

1. Агентство или наделенные делегированными полномочиями в соответствии с законодательством Грузии признанная организация или лицо выдают на судно, плавающее под Государственным флагом Грузии, морской трудовой сертификат.

2. Морской трудовой сертификат, который выдается в результате проведения инспектирования судна, подтверждает, что условия проживания и труда на судне соответствуют требованиям законодательства Грузии и Конвенции и меры, указанные в декларации о соответствии морского труда, приняты судовладельцем.

3. К морскому трудовому сертификату должна прилагаться декларация о соответствии морского труда.

4. Форма трудового сертификата и форма декларации о соответствии морского труда утверждаются нормативным актом Директора Агентства.

5. Если в результате проведения инспектирования Агентством или наделенными делегированными полномочиями в соответствии с законодательством Грузии признанной организацией либо лицом будет установлено, что судно удовлетворяет требованиям настоящего Закона и Конвенции, выдается или возобновляется морской трудовой сертификат.

6. Морской трудовой сертификат остается в силе в течение 5 лет после выдачи.

7. Допускается выдача временного сертификата на 6-месячный срок в случае:

а) смены флага судна;

б) смены судовладельца.

 

Глава Х

Административная ответственность за нарушение требований настоящего Закона

 

Статья 29. Нарушение условий труда моряка

1. Трудоустройство на борту судна лица, не достигшего 16-летнего возраста, или трудоустройство на судне лица, не достигшего 18-летнего возраста, с нарушением требования об ограничении, установленном для работы в ночную смену, или о запрете на трудоустройство на опасную работу –

влечет наложение на судовладельца штрафа в размере 5000 лари.

2. Деяние, предусмотренное пунктом первым настоящей статьи, совершенное в течение 1 года после наложения административного взыскания, –

влечет наложение штрафа в размере 10 000 лари.

3. Трудоустройство на судне моряка, не имеющего действующего медицинского свидетельства, –

 влечет наложение на судовладельца штрафа в размере 10 000 лари.

4. Деяние, предусмотренное пунктом 3 настоящей статьи, совершенное в течение 1 года после наложения административного взыскания, –

влечет наложение штрафа в размере 15 000 лари.

5. Подготовка или выдача медицинского свидетельства любым лицом или организацией с нарушением требований настоящего Закона или иных установленных стандартов –

влечет наложение на соответствующее лицо штрафа в размере 20 000 лари.

6. Деяние, предусмотренное пунктом 5 настоящей статьи, совершенное в течение 1 года после наложения административного взыскания, –

влечет наложение на лицо штрафа в размере 30 000 лари.

7. Трудоустройство на судне моряка, не прошедшего ознакомление тренировки, предусмотренные статьей 7 настоящего Закона, –

влечет наложение на судовладельца штрафа в размере 10 000 лари.

 

8. Деяние, предусмотренное пунктом 7 настоящей статьи, совершенное в течение 1 года после наложения административного взыскания, –

влечет наложение штрафа в размере 15 000 лари.

9. Трудоустройство на судне повара, не удовлетворяющего требованиям, предусмотренным статьей 8 настоящего Закона, –

влечет наложение на судовладельца штрафа в размере 10 000 лари.

10. Деяние, предусмотренное пунктом 9 настоящей статьи, совершенное в течение 1 года после наложения административного взыскания, –

влечет наложение штрафа в размере 15 000 лари.

11. Трудоустройство моряка лицом, осуществляющим круинговую деятельность, не признанным Агентством, либо трудоустройство моряка лицом, осуществляющим круинговую деятельность, с нарушением требования, предусмотренного статьей 9 настоящего Закона, –

влечет наложение на соответствующее лицо штрафа в размере 10 000 лари.

12. Деяние, предусмотренное пунктом 11 настоящей статьи, совершенное в течение 1 года после наложения административного взыскания, –

влечет наложение штрафа в размере 15 000 лари.

13. Невыдача моряку, находящемуся на судне, трудового договора моряка в нарушение требования, предусмотренного статьей 10 настоящего Закона, –

влечет наложение на судовладельца штрафа в размере 10 000 лари.

14. Деяние, предусмотренное пунктом 13 настоящей статьи, совершенное в течение 1 года после наложения административного взыскания, –

влечет наложение штрафа в размере 15 000 лари.

15. Неисполнение обязательств, взятых судовладельцем в отношении моряка по трудовому договору моряка, в том числе, невыплата заработной платы,–

влечет наложение на судовладельца штрафа в размере 10 000 лари.

16. Деяние, предусмотренное пунктом 15 настоящей статьи, совершенное в течение 1 года после наложения административного взыскания, –

влечет наложение штрафа в размере 15 000 лари.

17. Отказ моряку в предоставлении ежегодного оплачиваемого отпуска или в репатриации –

влечет наложение на судовладельца штрафа в размере 10 000 лари.

18. Деяние, предусмотренное пунктом 17 настоящей статьи, совершенное в течение 1 года после наложения административного взыскания, –

влечет наложение штрафа в размере 15 000 лари.

19. Отказ судовладельца в осуществлении репатриации моряка и обеспечении финансовой гарантии –

влечет наложение штрафа в размере 10 000 лари.

20. Деяние, предусмотренное пунктом 19 настоящей статьи, совершенное в течение 1 года после наложения административного взыскания, –

влечет наложение штрафа в размере 15 000 лари.

21. Отказ от выплаты компенсаций в связи с безработицей, предусмотренной статьей 17 настоящего Закона, в случае гибели судна –

влечет наложение на судовладельца штрафа в размере 10 000 лари.

22. Деяние, предусмотренное пунктом 21 настоящей статьи, совершенное в течение 1 года после наложения административного взыскания, –

влечет наложение штрафа в размере 15 000 лари.

23. Нарушение требований к здравоохранению и медицинскому обслуживанию, предусмотренных главой VI настоящего Закона, –

влечет наложение на судовладельца штрафа в размере 10 000 лари.

24. Деяние, предусмотренное пунктом 23 настоящей статьи, совершенное в течение 1 года после наложения административного взыскания, –

влечет наложение штрафа в размере 15 000 лари.

25. Нарушение требования о создании и функционировании эффективной системы рассмотрения жалоб моряков, предусмотренных статьей 24 настоящего Закона, –

влечет наложение на судовладельца штрафа в размере 10 000 лари.

26. Деяние, предусмотренное пунктом 25 настоящей статьи, совершенное в течение 1 года после наложения административного взыскания, –

влечет наложение штрафа в размере 15 000 лари.

27. Создание списка или иного механизма, препятствующих или делающих невозможным получение моряком работы, соответствующей его квалификации,–

влечет наложение на соответствующее лицо штрафа в размере 20 000 лари.

28. Деяние, предусмотренное пунктом 27 настоящей статьи, совершенное в течение 1 года после наложения административного взыскания, –

влечет наложение штрафа в размере 30 000 лари.

29. Нарушение норм безопасности труда –

влечет наложение на судовладельца штрафа в размере 10 000 лари.

30. Деяние, предусмотренное пунктом 29 настоящей статьи, совершенное в течение 1 года после наложения административного взыскания, –

влечет наложение штрафа в размере 20 000 лари.

 

Статья 30. Протоколы об административных правонарушениях

1. Агентство рассматривает административные правонарушения, предусмотренные статьей 29 настоящего Закона, и составляет протоколы о соответствующих административных правонарушениях.

2. Постановление, принятое по делу об административном правонарушении, постановление, принятое при рассмотрении дела об административном правонарушении по месту его совершения, могут быть обжалованы в 10-дневный срок после их вручения стороне. В случае пропуска указанного срока по уважительной причине этот срок может быть восстановлен органом (должностным лицом), уполномоченным рассматривать жалобу, по заявлению лица, в отношении которого принято постановление.

3. В случае неуплаты штрафа, предусмотренного статьей 29 настоящего Закона, в срок, определенный частью первой статьи 290 Кодекса Грузии об административных правонарушениях, на правонарушителя налагается пеня в двойном размере наложенного штрафа, а в случае неуплаты штрафа и пени в 30-дневный срок после наложения пени, штраф обращается к незамедлительному исполнению в соответствии с Законом Грузии «Об исполнительных производствах».

 

Глава XI

Переходные и заключительные положения

 

Статья 31. Переходные положения

1. Правительству Грузии до 1 января 2024 года обеспечить утверждение перечня видов деятельности/работ, которые могут создавать угрозу здоровью или безопасности моряков, не достигших 18-летнего возраста, при работе на судне.

2. Министру экономики и устойчивого развития Грузии до 1 января 2024 года обеспечить соответствие «Видов оказываемых юридических лицом публичного права – Агентством морского транспорта услуг, сроков, ставок платы, а также порядка и условий взимания платы и возврата уплаченных сумм платы», утвержденных приказом Министра экономики и устойчивого развития Грузии от 15 апреля 2011 года № 1-1/592 настоящему Закону.

3. Юридическому лицу публичного права – Национальной службе статистики Грузии до 1 января 2024 года обеспечить соответствие Национального классификатора Грузии «Виды экономической деятельности» настоящему Закону.

4. Юридическому лицу публичного права, входящему в систему Министерства экономики и устойчивого развития Грузии, – Агентству морского транспорта до 1 января 2024 года обеспечить:

а) соответствие надлежащих подзаконных нормативных актов Директора Агентства настоящему Закону;

б) утверждение Морского дисциплинарного устава;

в) утверждение Правил проживания и отдыха, питания и обслуживания питанием на борту судна;

г) утверждение стандартной формы справки о состоянии здоровья пациента;

д) утверждение формы приемо-сдаточного акта;

е) утверждение формы морского трудового сертификата;

ж) утверждение формы декларации о соответствии морского труда;

з) утверждение таблицы, отражающей условия работы на судне;

и) утверждение формата учета рабочих часов или часов отдыха моряка.

 

Статья 32. Введение Закона в действие

1. Настоящий Закон, за исключением статей первой–30 настоящего Закона, ввести в действие по опубликовании.

2. Статью первую–30 настоящего Закона, ввести в действие с 1 июля 2024 года.

 

Президент Грузии                                               Саломе Зурабишвили

 

Тбилиси

31 мая 2023 г.

№ 3042-XIтс-пXс

ри