Document structure
View explanations
Referenced documents
Document Highlights
Return back Consolidated versions (22/12/2018 - 15/07/2020)
1. საქართველოს სახმელეთო ტერიტორიაზე, მის ტერიტორიულ წყლებში, კონტინენტურ შელფსა და განსაკუთრებულ ეკონომიკურ ზონაში არსებული წიაღი საქართველოს ეროვნული სიმდიდრეა და მას სახელმწიფო იცავს.
2. წიაღი არის დედამიწის ქერქის ნაწილი, რომელიც გაშიშვლებულია მიწის ზედაპირზე ან მდებარეობს ნიადაგის ფენებსა და წყალსატევში, აგრეთვე ნიადაგის ფენისა და წყალსატევის ფსკერის ქვეშ და ხელმისაწვდომია შესწავლისა და ათვისებისათვის.
3. წიაღისეული არის წიაღში არსებული ბუნებრივი ან ტექნოგენური წარმონაქმნები ან/და მათი ერთობლიობა.
4. წიაღისეული, რომლის მოპოვება და გადამუშავება შესაძლებელია მეცნიერულ
-ტექნიკური განვითარების თანამედროვე დონეზე, ეკონომიკურად მიზანშეწონილია და ეკოლოგიურად მისაღებია, წარმოადგენს სასარგებლო წიაღისეულს, რომელშიც მისი დანიშნულებისა და გამოყენების სფეროების მიხედვით გამოიყოფა სათბობ-ენერგეტიკული, მადნეულის (შავი და ფერადი ლითონების მადნები), სამშენებლო მასალების, სამთო-ქიმიური ნედლეულის, მიწისქვეშა წყლებისა და არასაწვავი აირების და სხვა არამადნეული წიაღისეულის სახეობანი. მადნეულ სასარგებლო წიაღისეულში შეიძლება გამოიყოს ძირითადი და თანმდევი სასარგებლო წიაღისეული. ასეთ შემთხვევაში მადნეული სასარგებლო წიაღისეულის სახეობა განისაზღვრება მასში არსებული ძირითადი სასარგებლო წიაღისეულის მიხედვით. ძირითადი სასარგებლო წიაღისეული წარმოადგენს მადნეულ წიაღისეულში არსებულ იმ ძირითად სასარგებლო კომპონენტს, რომლის მოპოვების მიზნითაც ხდება საბადოს დამუშავება. მადანში არსებული ის კომპონენტები, რომელთა მოპოვება და გამოყენება ხდება ძირითად სასარგებლო წიაღისეულთან ერთად, წარმოადგენს თანმდევ სასარგებლო წიაღისეულს. ძირითადი და თანმდევი სასარგებლო წიაღისეული განისაზღვრება ამ კანონის 26-ე და 27-ე მუხლების შესაბამისად.
5. სასარგებლო წიაღისეულის საბადო არის წიაღის გარკვეულ ფარგლებში ბუნებრივად ან ტექნოგენურადკონცენტრირებული სასარგებლო წიაღისეული.
ამ კანონის მიზანია უზრუნველყოს წიაღისა და სასარგებლო წიაღისეულის რესურსების რაციონალური გამოყენება ბუნებრივი კანონზომიერებისა და გარემოს პოტენციური შესაძლებლობების, დღევანდელი და მომავალი თაობების ინტერესებისა და მდგრადი განვითარების პრინციპების გათვალისწინებით.
6. ბუნებრივი საბადო არის წიაღის უბანი მასში ბუნებრივად კონცენტრირებული სასარგებლო წიაღისეულით, რომლის დამუშავებაც ხელსაყრელია მისი მარაგების, სამთო-ტექნიკური პირობების, ოდენობის, ხარისხისა და სხვა პარამეტრების გამო.
7. ტექნოგენური საბადო არის სანაყაროთი, ტერიკონით, სალექარით, კუდსაცავით, სპეციალური საწყობებით, ბუნებრივი და ხელოვნური წყალსატევებით ან სხვა აკუმულაციური ფორმებით შექმნილი წიაღის უბანი, სადაც დაგროვილია სამთომომპოვებელი ან/და მეტალურგიული საწარმოების შედეგად წარმოქმნილი ტექნოლოგიური ან სხვა სახის, მათ შორის, ბუნებრივ და ხელოვნურ წყალსაცავებში დალექილი ნარჩენები, აგრეთვე წყალსაცავებში აკუმულირებული ჩამონატანი, სასარგებლო წიაღისეულის ტრანსპორტირებისას დანაკარგის სახით დარჩენილი მინერალური რესურსები, რომელთა ოდენობა, შემადგენლობა, თვისებები და სხვა პარამეტრები ხელსაყრელია მათი უშუალოდ მოპოვების ან/და გადამუშავების შემდეგ გამოყენებისათვის.
8. წიაღის უბანი არის წიაღის გეომეტრიზებული, სივრცობრივად როგორც მის სიღრმეში, ასევე ზედაპირზე, მთლიანად ან ნაწილობრივ შემოსაზღვრული ბლოკი, რომელიც მასში არსებული ბუნებრივი და ტექნოგენური წარმონაქმნებით სამთო ურთიერთობებში წარმოადგენს სახელმწიფო საკუთრების ობიექტს.
9. საბადოს დამუშავება არის სამთომოპოვებით და მასთან დაკავშირებულ სამუშაოთა ერთობლიობა, რომლითაც ხორციელდება სასარგებლო წიაღისეულის წიაღიდან ამოღების ტექნოლოგიური ციკლი.
10. წიაღის მოპოვება არის უშუალოდ ლიცენზიის მფლობელის ან დაქირავებული სუბიექტის მიერ ლიცენზიის მფლობელის სახსრებით განხორციელებული საბადოს დამუშავების შედეგად გარკვეული ოდენობის წიაღისეულის მოხმარება მისი პირდაპირი ან გადამუშავების შემდეგ რეალიზაციის მიზნით, საბადოს დამუშავების ხარჯების გაღებით და საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი გადასახდელების გადახდით.
საქართველოს 2002 წლის 1 მარტის კანონი №1319 - სსმ I, №5, 21.03.2002 წ., მუხ.33
საქართველოს 2005 წლის 22 აპრილის კანონი №1409 - სსმ I, №22, 18.05.2005 წ., მუხ.153
საქართველოს 2013 წლის 25 მარტის კანონი №495 – ვებგვერდი, 05.04.2013წ.
თავი პირველი. ზოგადი დებულებანი
მუხლი 1. საქართველოს კანონმდებლობა წიაღის შესახებ
1. საქართველოს კანონმდებლობა წიაღის შესახებ მოიცავს ამ კანონს და მისგან გამომდინარე სხვა საკანონმდებლო აქტებს, რომლებიც არეგულირებენ წიაღის, ნებისმიერი სახის სასარგებლო წიაღისეულის, მიწისქვეშა ბუნებრივი სიცარიელეების შესწავლასა და გამოყენებას, მომპოვებელ და გადამამუშავებელ წარმოებათა ნარჩენების (მათ შორის გადასახსნელი ქანების) გამოყენების, შენახვისა და დაცვის, აგრეთვე, მიწისქვეშა ნაგებობების მშენებლობის და ექსპლუატაციის პროცესში წარმოქმნილ ურთიერთობებს.
2. საქართველოში ნავთობისა და გაზის რესურსებით სარგებლობასთან დაკავშირებულ ოპერაციებს არეგულირებს საქართველოს კანონი „ნავთობისა და გაზის შესახებ.“, ხოლო მე-2-3 პუნქტები შესაბამისად ჩაითვალოს მე-3-4 პუნქტებად.
3. წიაღით სარგებლობის დროს ატმოსფერული ჰაერის, ზედაპირული წყლის და ცხოველთა სამყაროს გამოყენებასთან დაკავშირებულ ურთიერთობებს არეგულირებს საქართველოს შესაბამისი კანონმდებლობა, ხოლო მიწის გამოყენებასთან დაკავშირებულ ურთიერთობებს, მათ შორის, ტყით და სხვა მცენარეული საფარით დაფარული ფართობების წიაღით სარგებლობისათვის გამოყენების საკითხებს, არეგულირებს ეს კანონი და საქართველოს ტყის კოდექსი. წიაღით სარგებლობის პროცესში ტყისა და სხვა მცენარეული საფარის რესურსის გამოყენების პირობები დგინდება შესაბამისი ნორმატიული აქტების მოთხოვნათა გათვალისწინებით.
4. ეს კანონი მოქმედებს საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე.
საქართველოს 1999 წლის 16 აპრილის კანონი №1894 - სსმ I, №13(20), 01.05.1999 წ., მუხ.50
საქართველოს 2005 წლის 22 აპრილის კანონი №1409 - სსმ I, №22, 18.05.2005 წ., მუხ.153
მუხლი 2. საქართველოს წიაღის სტატუსი
1. საქართველოს წიაღი სახელმწიფო საკუთრებაა. აკრძალულია ყოველგვარი ქმედება, რომელიც პირდაპირ თუ ფარულად ხელყოფს წიაღზე სახელმწიფო საკუთრების უფლებას, ასეთი გარიგება კი ბათილია. მიწაზე საკუთრების უფლება არ ნიშნავს და არ იძლევა წიაღზე საკუთრების უფლებას.
2. წიაღის ის უბნები, რომლებიც გაცემულია ან შეიძლება გაიცეს სარგებლობისათვის, წარმოადგენენ წიაღით სარგებლობის ობიექტებს.
3. საქართველოში წიაღით სარგებლობა ფასიანია.
საქართველოს 2005 წლის 22 აპრილის კანონი №1409 - სსმ I, №22, 18.05.2005 წ., მუხ.153
მუხლი 3. წიაღის შესახებ ერთიანი სახელმწიფო ფონდი
1. წიაღის შესახებ ერთიან სახელმწიფო ფონდს შეადგენს საქართველოს ტერიტორიაზე, მის კონტინენტურ შელფზე, ტერიტორიულ წყლებსა და განსაკუთრებულ ეკონომიკურ ზონაში არსებული წიაღი, მიუხედავად იმისა, ხდებოდა, ხდება თუ მოხდება წიაღით სარგებლობა.
2. წიაღის შესახებ ერთიანი სახელმწიფო ფონდის მართვის წესს ამტკიცებს საქართველოს მთავრობა.
საქართველოს 2013 წლის 25 მარტის კანონი №495 – ვებგვერდი, 05.04.2013წ.
ეკონომიკური მნიშვნელობის გათვალისწინებით, წიაღისეული იყოფა განსაკუთრებული სახელმწიფო, სახელმწიფო და ადგილობრივი მნიშვნელობის ჯგუფებად, რომელთა განსაზღვრის წესსა და ნუსხას ამტკიცებს საქართველოს მთავრობა.
საქართველოს 2004 წლის 16 სექტემბრის კანონი №447 - სსმ I, №28, 07.10.2004 წ., მუხ.132
საქართველოს 2005 წლის 22 აპრილის კანონი №1409 - სსმ I, №22, 18.05.2005 წ., მუხ.153
საქართველოს 2013 წლის 25 მარტის კანონი №495 – ვებგვერდი, 05.04.2013წ.
საქართველოს 2013 წლის 25 მარტის კანონი №495 – ვებგვერდი, 05.04.2013წ.
1. წიაღით სარგებლობა მოიცავს:
ა) წიაღის შესწავლას;
ბ) სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვებას;
ბ1) სასარგებლო წიაღისეულის საბადოს დამუშავებას ან სასარგებლო წიაღისეულის გადამუშავებას;
გ) სამთომომპოვებელ საწარმოთა ნარჩენების გამოყენებას;
დ) მიწისქვეშა ბუნებრივი სიცარიელეების გამოყენებას, აგრეთვე სხვადასხვა დანიშნულების ისეთ მიწისქვეშა ნაგებობათა მშენებლობასა და ექსპლუატაციას (მათ შორის ნავთობის, გაზის, წარმოების ნარჩენების შესანახად და ჩამდინარე წყლების ჩასაშვებად), რომლებიც დაკავშირებული არ არის სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვებასთან;
ე) გეოლოგიური, მინერალოგიური, პალეონტოლოგიური კოლექციებისა და სამუზეუმო ექსპონატების შეგროვებას.
2. წიაღი სარგებლობაში გაიცემა მხოლოდ სათანადო ნებართვის (ლიცენზიის) საფუძველზე, გარდა ამ მუხლის მე-3 და მე-4 პუნქტებში აღნიშნული შემთხვევებისა.
3. ლიცენზიას არ საჭიროებს რეგიონალური, გეოლოგიური და გეოფიზიკური, გეოლოგიური აგეგმვის, სამეცნიერო-კვლევითი და სხვა სამუშაოების შესრულება, რომლებიც გამიზნულია წიაღის საერთო შესწავლის, მიწისძვრის პროგნოზირებისა და ვულკანური პროცესების კვლევის, გარემოს მდგომარეობის მონიტორინგის შექმნისა და გაძღოლის, მიწისქვეშა წყლების რეჟიმის კონტროლისათვის, აგრეთვე ყველა სხვა საქმიანობა, რომლებიც არ იწვევს წიაღის მთლიანობის არსებით დარღვევას. წიაღით ასეთი სახის სარგებლობა ექვემდებარება ამ კანონის 23-ე მუხლის შესაბამისად აღრიცხვას.
4. ლიცენზია საჭირო არ არის კერძო მფლობელობაში არსებული მიწის ნაკვეთის ფარგლებში მოსარგებლის მიერ საყოფაცხოვრებო დანიშნულებით ადგილობრივი მნიშვნელობის წიაღისეულის მოპოვებისათვის, მიწისქვეშა ნაგებობების მშენებლობისა და ექსპლუატაციისათვის.
საქართველოს 2002 წლის 1 მარტის კანონი №1319 - სსმ I, №5, 21.03.2002 წ., მუხ.33
საქართველოს 2013 წლის 25 მარტის კანონი №495 – ვებგვერდი, 05.04.2013წ.
მუხლი 7. სამთო და გეოლოგიური მინაკუთვნი
1. წიაღის უბანი სარგებლობისათვის გადაეცემა სამთო ან გეოლოგიური მინაკუთვნის სახით.
2. სამთო მინაკუთვნი არის ლიცენზიით სივრცობრივად განსაზღვრული წიაღის უბანი, რომლის ფარგლებშიც წიაღით მოსარგებლეს ეძლევა წიაღით სარგებლობის უფლება. სამთო მინაკუთვნი ლიცენზიის განუყოფელი ნაწილია და ავტომატურად მასთან ერთად გაიცემა.
3. გეოლოგიური მინაკუთვნი წარმოადგენს მხოლოდ შესწავლისათვის გადაცემულ წიაღის უბანს.
4. წიაღის უბანი გაიცემა სამთო მინაკუთვნის სახით, თუ ლიცენზია ანიჭებს მის მფლობელს სასარგებლო წიაღისეულის საბადოს დამუშავების, მიწისქვეშა ბუნებრივი სიცარიელეების გამოყენების და ისეთ მიწისქვეშა ნაგებობათა მშენებლობისა და ექსპლუატაციის უფლებას, რომლებიც არ არის დაკავშირებული სასარგებლო წიაღისეულის საბადოს დამუშავებასთან, აგრეთვე წიაღის იმ ობიექტების შექმნის უფლებას, რომლებიც საჭიროებს განსაკუთრებულ დაცვას. წიაღის უბანი სამთო მინაკუთვნის სახით გაიცემა აგრეთვე საბადოს დასამუშავებლად წიაღის ერთდროული შესწავლით.
5. აკრძალულია წიაღით სარგებლობა სამთო ან გეოლოგიური მინაკუთვნის ფარგლების გარეთ.
6. სამთო მინაკუთვნის საზღვრების დადგენისას გათვალისწინებულ უნდა იქნეს არა მარტო უბნის სიდიდე (სიგრძე, სიგანე, სიღრმე), არამედ სამუშაოს ტექნოლოგიური გავლენის ზონები, რაც დაკავშირებულია წიაღის გამოყენებასთან (მისასვლელი და საექსპლუატაციო სამთო გვირაბები, დამცავი მთელანები და სხვა. სამთო მინაკუთვნს უნდა ჰქონდეს შეზღუდვა სიღრმეში). თუ წიაღის უბანი გადაცემულია მიწისქვეშა წყლების საბადოს დასამუშავებლად, სამთო მინაკუთვნის საზღვრები წიაღში მოიცავს წყალშემცველ ჰორიზონტს და მიწის ზედაპირზე წარმოადგენს სანიტარიული დაცვის მკაცრი რეჟიმის ზონას. ამ შემთხვევაში მიწის ზედაპირზე სამთო და შესაბამისი მიწის მინაკუთვნის საზღვრები უნდა გადიოდეს მიწისქვეშა წყლების ბუნებრივი და ხელოვნური გამოსავლებიდან არანაკლებ 15 მეტრში. სამთო და მიწის მინაკუთვნების ზუსტი საზღვრების დადგენა ხორციელდება ლიცენზირების პროცესში, კონკრეტული სამთო-ტექნიკური პირობების გათვალისწინებით.
7. სამთო და გეოლოგიური მინაკუთვნების საზღვრებს ადგენს შესაბამისი ლიცენზიის გამცემი ადმინისტრაციული ორგანო.
საქართველოს 2002 წლის 1 მარტის კანონი №1319 - სსმ I, №5, 21.03.2002 წ., მუხ.33
საქართველოს 2004 წლის 16 სექტემბრის კანონი №447 - სსმ I, №28, 07.10.2004 წ., მუხ.132
საქართველოს 2013 წლის 25 მარტის კანონი №495 – ვებგვერდი, 05.04.2013წ.
1. სახელმწიფო საკუთრებაში არსებულ მიწებზე განთავსებულ წიაღით სარგებლობის ობიექტებს წიაღით სარგებლობის სახეობების მიხედვით უწესდებათ მიწის მინაკუთვნი, რომელიც გამოიყოფა წიაღით სარგებლობის უზრუნველყოფის მიზნით. მიწის მინაკუთვნი მოიცავს დასამუშავებელ საბადოს, მასთან დაკავშირებული წიაღისეულის საწყობებს, ფუჭი ქანის სანაყაროებს, აგრეთვე კუდებისა თუ სხვა ნარჩენების განთავსების ადგილებს და იგი განეკუთვნება სარეკულტივაციო მიწებს. კონკრეტული გეოლოგიური და სამთო-ტექნიკური პირობების გათვალისწინებით მიწის მინაკუთვნის დაწესების და მისი ზომების განსაზღვრის საკითხს განიხილავს შესაბამისი ლიცენზიის გამცემი ადმინისტრაციული ორგანო. დაწესებული მიწის მინაკუთვნი შეიტანება წიაღის შესახებ ერთიან სახელმწიფო ფონდში წიაღის შესახებ ერთიანი სახელმწიფო ფონდის მართვის წესის შესაბამისად, როგორც წიაღის ფონდის მიწები, რის შემდგომაც ხდება მათი აღრიცხვა საჯარო რეესტრში. წიაღის ფონდის მიწებზე შეიძლება წარმოებდეს ან დროებით არ წარმოებდეს წიაღით სარგებლობა. ამ კანონის 39-ე მუხლის თანახმად, დასაშვებია ტექნოგენური საბადოთი დაფარული მიწის ფართობების განაშენიანება, ხოლო წიაღით სარგებლობის სხვა ობიექტის დროებითი განაშენიანება დასაშვებია მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ დროის მოცემულ მონაკვეთში იგი არ გამოიყენება წიაღით სარგებლობისათვის. ისეთ შემთხვევაში, როცა რომელიმე ობიექტზე ან ობიექტის ნაწილზე ჯერ არ დაწყებულა წიაღით სარგებლობა, შესაძლებელია სასოფლო-სამეურნეო მიზნით მიწის შესაბამისი ფართობით სარგებლობა 1 წლამდე ვადით, ამ კანონის მოთხოვნათა გათვალისწინებით. აკრძალულია წიაღის ფონდის მიწების საკუთრების უფლებით, იჯარით ან სხვა ფორმით გაცემა საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს (შემდგომ − სამინისტრო) სისტემაში შემავალ საჯარო სამართლის იურიდიულ პირთან − წიაღის ეროვნულ სააგენტოსთან შეთანხმების გარეშე, ხოლო ლიცენზირებული ობიექტის შემთხვევაში – აგრეთვე ლიცენზიის მფლობელთან შეთანხმების გარეშე.
2. მიწის მინაკუთვნის ზომებს და მისი გამოყენების პირობებს კონკრეტული გეოლოგიური და სამთო-ტექნიკური პარამეტრების გათვალისწინებით განსაზღვრავს შესაბამისი ლიცენზიის გამცემი ადმინისტრაციული ორგანო.
3. (ამოღებულია – 25.03.2013, №495).
4. (ამოღებულია).
5. წიაღით სარგებლობის დასრულებისას ან წიაღით სარგებლობის სხვა მიზეზით შეწყვეტისას, თუ არ არსებობს წიაღით შემდგომი სარგებლობის პერსპექტივა, სარეკულტივაციო სამუშაოების ჩატარება ეკისრება წიაღით მოსარგებლეს, გარდა საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული შემთხვევებისა.
საქართველოს 2002 წლის 1 მარტის კანონი №1319 - სსმ I, №5, 21.03.2002 წ., მუხ.33
საქართველოს 2005 წლის 22 აპრილის კანონი №1409 - სსმ I, №22, 18.05.2005 წ., მუხ.153
საქართველოს 2005 წლის 23 ივნისის კანონი №1765 - სსმ I, №36, 11.07.2005 წ., მუხ.237
საქართველოს 2010 წლის 7 დეკემბრის კანონი №3890 - სსმ I, №72, 22.12.2010 წ.,მუხ.432
საქართველოს 2013 წლის 25 მარტის კანონი №495 – ვებგვერდი, 05.04.2013წ.
საქართველოს 2017 წლის 7 დეკემბრის კანონი №1676 – ვებგვერდი, 14.12.2017წ.
მუხლი 9. წიაღით სარგებლობის ლიცენზირება
1. წიაღით სარგებლობასთან დაკავშირებული ლიცენზირების საკითხები რეგულირდება „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“
საქართველოს კანონით, ნავთობისა და გაზის შესახებ“ საქართველოს კანონით, ამ კანონითა და შესაბამისი კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტებით.
2. (ამოღებულია – 25.03.2013, №495).
3. (ამოღებულია – 25.03.2013, №495).
4. (ამოღებულია – 25.03.2013, №495).
5. (ამოღებულია – 25.03.2013, №495).
6. (ამოღებულია – 25.03.2013, №495).
7. (ამოღებულია – 25.03.2013, №495).
8. ნებადართულია ერთდროულად წიაღით სხვადასხვა სახის სარგებლობის (შესწავლა, დამუშავება, სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვება-გადამუშავება, სამთამადნო და მასთან დაკავშირებული მრეწველობის ნარჩენების გადამუშავება და ა. შ.) ლიცენზიის გაცემა.
9. (ამოღებულია – 25.03.2013, №495).
10. (ამოღებულია – 25.03.2013, №495).
11. სასარგებლო წიაღისეულის ერთი საბადო წიაღით რამდენიმე მოსარგებლემ უნდა დაამუშაოს შეთანხმებული ტექნოლოგიური
სქემით, რომელიც გამორიცხავს მის არარაციონალურ გამოყენებას. აღნიშნული პირობები ლიცენზიის გამცემის მიერ ფიქსირდება
ლიცენზიაში და არის სალიცენზიო პირობა. თუ დადგენილი წესით ლიცენზიის ნაწილის გადაცემისას ან წიაღით სარგებლობისას
გამოვლინდება ერთიანი ტექნოლოგიური სქემით წიაღით სარგებლობის აუცილებლობა, ლიცენზიის გამცემი უფლებამოსილია
ლიცენზიის მფლობელს განუსაზღვროს შეთანხმებული ტექნოლოგიური სქემის გონივრულ ვადაში წარმოდგენის ვალდებულება.
ლიცენზიის გამცემი უფლებამოსილია ტექნოლოგიური სქემის არსებობისას წიაღით მოსარგებლეთა კოორდინაცია ან ტექნოლოგიური
სქემით გათვალისწინებული ვალდებულებების შესრულება, მათი შეთანხმების საფუძველზე, დააკისროს ლიცენზიის მფლობელებს
ან ერთ-ერთ მფლობელს.
12. ერთი და იგივე გეოლოგიური მინაკუთვნის საზღვრებში შეიძლება ჩატარდეს წიაღის შესწავლის სამუშაოები
შესწავლის სხვადასხვა მიმართულების ლიცენზიებით გეოლოგიური მინაკუთვნის მფლობელთან შეთანხმებით. გეოლოგიურ მინაკუთვნში არ ჩაირთვება მის გაცემამდე დაძიებული საბადოები და მათი დამუშავებისათვის ცალკე ლიცენზიით გაიცემა სამთო მინაკუთვნები შესაბამისი უფლებებით
სხვადასხვა ლიცენზიით.
13. სამთო მინაკუთვნის ფარგლებში წიაღით სარგებლობასთან დაკავშირებული საქმიანობა სხვა პირებმა შეიძლება განახორციელონ მხოლოდ ლიცენზიის მფლობელის თანხმობით მათ შორის დადებული ხელშეკრულების საფუძველზე.
14. (ამოღებულია – 25.03.2013, №495).
15. (ამოღებულია – 25.03.2013, №495).
16. (ამოღებულია – 25.03.2013, №495).
17. აკრძალულია მდინარეთა კალაპოტებიდან ინერტული სამშენებლო მასალების მოპოვება ან მათ მოპოვებაზე წიაღით სარგებლობის ლიცენზიის გაცემა ზღვის სანაპირო დაცვის ზოლის საზღვრებში და იმ შემთხვევაში, როდესაც ინერტული მასალის მოპოვება დაარღვევს მდინარის კალაპოტისა და ჰიდროტექნიკური ნაგებობების (კაშხალი, ხიდი, საყრდენი კედელი და ა.შ.) მდგრადობას, აგრეთვე კაშხლებიდან იმ მონაკვეთამდე, სადაც მდინარეს არ გააჩნია სათანადო რაოდენობის მყარი ნატანით მკვებავი დამატებითი შენაკადი. აკრძალულია აგრეთვე წიაღით სარგებლობა ამ მონაკვეთების მიმდებარე ჭალისზედა ტერასებზე მდინარის კალაპოტიდან 50 მეტრის ფარგლებში. მდინარის სხვა მონაკვეთებზე და მდინარეზე მოწყობილი წყალსაცავებიდან ინერტული სამშენებლო მასალების მოპოვება არ იკრძალება.
საქართველოს 2002 წლის 1 მარტის კანონი №1319 - სსმ I, №5, 21.03.2002 წ., მუხ.33
საქართველოს 2013 წლის 25 მარტის კანონი №495 – ვებგვერდი, 05.04.2013წ.
მუხლი 10. წიაღით სარგებლობის ვადები
1. (ამოღებულია – 25.03.2013, №495).
2. ლიცენზიის ვადები განისაზღვრება წიაღით სარგებლობის სახეების მიხედვით:
ა) ენერგეტიკული დანიშნულების წიაღისეულისათვის – 45 წლამდე;
ბ) შავი და ფერადი ლითონების მადნებისათვის – 40 წლამდე;
გ) სამშენებლო მასალებისათვის – 30 წლამდე;
დ) სხვა არამადნეული წიაღისეულისათვის – 30 წლამდე;
ე) მიწისქვეშა წყლებისათვის და ბუნებრივი არასაწვავი აირებისათვის – 25 წლამდე;
ვ) წიაღისეულის მოპოვებასთან დაუკავშირებელი ნაგებობების მშენებლობისათვის – 45 წლამდე;
ზ) წიაღის შესწავლისათვის – 5 წლამდე.
3. (ამოღებულია – 25.03.2013, №495).
4. (ამოღებულია).
5. (ამოღებულია).
6. (ამოღებულია – 25.03.2013, №495).
საქართველოს 2002 წლის 1 მარტის კანონი №1319 - სსმ I, №5, 21.03.2002 წ., მუხ.33
საქართველოს 2005 წლის 22 აპრილის კანონი №1409 - სსმ I, №22, 18.05.2005 წ., მუხ.153
საქართველოს 2005 წლის 25 ნოემბრის კანონი №2148 - სსმ I, №51, 06.12.2005 წ., მუხ.338
საქართველოს 2009 წლის 20 ნოემბრის კანონი №2114 - სსმ I, №36, 20.112009 წ., მუხ.274
საქართველოს 2013 წლის 25 მარტის კანონი №495 – ვებგვერდი, 05.04.2013წ.
1. წიაღით მოსარგებლე შეიძლება იყოს ნებისმიერი ფიზიკური ან იურიდიული პირი, „საქართველოს მთავრობის სტრუქტურის, უფლებამოსილებისა და საქმიანობის წესის შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული სამინისტრო ან მის გამგებლობაში არსებული სახელმწიფო საქვეუწყებო დაწესებულება, კანონით გათვალისწინებული სხვა ორგანიზაციული წარმონაქმნი, რომელიც არ არის იურიდიული პირი.
2. წიაღით მოსარგებლენი სარგებლობენ ლიცენზიაში ჩამოთვლილი ყველა უფლებით და პასუხს აგებენ მისი პირობების დაცვაზე.
საქართველოს 2013 წლის 25 მარტის კანონი №495
– ვებგვერდი, 05.04.2013წ.
მუხლი 12. წიაღით მოსარგებლის უფლებები
1. წიაღით მოსარგებლეს უფლება აქვს:
ა) ისარგებლოს წიაღისეულით ლიცენზიის შესაბამისად მისთვის გამოყოფილი სამთო მინაკუთვნის ფარგლებში;
ბ) გამოყოფილი მიწის მინაკუთვნის ფარგლებში ლიცენზიით განსაზღვრული მიზნებისათვის აწარმოოს მეურნეობა მისთვის სასურველი ფორმით, თუ ეს არ ეწინააღმდეგება მოქმედ კანონმდებლობას;
გ) (ამოღებულია – 25.03.2013, №495);
დ) ისარგებლოს მოპოვებული წიაღისეულის და მასთან დაკავშირებული გადამამუშავებელი წარმოების ნარჩენებით, თუ ასეთი რამ შეზღუდული არ არის ლიცენზიით;
ე) მისთვის ლიცენზიით გამოყოფილი სამთო მინაკუთვნის ფარგლებში საკუთარი სახსრებით შეისწავლოს წიაღი დამატებითი ლიცენზიის გარეშე;
ვ) მიმართოს ლიცენზიის გამცემ ადმინისტრაციულ ორგანოს ლიცენზიით განსაზღვრული პირობების შესაცვლელად, თუ წარმოიქმნა არსებითად განსხვავებული მდგომარეობა.
2. (ამოღებულია – 25.03.2013, №495).
საქართველოს 2005 წლის 25 ნოემბრის კანონი №2148 - სსმ I, №51, 06.12.2005 წ., მუხ.338
საქართველოს 2013 წლის 25 მარტის კანონი №495 – ვებგვერდი, 05.04.2013წ.
მუხლი 13. წიაღით მოსარგებლის მოვალეობები
1. წიაღით მოსარგებლე ვალდებულია:
ა) ისარგებლოს წიაღით მხოლოდ ლიცენზიით განსაზღვრული მიზნებისათვის;
ბ) უზრუნველყოს წიაღისეული რესურსების რაციონალური და კომპლექსური გამოყენება, გარემოსა და წიაღის დაცვა;
გ) განუხრელად დაიცვას სამუშაოთა წარმოების უსაფრთხოების წესები;
დ) უზრუნველყოს წიაღით სარგებლობასთან დაკავშირებულ სამუშაოთა წარმოებისას წიაღის, ატმოსფერული ჰაერის, წყლის, მიწის, ტყის, დაცული ტერიტორიების, ისტორიისა და კულტურის ძეგლებისა და სხვადასხვა დანიშნულების შენობა-ნაგებობების მავნე ზემოქმედებისაგან დაცვა დადგენილი ნორმების მიხედვით;
ე) შეისწავლოს წიაღი კომპლექსურად, უზრუნველყოს შესაბამისი გეოლოგიური, სამარკშეიდერო და სხვა დოკუმენტაციის წარმოება და შენახვა;
ვ) წიაღის შესახებ ერთიან სახელმწიფო ფონდს წარუდგინოს ნებისმიერი დოკუმენტი დაძიებული, მოპოვებული და წიაღში დარჩენილი მარაგების, წიაღისეულში არსებული კომპონენტების, აგრეთვე წიაღით სარგებლობის სხვა ობიექტების შესახებ;
ზ) უზრუნველყოს საძიებო სამთო გვირაბებისა და ჭაბურღილების ისეთ მდგომარეობაში შენარჩუნება (კონსერვაცია), რომ შესაძლებელი იყოს მომავალში მათი გამოყენება, გამოყენებისათვის უვარგისი კი გაანადგუროს დადგენილი წესით;
თ) შეაჩეროს სამუშაოები წიაღით სარგებლობისას იშვიათი მეცნიერული ან ესთეტიკური ფასეულობის ობიექტების აღმოჩენის შემთხვევაში და დაუყოვნებლივ აცნობოს ამის შესახებ შესაბამის სახელმწიფო ორგანოებს;
ი) დაიცვას და საჭიროების შემთხვევაში საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით მოიყვანოს წიაღით სარგებლობის შედეგად დაზიანებული მიწის ნაკვეთები უსაფრთხო და გამოსადეგ მდგომარეობაში;
კ) შეასრულოს საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი სხვა მოთხოვნები.
2. თუ ლიცენზიის გაცემის შემდეგ აღმოჩნდა სასარგებლო წიაღისეულისა და მისი თანმხლები ძვირფასი კომპონენტების ახალი სახეობები ან სხვაობა სასარგებლო წიაღისეულის დამტკიცებულ და რეალურად არსებულ მარაგებს შორის, ან შეიცვალა წიაღით სარგებლობასთან დაკავშირებული სხვა პირობები, სასარგებლო წიაღისეულის საბადოების მარაგები ექვემდებარება ხელახალ დამტკიცებას.
საქართველოს 2013 წლის 25 მარტის კანონი №495 – ვებგვერდი, 05.04.2013წ.
მუხლი 14. წიაღით სარგებლობის უფლების ძალადაკარგულად მიჩნევა
1. წიაღით სარგებლობის უფლება ძალადაკარგულად შეიძლება იქნეს მიჩნეული:
ა) აუქციონის პირობების უხეში დარღვევისას;
ბ) ლიცენზიასთან დაკავშირებული გადასახდელების გადახდაზე უარის თქმისას;
გ) „კონკურენციის შესახებ“ საქართველოს კანონის მოთხოვნათა დარღვევისას;
დ) სალიცენზიო პირობების უკანონო ლიბერალიზაციისა და გადასახდელების შემცირების მიზნით გარიგების ფაქტის დადგენისას;
ე) რომელიმე პრეტენდენტისათვის უკანონო შეღავათების მინიჭებისას;
ვ) სამთომომპოვებელი საწარმოს კონსერვაციისას ან სამთომომპოვებელი საწარმოსა და ჭაბურღილების კონსერვაციის პირობების დარღვევისას, რამაც შეიძლება გამოიწვიოს სასარგებლო წიაღისეულის საბადოს დაზიანება;
ზ) თუ წიაღით სარგებლობის შედეგად წიაღით სარგებლობასთან დაკავშირებულ სამუშაოთა მოქმედების ზონაში მომუშავე ან მცხოვრები ადამიანების სიცოცხლესა და ჯანმრთელობას შეიძლება საფრთხე შეექმნას;
თ) თუ წიაღით მოსარგებლე არ შეუდგა წიაღით სარგებლობას ლიცენზიით დადგენილ ვადებში და დადგენილი მოთხოვნების შესაბამისად;
ი) საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული სხვა საფუძვლების არსებობისას.
2. წიაღით სარგებლობის უფლების შეწყვეტისას, საჭიროების შემთხვევაში, უნდა განხორციელდეს სასარგებლო წიაღისეულის მომპოვებელი საწარმოს ან სხვა დანიშნულების მიწისქვეშა ნაგებობის სრული ან ნაწილობრივი კონსერვაცია დადგენილი წესით. ამ მიზნით ლიცენზიის გამცემი ლიცენზიის მფლობელს იმავდროულად განუსაზღვრავს გონივრულ ვადას, ხოლო ლიკვიდაციის ან კონსერვაციის ხარჯები საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით ეკისრება წიაღით მოსარგებლეს, გარდა ამ მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევისა.
3. თუ ამ მუხლის პირველი პუნქტის „ზ“ ქვეპუნქტში აღნიშნული გარემოება არ არის გამოწვეული წიაღით მოსარგებლის მიერ, წიაღით სარგებლობის უფლების შეწყვეტისას სასარგებლო წიაღისეულის მომპოვებელი საწარმოს ან სხვა დანიშნულების მიწისქვეშა ნაგებობის სრული ან ნაწილობრივი კონსერვაცია ხორციელდება საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით.
4. სასარგებლო წიაღისეულის მომპოვებელი საწარმოს ან სხვა დანიშნულების მიწისქვეშა ნაგებობის ლიკვიდაციის ან კონსერვაციის დროს გეოლოგიური, სამარკშეიდერო ან სხვა დოკუმენტაცია, რომელიც ასახავს სამუშაოთა დამთავრების მომენტში არსებულ სიტუაციას, წიაღის შესახებ ერთიან სახელმწიფო ფონდში ასახვის მიზნით გადაეცემა შესაბამის ადმინისტრაციულ ორგანოს.
5. კონსერვაციის დრო შედის ლიცენზიის მოქმედების საერთო ვადაში.
6. ობიექტური გარემოებების არსებობისას ლიცენზიის მფლობელს შეუძლია დროებით შეაჩეროს სამუშაოები და დადგენილი დროით დააკონსერვოს სამთომომპოვებელი საწარმო ან განახორციელოს მისი ლიკვიდაცია ლიცენზიის გამცემის თანხმობის შემთხვევაში. კონსერვაციის დრო შედის ლიცენზიის მოქმედების საერთო ვადაში.
7. ლიცენზიის გაუქმება ავტომატურად იწვევს სამთო, გეოლოგიურ და მიწის მინაკუთვნებზე ლიცენზიის მფლობელის უფლებათა გაუქმებას. წიაღით ყოფილ მოსარგებლეს უფლება აქვს, სამთო, გეოლოგიურ და მიწის მინაკუთვნებზე განთავსებული ის მიწისზედა და მიწისქვეშა ნაგებობები, რომელთა მოშლაც საფრთხეს არ უქმნის წიაღის დაცვას, დადგენილ ვადებში გაასხვისოს წიაღით ახალ მოსარგებლეზე ან განახორციელოს მათი დემონტაჟი, ხოლო თუ მიწისზედა და მიწისქვეშა ნაგებობების დემონტაჟი საფრთხეს უქმნის წიაღის დაცვას – განახორციელოს მათი ფინანსური და ფიზიკური ლიკვიდაცია არსებული წესებისა და ნორმების შესაბამისად. ნებისმიერი სხვა ქმედება ჩაითვლება წიაღზე სახელმწიფო საკუთრების უფლების ხელყოფად და გამოიწვევს წიაღით ყოფილი მოსარგებლის პასუხისმგებლობას. წიაღით ყოფილ მოსარგებლეს პასუხისმგებლობა არ დაეკისრება, თუ იგი ფინანსურად ლიკვიდირებულ ნაგებობას ფიზიკური ლიკვიდაციის გარეშე სახელმწიფოს თანხმობით უსასყიდლოდ გადასცემს სახელმწიფოს. ამ წესით სახელმწიფო საკუთრებაში გადასული ობიექტებით სარგებლობის უფლება წიაღით ახალ მოსარგებლეზე გაიცემა ლიცენზიით, სამთო და მიწის მინაკუთვნების გამოყოფასთან ერთად.
საქართველოს 2012 წლის 8 მაისის კანონი №6154 - ვებგვერდი, 25.05.2012წ.
საქართველოს 2013 წლის 25 მარტის კანონი №495 – ვებგვერდი, 05.04.2013წ.
საქართველოს 2013 წლის 25 მარტის კანონი №495 – ვებგვერდი, 05.04.2013წ.
საქართველოს 2002 წლის 1 მარტის კანონი №1319 - სსმ I, №5, 21.03.2002 წ., მუხ.33
საქართველოს 2013 წლის 25 მარტის კანონი №495
– ვებგვერდი, 05.04.2013წ.
მუხლი 17. ლიცენზიის გაცემის წესი
სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვების ლიცენზია გაიცემა „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილი წესით.
საქართველოს 2005 წლის 23 ივნისის კანონი №1765 - სსმ I, №36, 11.07.2005 წ., მუხ.237
საქართველოს 2013 წლის 25 მარტის კანონი №495 – ვებგვერდი, 05.04.2013წ.
საქართველოს 2004 წლის 29 დეკემბრის კანონი №859 - სსმ I, №6, 19.01.2005 წ., მუხ.30
საქართველოს 2013 წლის 25 მარტის კანონი №495 – ვებგვერდი, 05.04.2013წ.
საქართველოს 2004 წლის 16 სექტემბრის კანონი №447 - სსმ I, №28, 07.10.2004 წ., მუხ.132
საქართველოს 2005 წლის 23 ივნისის კანონი №1765 - სსმ I, №36, 11.07.2005 წ., მუხ.237
საქართველოს 2013 წლის 25 მარტის კანონი №495
– ვებგვერდი, 05.04.2013წ.
სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვების ლიცენზიის ფორმას ამტკიცებს საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრი (შემდგომ – მინისტრი).
საქართველოს 2002 წლის 1 მარტის კანონი №1319 - სსმ I, №5, 21.03.2002 წ., მუხ.33
საქართველოს 2004 წლის 16 სექტემბრის კანონი №447 - სსმ I, №28, 07.10.2004 წ., მუხ.132
საქართველოს 2005 წლის 23 ივნისის კანონი №1765 - სსმ I, №36, 11.07.2005 წ., მუხ.237
საქართველოს 2013 წლის 25 მარტის კანონი №495 – ვებგვერდი, 05.04.2013წ.
საქართველოს 2017 წლის 7 დეკემბრის კანონი №1676 – ვებგვერდი, 14.12.2017წ.
თავი მესამე. სახელმწიფო მართვა
მუხლი 21. წიაღით სარგებლობის სახელმწიფო მართვა
1. წიაღით სარგებლობის სფეროში ერთიანი სახელმწიფო პოლიტიკის განხორციელების მიზნით საქართველოში მოქმედებს წიაღით სარგებლობის მართვის ერთიანი სახელმწიფო სისტემა, რომლის მიზანია:
ა) წიაღით რაციონალური სარგებლობის სახელმწიფო პოლიტიკის განხორციელების უზრუნველყოფა;
ბ) ყველა იურიდიული და ფიზიკური პირისათვის წიაღით სარგებლობის თანაბარი შესაძლებლობების უზრუნველყოფა;
გ) თავისუფალი ეკონომიკური კავშირების განვითარება, წიაღით სარგებლობის სფეროში კონკურენციის პოლიტიკის განხორციელება;
დ) წიაღით მოსარგებლეთა, მათ შორის, უცხოელების, აუცილებელი გარანტიებით უზრუნველყოფა და წიაღით სარგებლობაზე მათი უფლებების დაცვა.
2. საქართველოში წიაღით სარგებლობის სახელმწიფო მართვას ახორციელებენ სამინისტრო და მის სისტემაში შემავალი შესაბამისი დაწესებულებები თავიანთი კომპეტენციის ფარგლებში.
3. საქართველოში წიაღით სარგებლობის სახელმწიფო მართვა ხორციელდება წიაღით სარგებლობის აღრიცხვის, ლიცენზირების, კონტროლისა და ზედამხედველობის მეშვეობით.
საქართველოს 2002 წლის 1 მარტის კანონი №1319 - სსმ I, №5, 21.03.2002 წ., მუხ.33
საქართველოს 2012 წლის 8 მაისის კანონი №6154 - ვებგვერდი, 25.05.2012წ.
საქართველოს 2013 წლის 25 მარტის კანონი №495 – ვებგვერდი, 05.04.2013წ.
მუხლი 22. წიაღით სარგებლობის სახელმწიფო მართვის ამოცანები
1. წიაღით სარგებლობის სახელმწიფო მართვის ამოცანას წარმოადგენს წიაღის კომპლექსური და რაციონალური გამოყენება, წიაღისა და გარემოს დაცვა, აგრეთვე, წიაღით სარგებლობის პროცესში წარმოშობილი ურთიერთობების სახელმწიფო რეგულირება, სასარგებლო წიაღისეულის ბაზის შექმნა.
2. წიაღით სარგებლობის სახელმწიფო მართვის ამოცანათა შესრულების მიზნით ხდება:
სასარგებლო წიაღისეულის სახეობების მოპოვების დასაშვები ოდენობის დადგენა;
სასარგებლო წიაღისეულის ნედლეულის ბაზის განვითარება;
ისეთი უბნების განსაზღვრა, რომელთა გამოყენება შესაძლებელია წიაღისეულის მოპოვებისაგან განსხვავებული მიზნებისათვის;
წიაღით სარგებლობის ეკონომიკური საფუძვლების განსაზღვრა;
წიაღის შესწავლისა და დაცვის, მისი რესურსების კომპლექსურად და რაციონალურად გამოყენების, წიაღით სარგებლობასთან დაკავშირებულ სამუშაოთა უსაფრთხო წარმოების სფეროში სტანდარტებისა და ნორმების დადგენა და მათი შესრულების კონტროლი და ზედამხედველობა.
მუხლი 23. აღრიცხვის სახელმწიფო სისტემა
1. წიაღის შესწავლის სამუშაოები, წიაღისეულის საბადოები, მისი მარაგები და რესურსები, მიწისქვეშა ნაგებობათა მშენებლობა და ექსპლუატაცია, აგრეთვე წიაღის უბნების გამოყენება, რაც არ არის დაკავშირებული წიაღისეულის მოპოვებასთან, ექვემდებარება წიაღის შესახებ ერთიან სახელმწიფო ფონდში აღრიცხვას.
2. წიაღის შესახებ ერთიანი სახელმწიფო ფონდი აწარმოებს წიაღით სარგებლობის ყველა ობიექტის კადასტრს და სასარგებლო წიაღისეულის ბალანსს.
3. წიაღით ყველა მოსარგებლე ვალდებულია წიაღით სარგებლობასთან დაკავშირებული ნებისმიერი ინფორმაცია გადასცეს ლიცენზიის გამცემ ადმინისტრაციულ ორგანოს. იმავდროულად, წიაღით ყველა მოსარგებლე ვალდებულია წიაღის შესახებ მათ ხელთ არსებული ნებისმიერი ინფორმაცია უსასყიდლოდ გადასცეს წიაღის შესახებ ერთიან სახელმწიფო ფონდს.
4. წიაღით სარგებლობის პროექტების, საბადოთა დამუშავების ტექნოლოგიური სქემებისა და სამთო სამუშაოთა განვითარების გეგმების შედგენის წესს ამტკიცებს მინისტრი.
საქართველოს 2002 წლის 1 მარტის კანონი №1319 - სსმ I, №5, 21.03.2002 წ., მუხ.33
საქართველოს 2013 წლის 25 მარტის კანონი №495
– ვებგვერდი, 05.04.2013წ.
მუხლი 24. წიაღის სახელმწიფო კადასტრი
წიაღის სახელმწიფო კადასტრი უნდა შეიცავდეს სამთო-ტექნიკურ, ჰიდროგეოლოგიურ, ეკოლოგიურ, გეოლოგიურ, ეკონომიკურ და სხვა სახის მონაცემებს სასარგებლო წიაღისეულის საბადოებისა თუ ყველა ცალკეული გამოვლინების შესახებ, აგრეთვე, წიაღის იმ უბნების შესახებ, რომელთა გამოყენება შესაძლებელია სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვებისაგან განსხვავებული მიზნებისათვის და აგრეთვე წიაღით სარგებლობის ყველა სხვა ობიექტის შესახებ.
მუხლი 25. სასარგებლო წიაღისეულის მარაგების სახელმწიფო ბალანსი
სასარგებლო წიაღისეულის მარაგების სახელმწიფო ბალანსი უნდა შეიცავდეს მონაცემებს საბადოებზე ყველა სახის წიაღისეულის მარაგების ოდენობის, ხარისხისა და შესწავლის, სამრეწველო ათვისების დონის, მისი განლაგების, მოპოვების, დანაკარგებისა და დადგენილი მარაგების, აგრეთვე გამოკვლეული მარაგით მრეწველობის უზრუნველყოფის შესახებ.
მუხლი 26. სასარგებლო წიაღისეულის კონდიციები
სასარგებლო წიაღისეულის კონდიციები წარმოადგენს წიაღის დამუშავებისათვის აუცილებელ ტექნიკურ-ეკონომიკურად დასაბუთებულ მოთხოვნათა ერთობლიობას.
კონდიციებში გათვალისწინებული უნდა იყოს როგორც ძირითადი, ისე მისი თანმდევი სასარგებლო წიაღისეულის კომპლექსური გამოყენება.
მუხლი 27. სასარგებლო წიაღისეულის მარაგების დამტკიცება
1. შესწავლილი სასარგებლო წიაღისეულის საბადოების, აგრეთვე მათი დამუშავების პროცესში დამატებით გამოვლენილი სასარგებლო წიაღისეულის მარაგებს ამტკიცებს სამინისტროსთან არსებული მარაგების სახელმწიფო უწყებათაშორისი კომისია. სასარგებლო წიაღისეულის მარაგების სახელმწიფო უწყებათაშორისი კომისიის დებულებასა და შემადგენლობას ამტკიცებს საქართველოს მთავრობა.
3. მარაგების სახელმწიფო უწყებათაშორისი კომისიის დასკვნა სასარგებლო წიაღისეულის მოძიებული მარაგების სახელმწიფო ბალანსზე აყვანის ერთადერთი საფუძველია.
საქართველოს 2013 წლის 25 მარტის კანონი №495 – ვებგვერდი, 05.04.2013წ.
მუხლი 28. სასარგებლო წიაღისეულის მარაგების სახელმწიფო ბალანსიდან ჩამოწერა
სასარგებლო წიაღისეულის საბადოზე მოპოვებული სასარგებლო წიაღისეულის რაოდენობა, აგრეთვე სასარგებლო წიაღისეულის მარაგი, რომელმაც დაკარგა სამრეწველო მნიშვნელობა ან რომელიც არ დადასტურდა შემდგომი გეოლოგიურ-სადაზვერვო სამუშაოების ან საბადოს დამუშავების დროს, უნდა ჩამოიწეროს წიაღისეულის სახელმწიფო ბალანსიდან. მარაგების სახელმწიფო უწყებათაშორისი კომისიის დასკვნა სასარგებლო წიაღისეულის მარაგების სახელმწიფო ბალანსიდან ჩამოწერის ერთადერთი საფუძველია.
საქართველოს 2002 წლის 1 მარტის კანონი №1319 - სსმ I, №5, 21.03.2002 წ., მუხ.33
საქართველოს 2013 წლის 25 მარტის კანონი №495
– ვებგვერდი, 05.04.2013წ.
მუხლი 29. საკუთრება წიაღის შესახებ ინფორმაციაზე
ინფორმაცია წიაღის გეოლოგიური აგებულების, წიაღისეულის მარაგებისა და რესურსების, საბადოს დამუშავების სამთო-ტექნიკური პირობებისა და სხვა თვისებების ან პარამეტრების შესახებ, წარმოადგენს იმ სუბიექტის საკუთრებას, რომლის სახსრებითაც არის მოპოვებული ეს ინფორმაცია.
შეიძლება წიაღისა და წიაღისეულის შესახებ გეოლოგიური ან სხვა სახის ინფორმაციის გაყიდვა ან შესყიდვა.
საქართველოს კანონმდებლობა იცავს საკუთრების უფლებას წიაღისა და წიაღისეულის შესახებ გეოლოგიურ ან სხვა ინფორმაციაზე.
დაუშვებელია სახელმწიფო საინფორმაციო ფონდებში შეტანილი ინფორმაციის გაცემა სხვა იურიდიულ და ფიზიკურ პირზე ინფორმაციის მესაკუთრის თანხმობის გარეშე.
საქართველოს 2004 წლის 16 სექტემბრის კანონი №447 - სსმ I, №28, 07.10.2004 წ., მუხ.132
საქართველოს 2013 წლის 25 მარტის კანონი №495
– ვებგვერდი, 05.04.2013წ.
მუხლი 31. სახელმწიფო ზედამხედველობა და კონტროლი წიაღით სარგებლობაზე
1. წიაღზე, მის მდგომარეობასა და სარგებლობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობისა და კონტროლის ძირითადი მიზანია დაადგინონ, როგორ ასრულებენ წიაღით მოსარგებლენი წიაღის შესახებ კანონმდებლობის მოთხოვნებს და გამოვლენილი დარღვევების აღმოსაფხვრელად მიიღონ კანონმდებლობით გათვალისწინებული ზომები.
2. წიაღით სარგებლობის სახელმწიფო კონტროლსა და ზედამხედველობას ექვემდებარება:
ა) ნებისმიერი წიაღით მოსარგებლის მოქმედება, რომელიც დაკავშირებულია წიაღით სარგებლობასთან;
ბ) წიაღის შესწავლის ნებისმიერი სტადია, ჰიდროგეოლოგიური, საინჟინრო-გეოლოგიური, გეოფიზიკური, გეოქიმიური, გეოეკოლოგიური და სხვა სამუშაოები, წიაღის შესწავლის სამუშაოთა მიმართულება, მეთოდიკა, კომპლექსურობა და ხარისხი;
გ) სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვება და გადამუშავება როგორც ბუნებრივი, ასევე ტექნოგენური წარმოშობის საბადოებიდან;
დ) წიაღის გამოყენება სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვებისაგან განსხვავებული მიზნებით;
ე) წიაღის დაცვა და მისი რესურსების რაციონალური და კომპლექსური დამუშავება, ძირითადი და თანმდევი სასარგებლო წიაღისეულის გამოყენების მიმართულება, მეთოდიკა, კომპლექსურობა და ხარისხი, აგრეთვე წიაღით სარგებლობის პროცესში წარმოქმნილი დანაკარგების ოდენობა და მათი შესაბამისობა მოქმედ სტანდარტებთან, ნორმებთან და წესებთან;
ვ) წიაღის და წიაღით სარგებლობის სამუშაოთა უსაფრთხოების უზრუნველყოფა;
ზ) წიაღით სარგებლობის ობიექტების კონსერვაცია და ლიკვიდაცია;
თ) წიაღით სარგებლობის კანონიერების და ლიცენზიით გათვალისწინებული პირობების დაცვა;
ი) წიაღით სარგებლობის ნებისმიერ სტადიაში წიაღით სარგებლობის სტანდარტების, ნორმებისა და წესების მოთხოვნათა შესრულება;
კ) წიაღის შესწავლის მიმართულება, მეთოდიკა, კომპლექსურობა და ხარისხი;
ლ) წიაღით სარგებლობის დროს სამუშაოთა უსაფრთხო წარმოების წესებისა და ნორმების დაცვა;
მ) იმ ღონისძიებათა სისწორე და დროულობა, რომლებიც უზრუნველყოფენ მოსახლეობის უსაფრთხოებას, ბუნებრივი გარემოს, ისტორიისა და კულტურის ძეგლების, შენობებისა და ნაგებობების, მოქმედი და დაკონსერვებული სამთო გვირაბებისა და ჭაბურღილების დაცვას წიაღით სარგებლობასთან დაკავშირებულ სამუშაოთა მავნე გავლენისაგან;
ნ) სამთო გვირაბებში, მიწის ზედაპირზე და წყლის ობიექტებში ნავთობის, გაზისა და მიწისქვეშ დასაცავად შენახული სხვა ნივთიერებისა და მასალების, წიაღში ჩაშვებული ჩამდინარე წყლების, წიაღში ჩამარხული მავნე ნივთიერებებისა და წარმოების ნარჩენების გაჟონვის თავიდან აცილება;
ო) სასარგებლო წიაღისეულის საბადოთა ექსპლუატაციის დროს გეოლოგიურ და სამარკშეიდერო სამუშაოთა წარმოების წესების დაცვა.
3. სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვების ლიცენზიის ან წიაღით სარგებლობის ლიცენზიის პირობების შესრულებას აკონტროლებს სამინისტროს სისტემაში შემავალი საჯარო სამართლის იურიდიული პირი − წიაღის ეროვნული სააგენტო.
31. სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვების ლიცენზიის ან წიაღით სარგებლობის ლიცენზიის პირობების შესრულების შემოწმებისას სახელმწიფო კონტროლის განხორციელების წესს ადგენს საქართველოს მთავრობა.
4. წიაღით სარგებლობასთან დაკავშირებულ სამუშაოთა უსაფრთხოებაზე სახელმწიფო ზედამხედველობას ახორციელებენ საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრული ადმინისტრაციული ორგანოები.
საქართველოს 2005 წლის 22 აპრილის კანონი №1409 - სსმ I, №22, 18.05.2005 წ., მუხ.153
საქართველოს 2013 წლის 25 მარტის კანონი №495 – ვებგვერდი, 05.04.2013წ.
საქართველოს 2017 წლის 7 დეკემბრის კანონი №1676 – ვებგვერდი, 14.12.2017წ.
საქართველოს 2013 წლის 25 მარტის კანონი №495
– ვებგვერდი, 05.04.2013წ.
1. სახელმწიფო უზრუნველყოფს საქართველოს კონტინენტურ შელფზე სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვების ლიცენზიის მფლობელი პირის უფლებების დაცვას საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად. საქართველოს კანონმდებლობაში შეტანილი ცვლილებები, თუ ისინი გააუარესებს საინვესტიციო პირობებს ან/და უარყოფით გავლენას მოახდენს ლიცენზიის მფლობელი პირის ლიცენზიით განსაზღვრულ უფლებებსა და ინტერესებზე, არ შეეხება საქართველოს კონტინენტურ შელფზე სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვების ლიცენზიას.
2. ამ მუხლის პირველი პუნქტი გავრცელდება საქართველოს აღმასრულებელი ხელისუფლების მიერ გამოცემულ ნორმატიულ აქტებზედაც, თუ ეს აქტები შეზღუდავს ლიცენზიის მფლობელი პირის მიერ ლიცენზიის შესაბამისად შეძენილ და განხორციელებულ ქონებრივ უფლებებს.
3. სახელმწიფო ორგანოებსა და თანამდებობის პირებს უფლება არა აქვთ, ლიცენზიის მფლობელს შეუქმნან რაიმე წინააღმდეგობა სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვების ლიცენზიით მინიჭებული უფლებების რეალიზაციის დროს, გარდა იმ შემთხვევისა, როცა იგი არღვევს საქართველოს კანონმდებლობას ან ლიცენზიის პირობებს.
4. ეს მუხლი არ ვრცელდება „ნავთობისა და გაზის შესახებ“ საქართველოს კანონით რეგულირებულ ურთიერთობებზე.
საქართველოს 2009 წლის 20 ნოემბრის კანონი №2114 - სსმ I, №36, 20.112009 წ., მუხ.274
მუხლი 33. წიაღით სარგებლობის სფეროში კონკურენციის პოლიტიკის მოთხოვნები
1. აკრძალულია საქართველოს სახელმწიფო ორგანოებისა და ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების ნებისმიერი ქმედება, რომელიც მნიშვნელოვნად ზღუდავს კონკურენციას წიაღით სარგებლობის სფეროში.
2. აკრძალულია წიაღით მოსარგებლეთა ინფრასტრუქტურით სარგებლობის შეზღუდვა.
3. წიაღით სარგებლობის სფეროში კონკურენციის საკითხები რეგულირდება საქართველოს კონსტიტუციით, ამ კანონითა და „კონკურენციის შესახებ“ საქართველოს კანონით.
საქართველოს 2012 წლის 8 მაისის კანონი №6154 - ვებგვერდი, 25.05.2012წ.
საქართველოს 2013 წლის 25 მარტის კანონი №495 – ვებგვერდი, 05.04.2013წ.
საქართველოს 2013 წლის 25 მარტის კანონი №495 – ვებგვერდი, 05.04.2013წ.
საქართველოს 2013 წლის 25 მარტის კანონი №495 – ვებგვერდი, 05.04.2013წ.
საქართველოს 2002 წლის 1 მარტის კანონი №1319 - სსმ I, №5, 21.03.2002 წ., მუხ.33
საქართველოს 2013 წლის 25 მარტის კანონი №495 – ვებგვერდი, 05.04.2013წ.
საქართველოს 2013 წლის 25 მარტის კანონი №495
– ვებგვერდი, 05.04.2013წ.
თავი მეხუთე. წიაღის დაცვა და წიაღით სარგებლობის უსაფრთხოების მოთხოვნები
მუხლი 38. წიაღით რაციონალურად სარგებლობისა და მისი დაცვის ძირითადი მოთხოვნები
წიაღის დაცვის ძირითადი მოთხოვნებია:
ა) არ დაუშვან წიაღით თვითნებური სარგებლობა;
ბ) დაიცვან განსაკუთრებული სამეცნიერო და კულტურული მნიშვნელობის წიაღის ობიექტები ან უბნები;
გ) დაიცვან სასარგებლო წიაღისეულის საბადოები მათი განლაგების ფართობების განაშენიანებისაგან, წყალსაცავებით დატბორვისაგან და სხვა;
დ) რაციონალურად ისარგებლონ სასარგებლო წიაღისეულით და გამოიყენონ სამთომომპოვებელი მრეწველობის ნარჩენები;
ე) დაიცვან წიაღის ის უბნები, რომლებიც გამოიყენება სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვებასთან დაკავშირებული საინჟინრო ნაგებობების, მიწისქვეშა საცავების, ნარჩენების მართვის კოდექსით გათვალისწინებული ნაგავსაყრელების, ნარჩენების დროებითი შენახვის ობიექტებისა და ნარჩენების გადამტვირთავი სადგურების მოსაწყობად;
ვ) დაიცვან სარგებლობისათვის წიაღის გადაცემის საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესები და არ დაუშვან წიაღით თვითნებურად (ულიცენზიოდ ან ლიცენზიით გამოყოფილი სამთო ნაკვეთის ფარგლებს გარეთ) სარგებლობა;
ზ) უზრუნველყონ წიაღის სრული და კომპლექსური შესწავლა და წიაღის დაცვისა და მისი რესურსების რაციონალური, კომპლექსური გამოყენება;
თ) წინასწარ შეისწავლონ წიაღი იმისათვის, რომ მიღებულ იქნეს სარწმუნო მონაცემები სასარგებლო წიაღისეულის მარაგების შეფასებისა და წიაღით სარგებლობის სხვა ობიექტების მახასიათებლების დასადგენად;
ი) აღრიცხონ სასარგებლო წიაღისეულის მარაგები და წიაღით სარგებლობის ობიექტებზე გაცემული წიაღის უბნები;
კ) შესაძლებელი სისრულით ამოიღონ წიაღიდან როგორც ძირითადი, ასევე თანმდევი სასარგებლო წიაღისეული და უზრუნველყონ მათი აღრიცხვა, აგრეთვე უზრუნველყონ დანაკარგების შესაბამისობა მოქმედ სტანდარტებთან, ნორმებთან და წესებთან და განახორციელონ ღონისძიებები მათ შესამცირებლად;
ლ) დაიცვან სასარგებლო წიაღისეულის საბადოები დატბორვისაგან, გაწყლიანებისაგან, დაბინძურებისაგან, ხანძრის, დაშრეტისა და სხვა ფაქტორებისაგან, რომლებიც აუარესებენ წიაღისეულის ხარისხს, ამცირებენ საბადოს სამრეწველო ღირებულებას ან ართულებენ მის ათვისებას;
მ) თავიდან აიცილონ წიაღზე მავნე ზემოქმედება გაზისა და სხვა ნივთიერებების წიაღში შენახვის, მავნე ნივთიერებებისა და წარმოების ნარჩენების ჩამარხვის, ჩამდინარე წყლების ჩაშვების დროს;
ნ) დაიცვან სასარგებლო წიაღისეულის მომპოვებელ წარმოებათა და იმ მიწისქვეშა ნაგებობების კონსერვაციისა და ლიკვიდაციის დადგენილი წესები, რომლებიც დაკავშირებული არ არიან წიაღისეულის მოპოვებასთან;
ო) აღკვეთონ წიაღით სარგებლობის ობიექტების განლაგების ფართობზე თვითნებური განაშენიანება;
პ) არ დაუშვან სასმელი წყლითა და ტექნიკური წყლით მომარაგების სათავო ნაგებობებთან ახლოს და მათი წყალშემკვრელი ფართობების ფარგლებში საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული ნარჩენების განთავსება;
ჟ) უზრუნველყონ გარემოს მდგომარეობაზე წიაღით სარგებლობასთან დაკავშირებული სამუშაოების გავლენის სარწმუნო პროგნოზირება და შეფასება, განახორციელონ აუცილებელი ზომები გარემოსა და მოსახლეობის უსაფრთხოების დასაცავად.
საქართველოს 2005 წლის 22 აპრილის კანონი №1409 - სსმ I, №22, 18.05.2005 წ., მუხ.153
საქართველოს 2013 წლის 25 მარტის კანონი №495 – ვებგვერდი, 05.04.2013წ.
მუხლი 39. სასარგებლო წიაღისეულის საბადოთა ფართობის განაშენიანების წესი
1. აკრძალულია დასახლებული პუნქტების, სამრეწველო კომპლექსების, კომუნიკაციების, სამეურნეო და სხვა ობიექტების დაპროექტება და მშენებლობა, სანამ არ დადასტურდება, რომ მომავალი განაშენიანების ფართობზე არ არსებობს სასარგებლო წიაღისეულის საბადო (ტექნოგენური საბადოს გარდა) ან გამოვლინება. სასარგებლო წიაღისეულის საბადოს ფართობების განაშენიანება დასაშვებია, თუ განაშენიანების მსურველი წიაღისეულის მესაკუთრეს კომპენსაციის სახით გადაუხდის სასარგებლო წიაღისეულის იმ სახეობის საფასურს (შესაბამისი წიაღისეულით სარგებლობისათვის „ბუნებრივი რესურსებით სარგებლობისათვის მოსაკრებლების შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილი მოსაკრებლის ოდენობით), რომლით სარგებლობასაც იგი ზღუდავს ან აფერხებს დაგეგმილი განაშენიანებით. თუ განაშენიანება ხორციელდება ლიცენზიით გათვალისწინებულ ფართობზე, ამ შემთხვევაში აუცილებელია ლიცენზიის მფლობელის თანხმობა.
2. წიაღით უნებართვოდ სარგებლობისა და წიაღისეულის საბადოთა ფართობების (წიაღის ფონდის მიწების) თვითნებური განაშენიანება წყდება გაწეული ხარჯების აუნაზღაურებლად. თუ წიაღისეულის საბადოთა ფართობებზე (წიაღის ფონდის მიწებზე) არსებული განაშენიანება არსებითად ზღუდავს ან აფერხებს წიაღით სარგებლობის შესაძლებლობას, მაშინ გამოიყენება ამ კანონითა და „აუცილებელი საზოგადოებრივი საჭიროებისათვის საკუთრების ჩამორთმევის წესის შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული წესები და პროცედურები.
3. დასახლებული პუნქტების, სამრეწველო კომპლექსების, სხვა სამეურნეო და საყოფაცხოვრებო ობიექტების დაპროექტება და მშენებლობა დასაშვებია მხოლოდ იმ ფართობზე, სადაც სასარგებლო წიაღისეულის საბადო (ტექნოგენური საბადოს გარდა) არ არსებობს, რაც დასტურდება სამინისტროს სისტემაში შემავალი საჯარო სამართლის იურიდიული პირის – წიაღის ეროვნული სააგენტოს დასკვნით.
საქართველოს 2005 წლის 22 აპრილის კანონი №1409 - სსმ I, №22, 18.05.2005 წ., მუხ.153
საქართველოს 2010 წლის 7 დეკემბრის კანონი №3890 - სსმ I, №72, 22.12.2010 წ.,მუხ.432
საქართველოს 2017 წლის 7 დეკემბრის კანონი №1676 – ვებგვერდი, 14.12.2017წ.
1. იშვიათი (უნიკალური) გეოლოგიური, პალეონტოლოგიური, არქეოლოგიური ობიექტების, მინერალური წარმონაქმნების, მეტეორიტების განლაგების ადგილებს, აგრეთვე წიაღის ისეთ უბნებს, რომელთაც აქვთ მეცნიერული, ისტორიული, ესთეტიკური ან სხვა კულტურული მნიშვნელობა, შეიძლება საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით მიეკუთვნოს დაცული ტერიტორიების შესაბამისი კატეგორია.
2. აკრძალულია დაცული ტერიტორიის ფარგლებში ნებისმიერი საქმიანობა, რომელიც არ არის გათვალისწინებული დაცვის რეჟიმით.
3. წიაღით სარგებლობისას ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული ობიექტის აღმოჩენის შემთხვევაში წიაღით მოსარგებლე ვალდებულია შეაჩეროს სამუშაოები შესაბამის უბნებზე და ამის შესახებ აცნობოს ლიცენზიის გამცემ ადმინისტრაციულ ორგანოს.
საქართველოს 2013 წლის 25 მარტის კანონი №495
– ვებგვერდი, 05.04.2013წ.
მუხლი 41. წიაღის შესწავლის ძირითადი მოთხოვნები
იურიდიული და ფიზიკური პირები, რომლებიც სწავლობენ წიაღს, ვალდებულნი არიან უზრუნველყონ:
წიაღის ეფექტური შესწავლა;
სასარგებლო წიაღისეულის საბადოების დამუშავების, აგრეთვე, სხვადასხვა დანიშნულების მიწისქვეშა ნაგებობების მშენებლობისა და ექსპლუატაციის გეოლოგიური, სამთო-ტექნიკური, ჰიდროგეოლოგიური და სხვა პირობების დადგენა;
წიაღით სარგებლობა ლიცენზიით გამოყოფილი სამთო მინაკუთვნის ფარგლებში;
ლიცენზიით გათვალისწინებული წიაღის შესასწავლი სამუშაოების სრულფასოვანი ჩატარება და შესწავლის შედეგების უტყუარობა;
ძირითადი და მისი თანმდევი სასარგებლო წიაღისეულის, აგრეთვე, გარემომცველი ქანების შემადგენელი კომპონენტების მარაგების ხარისხისა და რაოდენობის განსაზღვრის ობიექტურობა, გარემოსა და წიაღის დაცვის მოთხოვნათა შესრულება;
წიაღის შესწავლისას ადამიანის ჯანმრთელობისათვის უსაფრთხო და გარემოსათვის უვნებელი ისეთი მეთოდებისა და ხერხების გამოყენება, რომლებიც არ გამოიწვევენ წიაღისეულის გაუმართლებელ დანაკარგებსა და ხარისხის გაუარესებას;
წიაღიდან ამოღებული ქანების ისეთი განთავსება, რომელიც გამორიცხავს ან შეამცირებს გარემოზე მავნე ზემოქმედებას;
საბადოს დამუშავებისა და ეროვნული მეურნეობის მიზნებისათვის საძიებო სამთო გვირაბებისა და ჭაბურღილების შენარჩუნება, ხოლო შემდგომი გამოყენებისათვის უვარგისის ლიკვიდაცია;
გეოლოგიური და ტექნიკური დოკუმენტაცის, ქანების, მადნების ნიმუშების, კერნისა და სინჯების დუბლიკატების შენახვა წიაღის შემდგომი შესწავლის, საბადოს დაზვერვისა და დამუშავების, აგრეთვე წიაღით სხვა სახით სარგებლობისას მათი შესაძლო გამოყენებისათვის.
მუხლი 42. სასარგებლო წიაღისეულის საბადოთა დამუშავების ძირითადი მოთხოვნები
1. სასარგებლო წიაღისეულის საბადოთა დამუშავებისას დაცული უნდა იქნეს შემდეგი მოთხოვნები:
ა) ზუსტად აღირიცხოს ძირითადი და თანმდევი სასარგებლო წიაღისეულის მარაგების მდგომარეობა, მათი დინამიკა, რაოდენობრივი და ხარისხობრივი ცვლილებები და დანაკარგები;
ბ) უზრუნველყოფილ იქნეს საბადოს დამუშავება შესაბამისი დონის გეოლოგიურ-სამარკშეიდერო სამუშაოების ჩატარებითა და საჭირო ტექნიკური და სხვა დოკუმენტაციის წარმოებით;
გ) საბადოს დამუშავებამ არ უნდა გამოიწვიოს სხვა საბადოების დაზიანება;
დ) შენარჩუნებულ იქნეს საბადოს დამუშავებისას წიაღში დარჩენილი მარაგი და მოხდეს გზადაგზა მოპოვებული, მაგრამ დროებით გამოუყენებელი წიაღისეულის შენახვა და აღრიცხვა;
ე) რაციონალურად იქნეს ათვისებული ქანები და ოპტიმალურად განთავსდეს ისინი მომავალში გამოსაყენებლად;
ვ) სამუშაოთა წარმოებისას უზრუნველყოფილ იქნეს მუშაკთა და მოსახლეობის ჯანმრთელობისა და სიცოცხლის უსაფრთხოება;
ზ) დაიცვან წიაღი და გარემოს სხვადასხვა ობიექტები, შენობები და ნაგებობები;
თ) გაითვალისწინონ შესაძლო ავარიები და შეიმუშაონ მათი ლიკვიდაციის გეგმები;
ი) შეინარჩუნონ ეკოლოგიური წონასწორობა;
კ) აწარმოონ მყარი სასარგებლო წიაღისეულის, ნავთობის, გაზის, აგრეთვე მიწისქვეშა წყლების საბადოთა დამუშავება მომპოვებელ საწარმოთა დამტკიცებული პროექტების, სამთო სამუშაოების გეგმებისა და ტექნოლოგიური სქემების შესაბამისად.
2. (ამოღებულია – 25.03.2013, №495).
საქართველოს 2002 წლის 1 მარტის კანონი №1319 - სსმ I, №5, 21.03.2002 წ., მუხ.33
საქართველოს 2005 წლის 22 აპრილის კანონი №1409 - სსმ I, №22, 18.05.2005 წ., მუხ.153
საქართველოს 2013 წლის 25 მარტის კანონი №495 – ვებგვერდი, 05.04.2013წ.
საქართველოს 2013 წლის 25 მარტის კანონი №495
– ვებგვერდი, 05.04.2013წ.
მუხლი 44. სასარგებლო წიაღისეულის გადამუშავების ძირითადი მოთხოვნები
სასარგებლო წიაღისეულის გადამუშავებისას უზრუნველყოფილი უნდა იყოს:
ა) ისეთი ტექნოლოგიური სქემის გამოყენება, რომელიც უზრუნველყოფს სასარგებლო წიაღისეულის კომპლექსურ და რაციონალურ გამოყენებას, წიაღით სარგებლობის პროცესში წარმოქმნილი დანაკარგების მაქსიმალურად შემცირებას;
ბ) გადამუშავების სხვადასხვა სტადიაზე წიაღისეულიდან მიღებული სასარგებლო კომპონენტების რაოდენობის, ხარისხისა და დანაკარგების აღრიცხვა და კონტროლი;
გ) გადამუშავების ტექნოლოგიის შემდგომი სრულყოფის მიზნით წიაღისეულის სამთო-ქიმიური თვისებებისა და შემადგენლობის რეგულარული შესწავლა და საცდელი ტექნოლოგიური შემოწმების ჩატარება;
დ) გადამუშავების შედეგად მიღებული ნარჩენების (ლამი, კუდები, მტვერი, ჩამდინარე წყლები და სხვა) მაქსიმალური სისრულით გამოყენება;
ე) ჩამდინარე წყლების გაწმენდა მათი მეორადი გამოყენების მიზნით;
ვ) სასარგებლო კომპონენტების შემცველი, მაგრამ დროებით გამოუყენებელი ნარჩენების დასაწყობება, აღრიცხვა და შენახვა;
ზ) პროდუქციის ისეთი სახით გამოშვება, რომ მისი ტრანსპორტირებისას, შენახვისა და მოხმარებისას დაცული იყოს ეკოლოგიური უსაფრთხოების პირობები.
საქართველოს 2005 წლის 22 აპრილის კანონი №1409 - სსმ I, №22, 18.05.2005 წ., მუხ.153
მუხლი 45. მოთხოვნები წიაღში ნარჩენების განთავსებისა და ჩამდინარე წყლების ჩაშვებისადმი
წიაღში საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული ნარჩენების განთავსება და ჩამდინარე წყლების ჩაშვება დასაშვებია მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ დაცულია შემდეგი მოთხოვნები:
ა) ნარჩენების მართვა განხორციელდება მკაცრად დადგენილ საზღვრებში, იმ პირობით, რომ ავარიული სიტუაციის შექმნისას თავიდან იქნება აცილებული მათი სამთო გვირაბებში, დედამიწის ზედაპირზე და წყლის ობიექტებში მოხვედრა;
ბ) ნარჩენების განთავსება და ჩამდინარე წყლების ჩაშვება განხორციელდება ეკოლოგიურად უსაფრთხო მეთოდებისა და ტექნოლოგიების გამოყენებით, რომლებიც უზრუნველყოფს წიაღისა და გარემოს სხვა კომპონენტების მავნე ზემოქმედებისაგან დაცვას;
გ) უზრუნველყოფილი იქნება ნარჩენების განთავსების ობიექტებისა და გარემოს მდგომარეობის კონტროლის მუდმივი სისტემის არსებობა, აგრეთვე ავარიის შემთხვევაში მიღებული იქნება ეფექტიანი ზომები მოსახლეობის დაცვის და მისთვის ავარიის შესახებ დროული შეტყობინების მიზნით.
საქართველოს 2013 წლის 25 მარტის კანონი №495 – ვებგვერდი, 05.04.2013წ.
1. წიაღით სარგებლობის ობიექტების დაპროექტება წარმოებს სავარაუდო მშენებლობის უბანზე წიაღის გეოლოგიური აგებულების და სხვა პირობების გათვალისწინებით.
წიაღის შესწავლა და გამოყენება სასარგებლო წიაღისეულის საბადოების დამუშავების, მიწისქვეშა ნაგებობებისა და ობიექტების განლაგების, საწარმოო ნარჩენების, მავნე ნივთიერებათა ჩამარხვისა და სხვა მიზნებისათვის ხორციელდება დამუშავებული და დამტკიცებული პროექტების (ტექნოლოგიური სქემების) საფუძველზე. პროექტში გათვალისწინებული უნდა იყოს ამ კანონის მოთხოვნები.
2. იმ მიწისქვეშა ნაგებობების დაპროექტების, მშენებლობისა და საექსპლუატაციოდ გადაცემისას, რომლებიც დაკავშირებული არ არის წიაღისეულის მოპოვებასთან (მავნე ნივთიერებებისა და ნარჩენების ჩამარხვა, ჩამდინარე წყლის ჩაშვება, მიწისქვეშა გაზსაცავების მოწყობა და სხვა), უზრუნველყოფილი უნდა იქნეს ობიექტების გარემომცველი ქანების, პირველ რიგში კი წყალშემცველი ჰორიზონტების საიმედო იზოლაცია.
3. (ამოღებულია – 25.03.2013, №495).
საქართველოს 2013 წლის 25 მარტის კანონი №495 – ვებგვერდი, 05.04.2013წ.
მუხლი 47. წიაღით სარგებლობის უსაფრთხოების მოთხოვნები
1. ნებადართულია წიაღით სარგებლობა მხოლოდ მოსახლეობის, განსაკუთრებით დასაქმებულ მუშაკთა ჯანმრთელობისა და სიცოცხლის უსაფრთხოების უზრუნველყოფის პირობით.
2. წიაღით მოსარგებლე თავისი კომპეტენციის ფარგლებში ვალდებულია უზრუნველყოს წიაღით სარგებლობასთან დაკავშირებული სამუშაოების უსაფრთხო წარმოების შესახებ საქართველოს კანონმდებლობის მოთხოვნათა შესრულება.
3. წიაღით სარგებლობასთან დაკავშირებულ სამუშაოთა უსაფრთხოდ ჩატარების უზრუნველყოფის მოთხოვნებია:
სამუშაოზე მხოლოდ შესაბამისი სპეციალური მომზადებისა და კვალიფიკაციის მუშაკების დაშვება;
სამთო და ბურღვით სამუშაოებზე დასაქმებულთა უზრუნველყოფა სპეციალური ტანსაცმლით, დაცვის ინდივიდუალური და კოლექტიური საშუალებებით;
ისეთი მეთოდების, მასალების, ტექნოლოგიური და ტექნიკური საშუალებების გამოყენება, რომლებიც აკმაყოფილებენ უსაფრთხოების დადგენილ წესებს;
სამუშაოთა ნორმალური ტექნოლოგიური ციკლისა და საშიში სიტუაციების პროგნოზირებისათვის აუცილებელი გეოლოგიური, სამარკშეიდერო და სხვა სახის დაკვირვებათა ჩატარება;
სისტემატური კონტროლი სამთო გვირაბებში მტვრის, ფეთქებადსაშიში აირებისა და ჟანგბადის შემცველობაზე;
წიაღით სარგებლობისას გარემოზე ყველა სახის მავნე ზემოქმედების თავიდან ასაცილებელი და დასაშვებ ნორმამდე შემამცირებელი ღონისძიებების დამუშავება და გატარება;
საშიში და ავარიული სიტუაციების თავიდან აცილებისა და ლიკვიდაციის გეგმების შედგენა და შესაბამისი ღონისძიებების გატარება;
მუშაკთა მიერ სამუშაოთა უსაფრთხოების წესების შესწავლა და შესრულება, აგრეთვე, ავარიების თავიდან აცილებისა და ლიკვიდაციის ღონისძიებათა დაგეგმვა და განხორციელება;
სამუშაოთა შეჩერება მუშაკთა სიცოცხლისა და ჯანმრთელობისათვის საფრთხის შექმნის შემთხვევაში, ადამიანების გამოყვანა უსაფრთხო ადგილზე და საფრთხის ლიკვიდაციისათვის საჭირო ღონისძიებათა განხორციელება;
სამუშაოთა ჩატარებისას მხოლოდ ისეთი მანქანების, მოწყობილობებისა და მასალების გამოყენება, რომლებიც აკმაყოფილებენ უსაფრთხოების წესების ნორმების მოთხოვნებს;
ფეთქებად ნივთიერებათა და ასაფეთქებელ საშუალებათა აღრიცხვა, სათანადო შენახვა და ხარჯვა, აგრეთვე მათი უსაფრთხო, სწორი გამოყენება;
უსაფრთხოების წესებით გათვალისწინებული ტექნიკური დოკუმენტაციის, მათ შორის სამთო სამუშაოთა გეგმების დროულად შევსება მონაცემებით, რომლებიც ასახავენ სამუშაოთა უსაფრთხო წარმოების საზღვრებსა და ავარიის ლიკვიდაციის ზომებს.
4. წიაღით მოსარგებლეთა მიერ უსაფრთხოების წესების და ნორმების დაცვის უზრუნველყოფისათვის პასუხისმგებლობა ეკისრებათ სათანადო საწარმოთა, დაწესებულებათა და ორგანიზაციათა ხელმძღვანელებს. ისინი განსაზღვრავენ იმ პირთა წრეს, რომლებიც კონტროლს გაუწევენ საწარმოთა, დაწესებულებათა, ორგანიზაციათა სტრუქტურულ ქვედანაყოფებში უსაფრთხოების აღნიშნული წესების დაცვას.
5. წიაღით სარგებლობასთან დაკავშირებულ სამუშაოთა ხელმძღვანელები, საამისოდ უფლებამოსილი სხვა თანამდებობის პირები ვალდებული არიან, წარმოებაში დასაქმებულ მუშაკთა სიცოცხლისა და ჯანმრთელობისათვის უშუალო საფრთხის შექმნისას დაუყოვნებლივ შეაჩერონ სამუშაოები და უზრუნველყონ მათი უსაფრთხო ევაკუაცია. თუ საფრთხე ემუქრებათ წიაღით სარგებლობასთან დაკავშირებულ სამუშაოთა გავლენის ზონაში მცხოვრებლებს, შესაბამისი წიაღით მოსარგებლეები ვალდებული არიან, შექმნილი საფრთხის შესახებ შეატყობინონ სათანადო უფლებამოსილ ორგანოებს.
საქართველოს 2013 წლის 25 მარტის კანონი №495
– ვებგვერდი, 05.04.2013წ.
1. პროექტით გათვალისწინებული სისრულით საბადოს დამუშავების შემდეგ ან იმ შემთხვევაში, თუ ტექნიკურ-ეკონომიკურ გაანგარიშებათა ან სხვა დასაბუთებათა საფუძველზე საბადოს ან მისი ნაწილის შემდგომი დამუშავება შეუძლებლად არის მიჩნეული, უნდა განხორციელდეს სასარგებლო წიაღისეულის მომპოვებელი საწარმოს ლიკვიდაცია ან კონსერვაცია. ეს წესი ვრცელდება იმ მიწისქვეშა ნაგებობაზე, რომელიც არ არის დაკავშირებული წიაღისეულის მოპოვებასთან, მისი შემდგომი ექსპლუატაციის შეუძლებლობის, აგრეთვე ლიცენზიის ვადის გასვლის ან გაუქმების შემთხვევაში.
2. საწარმოს ლიკვიდაციისას განხილული უნდა იქნეს სამთო გვირაბებისა და ჭაბურღილების სხვა მიზნებისათვის შემდგომი გამოყენების შესაძლებლობის საკითხი. მისი დადებითად გადაწყვეტის შემთხვევაში გვირაბები და ჭაბურღილები მოყვანილი უნდა იქნეს ისეთ მდგომარეობაში, რომ მომავალში უზრუნველყოფილი იყოს მოსახლეობის უსაფრთხოება, ეკოლოგიური პირობების, შენობებისა და ნაგებობების დაცვა, ხოლო საწარმოს კონსერვაციისას ისინი უნდა შენარჩუნდეს სამუშაო მდგომარეობაში კონსერვაციის მთელი პერიოდის განმავლობაში.
3. სასარგებლო წიაღისეულის მომპოვებელი საწარმოს, აგრეთვე იმ მიწისქვეშა ნაგებობის ლიკვიდაციის ან კონსერვაციის შემთხვევაში, რომელიც არ არის დაკავშირებული სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვებასთან, გეოლოგიური, სამარკშეიდერო და სხვა დოკუმენტაცია უნდა წარმოებდეს სამუშაოთა დამთავრების მომენტამდე და უნდა ინახებოდეს წიაღის შესახებ ერთიან სახელმწიფო ფონდში.
4. სალიკვიდაციო ან საკონსერვაციო ობიექტების მოსაზღვრე რაიონებში უნდა განხორციელდეს ღონისძიებები მომავალში სამთო სამუშაოთა უსაფრთხო წარმოების უზრუნველსაყოფად.
5. ლიკვიდაციის ან კონსერვაციის დამთავრებამდე წიაღით მოსარგებლეს ეკისრება ამ კანონით გათვალისწინებული სრული პასუხისმგებლობა.
6. ამ მუხლში აღნიშნული ობიექტების ლიკვიდაციის ან კონსერვაციის დამთავრების შემდეგ წიაღით მოსარგებლე ვალდებულია ამის თაობაზე ინფორმაცია დადგენილი წესით წარუდგინოს შესაბამის ადმინისტრაციულ ორგანოს (ორგანოებს). ობიექტების ლიკვიდაცია ან კონსერვაცია დამთავრებულად ითვლება ინფორმაციის ადგილზე გადამოწმების შემდეგ უფლებამოსილი ორგანოს მიერ შესაბამისი აქტის შედგენით, რომელიც შემდგომ დადგენილი წესით აისახება წიაღის შესახებ ერთიან სახელმწიფო ფონდში.
საქართველოს 2013 წლის 25 მარტის კანონი №495 – ვებგვერდი, 05.04.2013წ.
წიაღით მოსარგებლე ვალდებულია, დადგენილი წესის შესაბამისად, შექმნას კერძო მიწისქვეშა საძიებო-სამაშველო დანაყოფი (სამთო მაშველი) ან ხელშეკრულების საფუძველზე ისარგებლოს საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მმართველობის სფეროში შემავალი სახელმწიფო საქვეუწყებო დაწესებულების − საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახურის მმართველობის სფეროში მოქმედი საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − სახელმწიფო რეზერვებისა და სამოქალაქო უსაფრთხოების სერვისების სააგენტოს სპეციალიზებული სამთო-სამაშველო დანაყოფის (სამთო მაშველის) მომსახურებით სამთო გვირაბებზე ავარიების, მათ შორის, ნავთობისა და გაზის ჭაბურღილებზე ღია შადრევნების გაჩენის, თავიდან აცილებისა და ლიკვიდაციისათვის.
საქართველოს 2013 წლის 25 მარტის კანონი №495 – ვებგვერდი, 05.04.2013წ.
საქართველოს 2018 წლის 27 ივნისის კანონი №2613 – ვებგვერდი, 06.06.2018წ.
საქართველოს 2018 წლის 22 დეკემბრის კანონი №4096 – ვებგვერდი, 28.12.2018წ.
თავი მეექვსე. პასუხისმგებლობა წიაღის კანონის დარღვევისათვის
მუხლი 50. პასუხისმგებლობა წიაღის კანონის დარღვევისათვის
1. გარიგება, რომელიც აშკარად თუ ფარულად არღვევს ამ კანონს, ბათილია.
2. საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით პასუხისმგებლობა დაეკისრებათ პირებს, რომლებმაც:
ა) დადეს ამ მუხლის პირველ პუნქტში აღნიშნული გარიგება, აგრეთვე მათ, ვინც წიაღით თვითნებურად ისარგებლა;
ბ) დაარღვიეს წიაღით სარგებლობის ნორმები, აგრეთვე წიაღით სარგებლობის უსაფრთხოების წესები და ნორმები;
გ) განახორციელეს წიაღით სარგებლობის ობიექტების განლაგების ფართობების თვითნებური განაშენიანება;
დ) დაარღვიეს წიაღის დაცვის, აგრეთვე წიაღით სარგებლობასთან დაკავშირებულ სამუშაოთა მავნე ზეგავლენისაგან ბუნებრივი გარემოს, შენობებისა და ნაგებობების დაცვის მოთხოვნები;
ე) ხელყვეს ისტორიისა და კულტურის ძეგლები, მათი ტერიტორიები და დაცვითი ზონები;
ვ) დაარღვიეს გეოლოგიური ინფორმაციის საკუთრების უფლება;
ზ) მოსპეს ან დააზიანეს მიწისქვეშა წყლებზე დაკვირვების სარეჟიმო ჭაბურღილები, აგრეთვე სამარკშეიდერო და გეოდეზიური ნიშნები;
თ) დაარღვიეს სასარგებლო წიაღისეულის მომპოვებელი საწარმოს სხვადასხვა დანიშნულების მიწისქვეშა ნაგებობების ლიკვიდაციისა და კონსერვაციის წესები და ნორმები;
ი) დაარღვიეს მიწის მინაკუთვნის ფარგლებში ნიადაგის რეკულტივაციის წესები და ნორმები;
კ) ლიცენზიის გამცემ ადმინისტრაციულ ორგანოს შეგნებულად მიაწოდეს დაგვიანებული ან ცრუ ინფორმაცია წიაღის შესახებ.
საქართველოს 2013 წლის 25 მარტის კანონი №495 – ვებგვერდი, 05.04.2013წ.
საქართველოს 2013 წლის 25 მარტის კანონი №495 – ვებგვერდი, 05.04.2013წ.
1. წიაღით მოსარგებლენი ვალდებული არიან, აანაზღაურონ ამ კანონითა და საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილ მოთხოვნათა დარღვევით გამოწვეული ზიანი.
2. წიაღით თვითნებური სარგებლობა და წიაღით სარგებლობის ობიექტების განლაგების ფართობების თვითნებური განაშენიანება აღიკვეთება გაწეული ხარჯების აუნაზღაურებლად.
საქართველოს 2013 წლის 25 მარტის კანონი №495 – ვებგვერდი, 05.04.2013წ.
თავი მეშვიდე. საერთაშორისო ხელშეკრულებები
მუხლი 53. საერთაშორისო ხელშეკრულებები და შეთანხმებები
თუ საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებით და შეთანხმებით დადგენილია ამ კანონისაგან განსხვავებული წესი და იგი არ ეწინააღმდეგება საქართველოს კონსტიტუციას, მაშინ გამოიყენება საერთაშორისო ხელშეკრულების და შეთანხმების წესი.
თავი მერვე. გარდამავალი დებულებანი
მუხლი 54. გარდამავალი დებულებანი
1. ძალადაკარგულად ჩაითვალოს ლიცენზირების შემოღებამდე წიაღით სარგებლობის მიზნით გაცემული ყველა დოკუმენტი, რომლებიც ადასტურებს მიწის გამოყოფის, სამთო ან გეოლოგიური მინაკუთვნით სარგებლობის უფლებას, თუ იგი საქართველოს კანონმდებლობის თანახმად არ არის დამაგრებული წიაღით სარგებლობის ლიცენზიით (გარდა იმ შემთხვევისა, როცა ამ კანონის ამოქმედებამდე განხორციელდა მიწის მინაკუთვნის პრივატიზება და ასეთი მინაკუთვნის მფლობელს მის სარეგისტრაციოდ უკვე წარდგენილი აქვს საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული დოკუმენტაცია), ხოლო ამ მინაკუთვნის ფარგლებში განთავსებული მიწისქვეშა და მათთან დაკავშირებული მიწისზედა ნაგებობები (ჭაურის, გვირაბებისა და ჭაბურღილების პირები, საკაპტაჟე და ზედა საკაპტაჟე ნაგებობები), აგრეთვე ლიკვიდირებული და დაკონსერვებული ასეთი ნაგებობები წიაღის უბნის განუყოფელ ნაწილად მიიჩნევა და მათი განკარგვა ხორციელდება საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად.
2. (
ამოღებულია – 25.03.2013, №495).
3. (
ამოღებულია – 25.03.2013, №495).
4. (
ამოღებულია – 25.03.2013, №495).
5. ამ კანონის მე-9 მუხლის მე-17 პუნქტი ამოქმედდეს 2002 წლის 1 ოქტომბრიდან.
6. 2002 წლის 1 ოქტომბრიდან გაუქმდეს წიაღით სარგებლობის ყველა ის ლიცენზია, რომელიც ეწინააღმდეგება ამ კანონის მე-9 მუხლის მე-17 პუნქტის მოთხოვნას.
7. (
ამოღებულია – 25.03.2013, №495).
8. ( ამოღებულია – 25.03.2013, №495).
9. ( ამოღებულია – 25.03.2013, №495).
საქართველოს 2002 წლის 1 მარტის კანონი №1319 - სსმ I, №5, 21.03.2002 წ., მუხ.33
საქართველოს 2005 წლის 22 აპრილის კანონი №1409 - სსმ I, №22, 18.05.2005 წ., მუხ.153
საქართველოს 2013 წლის 25 მარტის კანონი №495 – ვებგვერდი, 05.04.2013წ.
საქართველოს პრეზიდენტი ედუარდ შევარდნაძე.
თბილისი,
1996 წლის 17 მაისი.
№242–IIს
Контрольный текст по состоянию на 22.12.2018 N4096
� Pfrjy Uhepbb
J ytlhf [
1. Ytlhf Uhepbb yf nthhbnjhbbtt ceib= nthhbnjhbfkmys[ djl= rjynbytynfkmyjuj itkmaf b jcj,jq 'rjyjvbxtcrjq pjys zdkz.ncz yfwbjyfkmysv ljcnjzybtv Uhepbb b j[hfyz.ncz ujcelfhcndjv\
2. Ytlhf � xfcnm ptvyjq rjhs= j,yf;tyyfz yf gjdth[yjcnb ptvkb bkb hfcgjkj;tyyfz d gjxdtyys[ ckjz[ b djljtvf[= f nfr;t gjl gjxdtyysv ckjtv b lyjv djljtvf b ljcnegyfz lkz bpextybz b jcdjtybz\ (1.03.2002 N1319)
3. Bcrjgftvst - имеющиеся в недрах природные или техногенные образования или(и) их совокупность.(22.04.2005 N1409)
4. Bcrjgftvst = добыча и переработка которых возможна на современном уровне научно-технического развития, экономически целесообразны и экологически приемлемы, являются полезными ископаемыми, в которых по сферам их назначения и использования выделяются топливно-энергетические виды, виды руд (руды черных и цветных металлов), строительных материалов, горно-химического сырья, подземных вод и нетопливных газов и иных нерудных ископаемых. В рудных полезных ископаемых можно выделить основные и сопутствующие полезные ископаемые. В этом случае вид рудного полезного ископаемого определяется по содержанию в нем основного полезного ископаемого. Основное полезное ископаемое является основным полезным компонентом, имеющимся в рудном ископаемом, добычей которого осуществляется разработка месторождения. Компоненты, имеющиеся в руде, добыча и применение которых осуществляются вместе с основными полезными ископаемыми, являются сопутствующими полезными ископаемыми. Основные и сопутствующие полезные ископаемые определяются в соответствии со статьями 26 и 27 настоящего Закона. (22.04.2005 N1409)
5. Vtcnjhj ; ltybt gjktpys [ bcrjgftvs [ - tcntcndtyysv bkb nt[yjutyysv (1.03.2002 N1319) gentv crjywtynhbhjdfyyst d jghtltktyys[ ghtltkf[ ytlh gjktpyst bcrjgftvst\
Wtkm yfcnjzotuj Pfrjyf j,tcgtxbnm hfwbjyfkmyjt bcgjkmpjdfybt ytlh b htcehcjd gjktpys[ bcrjgftvs[ c extnjv tcntcndtyys[ pfrjyjvthyjcntq b gjntywbfkmys[ djpvj;yjcntq jrhe;f.otq chtls= bc[jlz bp bynthtcjd b ghbywbgjd ecnjqxbdjuj hfpdbnbz ysytiytuj b uhzleob[ gjrjktybq\
6\ Ghbhjlyjt vtcnjhj ; ltybt - exfcnjr ytlh c bcrjgftvsvb= crjywtynhbhjdfyysvb tcntcndtyysv gentv= hfphf,jnrf rjnjhs[ dsujlyf bc[jlz bp gfhfvtnhjd pfgfcf= ujhyjnt[ybxtcrb[ eckjdbq= j,]tvf= rfxtcndf b lheub[ gjrfpfntktq\ (1.03.2002 N1319)
7\ Nt [ yjutyyjt vtcnjhj ; ltybt - exfcnjr ytlh= cjplfyysq vtcnjv gjl jndfk= nthhbrjyjv= jncnjqybrjv [djcnj[hfybkbotv= cgtwbfkmysvb crkflfvb= tcntcndtyysvb bkb bcreccndtyysvb djljtvfvb kb,j bysvb frrevekznbdysvb ajhvfvb= yf rjnjhjv cjchtljnjxtys j,hfpjdfdibtcz dcktlcndbt hf,jns ujhyjlj,sdf.ob[ bkb (b) vtnfkkehubxtcrb[ ghtlghbznbq nt[yjkjubxtcrbt bkb byjuj dblf= d njv xbckt jctdibt d ghbhjlys[ b bcreccndtyys[ djljtvf[= jn,hjcs= f nfr;t frrevekbhjdfyyst d djljtvf[ jn[jls= vbythfkmyst htcehcs= jcnfdibtcz d rfxtcndt gjnthb ghb nhfycgjhnbhjdrt gjktpys[ bcrjgftvs[= j,]tv= cjcnfd= cdjqcndf b byst gfhfvtnhs rjnjhs[ dsujlys ytgjchtlcndtyyj lkz lj,sxb bkb (b) bcgjkmpjdfybz gjckt ����hf,jnrb\ (1.03.2002 N1319)
8\ Exfcnjr ytlh - utjvtnhbpjdfyysq= hfcgjkj;tyysq d ghjcnhfycndtyyjv jnyjitybb rfr d uke,byt= nfr b yf gjdth[yjcnb ytlh= gjkyjcnm. bkb xfcnbxyj juhfybxtyysq , kjr dvtcnt c bvt.obvbcz d ytv tcntcndtyysvb b nt[yjutyysvb j,hfpjdfybzvb= ghtlcnfdkz.obq d ujhys[ jnyjitybz[ j,]trn ujcelfhcndtyyjq cj,cndtyyjcnb\ (1.03.2002 N1319)
9\ Hfphf , jnrf vtcnjhj ; ltybz ghtlcnfdkztn cj,jq cjdjregyjcnm ujhyjlj,sdf.ob[ b cdzpfyys[ c ybvb hf,jn= rjnjhsvb jceotcndkztncz nt[yjkjubxtcrbq wbrk bpdktxtybz gjktpys[ bcrjgftvs[ bp ytlh\ (1.03.2002 N1319)
10\ Добыча полезных ископаемых � потребление определенного объема полезных ископаемых в результате разработки месторождения, осуществленной за счет средств владельца лицензии непосредственно владельцем лицензии или наемным субъектом в целях их прямой реализации или реализации после переработки, с покрытием расходов на разработку месторождения и внесением платежей, установленных законодательством Грузии. (25.03.2013 N495)
Ukfdf ^\
J , obt gjkj ; tybz
Cnfnmz 1\ Pfrjyjlfntkmcndj Uhepbb j ytlhf [
1\ Pfrjyjlfntkmcndj Uhepbb j ytlhf[ drk.xftn d ct,z yfcnjzobq Pfrjy b dsntrf.obt bp ytuj byst pfrjyjlfntkmyst frns= htuekbhe.obt bpextybt b bcgjkmpjdfybt ytlh= dczrjuj hjlf gjktpys[ bcrjgftvs[= tcntcndtyys[ gjlptvys[ gecnjn= jnyjitybq= djpybrf.ob[ d ghjwtcct ghbvtytybz= [hfytybz b j[hfys jn[jljd ( d njv xbckt dcrhsiys[ gjhjl)= lj,sdf.ob[ b gththf,fnsdf.ob[ ghjbpdjlcnd= f nfr;t cnhjbntkmcndf b 'rcgkefnfwbb gjlptvys[ cjjhe;tybq\
2\ Jgthfwbb= cdzpfyyst c bcgjkmpjdfybtv d Uhepbb htcehcjd ytanb b ufpf= htuekbhe.ncz Pfrjyjv Uhepbb @J ytanb b ufpt@= (16.04.1999 N1894)
3\ При пользовании недрами отношения, связанные с использованием атмосферного воздуха, поверхностных вод и животного мира, регулируются соответствующим законодательством Грузии, а отношения, связанные с землепользованием, в том числе с вопросами применения площадей, покрытых лесом и иной растительностью, в целях пользования недрами регулируются настоящим Законом и Лесным кодексом Грузии. Условия применения ресурсов леса и иного растительного покрова в процессе пользования недрами устанавливаются с учетом требований соответствующих нормативных актов. (22.04.2005 N1409)
�4\ Yfcnjzobq Pfrjy ltqcndetn yf dctq nthhbnjhbb Uhepbb\
Cnfnmz 2\ Cnfnec ytlh Uhepbb
1\ Недра Грузии - государственная собственность, Запрещаются любые деяния, явно или тайно посягающие на право государственной собственности на недра, а такого рода сделки являются недействительными. Право собственности на землю не означает и не предоставляет права собственности на недра. (22.04.2005 N1409)
�2\ Exfcnrb ytlh= rjnjhst ghtljcnfdktys bkb vjuen ,snm ghtljcnfdktys d gjkmpjdfybt= ghtlcnfdkz.n cj,jq j,]trns gjkmpjdfybz ytlhfvb\
3\ Gjkmpjdfybt ytlhfvb d Uhepbb zdkztncz gkfnysv\
Статья 3. Единый государственный фонд недр (25.03.2013 N495)
1.Единый государственный фонд недр составляют полезные ископаемые, находящиеся на территории Грузии, ее континентальном шельфе, в территориальных водах и особой экономической зоне, независимо от того, имело, имеет или будет иметь место пользование недрами.
�2.Порядок управления Единым государственным фондом недр утверждает Правительство Грузии.
Статья 4. Группы полезных ископаемых (25.03.2013 N495)
Полезные ископаемые с учетом экономической значимости подразделяются на группы особого государственного, государственного и местного значения, порядок определения и перечень которых утверждает Правительство Грузии.�.
� Cnfnmz 5\ искл. (25.03.2013 N495)
Ukfdf ^^\
Gjkmpjdfybt ytlhfvb
Cnfnmz 6\ Gjkmpjdfybt ytlhfvb
1\ Gjkmpjdfybt ytlhfvb drk.xftn d ct,z|
f) bpextybt ytlh+
,) lj,sxe gjktpys[ bcrjgftvs[+ (1.03.2002 N1319)
,1 ) hfphf,jnre vtcnjhj;ltybz gjktpys[ bcrjgftvs[ bkb ����hf,jnre gjktpys[ bcrjgftvs[+ (1.03.2002 N1319)
d) bcgjkmpjdfybt jn[jljd ujhyjlj,sdf.ob[ ghtlghbznbq+
u) bcgjkmpjdfybt ghbhjlys[ gjlptvys[ gecnjn= f nfr;t cnhjbntkmcndj b 'rcgkefnfwb. gjlptvys[ cjjhe;tybq hfpkbxyjuj yfpyfxtybz (d njv xbckt lkz [hfytybz jn[jljd ytantufpjdjuj ghjbpdjlcndf b cgecrf cnjxys[ djl)= yt cdzpfyys[ c lj,sxtq gjktpys[ bcrjgftvs[+
l) c,jh utjkjubxtcrb[= vbythfkjubxtcrb[= gfktjynjkjubxtcrb[ rjkktrwbq b veptqys[ 'rcgjyfnjd\
2\ Ytlhf ghtljcnfdkz.ncz d gjkmpjdfybt njkmrj yf jcyjdfybb cjjndtncnde.otuj hfphtitybz (kbwtypbb)= rhjvt ckexftd= erfpfyys[ d geyrnf[ 3 b 4 lfyyjq cnfnmb\
3\ Не требует лицензии выполнение работ по региональной, геологической и геофизической, геологической съемке, научно-исследовательских и других работ, направленное на общее изучение недр, прогнозирование землетрясений и исследование вулканических процессов, создание и ведение мониторинга состояния окружающей среды, контроль режима подземных вод, а также любая иная деятельность, не вызывающая существенного нарушения целостности недр. Подобное пользование недрами подлежит учету в соответствии со статьей 23 настоящего Закона. (25.03.2013 N495)
4\ Yt nht,e.n kbwtypbb lj,sxf gjkmpjdfntktv d ,snjds[ wtkz[ bcrjgftvs[ vtcnyjuj pyfxtybz= cnhjbntkmcndj b 'rcgkefnfwbz gjlptvys[ cjjhe;tybq d ghtltkf[ yf[jlzotujcz d xfcnyjv dkfltybb ptvtkmyjuj exfcnrf\
Cnfnmz 7\ Ujhysq b utjkjubxtcrbq jndjl
1\ Exfcnjr ytlh ghtljcnfdkztncz d gjkmpjdfybt d dblt ujhyjuj bkb utjkjubxtcrjuj jndjlf\
2\ Горный отвод � это участок недр, в пространственном отношении определенный лицензией, в пределах которого пользователю недр предоставляется право пользоваться недрами. Горный отвод является неотъемлемой частью лицензии и автоматически предоставляется вместе с ней. (25.03.2013 N495)
�3\ Utjkjubxtcrbq jndjl zdkztncz exfcnrjv ytlh= ghtljcnfdkztvsv njkmrj lkz b[ bpextybz\
4\ Exfcnjr ytlh ghtljcnfdkztncz d dblt ujhyjuj jndjlf= tckb kbwtypbz lftn tuj gjkmpjdfntk. ghfdj hfphf,jnrb vtcnjhj;ltybz (1.03.2002 N1319) gjktpys[ bcrjgftvs[= bcgjkmpjdfybz tcntcndtyys[ gjlptvys[ gecnjn= cnhjbntkmcndf b 'rcgkefnfwbb gjlptvys[ cjjhe;tybq= yt cdzpfyys[ c hfphf,jnrjq vtcnjhj;ltybz (1.03.2002 N1319) gjktpys[ bcrjgftvs[= f nfr;t cjplfybz j,]trnjd ytlh= ye;lf.ob[cz d jcj,jq j[hfyt\ Exfcnjr ytlh d dblt ujhyjuj jndjlf ghtljcnfdkztncz nfr;t lkz hfphf,jnrb vtcnjhj;ltybz c jlyjdhtvtyysv bpextybtv ytlh\ (1.03.2002 N1319)
5\ Запрещается пользоваться недрами вне пределов горного или геологического отвода. (25.03.2013 N495)
6\ Ghb ecnfyjdktybb uhfybw ujhyjuj jndjlf cktletn exbnsdfnm yt njkmrj dtkbxbye exfcnrf (lkbyf= ibhbyf= uke,byf)= yj b pjys nt[yjkjubxtcrjuj dkbzybz hf,jns= xnj cdzpfyj c gjkmpjdfybtv ytlhfvb (gjl]tplyst b 'rcgkefnfwbjyyst ujhyst dshf,jnrb= j[hfyyst wtkbrb b lheujt\ Ujhysq jndjl ljk;ty bvtnm juhfybxtybt b d uke,bye)\
Tckb exfcnjr ytlh ghtljcnfdkty lkz hfphf,jnrb vtcnjhj;ltybz gjlptvys[ djl= uhfybws ujhyjuj jndjlf d ytlhf[ drk.xf.n djljcjlth;fobq ujhbpjyn= b yf gjdth[yjcnb ptvkb �� zdkztncz pjyjq cnhjujuj ht;bvf cfybnfhyjq j[hfys\ D 'njv ckexft uhfybws ujhys[ b cjjndtncnde.ob[ ptvtkmys[ jndjljd �� ����������� ����� ljk;ys ghj[jlbnm yt vtytt xtv d 15 vtnhf[ jn tcntcndtyys[ b bcreccndtyys[ ds[jljd gjldjlys[ djl\ Njxyst uhfybws ujhys[ b ptvtkmys[ jndjljd jghtltkz.ncz d ghjwtcct kbwtypbhjdfybz c extnjv rjyrhtnys[ ujhyj-nt[ybxtcrb[ eckjdbq\ (1.03.2002 N1319)
�7\ Границы горного и геологического отводов устанавливаются административным органом, выдающим соответствующие лицензии. (25.03.2013 N495)
Cnfnmz 8\ Ptvtkmysq jndjl
1. За объектами недропользования, размещенными на землях, находящихся в государственной собственности, по видам недропользования закрепляются земельные отводы, которые предоставляются с целью обеспечения пользования недрами. Земельный отвод включает: разрабатываемое месторождение, склады связанных с ним полезных ископаемых, места под отвал для пустых пород, а также места размещения хвостов либо иных отходов, и он относится к рекультивационным землям. Вопрос установления земельных отводов с учетом конкретных геологических и горнотехнических условий и определения их размеров рассматривается административным органом, выдающим соответствующие лицензии. Установленные земельные отводы как земли фонда недр вносятся в Единый государственный фонд недр в соответствии с порядком управления Единым государственным фондом недр, после чего производится их учет в Публичном реестре. На землях фонда недр может осуществляться или временно не осуществляться пользование недрами. Согласно статье 39 настоящего Закона допускается застройка земельных площадей, покрытых техногенным месторождением, а временная застройка других объектов недропользования допускается только в случае, если в данном промежутке времени они не используются для недропользования. В случае, когда на каком-либо объекте или части объекта недропользование еще не начато, допускается пользование соответствующими земельными площадями в сельскохозяйственных целях сроком до одного года с учетом требований настоящего Закона. Запрещается выдача земель фонда недр с правом собственности, в аренду или в иной форме без согласования с юридическим лицом публичного права, входящим в систему Министерства экономики и устойчивого развития Грузии (далее � Министерство), � Национальным агентством по недрам, а в случае с лицензированным объектом � также без согласования с владельцем лицензии. (7.12.2017 N1676)
2.Размеры земельного отвода и условия его использования с учетом конкретных геологических и горнотехнических параметров определяет административный орган, выдавший соответствующую лицензию. (25.03.2013 N495)
3\ искл. (25.03.2013 N495)
4\ искл. (23.06.2005 N1765)
5. По завершении недропользования или прекращении недропользования по другой причине, при отсутствии перспективы дальнейшего недропользования проведение рекультивационных работ возлагается на пользователя недр, кроме случаев, предусмотренных законодательством Грузии\ (25.03.2013 N495)
Cnfnmz 9\ Kbwtypbhjdfybt gjkmpjdfybz ytlhfvb
1. Вопросы лицензирования, связанные с недропользованием, регулируются Законом Грузии �О лицензиях и разрешениях�, Законом Грузии �О нефти и газе�, настоящим Законом и соответствующими подзаконными нормативными актами. (25.03.2013 N495)
2\ искл. (25.03.2013 N495)
3\ искл. (25.03.2013 N495)
4\ искл. (25.03.2013 N495)
5\ искл. (25.03.2013 N495)
�6\ искл. (25.03.2013 N495)
�7\ искл. (25.03.2013 N495)
8\ Разрешается выдача лицензии одновременно на различные виды недропользования (изучение, разработка, добыча и переработка полезных ископаемых, отходов горнорудной промышленности и отходов связанной с ней промышленности и т. д.). (25.03.2013 N495)
9\ искл. (25.03.2013 N495)
10\ искл. (25.03.2013 N495)
11. Несколько пользователей недр должны вести разработку одного месторождения полезных ископаемых по согласованной технологической схеме, исключающей его нерациональное использование. Указанные условия фиксируются органом, выдавшим лицензию, в лицензии и являются лицензионным условием. Если при передаче в установленном порядке части лицензии или недропользовании выявится необходимость пользования недрами по единой технологической схеме, орган, выдавший лицензию, правомочен определить для владельца лицензии обязательство по представлению согласованной технологической схемы в разумный срок. Орган, выдавший лицензию, правомочен при наличии технологической схемы возложить координацию пользователей недр или выполнение обязательств, предусмотренных технологической схемой, на основании их согласования, на владельцев или одного из владельцев лицензии. (25.03.2013 N495)
�12\ D uhfybwf[ jlyjuj b njuj ;t utjkjubxtcrjuj jndjlf vj;tn ghjdjlbnmcz bpextybt ytlh gj kbwtypbzv hfpys[ yfghfdktybq bpextybz gj cjukfcjdfyb. c dkfltkmwtv utjkjubxtcrjuj jndjlf\ D utjkjubxtcrbq jndjl yt drk.xf.ncz vtcnjhj;ltybz= hfpdtlfyyst lj tuj dslfxb= b d wtkz[ b[ hfphf,jnrb gj jnltkmyjq kbwtypbb ghtljcnfdkz.ncz ujhyst jndjls dvtcnt c cjjndtncnde.obvb ghfdfvb\ (1.03.2002 N1319)
�13\ D ghtltkf[ ujhyjuj jndjlf ltzntkmyjcnm lheub[ kbw= cdzpfyyfz c gjkmpjdfybtv ytlhfvb= vj;tn jceotcndkznmcz njkmrj c cjukfcbz j,kflfntkz kbwtypbb= yf jcyjdfybb pfrk.xtyyjuj vt;le ybvb ljujdjhf\
14\ искл. (25.03.2013 N495)
15\ искл. (25.03.2013 N495)
�16\ искл. (25.03.2013 N495)
�17\ Pfghtoftncz lj,sxf bythnys[ cnhjbntkmys[ vfnthbfkjd bp heck htr bkb dslfxf kbwtypbq yf gjkmpjdfybt ytlhfvb lkz b[ lj,sxb d ghtltkf[ kbybb ,thtujdjq j[hfys vjhz b d ckexfz[= rjulf lj,sxf bythnys[ vfnthbfkjd yfheibn ghjxyjcnm heckf htrb b ublhjnt[ybxtcrb[ cnhjtybq (gkjnbyf= vjcn= jgjhyfz cntyf b n\l)= f nfr;t jn gkjnbys lj njuj jnhtprf= ult htrf yt bvttn ljgjkybntkmyjuj ghbnjrf= j,tcgtxbdf.otuj cjjndtncnde.obv rjkbxtcndjv ndthljuj yfyjcf\ Pfghtoftncz nfr;t gjkmpjdfybt ytlhfvb yf ghbkt;fob[ r 'nbv jnhtprfv yflgjqvtyys[ nthhfcf[ d ghtltkf[ 50 vtnhjd jn heckf htrb\ Yf lheub[ jnhtprf[ htrb b bp djljtvjd= cjjhe;tyys[ yf ytq= lj,sxf bythnys[ cnhjbntkmys[ vfnthbfkjd yt pfghtoftncz\ (1.03.2002 N1319)
Cnfnmz 10\ Chjrb gjkmpjdfybz ytlhfvb (22.04.2005 N1409)
1\ искл. (25.03.2013 N495)
2. Сроки лицензии определяются по видам недропользования: ( 25.03.2013 N495)
а) для полезных ископаемых энергетического назначения � до 45 лет;
б) для руд черных и цветных металлов � до 40 лет;
в) для строительных материалов � до 30 лет;
г) для других нерудных ископаемых � до 30 лет;
д) для подземных вод и природных негорючих газов �до 25 лет;
е) для строительства сооружений, не связанных с добычей полезных ископаемых, � до 45 лет;
ж) для изучения недр � до 5 лет.
3. искл. (25.03.2013 N495)
4. искл. (25.11.2005 N2148)
5. искл. (25.11.2005 N2148)
6. искл. (25.03.2013 N495)
Cnfnmz 11\ Gjkmpjdfntkm ytlh
1. Пользователем недр может быть любое физическое или юридическое лицо, министерство, предусмотренное Законом Грузии �О структуре, полномочиях и порядке деятельности Правительства Грузии�, или находящееся в его ведении государственное подведомственное учреждение, предусмотренное законом иное организационное образование, не являющееся юридическим лицом. (25.03.2013 N495)
2\ Gjkmpjdfntkb ytlh gjkmpe.ncz dctvb ghfdfvb= gthtxbcktyysvb d kbwtypbb= b ytcen jndtncndtyyjcnm pf cj,k.ltybt tt eckjdbq\
Cnfnmz 12\ Ghfdf gjkmpjdfntkz ytlh
1\ Пользователь недр вправе: (25.11.2005 N2148)
а) пользоваться полезными ископаемыми в соответствии с лицензией в пределах выделенного ему горного отвода;
б) в пределах выделенного земельного отвода в целях, определенных лицензией, вести хозяйство в приемлемой для него форме, если указанное не противоречит действующему законодательству;
в) искл. (25.03.2013 N495)
г) ) пользоваться отходами добытых полезных ископаемых и отходами производства по их переработке, если указанное не ограничено лицензией;
д) в пределах горного отвода, выделенного для него лицензией, за счет собственных средств изучать недра без дополнительной лицензии;
е) обращаться в административный орган, выдавший лицензию, по поводу изменения условий, определенных лицензией, при возникновении существенным образом изменившегося положения. (25.03.2013 N495)
2\ искл. (25.03.2013 N495)
Статья 13. Обязанности пользователя недр (25.03.2013 N495)
1. Пользователь недр обязан:
а) пользоваться недрами только в определенных лицензией целях;
б) обеспечивать рациональное и комплексное использование ископаемых ресурсов, охрану окружающей среды и недр;
в) неукоснительно соблюдать правила безопасности при производстве работ;
�г) обеспечивать при производстве работ, связанных с недропользованием, охрану недр, атмосферного воздуха, вод, земель, лесов, охраняемых территорий, памятников истории и культуры, зданий и сооружений различного назначения от вредного воздействия в соответствии с установленными нормами;
д) изучать недра комплексно, обеспечивать ведение и хранение соответствующей геологической, маркшейдерской и другой документации;
е) представлять Единому государственному фонду недр любые документы о разведанных, добытых и оставшихся в недрах запасах полезных ископаемых,содержащихся в полезных ископаемых компонентах, а также иных объектах недропользования;
ж) обеспечивать сохранение (консервацию) разведочных горных выработок и буровых скважин в состоянии, пригодном для их дальнейшего использования, а непригодные к использованию � ликвидировать в установленном порядке;
з) приостанавливать работы по недропользованию при обнаружении объектов редкой научной или эстетической ценности и незамедлительно извещать об этом соответствующие государственные органы;
и) охранять и в случае необходимости приводить поврежденные в результате недропользования земельные участки в безопасное и пригодное для использования состояние в порядке, установленном законодательством Грузии;
к) выполнять иные требования, установленные законодательством Грузии.
2. Если после выдачи лицензии были обнаружены новые виды полезных ископаемых и сопровождающих их ценных компонентов или разница между утвержденным и реально существующим запасами полезных ископаемых, либо изменились иные условия, связанные с недропользованием, запас месторождений полезных ископаемых подлежит повторному утверждению.
Статья 14. Признание права на недропользование утратившим Силу (25.03.2013 N495)
1. Право на недропользование может быть признано утратившим силу:
а) при грубом нарушении условий аукциона;
б) при отказе от внесения платежей, связанных с лицензией;
в) при нарушении требований Закона Грузии �О конкуренции�;(21.03.2014 N2162)
г) при установлении факта сделки с целью незаконной либерализации лицензионных условий и сокращения платежей;
д) в случае предоставления какому-либо из претендентов незаконных льгот;
�е) при консервации горнодобывающего предприятия или нарушении условий консервации горнодобывающего предприятия и бурильных скважин, которые могут повлечь повреждение месторождения полезных ископаемых;
ж) если в результате недропользования может возникнуть угроза жизни и здоровью людей, работающих или проживающих в зоне действия работ, связанных с недропользованием;
з) если пользователь недр не приступил к недропользованию в сроки, установленные лицензией, и в соответствии с установленными требованиями;
и) при наличии других оснований, предусмотренных законодательством Грузии.
2. При прекращении права на недропользование, в случае необходимости должна осуществляться полная или частичная консервация предприятия по добыче полезных ископаемых или подземных сооружений другого назначения в установленном порядке. С этой целью орган, выдавший лицензию, одновременно с этим определяет владельцу лицензии разумный срок, а расходы по ликвидации или консервации в порядке, установленном законодательством Грузии, возлагаются на пользователя недр, кроме случая, предусмотренного пунктом 3 настоящей статьи.
3. Если обстоятельство, указанное в подпункте �ж� пункта первого настоящей статьи, вызвано не пользователем недр, при прекращении права на недропользование полная или частичная консервация предприятия по добыче полезных ископаемых или подземных сооружений другого назначения осуществляется в порядке, установленном законодательством Грузии.
4. При ликвидации или консервации предприятия по добыче полезных ископаемых или подземных сооружений другого назначения геологическая, маркшейдерская или другая документация, отражающая ситуацию на момент окончания работ, с целью отражения в Едином государственном фонде недр передается соответствующему административному органу.
5. Время консервации включается в общий срок действия лицензии.
6. При наличии объективных обстоятельств владелец лицензии может временно приостановить работы и законсервировать горнодобывающее предприятие на установленный срок или осуществить его ликвидацию в случае согласия органа, выдавшего лицензию. Время консервации включается в общий срок действия лицензии.
7. Отмена лицензии автоматически влечет отмену прав владельца лицензии на горный, геологический и земельный отводы. Бывшие пользователи недр вправе в установленный срок произвести отчуждение наземных и подземных сооружений, расположенных на горном, геологическом и земельном отводах, разрушение которых не создает угрозы охране недр, новому пользователю недр или осуществить их демонтаж, если же демонтаж наземных и подземных сооружений создает угрозу охране недр, � осуществить их финансовую и физическую ликвидацию в соответствии с существующими правилами и нормами. Любое иное действие признается посягательством на право государственной собственности на недра и влечет ответственность бывшего пользователя недр. Ответственность на бывшего пользователя недр не возлагается, если он с согласия государства осуществит безвозмездную передачу государству ликвидированного в финансовом отношении сооружения без его физической ликвидации. Право пользования объектами, перешедшими в государственную собственность в этом порядке, передается новому пользователю недр вместе с лицензией, горным и земельным отводами.
Cnfnmz 15\ искл. (25.03.2013 N495)
Cnfnmz 16\ искл. (25.03.2013 N495)
Статья 17. Порядок выдачи лицензии (25.03.2013 N495)
Лицензия на добычу полезных ископаемых выдается в порядке, установленном Законом Грузии �О лицензиях и разрешениях�.
Cnfnmz 18\ искл. (25.03.2013 N495)
Cnfnmz 19\ искл. (25.03.2013 N495)
Статья 20. Форма лицензии (7.12.2017 N1676)
Форму лицензии на добычу полезных ископаемых утверждает Министр экономики и устойчивого развития Грузии (далее � Министр).
Ukfdf ^^^\
Ujcelfhcndtyyjt eghfdktybt gjkmpjdfybtv ytlhfvb
Cnfnmz 21\ Ujcelfhcndtyyjt eghfdktybt gjkmpjdfybtv ytlhfvb
1. В целях осуществления единой государственной политики в сфере пользования недрами в Грузии действует единая государственная система пользования недрами, целью которой являются: (8.05.2012 N6154)
а) обеспечение осуществления государственной политики рационального пользования недрами;
б) обеспечение равных возможностей недропользования для всех юридических и физических лиц;
в) развитие свободных экономических связей, осуществление политики конкуренции в сфере пользования недрами;
г) обеспечение необходимых гарантий для недропользователей, в том числе � для иностранцев, защита их прав на пользование недрами.
�2. Государственное управление недропользованием в Грузии осуществляют Министерство и входящие в его систему соответствующие учреждения в пределах своей компетенции. (25.03.2013 N495)
3. Государственное управление недропользованием в Грузии осуществляется путем учета, лицензирования, контроля и надзора за недропользованием. (25.03.2013 N495)
Cnfnmz 22\ Pflfxb ujcelfhcndtyyjuj eghfdktybz gjkmpjdfybtv ytlhfvb
1\ Pflfxfvb ujcelfhcndtyyjuj eghfdktybz gjkmpjdfybtv ytlhfvb zdkz.ncz rjvgktrcyjt b hfwbjyfkmyjt bcgjkmpjdfybt ytlh= j[hfyf ytlh b jrhe;f.otq chtls= f nfr;t ujcelfhcndtyyjt htuekbhjdfybt jnyjitybq= djpybrf.ob[ d ghjwtcct gjkmpjdfybz ytlhfvb= cjplfybt ,fps gjktpys[ bcrjgftvs[\
2\ D wtkz[ dsgjkytybz pflfx ujcelfhcndtyyjuj eghfdktybz gjkmpjdfybtv ytlhfvb ghjbpdjlzncz|
ecnfyjdktybt ljgecnbvs[ hfpvthjd lj,sxb hfpkbxys[ dbljd gjktpys[ bcrjgftvs[+
hfpdbnbt cshmtdjq ,fps gjktpys[ bcrjgftvs[+
jghtltktybt exfcnrjd= rjnjhst vjuen ,snm bcgjkmpjdfys d wtkz[= jnkbxys[ jn bpdktxtybz bcrjgftvs[+
jghtltktybt 'rjyjvbxtcrb[ jcyjd gjkmpjdfybz ytlhfvb+
ecnfyjdktybt cnfylfhnjd b yjhv d catht bpextybz b j[hfys ytlh= rjvgktrcyjuj b hfwbjyfkmyjuj bcgjkmpjdfybz b[ htcehcjd= ,tpjgfcyjcnb hf,jn= cdzpfyys[ c ytlhjgjkmpjdfybtv= rjynhjkm b yflpjh pf b[ bcgjkytybtv\
Статья 23. Государственная система учета (25.03.2013 N495)
1. Работы по изучению недр, месторождения полезных ископаемых, их запасы и ресурсы, строительство и эксплуатация подземных сооружений, а также использование участков недр, которое не связано с добычей полезных ископаемых, подлежат учету в Едином государственном фонде недр.
2. Единый государственный фонд недр ведет кадастр всех объектов недропользования и баланс полезных ископаемых.
3. Все пользователи недр обязаны передавать любую информацию, связанную с пользованием недрами, административному органу, выдавшему лицензию. Одновременно с этим все пользователи недр обязаны безвозмездно передавать любую имеющуюся у них информацию о недрах Единому государственному фонду недр.
4. Порядок составления проектов недропользования, технологических схем разработки месторождений и планов развития горных работ утверждает Министр.
Cnfnmz 24\ Ujcelfhcndtyysq rflfcnh ytlh
Ujcelfhcndtyysq rflfcnh ytlh ljk;ty cjlth;fnm ujhyjnt[ybxtcrbt= ublhjutjkjubxtcrbt= 'rjkjubxtcrbt= utjkjubxtcrbt= 'rjyjvbxtcrbt b byjuj hjlf lfyyst j vtcnjhj;ltybz[ gjktpys[ bcrjgftvs[ b dct[ jnltkmys[ b[ ghjzdktybz[= f nfr;t j, exfcnrf[ ytlh= rjnjhst vjuen ,snm bcgjkmpjdfys lkz wtktq= jnkbxys[ jn lj,sxb gjktpys[ bcrjgftvs[= f nfr;t j,j dct[ lheub[ j,]trnf[ gjkmpjdfybz ytlhfvb\
� Cnfnmz 25\ Ujcelfhcndtyysq , fkfyc pfgfcjd gjktpys [ bcrjgftvs [
Ujcelfhcndtyysq ,fkfyc pfgfcjd gjktpys[ bcrjgftvs[ ljk;ty cjlth;fnm lfyyst j hfpvthf[ pfgfcjd= rfxtcndt b bpextyyjcnb pfgfcjd dct[ dbljd bcrjgftvs[ yf vtcnjhj;ltybz[= ehjdyt b[ ghjvsiktyyjuj jcdjtybz= hfpvtotybb= lj,sxt= gjnthz[ b ecnfyjdktyys[ pfgfcf[= f nfr;t j,tcgtxtybb ghjvsiktyyjcnb hfpdtlfyysvb pfgfcfvb\
Cnfnmz 26\ Rjylbwbb gjktpys [ bcrjgftvs [
� Rjylbwbb gjktpys[ bcrjgftvs[ ghtlcnfdkz.n cj,jq cjdjregyjcnm ytj,[jlbvs[ lkz hfphf,jnrb ytlh= j,jcyjdfyys[ d nt[ybrj-'rjyjvbxtcrjv jnyjitybb j,zpfntkmys[ nht,jdfybq\
D rjylbwbz[ ljk;yj ,snm ghtlecvjnhtyj rjvgktrcyjt bcgjkmpjdfybt rfr jcyjdys[= nfr b cjgencnde.ob[ gjktpys[ bcrjgftvs[\
Статья 27. Утверждение запасов полезных ископаемых (25.03.2013 N495)
1. Запасы изученных месторождений полезных ископаемых, а также дополнительно выявленные в процессе их разработки запасы утверждает Государственная межведомственная комиссия по запасам при Министерстве. Положение о Государственной межведомственной комиссии по запасам полезных ископаемых и состав этой комиссии утверждает Правительство Грузии. (6.09.2013 N1032)
2. Для утверждения запасов полезных ископаемых Государственной межведомственной комиссии запасов представляются условия и результаты изучения расположения месторождения, достоверные данные, подтверждающие качество и количество исследованного запаса полезных ископаемых, технико-экономические характеристики месторождения, их кондиции, сведения об экономическом значении полезных ископаемых для промышленного освоения.
3. Заключение Государственной межведомственной комиссии запасов является единственным основанием для постановки разведанных запасов полезных ископаемых на государственный баланс.
Статья 28. Списание запасов полезных ископаемых с государственного баланса (25.03.2013 N495)
Количество полезных ископаемых добытых на месторождении полезных ископаемых, а также запасы полезных ископаемых, утратившие промышленное значение или не подтвердившиеся в процессе дальнейших геологоразведочных работ или разработки месторождения, подлежат списанию с государственного баланса полезных ископаемых. Заключение Государственной межведомственной комиссии запасов является единственным основанием для списания запасов полезных ископаемых с государственного баланса.
Cnfnmz 29\ Cj , cndtyyjcnm yf byajhvfwb . j ytlhf [
Byajhvfwbz j utjkjubxtcrjv cnhjtybb ytlh= pfgfcf[ b htcehcf[ bcrjgftvs[= ujhyjnt[ybxtcrb[ eckjdbz[ hfphf,jnrb vtcnjhj;ltybz= lheub[ cdjqcndf[ bkb gfhfvtnhf[ zdkztncz cj,cndtyyjcnm. ce,]trnf= yf chtlcndf rjnjhjuj lj,snf lfyyfz byajhvfwbz\
Hfphtiftncz ghjlf;f bkb gjregrf utjkjubxtcrjq bkb byjuj hjlf byajhvfwbb j ytlhf[ b gjktpys[ bcrjgftvs[\
Pfrjyjlfntkmcndj Uhepbb pfoboftn ghfdj cj,cndtyyjcnb yf utjkjubxtcre. bkb bye. byajhvfwb. j ytlhf[ b bcrjgftvs[\
Yt ljgecrftncz dslfxf drk.xtyyjq d ujcelfhcndtyyst byajhvfwbjyyst ajyls byajhvfwbb lheubv .hblbxtcrbv b abpbxtcrbv kbwfv ,tp cjukfcbz cj,cndtyybrf byajhvfwbb\
Cnfnmz 30 \ искл. (25.03.2013 N495)
Cnfnmz 31 \ Ujcelfhcndtyysq yflpjh b rjynhjkm pf gjkmpjdfybtv ytlhfvb
1\ Jcyjdyfz wtkm ujcelfhcndtyyjuj yflpjhf b rjynhjkz pf ytlhfvb= b[ cjcnjzybtv b gjkmpjdfybtv - ecnfyjdbnm= rfr gjkmpjdfntkb ytlh dsgjkyz.n nht,jdfybz pfrjyjlfntkmcndf j ytlhf[= b ghbybvfnm ghtlecvjnhtyyst pfrjyjlfntkmcndjv vths lkz ecnhfytybz dszdktyys[ yfheitybq\
2\ Государственному контролю и надзору за пользованием недрами подлежат: (22.04.2005 N1409)
а) любые действия пользователя недрами, связанные с пользованием недрами;
б) любая стадия изучения недр, гидрогеологические, инженерно-геологические, геофизические, геохимические, геоэкономические и иные работы, направление, методика, комплексность и качество работ по изучению недр;
в) добыча и переработка полезных ископаемых как из природного месторождения, так и из месторождения техногенного происхождения;
г) использование недр в целях, отличающихся от добычи полезных ископаемых;
д) охрана недр и рациональная и комплексная разработка их ресурсов, направление, методика, комплексность и качество использования основных и сопутствующих полезных ископаемых, а также размер потерь, возникших в процессе пользования недрами, и их соответствие действующим стандартам, нормам и правилам;
е) обеспечение безопасности недр и работ по пользованию недрами;
ж) консервация и ликвидация объектов пользования недрами;
з) соблюдение законности пользования недрами и предусмотренных лицензией условий;
и) выполнение требований стандартов, норм и правил пользования недрами в любой стадии пользования недрами;
к) направление, методика, комплексность и качество изучения недр;
л) соблюдение правил и норм безопасного производства работ при пользовании недрами;
м) правильность и своевременность мер, обеспечивающих безопасность населения, охрану окружающей природной среды, памятников истории и культуры, зданий и сооружений, действующих и законсервированных горных выработок и буровых скважин от вредного влияния работ, связанных с пользованием недрами;
н) предотвращение проникновения в горные выработки, на поверхность земли и в водные объекты нефти, газа и других находящихся в подземном хранении веществ и материалов, просачивания спущенных в недра сточных вод, захороненных в недрах вредных веществ и отходов производства;
о) соблюдение правил производства геологических и маркшейдерских работ в процессе эксплуатации месторождений полезных ископаемых.
�3. Контроль за выполнением условий лицензии на добычу полезных ископаемых или лицензии на пользование недрами осуществляет юридическое лицо публичного права, входящее в систему Министерства, � Национальное агентство по недрам. (7.12.2017 N1676)
31. Порядок осуществления государственного контроля при проверке выполнения условий лицензии на добычу полезных ископаемых или лицензии на пользование недрами устанавливает Правительство Грузии. (7.12.2017 N1676)
� 4. Государственный надзор за безопасностью работ, связанных с недропользованием, осуществляют административные органы, определенные законодательством Грузии. (25.03.2013 N495)
�
Cnfnmz 32 \ искл. (25.03.2013 N495)
�
Статья 321 . Стабильность отношений, регулируемых лицензией на добычу полезных ископаемых на континентальном шельфе Грузии (20.11.2009 N2114)
1. Государство обеспечивает защиту прав лица - владельца лицензии на добычу полезных ископаемых на континентальном шельфе Грузии в соответствии с законодательством Грузии. Изменения, внесенные в законодательство Грузии, ухудшающие инвестиционные условия или (и) оказывающие отрицательное влияние на определенные лицензией права и интересы лица � владельца лицензии, не касаются лицензии на добычу полезных ископаемых на континентальном шельфе Грузии.
2. Пункт первый настоящей статьи распространяется и на нормативные акты, изданные исполнительной властью Грузии, если эти акты ограничивают имущественные права, приобретенные и осуществленные владельцем лицензии в соответствии с лицензией.
3. Государственные органы и должностные лица не вправе создавать владельцу лицензии какие-либо препятствия во время реализации прав, предоставленных лицензией на добычу полезных ископаемых, кроме случая, когда он нарушает законодательство Грузии или лицензионные условия.
�4. Настоящая статья не распространяется на отношения, регулируемые Законом Грузии �О нефти и газе�.�.
Статья 33. Требования политики конкуренции в сфере пользования недрами (8.05.2012 N6154)
� 1. Запрещается любое деяние государственных органов Грузии и органов местного самоуправления, которое значительно ограничивает конкуренцию в сфере пользования недрами.
2. Запрещается ограничение пользования инфраструктурой для недропользователей.
3. Вопросы конкуренции в сфере пользования недрами регулируются Конституцией Грузии, настоящим Законом и Законом Грузии �О конкуренции�. (21.03.2014 N2162)
Ukfdf ^& (25.03.2013 N495)
Cnfnmz 34 \ искл. (25.03.2013 N495)
Cnfnmz 35 \ искл. (25.03.2013 N495)
�
Cnfnmz 36 \ искл. (25.03.2013 N495)
�
Cnfnmz 37 \ искл. (25.03.2013 N495)
Ukfdf &\
J [ hfyf ytlh b nht , jdfybz r , tpjgfcyjcnb gjkmpjdfybz ytlhfvb
Статья 38. Основные требования к рациональному пользованию недрами и их соблюдение (22.04.2005 N1409)
Основные требования к пользованию недрами:
а) не допускать самовольное пользование недрами;
б) охранять объекты или участки недр, имеющие особое научное и культурное значение;
в) охранять месторождения полезных ископаемых от застройки площадей их размещения, затопления водохранилищами и другое;
г) рационально пользоваться полезными ископаемыми и использовать отходы горнодобывающей промышленности;
д) охранять участки недр, используемые для устройства инженерных сооружений, связанных с добычей полезных ископаемых, подземных хранилищ, мусорных свалок, объектов временного хранения отходов и станций перегрузки отходов, предусмотренных Кодексом об управлении отходами; (26.12.2014 N3006)
е) соблюдать установленные законодательством Грузии правила передачи недр в пользование и не допускать самовольное пользование недрами (без лицензии или за пределами выделенного по лицензии горного отвода);
ж) обеспечивать полное и комплексное изучение недр и охрану недр и рациональное, комплексное использование их ресурсов;
з) обеспечивать предварительное изучение недр в целях получения достоверных данных для оценки запасов полезных ископаемых и установления характеристик других объектов пользования недрами;
�и) вести учет запасов полезных ископаемых и участков недр, отведенных объектам недропользования; (25.03.2013 N495)
к) с возможной полнотой извлекать из недр как основные, так и сопутствующие полезные ископаемые и обеспечивать их учет, а также соответствие потерь действующим стандартам, нормам и правилам и осуществлять мероприятия по их сокращению;
л) защищать месторождения полезных ископаемых от затопления, обводнения, загрязнения, возгорания, истощения и других факторов, ухудшающих качество полезных ископаемых, снижающих промышленную ценность месторождения или осложняющих его освоение;
м) предупреждать вредное воздействие на недра при хранении в недрах газа и других веществ, захоронении вредных веществ и отходов производства, спуске сточных вод;
н) соблюдать установленные правила консервации и ликвидации предприятий по добыче полезных ископаемых и подземных сооружений, не связанных с добычей ископаемых;
о) пресекать самовольную застройку на площадях размещения объектов недропользования;
п) не допускать размещения отходов, предусмотренных законодательством Грузии, вблизи головных сооружений питьевого и технического водоснабжения и в пределах их водосборных площадей; (26.12.2014 N3006)
�р) достоверно прогнозировать и оценивать влияние работ, связанных с недропользованием на состояние окружающей среды, принимать необходимые меры по охране окружающей среды и обеспечению безопасности населения.
Cnfnmz 39 \ Gjhzljrpfcnhjqrb yfgkjoflz [ vtcnjhj ; ltybz gjktpys [ bcrjgftvs [
1\ Запрещаются проектирование и строительство населенных пунктов, промышленных комплексов, коммуникаций, хозяйственных и других объектов до тех пор, пока не будет установлено, что на площади предстоящей застройки не существует месторождения (кроме техногенного месторождения) или иного проявления залежей полезных ископаемых. Застройка площадей залегания полезных ископаемых допускается в том случае, если инициатор застройки в виде компенсации оплатит собственнику ископаемых стоимость (в размере сбора, установленного Законом Грузии �О сборе за пользование природными ресурсами� для пользования соответствующим ископаемым) того вида полезных ископаемых, пользование которым он ограничивает или препятствует запланированной застройкой. Если застройка осуществляется на площади, предусмотренной лицензией, в этом случае необходимо согласие владельца лицензии. (7.12.2010 N3890)
�2\ Пользование недрами без разрешения и самовольная застройка площадей месторождений полезных ископаемых (земель Фонда недр) прекращаются без возмещения произведенных затрат. Если на площадях месторождений полезных ископаемых (землях Фонда недр) имеющаяся застройка существенно ограничивает или препятствует возможности недропользования, применяются правила и процедуры, предусмотренные Законом Грузии "О порядке лишения собственности для необходимых общественных нужд. (22.04.2005 N1409)
3. Проектирование и строительство населенных пунктов, промышленных комплексов, других хозяйственных и бытовых объектов допускаются только на площадях, где отсутствуют месторождения полезных ископаемых (кроме техногенных месторождений), что подтверждается заключением юридического лица публичного права, входящего в систему Министерства, � Национального агентства по недрам. (7.12.2017 N1676)
Статья 40 . Охрана участков недр , имеющих научное , историческое , эстетическое или иное культурное значение (25.03.2013 N 495)
1. Местам расположения редких (уникальных) геологических, палеонтологических, археологических объектов, минеральных образований, метеоритов, а также участкам недр, имеющим научное, историческое, эстетическое или иное культурное значение, в порядке, установленном законодательством Грузии, может быть присвоена соответствующая категория охраняемых территорий.
�2. В пределах охраняемой территории запрещается любая деятельность, не предусмотренная режимом охраны.
�3. В случае обнаружения при недропользовании объектов, предусмотренных пунктом первым настоящей статьи, пользователь недр обязан приостановить работы на соответствующих участках и сообщить об этом административному органу, выдавшему лицензию.
Cnfnmz 41\ Jcyjdyst nht , jdfybz r bpextyb . ytlh
>hblbxtcrbt b abpbxtcrbt kbwf= pfyznst bpextybtv ytlh= j,zpfys j,tcgtxbdfnm|
'aatrnbdyjt bpextybt ytlh+
ecnfyjdktybt utjkjubxtcrb[= ujhyjnt[ybxtcrb[= ublhjutjkjubxtcrb[ b lheub[ eckjdbq hfphf,jnrb vtcnjhj;ltybq gjktpys[ bcrjgftvs[= f nfr;t cnhjbntkmcndf b 'rcgkefnfwbb gjlptvys[ cjjhe;tybq hfpkbxyjuj yfpyfxtybz+
gjkmpjdfybt ytlhfvb d ghtltkf[ ujhyjuj jndjlf= dsltktyyjuj gj kbwtypbb+
ghtlecvjnhtyyst kbwtypbtq gjkyjwtyyjt ghjdtltybt hf,jn gj bpextyb. ytlh b ljcnjdthyjcnm tuj htpekmnfnjd+
j,]trnbdyjcnm jghtltktybz rjkbxtcndf b rfxtcndf pfgfcjd jcyjdys[ b cjgencnde.ob[ gjktpys[ bcrjgftvs[= f nfr;t rjvgjytynjd= cjcnfdkz.ob[ jrhtcnyst gjhjls= dsgjkytybt nht,jdfybq r j[hfyt ytlh b jrhe;f.otq chtls+
ghbvtytybt ghb bpextybb ytlh vtnjljd b ghbtvjd= ,tpjgfcys[ lkz pljhjdmz xtkjdtrf b ,tpdhtlys[ lkz jrhe;f.otq chtls= rjnjhst yt ghbdtlen r ytjghfdlfyysv gjnthzv gjktpys[ bcrjgftvs[ b e[elityb. b[ rfxtcndf+
hfpvtotybt bpdktxtyys[ bp ytlh gjhjl= bcrk.xf.ott bkb evtymif.ott b[ dhtlyjt djpltqcndbt yf jrhe;f.oe. chtle+
cj[hfytybt gjbcrjds[ ujhys[ dshf,jnjr b ,ehjds[ crdf;by= ghbujlys[ lkz wtktq hfphf,jnrb vtcnjhj;ltybz b b yfwbjyfkmyjuj [jpzqcndf= kbrdblfwb. - ytghbujlys[ r lfkmytqitve bcgjkmpjdfyb.+
cj[hfyyjcnm utjkjubxtcrjq b nt[ybxtcrjq ljrevtynfwbb= j,hfpwjd gjhjl= hel le,kbrfnjd rthyf b ghj, lkz lfkmytqituj bpextybz ytlh= hfpdtlrb b hfphf,jnrb vtcnjhj;ltybz= f nfr;t djpvj;yjuj b[ ghbvtytybz d ghjwtcct byjuj hjlf gjkmpjdfybz ytlhfvb\
Статья 42. Основные требования к разработке месторождений полезных ископаемых (22.04.2005 N1409)
При разработке месторождений полезных ископаемых надлежит соблюдать следующие требования:
а) вести точный учет состояния запасов основных и сопутствующих полезных ископаемых, их динамики, количественных и качественных изменений и потерь;
б) обеспечивать разработку месторождения путем выполнения на соответствующем уровне геологических и маркшейдерских работ и ведения необходимой технической и иной документации;
в) разработка месторождения не должна наносить вред другим месторождениям;
г) оберегать запасы, остающиеся в недрах при разработке месторождения, сохранять и учитывать попутно добытые, но временно неиспользуемые полезные ископаемые;
д) рационально осваивать вскрышные породы и обеспечивать их оптимальное размещение для дальнейшего использования;
е) при производстве работ обеспечивать безопасность жизни и здоровья работников и населения;
ж) охранять недра и другие объекты окружающей среды, здания и сооружения;
з) предусматривать вероятность аварий и разрабатывать планы их ликвидации;
и) поддерживать экологическое равновесие;
к) вести разработку месторождений твердых полезных ископаемых, нефти, газа, а также месторождений подземных вод в соответствии с утвержденными проектами добывающих предприятий, планами производства горных работ и технологических схем.
2. искл. (25.03.2013 N495)
�
Cnfnmz 43 \ исключить (25.03.2013 N495)
Статья 44. Основные требования к переработке �полезных ископаемых (22.04.2005 N1409)
При переработке полезных ископаемых надлежит обеспечивать:
а) применение технологических схем, обеспечивающих комплексное и рациональное использование полезных ископаемых, максимальное сокращение потерь, возникших в процессе пользования недрами;
б) учет и контроль количества, качества и потерь полезных компонентов, полученных из ископаемого на разных стадиях переработки;
в) регулярное изучение и проведение опытно-технологических проверок горно-химических свойств и состава ископаемого в целях дальнейшего совершенствования технологии его переработки;
г) максимальную полноту использования отходов, полученных в результате переработки (ил, хвосты, пыль, сточные воды и другое);
д) очистку сточных вод с целью их вторичного использования;
е) складирование, учет и хранение содержащих полезные компоненты, но временно не используемых отходов;
ж) выпуск продукции в таком виде, чтобы при ее транспортировке, хранении и потреблении соблюдались условия экологической безопасности.
� Cnfnmz 45 \ Требования к размещению отходов в недрах� и сбросу сточных вод в недра (26.12.2014 N3006)
Размещение отходов, предусмотренных законодательством Грузии, в недрах и сброс сточных вод в недра допускаются только в случае соблюдения следующих требований:
а) управление отходами должно осуществляться в строго установленных границах при условии, что в случае возникновения аварийной ситуации будет предотвращено их попадание в горные выработки, на поверхность земли и в водные объекты;
б) размещение отходов и сброс сточных вод должны осуществляться с использованием экологически безопасных методов и технологий, обеспечивающих защиту недр и других компонентов окружающей среды от вредного воздействия;
в) должно быть обеспечено наличие системы постоянного контроля за состоянием объектов размещения отходов и окружающей среды, а также принятие эффективных мер в целях защиты и своевременного оповещения населения в случае аварии.
Cnfnmz 46 \ Nht , jdfybz = ghtl ] zdkztvst r ghjtrnbhjdfyb .= cnhjbntkmcnde = htrjycnherwbb b clfxt d ' rcgkefnfwb . j ,] trnjd gjkmpjdfybz ytlhfvb
1\ Ghjtrnbhjdfybt j,]trnjd gjkmpjdfybz ytlhfvb dtltncz yf ghtlgjkfuftvjv exfcnrt cnhjbntkmcndf c extnjv utjkjubxtcrjuj cnhjtybz ytlh b bys[ eckjdbq\
Bpextybt b bcgjkmpjdfybt ytlh d wtkz[ hfphf,jnrb vtcnjhj;ltybq gjktpys[ bcrjgftvs[= hfpvtotybz gjlptvys[ cjjhe;tybq b j,]trnjd= pf[jhjytybz jn[jljd ghjbpdjlcndf= dhtlys[ dtotcnd b lheub[ jceotcndkz.ncz yf jcyjdt hfphf,jnfyys[ b endth;ltyys[ ghjtrnjd (nt[yjkjubxtcrb[ c[tv)\ D ghjtrnt ljk;ys ,snm ghtlecvjnhtys nht,jdfybz yfcnjzotuj Pfrjyf\
2\ Ghb ghjtrnbhjdfybb b clfxt d 'rcgkefnfwb. gjlptvys[ cjjhe;tybq= yt cdzpfyys[ c bpdktxtybtv gjktpys[ bcrjgftvs[ (pf[jhjytybt dhtlys[ dtotcnd b jn[jljd= cgecr cnjxys[ djl= j,jheljdfybt gjlptvys[ ufpj[hfybkbo b lh\)= ljk;yf j,tcgtxbdfnmcz yflt;yfz bpjkzwbz gjhjl cvt;ys[ j,]trnjd b d gthde. jxthtlm - djljcjlth;fob[ ujhbpjynjd\
3\ искл. (25.03.2013 N495)
Cnfnmz 47 \ Nht , jdfybz r , tpjgfcyjcnb gjkmpjdfybz ytlhfvb
1\ Gjkmpjdfybt ytlhfvb hfphtiftncz njkmrj ghb eckjdbb j,tcgtxtybz ,tpjgfcyjcnb lkz ;bpyb b pljhjdmz yfctktybz= jcj,tyyj pfyzns[ bv hf,jnybrjd\
2. Пользователь недр в пределах своей компетенции обязан обеспечивать выполнение требований законодательства Грузии о безопасном производстве работ, связанных с недропользованием. (25.03.2013 N495)
3\ Nht,jdfybz= ghtl]zdkztvst r j,tcgtxtyb. ,tpjgfcyjcnb hf,jn= cdzpfyys[ c gjkmpjdfybtv ytlhfvb|
ljgecr r hf,jnt njkmrj kbw= j,kflf.ob[ cgtwbfkmyjq gjlujnjdrjq b rdfkbabrfwbtq+
j,tcgtxtybt pfyzns[ yf ujhys[ b ,ehjds[ hf,jnf[ cgtwjlt;ljq= bylbdblefkmysvb b rjkktrnbdysvb chtlcndfvb pfobns+
ghbvtytybt vtnjljd= vfnthbfkjd= nt[ybxtcrb[ b nt[yjkjubxtcrb[ chtlcnd= eljdktndjhz.ob[ ecnfyjdktyysv ghfdbkfv ,tpjgfcyjcnb+
ghjdtltybt yjhvfkmyjuj nt[yjkjubxtcrjuj wbrkf hf,jn b ytj,[jlbvs[ lkz ghjuyjpbhjdfybz jgfcys[ cbnefwbq utjkjubxtcrb[= vfhritqlthcrb[ b byjuj hjlf yf,k.ltybq+
cbcntvfnbxtcrbq rjynhjkm pf cjlth;fybtv d ujhys[ dshf,jnrf[ gskb= dphsdjjgfcys[ ufpjd b rbckjhjlf+
hfphf,jnrf b jceotcndktybt vthjghbznbq gj ghtljndhfotyb. b cyb;tyb. lj ljgecnbvjq yjhvs dct[ dbljd dhtlyjuj djpltqcndbz yf jrhe;f.oe. chtle d ghjwtcct gjkmpjdfybz ytlhfvb+
cjcnfdktybt gkfyjd ghtleght;ltybz b kbrdblfwbb jgfcys[ b fdfhbqys[ cbnefwbq b ghjdtltybt cjjndtncnde.ob[ vthjghbznbq+
bpextybt b dsgjkytybt hf,jnybrfvb ghfdbk , tpjgfcyjcnb hf,jn= f nfr;t gkfybhjdfybt b jceotcndktybt vthjghbznbq gj ghtleght;ltyb. b kbrdblfwbb fdfhbq+
ghbjcnfyjdktybt hf,jn d ckexft djpybryjdtybz euhjps lkz ;bpyb b pljhjdmz hf,jnybrjd= ljcnfdrf k.ltq d ,tpjgfcyjt vtcnj b jceotcndktybt ytj,[jlbvs[ vthjghbznbq lkz kbrdblfwbb jgfcyjcnb+
ghbvtytybt ghb ghjbpdjlcndt hf,jn njkmrj vfiby= j,jheljdfybz b vfnthbfkjd= eljdktndjhz.ob[ nht,jdfybzv yjhv b ghfdbk ,tpjgfcyjcnb+
extn dphsdxfns[ dtotcnd b gjlhsdys[ chtlcnd= b[ yflkt;fott [ hfytybt b hfc[jljdfybt= f nfr;t ,tpjgfcyjt= ghfdbkmyjt ghbvtytybt+
cdjtdhtvtyyjt ljgjkytybt ghtlecvjnhtyyjq ghfdbkfvb ,tpjgfcyjcnb nt[ybxtcrjq ljrevtynfwbb= d njv xbckt gkfyjd ujhys[ hf,jn= lfyysvb= jnhf;f.obvb ghtltks ,tpjgfcyjuj ghjbpdjlcndf hf,jn b vths gj kbrdblfwbb fdfhbq\
4\ Jndtncndtyyjcnm pf j,tcgtxtybt cj,k.ltybz yjhv b ghfdbk ,tpjgfcyjcnb gjkmpjdfntkzvb ytlh djpkfuftncz yf herjdjlbntktq cjjndtncnde.ob[ ghtlghbznbq= exht;ltybq b jhufybpfwbq\ Jyb jghtltkz.n rheu kbw= j,zpfyys[ rjynhjkbhjdfnm cj,k.ltybt erfpfyys[ ghfdbk ,tpjgfcyjcnb d cnhernehys[ gjlhfpltktybz[ ghtlghbznbq= exht;ltybq= jhufybpfwbq\
5\ Руководители работ, связанных с недропользованием, другие уполномоченные на то должностные лица обязаны при возникновении непосредственной угрозы жизни и здоровью работников, занятых на производстве, немедленно приостановить работы и обеспечить их безопасную эвакуацию. Если опасность угрожает населению в зоне влияния работ, связанных с недропользованием, соответствующие пользователи недр обязаны оповестить о возникшей опасности надлежащим образом уполномоченные на то органы. (25.03.2013 N495)
Статья 48. Ликвидация и консервация предприятий по добыче полезных ископаемых или подземных сооружений, не связанных с добычей полезных ископаемых (25.03.2013 N495)
�1.После полной выработки месторождения, предусмотренной проектом, или в случае, если на основании технико-экономических расчетов или иных обоснований дальнейшая разработка месторождения или его части признана невозможной, должна быть произведена ликвидация или консервация предприятия по добыче полезных ископаемых. Этот порядок распространяется на подземные сооружения, не связанные с добычей полезных ископаемых, в случае невозможности их дальнейшей эксплуатации, а также истечения срока или отмены лицензии.
2.При ликвидации предприятия необходимо рассмотреть вопрос о возможности дальнейшего использования горных выработок и буровых скважин для других целей. В случае его положительного решения горные выработки и буровые скважины должны быть приведены в состояние, в дальнейшем обеспечивающее безопасность для населения, соблюдение экологических условий, охрану зданий и сооружений, а при консервации предприятий они должны сохраняться в рабочем состоянии в течение всего периода консервации.
3.В случае ликвидации или консервации предприятия по добыче полезных ископаемых, а также подземных сооружений, не связанных с добычей полезных ископаемых, геологическая, маркшейдерская и другая документация должна вестись до момента окончания работ и храниться в Едином государственном фонде недр.
4.В районах, смежных с ликвидационными или консервационными объектами, должны осуществляться меры по обеспечению в дальнейшем безопасного производства горных работ.
5.До окончания ликвидации или консервации на пользователя недр возлагается полная ответственность, предусмотренная настоящим Законом.
�6.После окончания ликвидации или консервации объектов, указанных в настоящей статье, пользователь недр обязан в установленном порядке представлять информацию об этом соответствующему административному органу (органам). Ликвидация или консервация объектов признается завершенной после составления уполномоченным органом соответствующего акта после перепроверки информации на месте, который затем в установленном порядке отражается в Едином государственном фонде недр.
Статья 49. Подземное поисково-спасательное подразделение (горные спасатели) и обязанности пользователя недр при ликвидации аварии
(22.12.2018 N4096, ввести в действие с 1 января 2019 года.)
Пользователь недр обязан в установленном порядке создать частное подземное поисково-спасательное подразделение (горные спасатели) или на основании договора пользоваться услугами специализированного горно-спасательного подразделения (горных спасателей) юридического лица публичного права � Агентства государственных резервов и сервисов гражданской безопасности, действующего в сфере управления государственного подведомственного учреждения, входящего в сферу управления Министерства внутренних дел Грузии, � Службы по управлению чрезвычайными ситуациями, в целях предотвращения и ликвидации аварий на горных выработках, в том числе � появления открытых фонтанов на нефтяных и газовых скважинах.
Ukfdf &^\
Jndtncndtyyjcnm pf yfheitybt Pfrjyf j ytlhf [
Cnfnmz 50 \ Jndtncndtyyjcnm pf yfheitybt Pfrjyf j ytlhf [
1\ Cltkrb= zdyj bkb nfqyj cdzpfyyst c yfheitybtv yfcnjzotuj Pfrjyf= zdkz.ncz ytltqcndbntkmysvb\
2. Ответственность в порядке, установленном законодательством Грузии, возлагается на лиц:(25.03.2013 N495)
а) заключивших сделки, указанные в пункте первом настоящей статьи, а также самовольно пользовавшихся недрами;
б) нарушивших нормы недропользования, а также правила и нормы безопасности недропользования;
в) осуществивших самовольную застройку площадей размещения объектов недропользования;
г) нарушивших требования охраны недр, а также окружающей среды, зданий и сооружений от вредного влияния работ, связанных с недропользованием;
д) посягнувших на памятники истории и культуры, их территории и охраняемые зоны;
е) нарушивших право собственности на геологическую информацию;
ж) уничтоживших или повредивших скважины, пройденные с целью наблюдения за режимом подземных вод, а также маркшейдерские и геодезические знаки;
з) нарушивших правила и нормы ликвидации и консервации подземных сооружений различного назначения предприятия по добыче полезных ископаемых;
и) нарушивших правила и нормы рекультивации почв в пределах земельного отвода;
к) умышленно предоставивших административному органу, выдавшему лицензию, несвоевременную или недостоверную информацию о недрах.
Cnfnmz 51 \ искл. (25.03.2013 N495)
Статья 52. Возмещение вреда (25.03.2013 N495)
1.Пользователи недр обязаны возмещать вред, вызванный нарушением требований, установленных настоящим Законом и законодательством Грузии.
2.Самовольное пользование недрами и самовольная застройка площадей размещения объектов недропользования подлежат прекращению без возмещения затрат.
�
Ukfdf &^^\
Vt ; leyfhjlyst ljujdjhs b cjukfitybz
Cnfnmz 53 \ Vt ; leyfhjlyst ljujdjhs b cjukfitybz
Tckb vt;leyfhjlysv ljujdjhjv b cjukfitybtv ecnfyjdktys ghfdbkf= jnkbxyst jn yfcnjzotuj Pfrjyf b yt ghjnbdjhtxfobt Rjycnbnewbb Uhepbb= nj ghbvtyztncz gjhzljr= erfpfyysq vt;leyfhjlysv ljujdjhjv b cjukfitybtv\
Ukfdf VIII \ (1.03.2002 N1319)
Gtht [ jlyst gjkj ; tybz
Cnfnmz 54 \ Gtht [ jlyst gjkj ; tybz (1.03.2002 N1319)
1\ Признать утратившими силу все выданные до введения лицензирования с целью недропользования документы, удостоверяющие право на выделение земель, пользование горным или геологическим отводом, если оно согласно законодательству Грузии не подкреплено лицензией на пользование недрами (кроме случая, когда до введения настоящего Закона в действие была осуществлена приватизация земельного отвода и владельцем такого отвода для его регистрации уже была представлена документация, предусмотренная законодательством Грузии), а расположенные в пределах этого отвода подземные и связанные с ними наземные сооружения (устья стволов, тоннелей и скважин, каптажные и надкаптажные сооружения), а также ликвидированные и законсервированные такие сооружения признаются неотъемлемой частью участка недр, и распоряжение ими осуществляется в соответствии с законодательством Грузии. (25.03.2013 N495)
2\ искл. (25.03.2013 N495)
3\ искл. (25.03.2013 N495)
4\ искл. (25.03.2013 N495)
5\ Geyrn 17 cnfnmb 9 yfcnjzotuj Pfrjyf ddtcnb d ltqcndbt c 1 jrnz,hz 2002 ujlf\
6\ C 1 jrnz,hz 2002 ujlf jnvtybnm dct kbwtypbb yf ptvktgjkmpjdfybt= ghjnbdjhtxfobt nht,jdfybzv geyrnf 17 cnfnmb 9 yfcnjzotuj Pfrjyf\
7. искл. (25.03.2013 N495)
�8. искл. (25.03.2013 N495)
�9. искл. (25.03.2013 N495)
Ghtpbltyn Uhepbb ��� ��������� " lefhl Itdfhlyflpt
N , bkbcb
17 vfz 1996 ujlf
�` 242 -^^ c
Document comments