Document structure
View explanations
Referenced documents
Document Highlights
Consolidated publications
Consolidated version (final)
ამ კანონში გამოყენებულ ტერმინებს აქვს შემდეგი მნიშვნელობა:
ა) აეროდრომი – მიწის ან წყლის ზედაპირის გარკვეული ფართობი (მასზე განლაგებული შენობა-ნაგებობებითა და მოწყობილობებით), რომელიც მთლიანად ან ნაწილობრივ განკუთვნილია საჰაერო ხომალდების მიღების, მოძრაობისა და გაშვებისათვის;
ბ) (ამოღებულია - 22.12.2017, №1818);
გ) აეროპორტი – საწარმო, რომელიც ახორციელებს საჰაერო ხომალდების, მგზავრების, ბარგის, ტვირთის ან/და ფოსტის მიღებას, მომსახურებას, დამუშავებასა და გაშვებას და რომელსაც ამ მიზნით აქვს აეროდრომი, სამგზავრო ტერმინალი, სხვა მიწისზედა ნაგებობები, მოწყობილობები და ჰყავს შესაბამისი მომსახურე პერსონალი;
დ) აეროდრომის/ვერტოდრომის დაცვის არე − აეროდრომის/ვერტოდრომის და მისი მიმდებარე ტერიტორიის თავზე არსებული, საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს სისტემაში შემავალი საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − სამოქალაქო ავიაციის სააგენტოს ან საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს მიერ დადგენილი არე, სადაც მოქმედებს საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრული შეზღუდვის რეჟიმი;
დ1) აეროდრომის ექსპლუატანტი − იურიდიული პირი, რომელიც საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად ახორციელებს აეროდრომის ექსპლუატაციას და პასუხისმგებელია აეროდრომის ექსპლუატაციისთვის დადგენილი მოთხოვნების დაცვისთვის;
დ2) ვერტოდრომის ექსპლუატანტი − იურიდიული პირი, რომელიც საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად ახორციელებს ვერტოდრომის ექსპლუატაციას და პასუხისმგებელია ვერტოდრომის ექსპლუატაციისთვის დადგენილი მოთხოვნების დაცვისთვის;
დ3) ვერტოდრომი – აეროდრომი ან ნაგებობის ზედაპირზე არსებული, დადგენილი ფართობი, რომელიც მთლიანად ან ნაწილობრივ განკუთვნილია შვეულმფრენის აფრენა-დაფრენისა და მიმოსვლისთვის, აგრეთვე საწარმო, რომელიც ახორციელებს საჰაერო ხომალდის, მგზავრის, ბარგის, ტვირთის ან/და ფოსტის მიღებას, მომსახურებას, დამუშავებასა და გაშვებას;
ე) ავიაკომპანიის სატრანსპორტო პილოტი – თვითმფრინავზე ან შვეულმფრენზე მეთაურის ან მეორე პილოტის დანიშნულების შესრულების უფლების მქონე, ავიაკომპანიის სატრანსპორტო პილოტის მოწმობის მფლობელი პირი;
ვ) ავიასამედიცინო ცენტრი – საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად შექმნილი იურიდიული პირი, რომელიც დადგენილი წესით ახორციელებს სამედიცინო საქმიანობას და საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს სისტემაში შემავალი საჯარო სამართლის იურიდიული პირის – სამოქალაქო ავიაციის სააგენტოს მიერ გაცემული სერტიფიკატის საფუძველზე უფლებამოსილია უზრუნველყოს ავიასპეციალისტთა სამედიცინო შემოწმება და გასცეს შესაბამისი სამედიცინო სერტიფიკატი;
ზ) ავიასამედიცინო ექსპერტი – უმაღლესი სამედიცინო განათლების მქონე პირი, რომელიც ფლობს დამოუკიდებელი საექიმო საქმიანობის უფლების დამადასტურებელ სახელმწიფო სერტიფიკატს, რომელსაც დამატებით გავლილი აქვს საავიაციო მედიცინის მომზადებისა და შემდგომი სწავლების კურსი და რომელიც ახორციელებს სამედიცინო შემოწმებას ავიასპეციალისტის სამედიცინო სერტიფიკატის გაცემის მიზნით;
ზ1) ავტორიზაცია − უფლებამოსილება, რომელიც საქართველოში რეგისტრირებულ საჰაერო ხომალდის ექსპლუატანტს ენიჭება მაღალი რისკის კომერციული სპეციალიზებული ავიაციის (საავიაციო სამუშაოების) მიზნებისთვის;
ზ2) დეკლარაცია − ფიზიკური ან იურიდიული პირის განცხადება, რომელსაც იგი საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს სისტემაში შემავალ საჯარო სამართლის იურიდიულ პირს − სამოქალაქო ავიაციის სააგენტოს წარუდგენს და რომლითაც აღნიშნული პირი თავისი საქმიანობის საქართველოს კანონმდებლობასთან შესაბამისობას ადასტურებს;
თ) ეკიპაჟის საფრენოსნო შემადგენლობა – განსაკუთრებული მომზადების მქონე, კონკრეტული ტიპის საჰაერო ხომალდის და მისი აღჭურვილობის საფრენოსნო ექსპლუატირების უფლების დამადასტურებელი მოწმობის მფლობელი ეკიპაჟის წევრები;
ი) ექსპლუატანტის სერტიფიკატი – საჰაერო ხომალდის ექსპლუატანტის მიერ საჰაერო ხომალდის უსაფრთხოდ ექსპლუატაციის შესაძლებლობის დამადასტურებელი დოკუმენტი, რომელიც გაიცემა კომერციული საჰაერო გადაყვანა-გადაზიდვის მიზნებისთვის;
ი1) საჰაერო ხომალდის ექსპლუატანტი − ფიზიკური ან იურიდიული პირი, რომელიც საჰაერო ხომალდის ექსპლუატაციას ახორციელებს;
კ) ინსპექტირება (საინსპექციო შემოწმება) – სამოქალაქო საავიაციო საქმიანობის, მათ შორის, ფრენის უსაფრთხოების ან/და საავიაციო უშიშროების, საქართველოს კანონმდებლობითა და საერთაშორისო ხელშეკრულებებითა და შეთანხმებებით დადგენილ მოთხოვნებთან შესაბამისობის შეფასების პროცესი, რომელსაც ახორციელებს საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს სისტემაში შემავალი საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − სამოქალაქო ავიაციის სააგენტოს მიერ უფლებამოსილი პირი (ფრენის უსაფრთხოების ინსპექტორი, SAFA-ს ინსპექტორი) შესაბამისი დოკუმენტების, ადგილზე არსებული მდგომარეობისა და საჰაერო ხომალდის ბაქანზე შემოწმების ფორმით;
ლ) კომერციული საჰაერო გადაყვანა-გადაზიდვა − ფრენა, რომელსაც საჰაერო ხომალდი მგზავრების გადასაყვანად, ბარგის, ტვირთის ან/და ფოსტის გადასაზიდად საზღაურის სანაცვლოდ ან დაქირავებით ახორციელებს;
მ) საჰაერო გადაყვანა-გადაზიდვის მოწმობა – საჰაერო ხომალდის ექსპლუატანტის მიერ მგზავრების, ბარგის, ტვირთის ან/და ფოსტის კომერციული საჰაერო გადაყვანა-გადაზიდვის განხორციელების უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტი;
მ1) მეტეოროლოგიური ინფორმაცია – მეტეოროლოგიური შეტყობინება, დაკვირვების ანანალიზის შედეგი, პროგნოზი ან სხვა ნებისმიერი ცნობა, რომელიც ფაქტობრივ ან მოსალოდნელმეტეოროლოგიურ პირობებს ასახავს;
ნ) მოწმობის აღიარება – ქმედება, რომლითაც სახელმწიფო სხვა სახელმწიფოს მიერ გაცემულ მოწმობას საკუთარი მოწმობის თანაბარ ღირებულებას ანიჭებს;
ნ1) პარაპლანი − საფრენი აპარატი, რომლის ცარიელი მასა ძრავის გარეშე არ აღემატება 70 კგ-ს, ძრავით − 115 კგ-ს, მფრინავის ან/და მგზავრის ჩასაჯდომი ეტლის წონა ძრავით არ აღემატება 300 კგ-ს, ხოლო საწვავის ავზის მოცულობა − 20 ლიტრს და რომლის საფრენი კონსტრუქციის კომპონენტია პარაშუტი;
ნ2) პარაპლანით კომერციული ფრენა − ფრენა, რომელიც ორადგილიანი პარაპლანით საზღაურის სანაცვლოდ ხორციელდება;
ნ3) პარაპლანით საწვრთნელ-სავარჯიშო ფრენა − ფრენა, რომელიც ორადგილიანი პარაპლანით ხორციელდება და რომლის განმახორციელებელ მფრინავსა და მგზავრს აქვთ პარაპლანის მფრინავის მოქმედი მოწმობა;
ო) პილოტირება (მართვა) – ფრენის დროს საჰაერო ხომალდის მართვის ორგანოებით მანიპულირება;
პ) სააგენტოს სამართლებრივი აქტები – საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს სისტემაში შემავალი საჯარო სამართლის იურიდიული პირის – სამოქალაქო ავიაციის სააგენტოს დირექტორის მიერ გამოცემული სამართლებრივი აქტები;
პ1) საავიაციო დაბრკოლება – უძრავი ობიექტი ან/და მოძრავი ობიექტი ან მისი ნაწილი, რომელიც განლაგებულია სამუშაო მოედანზე, კვეთს აეროდრომის/ვერტოდრომის დაცვის არის ზედაპირს ან აეროდრომის/ვერტოდრომის დაცვის არის ზედაპირის მიღმა მდებარეობს და, საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად, საფრთხეს უქმნის ჰაერნაოსნობას;
პ2) სამუშაო მოედანი − აეროდრომის/ვერტოდრომის ტერიტორიის ნაწილი, რომელიც განკუთვნილია საჰაერო ხომალდის აფრენა-დაფრენისა და მიმოსვლისთვის და მოიცავს სამანევრო არესა და ბაქანს (ბაქნებს);
ჟ) საავიაციო პერსონალი – საავიაციო საწარმოს, დაწესებულების ან ორგანიზაციის განსაკუთრებული შემადგენლობა, რომელიც შედგება ფრენის შესრულების ან მომსახურების ნებართვის მქონე, სათანადოდ მომზადებული ავიასპეციალისტებისაგან;
რ) (ამოღებულია - 22.12.2017, №1818);
ს) საავიაციო შემადგენლობა – სამოქალაქო ავიაციის მუშაკები, რომელთა საქმიანობა სამოქალაქო ავიაციის მიზნების მისაღწევად ხორციელდება;
ტ) საერთაშორისო აეროპორტი – აეროპორტი, რომელიც მომსახურებას უწევს საერთაშორისო საჰაერო გადაყვანა-გადაზიდვებს და რომელშიც უზრუნველყოფილია სასაზღვრო, სანიტარიულ-საკარანტინო და საბაჟო კონტროლი;
უ) სამოქალაქო ავიაცია – საჰაერო ხომალდის ექსპლუატაცია, რომელიც გამოიყენება სატრანსპორტო ავიაციის, საერთო დანიშნულების ავიაციისა და სპეციალიზებული ავიაციის (საავიაციო სამუშაოების) მიზნებისთვის:
უ.ა) სატრანსპორტო ავიაცია – საჰაერო ხომალდის ექსპლუატაცია, რომელიც გამოიყენება კომერციული საჰაერო გადაყვანა-გადაზიდვის მიზნებისთვის;
უ.ბ) საერთო დანიშნულების ავიაცია – საჰაერო ხომალდის ექსპლუატაცია, რომელიც გამოიყენება მხოლოდ პირადი მიზნით და არა სატრანსპორტო ავიაციისა და სპეციალიზებული ავიაციის (საავიაციო სამუშაოების) მიზნებისთვის;
უ.გ) სპეციალიზებული ავიაცია (საავიაციო სამუშაოები) − საჰაერო ხომალდის ექსპლუატაცია, რომელიც გამოიყენება როგორც პირადი, ისე კომერციული მიზნით, საავიაციო სამუშაოების (სასოფლო-სამეურნეო და სამშენებლო სამუშაოები, აეროფოტოგადაღება, მონიტორინგი, სარეკლამო და კვლევითი ოპერაციები და სხვა) შესასრულებლად;
ფ) სამუშაო დრო – დროის მონაკვეთი, რომელიც იწყება მაშინ, როცა ეკიპაჟის წევრი ვალდებულია საჰაერო ხომალდის ექსპლუატანტის მითითებით გამოცხადდეს სამუშაო მოვალეობის შესასრულებლად ან/და შეუდგეს მის შესრულებას, და მთავრდება მის მიერ სამუშაო მოვალეობის დასრულებისთანავე;
ქ) (ამოღებულია - 22.12.2017, №1818);
ქ1) საფრენი მოედანი − ხმელეთის ან წყლის ფართობი, რომელიც რეგისტრირებულია საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს სისტემაში შემავალი საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − სამოქალაქო ავიაციის სააგენტოს ან საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს მიერ საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად, განკუთვნილია საჰაერო ხომალდის მიღებისა და გაშვებისთვის და რომელსაც შეიძლება არ ჰქონდეს ხელოვნურსაფრიანი ასაფრენ-დასაფრენი ზოლი;
ღ) საფრენოსნო დავალება – დადგენილი ფორმის დოკუმენტი, რომელიც შეიცავს აუცილებელ მონაცემებს ეკიპაჟის, საჰაერო ხომალდისა და ფრენის მიზნის თაობაზე;
ყ) მომსახურე ეკიპაჟის წევრი – მოწმობის მფლობელი ეკიპაჟის წევრი, რომელიც მგზავრების უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად ასრულებს ავიაგადამზიდველის ან მეთაურის მიერ დაკისრებულ მოვალეობებს და არ მონაწილეობს საჰაერო ხომალდის მართვაში;
შ) საფრენოსნო სამუშაო – ეკიპაჟის მიერ საფრენოსნო დავალების შესასრულებლად ჩატარებული სამუშაო;
ჩ) საქართველოს ტერიტორია – საქართველოს სუვერენიტეტისადმი დაქვემდებარებული სახმელეთო ტერიტორია და მისი მიმდებარე შავი ზღვის ტერიტორიული წყლები;
ც) საქართველოს საჰაერო სივრცე – საქართველოს ტერიტორიის თავზე არსებული სივრცე;
ძ) სახელმწიფო ავიაცია – ავიაცია, რომელიც გამოიყენება სამხედრო, საპოლიციო, სახელმწიფო უსაფრთხოებისა და საბაჟო სამსახურებში;
წ) საჰაერო მოძრაობა – ჰაერში მყოფი და აეროდრომის სამიმოსვლო ფართობზე მოძრავი ყველა საჰაერო ხომალდის მოძრაობა;
ჭ) (ამოღებულია - 22.12.2017, №1818);
ხ) საჰაერო სატრანსპორტო საშუალება – თვითმფრინავი, შვეულმფრენი, დირიჟაბლი, პლანერი, საჰაერო ბუშტი, სამაშველო პარაშუტი, საფრენად განკუთვნილი სხვა საშუალება;
ჯ) საჰაერო სივრცის ზედამხედველი სახელმწიფო – სახელმწიფო, რომელიც საჰაერო სივრცეში ჰაერნაოსნობისთვის არის პასუხისმგებელი;
ჰ) საჰაერო მოძრაობის მომსახურების ტრასა − საჰაერო მოძრაობის ნაკადებისგადასანაწილებლად და საჰაერო მოძრაობის მომსახურების გასაწევად შექმნილი ტრასა;
ჰ1) საჰაერო ხომალდი – აპარატი, რომელიც ატმოსფეროში მდებარეობას ინარჩუნებს ჰაერთან ურთიერთქმედების შედეგად, დედამიწის ზედაპირიდან არეკლილ ჰაერთან ურთიერთქმედების გამოკლებით. საჰაერო ხომალდია: თვითმფრინავი, შვეულმფრენი, პლანერი, სხვა საშუალება;
ჰ2) ეროვნული საჰაერო ხომალდი – საქართველოს საჰაერო ხომალდების შესაბამის სახელმწიფო რეესტრში რეგისტრირებული საჰაერო ხომალდი;
ჰ3) საჰაერო ხომალდის ეკიპაჟი – პირები (ეკიპაჟის საფრენოსნო შემადგენლობის წევრი და მომსახურე ეკიპაჟის წევრი), რომელთაც საფრენოსნო დავალების შესრულებისას საჰაერო ხომალდის მართვისა და მომსახურების განსაზღვრული მოვალეობები აკისრიათ;
ჰ4) საჰაერო ხომალდის მეთაური – საჰაერო ხომალდის ფრენისას მისი მართვისა და უსაფრთხოებისათვის პასუხისმგებელი პილოტი;
ჰ5) საქართველოს სამოქალაქო ავიაციის სპეციალური რეისი – სახელმწიფოს უმაღლესი თანამდებობის პირების გადაყვანისთვის განკუთვნილი რეისი;
ჰ6) საჰაერო ხომალდის სახეობა – საჰაერო ხომალდების უმთავრესი მახასიათებლების მიხედვით დაყოფის საფუძველზე გამოყოფილი სახეობა, კერძოდ, თვითმფრინავი, შვეულმფრენი, პლანერი, თავისუფალი აეროსტატი, სხვა სახეობა;
ჰ7) (ამოღებულია - 15.06.2023, №3269);
ჰ8) ფრენის გეგმა – საჰაერო მოძრაობის მომსახურების ორგანოსთვის წარდგენილი სათანადო ინფორმაცია საჰაერო ხომალდის მოსალოდნელი ფრენის ან ფრენის ნაწილის შესახებ;
ჰ9) ფრენის დრო (საფრენოსნო დრო) – თვითმფრინავებისათვის და სხვა საჰაერო ხომალდებისათვის – საერთო დრო აფრენის მიზნით საჰაერო ხომალდის მიერ მოძრაობის დაწყებიდან ფრენის დასრულებისას მის შეჩერებამდე/ფიქსირებამდე; შვეულმფრენებისათვის – საერთო დრო შვეულმფრენის მზიდი ხრახნის ბრუნვის დაწყებიდან ფრენის დასრულებისას შვეულმფრენის სრულ გაჩერებამდე და მზიდი ხრახნის ბრუნვის შეჩერებამდე;
ჰ10) ფრენის უსაფრთხოების ინსპექტორი – საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს სისტემაში შემავალი საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − სამოქალაქო ავიაციის სააგენტოს მიერ უფლებამოსილი პირი, რომელიც ინსპექტირებას (საინსპექციო შემოწმებას) ახორციელებს;
ჰ11) ფრენის ვარგისობის სერტიფიკატი – საჰაერო ხომალდის საფრენად ვარგისობის დამადასტურებელი დოკუმენტი;
ჰ12) ფრენისათვის აკრძალული არე – სახელმწიფოს ტერიტორიის ან ტერიტორიული წყლების თავზე არსებული, დადგენილი ზომის საჰაერო სივრცე, რომლის ფარგლებშიც საჰაერო ხომალდების ფრენა აკრძალულია;
ჰ13) ფრენისათვის სახიფათო არე – სახელმწიფოს ტერიტორიის ან ტერიტორიული წყლების თავზე არსებული, დადგენილი ზომის საჰაერო სივრცე, რომლის ფარგლებშიც დროის გარკვეულ მონაკვეთებში შეიძლება განხორციელდეს საჰაერო ხომალდების ფრენისათვის სახიფათო საქმიანობა;
ჰ14) ფრენისათვის შეზღუდული არე – სახელმწიფოს ტერიტორიის ან ტერიტორიული წყლების თავზე არსებული, დადგენილი ზომის საჰაერო სივრცე, რომლის ფარგლებშიც საჰაერო ხომალდების ფრენა გარკვეული პირობებით არის შეზღუდული;
ჰ15) ჩარტერი – ხელშეკრულება, რომლის ერთი მხარე (გამქირავებელი) განსაზღვრულ საფასურად გადასცემს მეორე მხარეს (დამქირავებელს) ერთი ან რამდენიმე საჰაერო ხომალდის მთლიან ტევადობას ან მის ნაწილს ერთი ან რამდენიმე რეისით მგზავრების გადაყვანისათვის, ბარგის ან/და ტვირთის გადაზიდვისათვის ან სხვა მიზნით;
ჰ16) (ამოღებულია - 22.12.2017, №1818);
ჰ17) EASA – ევროპის საავიაციო უსაფრთხოების სააგენტო;
ჰ18) SAFA − უცხო ქვეყნის საჰაერო ხომალდის უსაფრთხოების განსაზღვრის (საჰაერო ხომალდის ბაქანზე შემოწმების) პროგრამა;
ჰ19) SAFA-ს ინსპექტორი – საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს სისტემაში შემავალი საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − სამოქალაქო ავიაციის სააგენტოს მიერ უფლებამოსილი პირი, რომელიც უცხო ქვეყნის საჰაერო ხომალდის ინსპექტირებას (საინსპექციო შემოწმებას) SAFA-ს შესაბამისად ახორციელებს;
ჰ20) ჰაერსანაოსნო ინფორმაცია – ჰაერსანაოსნო მონაცემების შეკრებისა და ანალიზის შედეგად მიღებული ინფორმაცია;
ჰ21) ჰაერსანაოსნო ინფორმაციის კრებული – საქართველოს სახელით გამოქვეყნებული,უსაფრთხო ფრენების უზრუნველყოფისთვის მნიშვნელოვანი და გრძელვადიანი ინფორმაციის შემცველი კრებული;
ჰ22) ჰაერსანაოსნო ინფორმაციის გაერთიანებული პაკეტი – მატერიალური ან/და ელექტრონული პაკეტი, რომელიც მოიცავს: ჰაერსანაოსნო ინფორმაციის კრებულს (მათ შორის, მის ცვლილებებს და დროებით ცვლილებებს); ნოტამს (შეტყობინება მომსახურების, წესების, საფრთხის, აგრეთვე სააერნაოსნო საშუალებების მდგომარეობის, ცვლილებებისა და მწყობრში შეყვანის შესახებ) და ფრენისწინა ინფორმაციის ბიულეტენებს; ცირკულარულ (დამატებით) ინფორმაციას და მოქმედი ნოტამების ჩამონათვალს;
ჰ23) ერთიანი ევროპული ცის საჰაერო მოძრაობის ორგანიზების გენერალური გეგმა − ევროპისკავშირის საბჭოს 2009/320/EC გადაწყვეტილებით დამტკიცებული გეგმა, რომელიც უკავშირდება ერთიანი ევროპული ცის საჰაერო მოძრაობის ორგანიზების კვლევის (SESAR) პროექტისფარგლებში ევროპის ახალი თაობის საჰაერო მოძრაობის ორგანიზების სისტემის განვითარებას;
ჰ24) საჰაერო მოძრაობის ორგანიზება − საჰაერო და სახმელეთო ფუნქციების (საჰაერო მოძრაობის მომსახურების, საჰაერო სივრცის ორგანიზების და საჰაერო მოძრაობის ნაკადების ორგანიზების) ერთობლიობა, რომელიც აუცილებელია ფრენის ნებისმიერ ფაზაში მყოფი საჰაერო ხომალდისთვის ტექნიკური საშუალებებისა და უწყვეტი მომსახურების მიწოდებით მისი უსაფრთხო და ეფექტიანი მოძრაობის უზრუნველსაყოფად;
ჰ25) საჰაერო მოძრაობის ნაკადების ორგანიზება − სააერნაოსნო მომსახურების სახეობა (ფუნქცია), რომლის მიზანია საჰაერო მოძრაობის ნაკადების იმგვარად ორგანიზება, რომ საჰაერო მოძრაობა იყოს უსაფრთხო, მოწესრიგებული და სწრაფი, რათა უზრუნველყოფილ იქნეს საჰაერო მოძრაობის სამეთვალყურეო მომსახურების გამტარუნარიანობის (შესაძლებლობის) მაქსიმალური ათვისება და საჰაერო მოძრაობის მოცულობის სააერნაოსნო მომსახურების საწარმოს მიერ გამოცხადებულ გამტარუნარიანობასთან თავსებადობა;
ჰ26) საჰაერო სივრცის დიზაინი − საჰაერო ხომალდების გაუმჯობესებული სამარშრუტო ქსელის, ამ ქსელთან დაკავშირებული სექტორიზაციის, საჰაერო სივრცის ოპტიმალური სტრუქტურების და საჰაერო მოძრაობის ორგანიზების პროცედურების შემუშავება, განვითარება და დანერგვა;
ჰ27) საჰაერო სივრცის ორგანიზება − სააერნაოსნო მომსახურების სახეობა (ფუნქცია), რომლის მიზანია საჰაერო სივრცის მაქსიმალური ათვისება დროის ოპტიმალური განაწილებით და პერიოდულად, მოკლევადიანი საჭიროებისათვის საჰაერო სივრცის სხვადასხვა კატეგორიის საჰაერო სივრცის მომხმარებელთათვის გადანაწილებით;
ჰ28) ჰაერსანაოსნო მონაცემები − ჰაერსანაოსნო ფაქტები, კონცეფციები და ინსტრუქციები, რომლებიც გადმოცემულია დადგენილი ფორმით, მათი გადაცემის (კომუნიკაციის), ინტერპრეტაციის ან დამუშავების მიზნით;
ჰ29) ICAO − სამოქალაქო ავიაციის საერთაშორისო ორგანიზაცია;
ჰ30) ეკიპაჟიანი იჯარა − ავიაგადამზიდველებს შორის დადებული ხელშეკრულება, რომლის მიხედვით, საჰაერო ხომალდის ექსპლუატაცია მეიჯარის საჰაერო ხომალდის მოქმედი ექსპლუატანტის სერტიფიკატის შესაბამისად ხორციელდება;
ჰ31) ზემსუბუქი საჰაერო ხომალდი − საფრენი აპარატი (გარდა EASA-ს მიერ სერტიფიცირებული საფრენი აპარატისა), რომელშიც არის არაუმეტეს 2 სავარძლისა, რომლის მაქსიმალური ასაფრენი მასა ხმელეთის ზედაპირიდან ექსპლუატაციისას არ აღემატება 600 კგ-ს, ხოლო წყლის ზედაპირიდან ექსპლუატაციისას − 650 კგ-ს და რომლის კლასიფიცირებას ახდენს და დამატებით ტექნიკურ მახასიათებლებს განსაზღვრავს საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს სისტემაში შემავალი საჯარო სამართლის იურიდიული პირი − სამოქალაქო ავიაციის სააგენტო.
1. ამ კოდექსის ძირითადი მიზანია:
ა) საქართველოს საავიაციო საქმიანობის სამართლებრივი მოწესრიგება;
ბ) საავიაციო საქმიანობის უსაფრთხოების და საავიაციო უშიშროების ერთიანი სტანდარტებისდადგენა;
გ) საჰაერო ტრანსპორტის მდგრადი განვითარების, ტვირთისა და ბარგის გადაზიდვის, მგზავრთა გადაყვანის და მათთან დაკავშირებული სხვა მომსახურების თავისუფლად განხორციელების ხელშეწყობა;
დ) სააერნაოსნო მომსახურების გაუმჯობესება და ჰაერნაოსნობის უსაფრთხოების, რეგულარულობისა და ეფექტიანობის უზრუნველყოფა;
ე) საქართველოს საჰაერო სივრცის მომხმარებელთა უფლებების დაცვის უზრუნველყოფა.
2. საქართველო, როგორც „საერთაშორისო სამოქალაქო ავიაციის შესახებ“ ჩიკაგოს 1944 წლის კონვენციის მონაწილე სახელმწიფო, ვალდებულია დროულად, შესაბამისი დოკუმენტებით დადგენილ ვადებში უზრუნველყოს საქართველოს კანონმდებლობის ჰარმონიზაცია ამ კონვენციის, მისი დანართებისა და მათი შესწორებების მოთხოვნებთან.
მუხლი 3. კოდექსის მოქმედების არე
საქართველოს საჰაერო კოდექსის მოქმედება ვრცელდება:
1. საქართველოს ტერიტორიის ფარგლებში არსებულ ყველა საჰაერო – სატრანსპორტო საშუალებაზე (შემდგომში – საჰაერო ხომალდები), მიუხედავად საკუთრების ფორმისა, უწყებრივი დაქვემდებარებისა და ეროვნულობისა;
2. საქართველოს ტერიტორიაზე საავიაციო საქმიანობით დაკავებულ ყველა იურიდიულ და ფიზიკურ პირზე;
3. საქართველოს საჰაერო ხომალდებზე, მათი უცხო სახელმწიფოში ყოფნის დროს, თუ ამ სახელმწიფოს კანონები სხვა ნორმებს არ ითვალისწინებს;
4. ყველა იმ იურიდიულ და ფიზიკურ პირზე, რომელთა საქმიანობამ შეიძლება ზემოქმედება მოახდინოს საჰაერო ხომალდის ფრენაზე.
მუხლი 4. კანონმდებლობა საქართველოს საჰაერო სივრცით სარგებლობის შესახებ
1. საქართველოს საჰაერო სივრცით სარგებლობა რეგულირდება ამ კოდექსით და მის საფუძველზე მიღებული სხვა საკანონმდებლო აქტებით.
2. საჰაერო სივრცით სარგებლობის წესი განისაზღვრება საქართველოს კანონმდებლობის, საერთაშორისო სამართლებრივი აქტებისა და საერთაშორისო ხელშეკრულებების საფუძველზე.
მუხლი 5. საქართველოს სუვერენიტეტი მის საჰაერო სივრცეზე
1. საქართველო ფლობს სრულ და განსაკუთრებულ სუვერენიტეტს საკუთარი ტერიტორიის თავზე არსებულ საჰაერო სივრცეზე.
2. საქართველოს ტერიტორია არის მის სუვერენიტეტს დაქვემდებარებული სახმელეთო ტერიტორია და მასთან მიმდებარე შავი ზღვის ტერიტორიული წყლები.
3. საქართველოს საჰაერო სივრცე არის სახმელეთო ტერიტორიისა და მასთან მიმდებარე შავი ზღვის ტერიტორიული წყლების თავზე არსებული სივრცე.
მუხლი 6. ავიაციის გამოყენება საქართველში
1. საქართველოს ავიაცია იყოფა სამოქალაქო და სახელმწიფო ავიაციად.
2. საქართველოს ავიაცია გამოიყენება:
ა) მგზავრების გადასაყვანად, ბარგის, ტვირთისა და საფოსტო გზავნილების გადასაზიდად;
ბ) სპეციალიზებული ექსპლუატაციის (საავიაციო სამუშაოების) განსახორციელებლად;
გ) მოსახლეობისათვის სამედიცინო დახმარების აღმოჩენისა და სანიტარიულ ღონისძიებათა განსახორციელებლად;
დ) საძებნ-სამაშველო და საავარიო-სამაშველო საქმიანობისათვის;
ე) ექსპერიმენტული და კვლევითი სამუშაოებისათვის;
ვ) სასწავლო, სპორტული, კულტურულ-საგანმანათლებლო, საგამოფენო-სავაჭრო ღონისძიებების განსახორციელებლად და ტექნიკური შემოქმედების განსავითარებლად;
ზ) იურიდიული და ფიზიკური პირების მოთხოვნილებების დასაკმაყოფილებლად;
თ) სახელმწიფო უსაფრთხოებისა და ქვეყნის თავდაცვისუნარიანობის უზრუნველსაყოფად;
ი) საპოლიციო და საბაჟო კონტროლის ამოცანებისათვის;
კ) სხვაგვარი საქმიანობის და მომსახურების გასაწევად, თუ იგი არ ეწინააღმდეგება საქართველოს კანონმდებლობას.
მუხლი 7. საავიაციო საშუალებებზე საკუთრების უფლება
საქართველოში საავიაციო საშუალებები შეიძლება იყოს სახელმწიფო, იურიდიული და ფიზიკური პირების (მათ შორის, უცხო სახელმწიფოს) საკუთრება, გარდა საჰაერო მოძრაობის მომსახურების ტრასისა, ადგილობრივი საჰაერო ხაზებისა, თვითმფრინავების ფრენის მართვის სისტემებისა, საჰაერო მოძრაობის, მართვისა და კონტროლის საშუალებებისა და განსაკუთრებული მნიშვნელობის ასაფრენ-დასაფრენი ზოლებისა, რომლებიც საქართველოში სახელმწიფო საკუთრებაა და რომელთა ნუსხას ამტკიცებს საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო.
მუხლი 71. სამოქალაქო საავიაციო საქმიანობისთვის გამოყენებული საზომი ერთეულები
საქართველოს საჰაერო სივრცის ფარგლებში სამოქალაქო საავიაციო საქმიანობისთვის გამოიყენება საერთაშორისო სამოქალაქო ავიაციის შესახებ ჩიკაგოს 1944 წლის კონვენციის მე-5 დანართით გათვალისწინებული საზომი ერთეულები. სამოქალაქო საავიაციო საქმიანობის საზომი ერთეულების გამოყენების წესს ნორმატიული აქტით ამტკიცებს საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს სისტემაში შემავალი საჯარო სამართლის იურიდიული პირი − სამოქალაქო ავიაციის სააგენტო.
თავი II. საავიაციო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობა და რეგულირება
1. სამოქალაქო ავიაციის დარგში სახელმწიფო პოლიტიკას ახორციელებს საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო.
2. სამოქალაქო ავიაციის საქმიანობის ზედამხედველობასა და რეგულირებას კანონით მინიჭებულ უფლებამოსილებათა ფარგლებში ახორციელებს საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს სისტემაში შემავალი საჯარო სამართლის იურიდიული პირი − სამოქალაქო ავიაციის სააგენტო (შემდგომ – სააგენტო).
3. სახელმწიფო ავიაციის საქმიანობაზე ზედამხედველობასა და რეგულირებას ახორციელებს საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო.
ამ ორგანოების კომპეტენცია განისაზღვრება ამ კოდექსით და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებით.
4. საქართველოს სამოქალაქო ავიაციაში სპეციალური რეისების შესრულების პროცესში ჩართული უწყებების, ფიზიკური და იურიდიული პირების უფლებამოსილებები და ამ რეისების შესრულებასთან დაკავშირებული პროცედურები განისაზღვრება საქართველოს მთავრობის მიერ დამტკიცებული სამართლებრივი აქტით, „სახელმწიფო საიდუმლოების შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად.
მუხლი 81. სამოქალაქო საავიაციო საქმიანობის ინსპექტირება
1. სამოქალაქო საავიაციო საქმიანობის ინსპექტირებას ახორციელებს ფრენის უსაფრთხოების ინსპექტორი ან/და SAFA-ს ინსპექტორი.
2. ფრენის უსაფრთხოების ინსპექტორი/SAFA-ს ინსპექტორი დამოუკიდებელია თავის საქმიანობაში და მოქმედებს საქართველოს კანონმდებლობის, საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებებისა და შეთანხმებების საფუძველზე.
3. ფრენის უსაფრთხოების ინსპექტორი უფლებამოსილია ნებისმიერ დროს დაუბრკოლებლად შევიდეს ავიასაწარმოებსა და მათ მფლობელობაში არსებულ შენობა-ნაგებობებში, რომელთა ფუნქციონირებაც მიმართულია ფრენის უსაფრთხოებისა და საავიაციო უშიშროების უზრუნველყოფისაკენ, შევიდეს სამოქალაქო საჰაერო ხომალდების სახელმწიფო რეესტრში რეგისტრირებულ და იმ საჰაერო ხომალდებში, რომლებიც თავიანთ საქმიანობას საქართველოს ტერიტორიაზე ახორციელებენ, მოითხოვოს საჰაერო ხომალდის ფრენის უსაფრთხოებასთან, ექსპლუატაციასა და ტექნიკურ მომსახურებასთან და საავიაციო უშიშროებასთან დაკავშირებული ნებისმიერი დოკუმენტი და ინფორმაცია, შეამოწმოს ფრენის უსაფრთხოებისა და საავიაციო უშიშროების უზრუნველყოფის პროცედურები, ტექნიკური მოწყობილობები, გაესაუბროს ნებისმიერ პირს ფრენის უსაფრთხოებისა და საავიაციო უშიშროების მოთხოვნების შესრულებისა და შესაბამისი პროცედურების შეფასების მიზნით.
31. სააგენტო უზრუნველყოფს ფრენის უსაფრთხოების ინსპექტორისთვის შესაბამის ავიასაწარმოში სააგენტოს ნორმატიული აქტით დადგენილი კვალიფიკაციის შესანარჩუნებლად განსაზღვრული მინიმალური ნამუშევარი საათების ანაზღაურებას.
4. SAFA-ს ინსპექტორი უფლებამოსილია ნებისმიერ დროს დაუბრკოლებლად შევიდეს სხვა ქვეყნების საჰაერო ხომალდების სახელმწიფო რეესტრებში რეგისტრირებულ საჰაერო ხომალდებში და მოითხოვოს საჰაერო ხომალდის ფრენის უსაფრთხოებასთან დაკავშირებული ნებისმიერი საბუთი და ინფორმაცია.
5. ინსპექტირების განხორციელებისას ფრენის უსაფრთხოების ინსპექტორი/SAFA-ს ინსპექტორი უფლებამოსილია შეაჩეროს საჰაერო ხომალდის ფრენა, აგრეთვე ნებისმიერ პირს შეუჩეროს სერტიფიკატით (მოწმობით) ან სხვა საავიაციო დოკუმენტით მინიჭებული უფლებების შემდგომი განხორციელება, თუ ინსპექტირებისას აღმოჩენილი ნაკლოვანება საფრთხეს უქმნის ფრენის უსაფრთხოებას ან სამოქალაქო ავიაციის უშიშროებას.
6. იურიდიული და ფიზიკური პირები, რომლებიც ინსპექტირების ობიექტები არიან, ვალდებული არიან, დაეხმარონ ფრენის უსაფრთხოების ინსპექტორს/SAFA-ს ინსპექტორს მის მიერ სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულებაში და წარუდგინონ ფრენის უსაფრთხოებასთან, საჰაერო ხომალდის ექსპლუატაციასა და ტექნიკურ მომსახურებასთან და საავიაციო უშიშროებასთან დაკავშირებული ნებისმიერი დოკუმენტი და ინფორმაცია.
7. სააგენტო უზრუნველყოფს ფრენის უსაფრთხოების ინსპექტორის/SAFA-ს ინსპექტორის ფუნქციურ დამოუკიდებლობას ინსპექტირების პროცესში.
8. ინსპექტირების წესი და ფრენის უსაფრთხოების ინსპექტორის/SAFA-ს ინსპექტორის უფლებამოსილებები განისაზღვრება სააგენტოს ნორმატიული აქტით.
9. სააგენტო უფლებამოსილია არ გაასაჯაროოს ინსპექტირებისა და ზედამხედველობის განხორციელებისას მოპოვებული ფრენის უსაფრთხოებასთან/საავიაციო უშიშროებასთან დაკავშირებული ინფორმაცია, თუ ამ ინფორმაციის გასაჯაროებამ შეიძლება უარყოფითი გავლენა მოახდინოს ფრენის უსაფრთხოებაზე ან საავიაციო უშიშროებაზე, „საერთაშორისო სამოქალაქო ავიაციის შესახებ“ ჩიკაგოს 1944 წლის კონვენციის მე-19 დანართის შესაბამისად.
10. ფრენის უსაფრთხოების ინსპექტორი/SAFA-ს ინსპექტორი უფლებამოსილია ალკოჰოლური სიმთვრალის ფაქტის დასადგენად ჩაატაროს საჰაერო ხომალდის ეკიპაჟის წევრის შემოწმება (ტესტირება).
11. ფრენის უსაფრთხოების ინსპექტორი/SAFA-ს ინსპექტორი ალკოჰოლური სიმთვრალის ფაქტის დასადგენად საჰაერო ხომალდის ეკიპაჟის წევრის შემოწმებას (ტესტირებას) ატარებს სპეციალური ხელსაწყოს (შემდგომ – ალკოტესტის აპარატი) მეშვეობით.
12. ალკოჰოლური სიმთვრალის ფაქტის დასადგენად შემოწმება (ტესტირება) ტარდება საჰაერო ხომალდის ეკიპაჟის წევრის მიერ ალკოტესტის აპარატში ჰაერის უწყვეტი ნაკადის ამოსუნთქვით. საჰაერო ხომალდის ეკიპაჟის წევრის მიერ ჰაერის ნაკადის ამოსუნთქვისას აუცილებელია მისი ფიზიკური კონტაქტი ალკოტესტის აპარატთან. საჰაერო ხომალდის ეკიპაჟის წევრმა ალკოტესტის აპარატში ჰაერის უწყვეტი ნაკადის ამოსუნთქვა უნდა მოახდინოს სპეციალური მილაკის მეშვეობით, ალკოტესტის აპარატზე საბოლოო შედეგის დაფიქსირებამდე.
13. ალკოტესტის აპარატზე საჰაერო ხომალდის ეკიპაჟის წევრის სისხლში ეთანოლის შემცველობის 0,2 პრომილეს ან 0,2-ზე ნაკლები პრომილეს ოდენობით დაფიქსირება ადასტურებს საჰაერო ხომალდის ეკიპაჟის წევრის ალკოჰოლური სიმთვრალის მდგომარეობაში ყოფნის ფაქტის არარსებობას.
14. ალკოტესტის აპარატზე საჰაერო ხომალდის ეკიპაჟის წევრის სისხლში ეთანოლის შემცველობის 0,2-ზე მეტი პრომილეს ოდენობით დაფიქსირება ადასტურებს საჰაერო ხომალდის ეკიპაჟის წევრის ალკოჰოლური სიმთვრალის მდგომარეობაში ყოფნის ფაქტს. თუ ალკოტესტის აპარატზე დაფიქსირებული საჰაერო ხომალდის ეკიპაჟის წევრის სისხლში ეთანოლის შემცველობა 0,2 პრომილეზე მეტია, იგი უფლებამოსილია ფრენის უსაფრთხოების ინსპექტორს/SAFA-ს ინსპექტორს მოსთხოვოს ალკოჰოლური სიმთვრალის ფაქტის დასადგენად განმეორებითი შემოწმების (ტესტირების) ალკოტესტის აპარატით ჩატარება. განმეორებითი შემოწმება (ტესტირება) უნდა ჩატარდეს პირველადი შემოწმების (ტესტირების) ჩატარებიდან არაუადრეს 15 წუთისა და არაუგვიანეს 30 წუთისა.
15. თუ საჰაერო ხომალდის ეკიპაჟის წევრი ალკოჰოლური სიმთვრალის ფაქტის დასადგენ შემოწმებას (ტესტირებას) თავს არიდებს ან/და ადგილზე შემოწმების (ტესტირების) შედეგმა დაადასტურა ალკოჰოლური სიმთვრალის ფაქტი, ფრენის უსაფრთხოების ინსპექტორი/SAFA-ს ინსპექტორი საჰაერო ხომალდის ეკიპაჟის წევრს ჩამოაშორებს საჰაერო ხომალდის მართვას/მომსახურებას.
16. თუ საჰაერო ხომალდის ეკიპაჟის წევრი არ ეთანხმება შემოწმების (ტესტირების) შედეგს, იგი უფლებამოსილია პირველადი შემოწმების (ტესტირების) ჩატარებიდან არაუგვიანეს 2 საათისა სისხლში ეთანოლის შემცველობის დასადგენად ჩაიტაროს ექსპერტიზა ერთ-ერთ შემდეგ სამედიცინო/საექსპერტო დაწესებულებაში:
ა) საჯარო სამართლის იურიდიულ პირში − ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნულ ბიუროში ან ამ ბიუროს ტერიტორიულ ორგანოში;
ბ) „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად, სასამართლო-სამედიცინო ექსპერტიზის ლიცენზიის მქონე სამედიცინო/საექსპერტო დაწესებულებაში.
17. საჰაერო ხომალდის ეკიპაჟის წევრის მიერ ამ მუხლის მე-12 ნაწილით გათვალისწინებული წესის შეუსრულებლობა ნიშნავს ალკოჰოლური სიმთვრალის ფაქტის დასადგენი შემოწმებისთვის (ტესტირებისთვის) თავის არიდებას.
მუხლი 82. საავიაციო უსაფრთხოების პროგრამა, უსაფრთხოების მართვის სისტემა
1. საავიაციო უსაფრთხოების პროგრამა არის წესებისა და ღონისძიებების ერთობლიობა, რომელთა მიზანია სახელმწიფოში ფრენის უსაფრთხოების უზრუნველყოფის დონის ამაღლება.
2. საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებებისა და შეთანხმებების მოთხოვნების შესაბამისად შემუშავებულ საავიაციო უსაფრთხოების პროგრამას ამტკიცებს საქართველოს მთავრობა.
3. უსაფრთხოების მართვის სისტემა წარმოადგენს ფრენის უსაფრთხოების მართვისადმი სისტემურ მიდგომას, რომელიც მოიცავს სავალდებულო ორგანიზაციულ სტრუქტურას, ფრენის უსაფრთხოებისთვის პასუხისმგებელ პირთა იერარქიას, სახელმძღვანელო პრინციპებსა და პროცედურებს.
4. საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებებისა და შეთანხმებების მოთხოვნების შესაბამისად შემუშავებულ უსაფრთხოების მართვის სისტემის ზოგად წესებს ამტკიცებს სააგენტო.
მუხლი 83. საავიაციო მოვლენა და მისი შეტყობინების წესი
1. საავიაციო მოვლენა არის საავიაციო შემთხვევა, სერიოზული ინციდენტი ან ინციდენტი, აგრეთვე საჰაერო ხომალდის ან/და მისი სისტემის გაუმართაობა, სააერნაოსნო მომსახურების გაწევისას გამოყენებული სისტემებისა და ტექნიკური საშუალებების მტყუნება ან სხვა სახის უჩვეულო ვითარება, რომელმაც ზემოქმედება მოახდინა ან რომელსაც შეეძლო ზემოქმედება მოეხდინა ფრენის უსაფრთხოებაზე.
2. საავიაციო მოვლენის შეტყობინების წესს ამტკიცებს სააგენტო.
3. სააგენტო ვალდებულია შეაგროვოს ინფორმაცია საავიაციო მოვლენების შესახებ, უზრუნველყოს ამ ინფორმაციის მიმწოდებლის პირადი მონაცემების კონფიდენციალურობა, ორგანიზება გაუწიოს და განახორციელოს შეტყობინებების ანალიზი და დამუშავება, შექმნას და შეინარჩუნოს შეტყობინებების მონაცემთა ბაზა, შეტყობინების შესახებ მონაცემები გაცვალოს სხვა ქვეყნის საავიაციო ხელისუფლებასთან და საერთაშორისო საავიაციო ორგანიზაციებთან, განსაზღვროს ფრენის უსაფრთხოების დონის გაუმჯობესების ღონისძიებები.
4. საავიაციო მოვლენის შეტყობინების მიზანია პრევენციული ღონისძიებების გატარება და არა ვინმეს ბრალეულობის ან მისი დადგომისათვის ვინმეს პასუხისმგებლობის დადგენა.
მუხლი 9. საავიაციო საქმიანობის ნორმატიული აქტები
1. საავიაციო საქმიანობის მარეგულირებელი ორგანოები თავიანთი კომპეტენციის ფარგლებში, ამ კოდექსისა და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტების საფუძველზე გამოსცემენ საავიაციო საშუალებების ყველა მფლობელისა და მომხმარებლისათვის სავალდებულო წესებს, ბრძანებებს, მითითებებს, ინსტრუქციებს, ცირკულარებს და სხვა ნორმატიულ და ინდივიდუალურ აქტებს საავიაციო საქმიანობის განხორციელების, საავიაციო საშუალებების წარმოების, სარემონტო სამუშაოების ჩატარების, მშენებლობისა და ექსპლუატაციის საკითხების რეგულირებისათვის და საავიაციო უშიშროების ღონისძიებების დაუყოვნებლივ განსახორციელებლად.
11. სამოქალაქო საავიაციო საქმიანობა, გარდა ამ მუხლის პირველ ნაწილში აღნიშნული აქტებისა, რეგულირდება საერთაშორისო საავიაციო ორგანიზაციებისა და ევროკავშირის მიერ მიღებული რეგულაციებით ან დირექტივებით დამტკიცებული სახელმძღვანელოებით, სახელმძღვანელო მასალებითა და პროცედურებით.
2. სხვა სამინისტროებისა და უწყებების ნორმატიული აქტების პროექტები, რომლებითაც გათვალისწინებულია აფეთქება, სროლა, მაღლივი კორპუსებისა და მოწყობილობების მშენებლობა, ელექტროგადამცემი ხაზების მონტაჟი, რადიოდაბრკოლებების შექმნა და უსაფრთხო საჰაერო მოძრაობისათვის სხვა სახიფათო სამუშაოების შესრულება, უნდა შეთანხმდეს საავიაციო საქმიანობის მარეგულირებელ ორგანოებთან.
მუხლი 91. სააგენტოს სამართლებრივი აქტები
1. სააგენტოს დირექტორი გამოსცემს ნორმატიულ და ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტებს ამ კანონით, საქართველოს სხვა სამართლებრივი აქტებითა და საერთაშორისო ხელშეკრულებებითა და შეთანხმებებით გათვალისწინებულ შემთხვევებსა და ფარგლებში.
11. სააგენტოს დირექტორი უფლებამოსილია ფრენის უსაფრთხოების მოთხოვნების ან/და საავიაციო უშიშროების მოთხოვნების გათვალისწინებით დაუშვას სამოქალაქო ავიაციის სფეროში მოქმედი ნორმატიული აქტებიდან გამონაკლისები შესაბამისი ნორმატიული აქტებით განსაზღვრულ შემთხვევებსა და ფარგლებში.
2. სააგენტოს სამართლებრივი აქტები საჩივრდება მხოლოდ სასამართლოში კანონმდებლობით დადგენილი წესით.
3. სარჩელის სასამართლოში წარდგენის შემთხვევაში ჩერდება სააგენტოს შესაბამისი სამართლებრივი აქტის მოქმედება, გარდა იმ სამართლებრივი აქტისა, რომელიც გამოცემულია „საერთაშორისო სამოქალაქო ავიაციის შესახებ“ ჩიკაგოს 1944 წლის კონვენციის, მისი დანართების ან/და სამოქალაქო ავიაციის სფეროში მოქმედი სხვა ნორმატიული აქტების მოთხოვნების დარღვევის გამო, რამაც საფრთხე შეუქმნა ფრენის უსაფრთხოებას ან/და საავიაციო უშიშროებას ან რასაც შეეძლო ასეთი საფრთხის შექმნა.
მუხლი 92. უსაფრთხოების მითითება
1. უსაფრთხოების მითითება არის სააგენტოს მიერ გამოცემული (ზეპირად ან წერილობით) ან აღიარებული დოკუმენტი, რომელიც გამოიცემა/აღიარებული იქნება იმ შემთხვევაში, თუ დადასტურდა, რომ საფრთხე ექმნება ფრენის უსაფრთხოებას ან/და საზოგადოებრივ უსაფრთხოებას, და რომელიც მიმართულია საავიაციო უსაფრთხოების აღდგენისკენ.
2. შესაბამის იურიდიულ ან ფიზიკურ პირს ეგზავნება წერილობითი უსაფრთხოების მითითება, რომელშიც ასახულია სულ მცირე შემდეგი ინფორმაცია:
ა) საფრთხის აღწერა;
ბ) იურიდიული ან ფიზიკური პირი, რომელსაც შეეხება უსაფრთხოების მითითება;
გ) განსახორციელებელი (მათ შორის, საჭიროების შემთხვევაში − დაუყოვნებლივ განსახორციელებელი) მოქმედებების ჩამონათვალი და მათი განხორციელების საჭიროების დასაბუთება;
დ) განსახორციელებელი მოქმედებების განხორციელების ვადები;
ე) უსაფრთხოების მითითების ძალაში შესვლის თარიღი.
3. გადაუდებელი აუცილებლობის შემთხვევაში, როდესაც საჭიროა დაუყოვნებლივ მოქმედება, უსაფრთხოების მითითება გამოიცემა ზეპირად, ამ მუხლის მე-2 ნაწილში მითითებული ინფორმაციის გათვალისწინებით. უსაფრთხოების მითითება გონივრულ ვადაში წერილობით ფორმდება.
4. იურიდიული ან ფიზიკური პირი, რომელსაც შეეხება უსაფრთხოების მითითება, ვალდებულიადადგენილ ვადაში უზრუნველყოს უსაფრთხოების მითითების შესრულება.
5. გამოცემული/აღიარებული უსაფრთხოების მითითების შესრულებას ზედამხედველობს სააგენტო.
თავი III. საჰაერო სივრცე და სააერნაოსნო მომსახურება
საქართველოს 2017 წლის 22 დეკემბრის კანონი №1818 - ვებგვერდი, 11.01.2018წ.
მუხლი 10. საქართველოს საჰაერო სივრცე და საჰაერო სივრცით სარგებლობა
1. საქართველოს საჰაერო სივრცით სარგებლობის უფლება როგორც საერთაშორისო ფრენის, ისე ადგილობრივი ფრენის განხორციელებისას აქვს ნებისმიერ საჰაერო სატრანსპორტო საშუალებას საქართველოს სახელმწიფოსთან დადებული ორმხრივი შეთანხმების ან/და მრავალმხრივი შეთანხმების შესაბამისად, ხოლო საქართველოში რეგისტრირებული გადამყვან-გადამზიდველი და საქართველოს სამოქალაქო საჰაერო ხომალდების სახელმწიფო რეესტრში რეგისტრირებული საჰაერო ხომალდი ადგილობრივი ფრენის განხორციელებისას საქართველოს საჰაერო სივრცით სარგებლობენ საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად.
2. თუ საქართველოს საჰაერო სივრცით სარგებლობა უკავშირდება სარაკეტო-საარტილერიო სროლას, ასაფეთქებელი სამუშაოების წარმოებას ან სხვა მსგავს საქმიანობას, იგი ხორციელდება საჰაერო ხომალდის ფრენის უსაფრთხოების უზრუნველყოფის პირობით.
3. საქართველოს საჰაერო სივრცეში სარაკეტო-საარტილერიო სროლის, ასაფეთქებელი და სხვა სახის სამუშაოების უსაფრთხო წარმოების წესს შეიმუშავებენ საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო და სააგენტო და ამტკიცებს საქართველოს მთავრობა.
მუხლი 11. სააერნაოსნო მომსახურება
1. ჰაერნაოსნობის უსაფრთხოების, რეგულარულობისა და ეფექტიანობის უზრუნველსაყოფად საჰაერო მოძრაობისთვის გაწეული სააერნაოსნო მომსახურება ითვალისწინებს:
ა) საჰაერო მოძრაობის ორგანიზებას, რომელიც მოიცავს:
ა.ა) საჰაერო მოძრაობის მომსახურებას;
ა.ბ) საჰაერო სივრცის ორგანიზებას;
ა.გ) საჰაერო მოძრაობის ნაკადების ორგანიზებას;
ბ) საავიაციო კავშირგაბმულობის, სანავიგაციო და სარადიოლოკაციო მომსახურებას;
გ) საავიაციო მეტეოროლოგიურ მომსახურებას;
დ) ჰაერსანაოსნო ინფორმაციით მომსახურებას;
ე) საძებნ-სამაშველო მომსახურებას.
2. ამ მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებულ მომსახურებას ან მის ცალკეულ სახეებს საქართველოს საჰაერო სივრცეში ან მის ნაწილში, აგრეთვე ღია ზღვის თავზე არსებული საჰაერო სივრცის ფარგლებში, სადაც საჰაერო მოძრაობის მომსახურებას საქართველო უზრუნველყოფს, და სამოქალაქო აეროდრომებზე ახორციელებს სააგენტოს მიერ სერტიფიცირებული სააერნაოსნო მომსახურების საწარმო.
3. სააერნაოსნო მომსახურების საწარმოს სერტიფიცირების წესს ნორმატიული აქტით ამტკიცებს სააგენტო.
4. სერტიფიცირებულ სააერნაოსნო მომსახურების საწარმოს სააერნაოსნო მომსახურების გამწევად ნიშნავს სააგენტო.
5. სააერნაოსნო მომსახურების საწარმო უზრუნველყოფს სააერნაოსნო მომსახურების გაწევას საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად, ICAO-ს რეგიონალური ჰაერსანაოსნო გეგმისა და ერთიანი ევროპული ცის საჰაერო მოძრაობის ორგანიზების გენერალური გეგმის მოთხოვნათა გათვალისწინებით.
მუხლი 12. საჰაერო მოძრაობის მომსახურება
1. საჰაერო მოძრაობის მომსახურება მოიცავს:
ა) საფრენოსნო-საინფორმაციო მომსახურებას (მათ შორის, სააეროდრომო საფრენოსნო-საინფორმაციო მომსახურებას, სააეროდრომო საინფორმაციო-ავტომატურ მომსახურებას);
ბ) საავარიო მომსახურებას;
გ) საჰაერო მოძრაობის საკონსულტაციო მომსახურებას;
დ) საჰაერო მოძრაობის სამეთვალყურეო მომსახურებას (რაიონულ სამეთვალყურეო მომსახურებას, მისადგომის სამეთვალყურეო მომსახურებას, სააეროდრომო სამეთვალყურეო მომსახურებას).
2. საჰაერო მოძრაობის მომსახურების წესს ნორმატიული აქტით ამტკიცებს სააგენტო.
მუხლი 13. სააერნაოსნო მომსახურების ტექნიკური უზრუნველყოფა
1. სააერნაოსნო მომსახურების ტექნიკური უზრუნველყოფა გულისხმობს ამ კოდექსის მე-11 მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებულ მომსახურებასთან დაკავშირებული ტექნიკური საშუალებების/სისტემების ოპერირებას.
2. სააერნაოსნო მომსახურების საწარმო უზრუნველყოფს ამ კოდექსის მე-11 მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებულ მომსახურებასთან დაკავშირებული ტექნიკური საშუალებების/სისტემების ოპერირების ქმედუნარიანობას, საიმედოობას, უწყვეტობასა და მთლიანობას.
3. სააერნაოსნო მომსახურების საწარმომ უნდა გამოიყენოს სააერნაოსნო მომსახურების გაწევასთან დაკავშირებული მხოლოდ ის ტექნიკური საშუალება/სისტემა, რომელიც სააგენტომ წინასწარ აღიარა.
4. სააერნაოსნო მომსახურების ტექნიკური უზრუნველყოფის წესს ნორმატიული აქტით ამტკიცებს სააგენტო.
მუხლი 14. საავიაციო მეტეოროლოგიური მომსახურება
1. საავიაციო მეტეოროლოგიური მომსახურება მოიცავს საჰაერო ხომალდების ექსპლუატანტების, ეკიპაჟის საფრენოსნო შემადგენლობის წევრების, საჰაერო მოძრაობის მომსახურების ორგანოს, ძებნა-შველის ოპერაციებში ჩართული ორგანოს, აეროპორტების და საქართველოს საჰაერო სივრცის სხვა მომხმარებლების მეტეოროლოგიური ინფორმაციით უზრუნველყოფას.
2. საავიაციო მეტეოროლოგიური მომსახურების გაწევას უზრუნველყოფს სააგენტო.
3. საქართველოს სამოქალაქო ავიაციის მეტეოროლოგიური უზრუნველყოფის წესის შესახებ ტექნიკურ რეგლამენტს ამტკიცებს საქართველოს მთავრობა.
მუხლი 15. ჰაერსანაოსნო ინფორმაციით მომსახურება
1. ჰაერსანაოსნო მონაცემები და ჰაერსანაოსნო ინფორმაცია მოიცავს ინფორმაციას საქართველოს საჰაერო სივრცისა და ღია ზღვის თავზე არსებული საჰაერო სივრცის შესახებ, სადაც საჰაერო მოძრაობის მომსახურებას საქართველო უზრუნველყოფს.
2. სააერნაოსნო მომსახურების საწარმო ჰაერსანაოსნო მონაცემებისა და ჰაერსანაოსნო ინფორმაციის მიმწოდებლებისგან იღებს ჰაერსანაოსნო მონაცემებსა და ჰაერსანაოსნო ინფორმაციას, ახარისხებს, აერთიანებს მათ, ახდენს მათ რედაქტირებას (შინაარსის შეუცვლელად), ინახავს და დადგენილი ფორმატით აქვეყნებს და ავრცელებს მათ.
3. ჰაერსანაოსნო მონაცემებისა და ჰაერსანაოსნო ინფორმაციის მიმწოდებლებს და მათ უფლება-მოვალეობებს განსაზღვრავს და ჰაერსანაოსნო მონაცემებისა და ჰაერსანაოსნო ინფორმაციის მიწოდების წესს ამტკიცებს საქართველოს მთავრობა.
4. ჰაერსანაოსნო ინფორმაციის გაერთიანებულ პაკეტს საქართველოს სახელმწიფოს სახელით აქვეყნებს სააერნაოსნო მომსახურების საწარმო და იგი ყველასთვის ხელმისაწვდომია.
5. ჰაერსანაოსნო ინფორმაციით მომსახურების წესს ნორმატიული აქტით ამტკიცებს სააგენტო.
მუხლი 16. საქართველოს საჰაერო სივრცის სტრუქტურა და საჰაერო სივრცის კლასიფიკაცია
1. საქართველოს საჰაერო სივრცისა და ღია ზღვის თავზე არსებული საჰაერო სივრცის, სადაც საჰაერო მოძრაობის მომსახურებას საქართველოს სახელმწიფო უზრუნველყოფს, სტრუქტურას და საჰაერო სივრცის კლასიფიკაციას შეიმუშავებს სააგენტო საქართველოს თავდაცვის სამინისტროსთან შეთანხმებით.
2. ამ მუხლის პირველი ნაწილის მოთხოვნათა გათვალისწინებით სააგენტო შეიმუშავებს:
ა) საფრენოსნო ინფორმაციის რაიონს;
ბ) სამეთვალყურეო რაიონს;
გ) სამეთვალყურეო არეს;
დ) საკვანძო სამეთვალყურეო რაიონს;
ე) სააეროდრომო მოძრაობის არეს;
ვ) საფრენოსნო საინფორმაციო არეს;
ზ) ფრენისათვის შეზღუდულ არეებს;
თ) ფრენისათვის სახიფათო არეებს;
ი) ფრენისათვის აკრძალულ არეებს, აგრეთვე სახელმწიფოებრივი ინტერესების გათვალისწინებით − სხვა არეებს.
3. ამ მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებული ფრენისათვის შეზღუდული არეები, ფრენისათვის სახიფათო არეები, ფრენისათვის აკრძალული არეები და სხვა არეები უნდა დადგინდეს დროებით. ვადა, რომლითაც დგინდება შესაბამისი არე, არ უნდა აღემატებოდეს ამ არის დადგენის გამომწვევი პირობების არსებობის ვადას.
მუხლი 17. საჰაერო სივრცით მოქნილი სარგებლობა
1. სახელმწიფოებრივი ინტერესების (მათ შორის, თავდაცვისუნარიანობის) გათვალისწინებით, საჰაერო მოძრაობისა და საჰაერო სივრცის ორგანიზების ხელშეწყობისთვის გამოიყენება საჰაერო სივრცით მოქნილი სარგებლობის კონცეფცია, რომელიც არის საჰაერო ნავიგაციის უსაფრთხოების ევროპული ორგანიზაციის (EUROCONTROL) მიერ შემუშავებული, ევროპის სამოქალაქო ავიაციის კონფერენციის წევრ სახელმწიფოებში მოქმედი საჰაერო სივრცის მართვის კონცეფცია.
2. საჰაერო სივრცის ორგანიზება ხდება სამოქალაქო ავიაციის მარეგულირებელი სახელმწიფო ორგანოებისა და სახელმწიფო ავიაციის მარეგულირებელი სახელმწიფო ორგანოების მიერ საჰაერო სივრცის ერთობლივი, სამოქალაქო-სამხედრო კომიტეტის და საჰაერო სივრცის ორგანიზების ჯგუფის შექმნით და სტრატეგიულ, პრეტაქტიკურ და ტაქტიკურ დონეებზე მათი მჭიდრო კოორდინაციით.
3. საქართველოს საჰაერო სივრცით მოქნილი სარგებლობის წესს შეიმუშავებენ საქართველოსთავდაცვის სამინისტრო და სააგენტო და ამტკიცებს საქართველოს მთავრობა.
მუხლი 18. საქართველოს საჰაერო სივრცის დიზაინი
1. საქართველოს საჰაერო სივრცის ფარგლებში სააგენტოს მიერ სერტიფიცირებული სააერნაოსნო მომსახურების საწარმო ახორციელებს საჰაერო მოძრაობის მომსახურების ტრასების, ფრენის მინიმალური სიმაღლეების და უსაფრთხო საჰაერო მოძრაობის მომსახურებისათვის მნიშვნელოვანი სხვა ელემენტების დიზაინს, საჰაერო სივრცის ორგანიზებისა და საჰაერო მოძრაობის ნაკადების ორგანიზების გათვალისწინებით.
2. ამ მუხლისა და ამ კოდექსის მე-16 მუხლის მოთხოვნათა გათვალისწინებით, საქართველოს საჰაერო სივრცის სტრუქტურისა და დიზაინის წესს, რომლითაც განისაზღვრება აგრეთვე საქართველოს საჰაერო სივრცის კლასიფიკაცია, შეიმუშავებს სააგენტო და ნორმატიული აქტით ამტკიცებს საქართველოს მთავრობა.
მუხლი 19. ფრენის პროცედურების დიზაინის მომსახურება
1. საქართველოს საჰაერო სივრცის ფარგლებში არსებული სამოქალაქო აეროდრომებისათვის ფრენის (სახელსაწყოო ან/და ვიზუალური) პროცედურების დიზაინის მომსახურებას, რომელიც მოიცავს ფრენის პროცედურების დიზაინს, დოკუმენტირებას, გადამოწმებას, რეგულარულ გადახედვასა და განახლებას, ახორციელებს სააგენტოს მიერ სერტიფიცირებული სააერნაოსნო მომსახურების საწარმო ფრენის პროცედურების დიზაინის წესის შესაბამისად.
2. ნებისმიერი ფრენის პროცედურა გამოყენებამდე უნდა დაამტკიცოს სააგენტომ.
3. ფრენის პროცედურების დიზაინის წესს ნორმატიული აქტით ამტკიცებს სააგენტო.
1. საქართველოს სამოქალაქო საავიაციო რუკებს ადგენს, მათ ხელმისაწვდომობას უზრუნველყოფს და მათ რეგულარულად აახლებს სააგენტოს მიერ სერტიფიცირებული სააერნაოსნო მომსახურების საწარმო.
2. საერთაშორისო სამოქალაქო ავიაციის შესახებ ჩიკაგოს 1944 წლის კონვენციის ხელშემკვრელისახელმწიფოს თხოვნით, საქართველო უზრუნველყოფს საკუთარი ტერიტორიის შესახებ იმინფორმაციის ხელმისაწვდომობას, რომელიც აუცილებელია ამ კონვენციის მე-4 დანართისმოთხოვნათა შესასრულებლად.
3. საავიაციო რუკების შედგენის წესს ნორმატიული აქტით ამტკიცებს სააგენტო.
მუხლი 201. საძებნ-სამაშველო მომსახურება
1. საძებნ-სამაშველო მომსახურება მოიცავს ავარიული მდგომარეობის მონიტორინგს, კავშირგაბმულობის უზრუნველყოფას, საქმიანობის კოორდინაციას, ძებნასა და შველას, სამედიცინო დახმარების გაწევას, სამედიცინო მიზნებისთვის ევაკუაციას სახელმწიფო და კერძო რესურსების, მათ შორის, საავიაციო, საზღვაო და სხვა საშუალებების, გამოყენებით.
2. საძებნ-სამაშველო მომსახურება ხორციელდება როგორც საქართველოს ავიაციის ძალებითა დასაშუალებებით, ისე სახმელეთო და საზღვაო საძებნ-სამაშველო ჯგუფების დახმარებით.
3. საძებნ-სამაშველო მომსახურების განხორციელების წესი, განმახორციელებელი სტრუქტურები და მათი უფლება-მოვალეობები განისაზღვრება საავიაციო ძებნა-შველის რეაგირების გეგმით, რომელსაც ამტკიცებს საქართველოს მთავრობა.
4. აეროდრომის ტერიტორიაზე და მის მიმდებარე რაიონში საავარიო-სამაშველო მომსახურებას ახორციელებს აეროდრომის საავარიო-სამაშველო რაზმი. მის განხორციელებასთან დაკავშირებულ ხარჯებს ანაზღაურებს საჰაერო ხომალდის ექსპლუატანტი/ავიაგადამზიდველი.
5. საძებნ-სამაშველო მომსახურება ფინანსდება საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან.
მუხლი 202. უცხო სახელმწიფოს საძებნ-სამაშველო რაზმის საქართველოს ტერიტორიაზე დაშვება
1. საქართველოსთან დადებული შესაბამისი ხელშეკრულების საფუძველზე საქართველოს ტერიტორიაზე დაიშვება უცხო სახელმწიფოს საძებნ-სამაშველო რაზმი და მის მფლობელობაში არსებული ტექნიკური საშუალებები, აგრეთვე მარცხგანცდილი საჰაერო ხომალდის მესაკუთრე/საჰაერო ხომალდის ექსპლუატანტი ან/და იმ სახელმწიფოს წარმომადგენელი, სადაც აღნიშნული საჰაერო ხომალდია რეგისტრირებული.
2. საქართველოსთან შესაბამისი ხელშეკრულების არარსებობის შემთხვევაში საქართველოს ტერიტორიაზე უცხო სახელმწიფოს საძებნ-სამაშველო რაზმი და მის მფლობელობაში არსებული ტექნიკური საშუალებები, აგრეთვე მარცხგანცდილი საჰაერო ხომალდის მესაკუთრე ან/და იმ სახელმწიფოს წარმომადგენელი, სადაც აღნიშნული საჰაერო ხომალდია რეგისტრირებული, დაიშვება საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით.
3. ღია ზღვის თავზე არსებულ საჰაერო სივრცეში, სადაც საჰაერო მოძრაობის მომსახურებას საქართველო უზრუნველყოფს, ხიფათში მყოფი საჰაერო ხომალდის მგზავრთა ძებნა და შველა ხორციელდება საქართველოს საძებნ-სამაშველო რაზმების მეშვეობით ან საქართველოს და უცხო სახელმწიფოს საერთო ძალებით, მათ შორის შეთანხმების საფუძველზე.
მუხლი 203. სააერნაოსნო მომსახურების ზედამხედველობა
1. სააერნაოსნო მომსახურების ზედამხედველობა მოიცავს:
ა) სააერნაოსნო მომსახურების საწარმოს სერტიფიცირებას, ინსპექტირებას და უწყვეტ მონიტორინგს;
ბ) სააერნაოსნო მომსახურების ტექნიკურ უზრუნველყოფასთან დაკავშირებული ტექნიკური საშუალებების/სისტემების აღიარებას;
გ) სააერნაოსნო მომსახურების საწარმოში დაგეგმილი ცვლილებების ზედამხედველობას, უსაფრთხოების/ხარისხის მართვის სისტემის და მასთან დაკავშირებული დოკუმენტაციის შეთანხმებას და სხვა.
2. ამ მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებულ ზედამხედველობას სააგენტო ახორციელებს ამ კოდექსის, საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებების და მათ საფუძველზე შემუშავებული წესების შესაბამისად.
მუხლი 204. სააერნაოსნო მომსახურების გადასახდელი
1. სააერნაოსნო მომსახურების გადასახდელის შედგენისა და გამოთვლის პრინციპები და მეთოდოლოგია განისაზღვრება საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრის ბრძანებით.
2. სააერნაოსნო მომსახურების გადასახდელის გადახდისაგან თავისუფლდება:
ა) სახელმწიფო საჰაერო ხომალდი;
ბ) საჰაერო ხომალდის ფრენა, რომელიც სრულდება საომარი მდგომარეობის, საგანგებო მდგომარეობის, სტიქიური უბედურების, კატასტროფის, ავარიის დროს ადამიანების,სახელმწიფო და კერძო ქონების გადასარჩენად საძებნ-სამაშველო მომსახურების განსახორციელებლად;
გ) საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულების საფუძველზე და მის ფარგლებში გათავისუფლებული საჰაერო ხომალდი/საჰაერო ხომალდის ფრენა.
კარი II. საჰაერო ხომალდები, საავიაციო პერსონალი, აეროდრომები და აეროპორტები
მუხლი 21. საჰაერო ხომალდების კლასიფიცირება
1. საჰაერო ხომალდები იყოფა სამოქალაქო, სახელმწიფო და ექსპერიმენტულ ხომალდებად.
2. სამოქალაქო საჰაერო ხომალდებს განეკუთვნება ხომალდი, რომელიც რეგისტრირებულია სამოქალაქო საჰაერო ხომალდების სახელმწიფო რეესტრში ან ზემსუბუქი საჰაერო ხომალდების რეესტრში.
3. სახელმწიფო საჰაერო ხომალდებს განეკუთვნება ხომალდები, რომლებიც გამოიყენება სამხედრო, საპოლიციო, სახელმწიფო უსაფრთხოებისა და საბაჟო მიზნებისათვის და შეტანილია სახელმწიფო საჰაერო ხომალდების რეესტრში.
4. საჰაერო ხომალდი არის ექსპერიმენტული, თუ იგი გამოიყენება საცდელი, ექსპერიმენტულ-საკონსტრუქტორო ან სამეცნიერო-კვლევითი ფრენის შესრულების მიზნით.
მუხლი 211. უპილოტო საჰაერო სისტემა და ხომალდები
1. უპილოტო საჰაერო სისტემა არის უპილოტო საჰაერო ხომალდებისა და მათ ექსპლუატაციასთან დაკავშირებული ელემენტების ერთობლიობა.
2. უპილოტო საჰაერო ხომალდი არის საფრენი აპარატი, რომლის ბორტზე პილოტი არ იმყოფება.
3. უპილოტო საჰაერო ხომალდების რეგისტრაციისა და ფრენის, აგრეთვე უპილოტო საჰაერო სისტემისა და უპილოტო საჰაერო ხომალდების ექსპლუატაციის, გამოყენებისა და შეზღუდვების წესები განისაზღვრება სააგენტოს ნორმატიული აქტით.
მუხლი 212. ზემსუბუქი საჰაერო ხომალდი
1. ზემსუბუქ საჰაერო ხომალდზე არ ვრცელდება ამ კოდექსის 26-ე, 31-ე და 56-ე მუხლების მოთხოვნები.
2. სააგენტო ზემსუბუქი საჰაერო ხომალდის მწარმოებლის განაცხადის საფუძველზე ახორციელებს აღნიშნული მწარმოებლის იდენტიფიკაციასა და შესაბამისი მონაცემების აღრიცხვას.
3. ზემსუბუქი საჰაერო ხომალდის ექსპლუატაცია ხორციელდება დეკლარაციის საფუძველზე, ზემსუბუქი საჰაერო ხომალდის ექსპლუატანტის პასუხისმგებლობით.
4. ზემსუბუქი საჰაერო ხომალდი აღირიცხება ზემსუბუქი საჰაერო ხომალდების რეესტრში.
5. ზემსუბუქი საჰაერო ხომალდის მწარმოებლის იდენტიფიკაციის, ზემსუბუქი საჰაერო ხომალდის აღრიცხვისა და ექსპლუატაციის, აგრეთვე ზემსუბუქი საჰაერო ხომალდის ექსპლუატანტის მიმართ მოთხოვნები და დეკლარაციის პირობები, ფრენის სახეობიდან გამომდინარე, განისაზღვრება სააგენტოს ნორმატიული აქტით.
მუხლი 213. საერთო დანიშნულების ავიაცია
1. საერთო დანიშნულების ავიაციის მიზნებისთვის საჰაერო ხომალდის ექსპლუატაცია გულისხმობს საჰაერო ხომალდის ექსპლუატაციას, რომელსაც ფიზიკური ან იურიდიული პირი პირადი მიზნით ახორციელებს.
2. პირადი მიზნით საჰაერო ხომალდის ექსპლუატაციის მიმართ სავალდებულო მოთხოვნებს ადგენს სააგენტო.
მუხლი 214. პარაპლანით ფრენის რეგულირება
1. პარაპლანით ფრენა დასაშვებია მხოლოდ საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით გამოყოფილ საჰაერო სივრცეში.
2. პარაპლანით ფრენის რეგულირებას, საფრენი ადგილისა და საფრენი ადგილის ოპერატორის სერტიფიცირებას, პარაპლანის მფრინავის მოწმობის/კატეგორიის გაცემას, შეჩერებასა და გაუქმებას, პარაპლანის ვარგისობის დადგენას ახორციელებს საქართველოს მთავრობის მიერ განსაზღვრული იურიდიული პირი საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული მოთხოვნების შესაბამისად.
3. ამ მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებული შესაბამისი იურიდიული პირის მიერ პარაპლანით ფრენის განხორციელებისთვის დადგენილი მოთხოვნების დაცვისა და შესაბამისი უფლებამოსილებების განხორციელების კონტროლს ახორციელებს სააგენტო.
4. საქართველოს მთავრობის მიერ განსაზღვრული იურიდიული პირი უნდა აკმაყოფილებდეს შემდეგ კრიტერიუმებს:
ა) უნდა ჰქონდეს პარაპლანერიზმის სფეროში საქმიანობის არანაკლებ 10 წლის გამოცდილება, მათ შორის, ამ სფეროში მომუშავე საერთაშორისო ორგანიზაციებთან თანამშრომლობის გამოცდილება;
ბ) მისი, როგორც საზოგადოების, ორგანოს წევრი უნდა იყოს არანაკლებ 50 პირი;
გ) უნდა ჰქონდეს პარაპლანის ვარგისობის შემოწმებისთვის საჭირო ტექნიკური აღჭურვილობა და სათანადო პროგრამული უზრუნველყოფა, რომლის საშუალებითაც იგი აწარმოებს შესაბამის რეესტრებს საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით.
5. ამ მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებული შესაბამისი იურიდიული პირი პარაპლანით ფრენით რეგულირებას, საფრენი ადგილისა და საფრენი ადგილის ოპერატორის სერტიფიკატების, აგრეთვე პარაპლანის მფრინავის მოწმობის/კატეგორიის გაცემას, შეჩერებასა და გაუქმებას ახორციელებს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსით განხორციელებული განსაზღვრული მარტივი ადმინისტრაციული წარმოების წესით.
6. ამ მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებული შესაბამისი იურიდიული პირი და მისი უფლებამოსილება განისაზღვრება საქართველოს მთავრობის დადგენილებით.
7. ამ მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული კონტროლის განხორციელების ფარგლებში სააგენტო უფლებამოსილია გამოავლინოს შესაბამისი წესით დადგენილი მოთხოვნების შესრულებასთან დაკავშირებული ნაკლოვანებები და განსაზღვროს მათი აღმოფხვრის გონივრული ვადა. ამასთანავე, გამოვლენილი ნაკლოვანებების სიმძიმიდან გამომდინარე, აგრეთვე იმ შემთხვევაში, თუ ეს ნაკლოვანებები განსაზღვრულ ვადაში არ აღმოიფხვრა, სააგენტო უფლებამოსილია შეზღუდოს ან შეაჩეროს ამ მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებული, პარაპლანით ფრენის განხორციელების წესის დაცვისთვის პასუხისმგებელი შესაბამისი იურიდიული პირის საქმიანობა, რის შემდეგაც დაუშვებელია პარაპლანით ფრენა, ან გამოიყენოს საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობის ზომა. სააგენტოს მიერ პარაპლანით ფრენის განხორციელების წესის დაცვისთვის პასუხისმგებელი შესაბამისი იურიდიული პირის საქმიანობის შეზღუდვის ან შეჩერების შემთხვევაში საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო ახორციელებს ფრენის აკრძალვის კონტროლს.
8. სააგენტო ვალდებულია ამ მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებული შესაბამისი იურიდიული პირის საქმიანობის შეზღუდვის, შეჩერებისა და აღდგენის შესახებ შეატყობინოს საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს.
9. ამ მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებული შესაბამისი იურიდიული პირის წარმომადგენლის/სერტიფიცირებული საფრენი ადგილის ოპერატორის მითითებებისადმი დაუმორჩილებლობის შემთხვევაში აღნიშნული იურიდიული პირის წარმომადგენელი/სერტიფიცირებული საფრენი ადგილის ოპერატორი უფლებამოსილია რეაგირებისთვის მიმართოს საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს. ასეთ შემთხვევაში საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს უფლებამოსილი პირი უზრუნველყოფს საზოგადოებრივი უსაფრთხოებისა და მართლწესრიგის დაცვას.
10. საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს უფლებამოსილ პირს უფლება აქვს, აღკვეთოს სერტიფიცირებულ საფრენ ადგილზე პარაპლანით ფრენის საფრენი ადგილის ოპერატორის სერტიფიკატის გარეშე ან შეჩერებული სერტიფიკატით ოპერირება.
11. საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს უფლებამოსილ პირს უფლება აქვს, აღკვეთოს პარაპლანით პარაპლანის მფრინავის მოწმობის გარეშე ან შეჩერებული მოწმობით ფრენა, აგრეთვე სერტიფიცირებული საფრენი ადგილის მიღმა არსებულ ნებისმიერ სხვა საფრენ ადგილზე პარაპლანით კომერციული ფრენა.
12. საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს უფლებამოსილ პირს უფლება აქვს, აღკვეთოს არაკომერციული ფრენა, მათ შორის, საწვრთნელ-სავარჯიშო ფრენა, თუ იგი საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი მოთხოვნების დარღვევით ხორციელდება, აგრეთვე ნებისმიერი ფრენა, რომელიც გამოყოფილი შესაბამისი საჰაერო სივრცის მიღმა ხორციელდება.
13. სერტიფიცირებული საფრენი ადგილებისა და პარაპლანის ექსპერიმენტული და საჩვენებელი ფრენების შესახებ ინფორმაციას საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს აწვდის ამ კანონის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებული შესაბამისი იურიდიული პირი.
14. პარაპლანის მფრინავი ვალდებულია ჰქონდეს შესაბამისი მოქმედი სადაზღვევო პოლისი.
15. პარაპლანის მფრინავის მოწმობის მიღების მსურველ პირს უნდა ჰქონდეს საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით აღიარებული პროფესიული მომზადების/პროფესიული გადამზადების პროგრამის განხორციელების უფლების მქონე იურიდიული პირის მიერ გაცემული სერტიფიკატი. აღნიშნული მოწმობის გაცემის მიმართ დამატებით მოთხოვნებს ადგენს სააგენტო.
16. პარაპლანით ფრენის რეგულირების განმახორციელებელი იურიდიული პირის ზედამხედველობის, პარაპლანით ფრენის უსაფრთხოების, საფრენი ადგილისა და საფრენი ადგილის ოპერატორის სერტიფიცირების, პარაპლანის მფრინავის მოწმობის გაცემის, პარაპლანისა და მისი აღჭურვილობის ვარგისობის დადგენისა და პარაპლანის მფრინავის დაზღვევის მიმართ მოთხოვნებს ადგენს სააგენტო.
1. საფრენი ადგილის სერტიფიცირების საფასურია 3 000 ლარი.
2. პარაპლანის შემოწმების საფასურებია:
ა) ერთადგილიანი პარაპლანის შემოწმებისა − 50 ლარი;
ბ) ორადგილიანი პარაპლანის შემოწმებისა − 100 ლარი;
გ) ერთადგილიანი პარაპლანის ჩასაჯდომ-ჩასაბმელი სისტემის შემოწმებისა − 50 ლარი;
დ) ორადგილიანი პარაპლანის ჩასაჯდომ-ჩასაბმელი სისტემის შემოწმებისა − 100 ლარი;
ე) ერთადგილიანი პარაპლანის სათადარიგო პარაშუტის შემოწმებისა − 100 ლარი;
ვ) ორადგილიანი პარაპლანის სათადარიგო პარაშუტის შემოწმებისა − 120 ლარი;
ზ) ერთადგილიანი პარაპლანის სათადარიგო პარაშუტის ვარგისობის აღიარებისა − 50 ლარი;
თ) ორადგილიანი პარაპლანის სათადარიგო პარაშუტის ვარგისობის აღიარებისა − 75 ლარი;
ი) პარამოტორის ვარგისობის შემოწმებისა − 200 ლარი;
კ) პარამოტორის ვარგისობის აღიარებისა − 50 ლარი.
3. საფრენი ადგილის ოპერატორის სერტიფიცირების საფასურია 1 500 ლარი.
4. თეორიულ გამოცდაზე დაშვების საფასურია 80 ლარი.
5. პრაქტიკულ გამოცდაზე დაშვების საფასურია 180 ლარი.
6. პარაპლანის მფრინავის მოწმობის დამზადების, აგრეთვე დაკარგული მოწმობის აღდგენის საფასურია 50 ლარი.
7. პარაპლანის მფრინავის კატეგორიის აღიარების საფასურია 350 ლარი ერთი ქვეკატეგორიისთვის.
მუხლი 22. საჰაერო ხომალდების რეგისტრირება
1. ფრენისათვის ვარგისი ყველა საჰაერო ხომალდი ექვემდებარება სავალდებულო სახელმწიფო რეგისტრირებას სათანადო მოწმობის (შემდგომში – სერტიფიკატი) გაცემით.
2. სამოქალაქო საჰაერო ხომალდი რეგისტრირდება სამოქალაქო საჰაერო ხომალდების სახელმწიფო რეესტრში ან ზემსუბუქი საჰაერო ხომალდების რეესტრში.
3. სამოქალაქო საჰაერო ხომალდების სახელმწიფო რეესტრში ჩაიწერება ის ხომალდები, რომლებსაც აქვთ ფრენის ვარგისობის სერტიფიკატი.
4. სამოქალაქო საჰაერო ხომალდების რეგისტრირების, აღრიცხვისა და სახელმწიფო რეესტრიდან ამოღების წესებს ადგენს სააგენტო და მათ საფუძველზე ახორციელებს ხომალდების რეესტრის აღრიცხვას.
5. (ამოღებულია).
6. სახელმწიფო საჰაერო ხომალდები რეგისტრირდება სახელმწიფო საჰაერო ხომალდების სახელმწიფო რეესტრში.
7. სახელმწიფო საჰაერო ხომალდების რეესტრს აწარმოებს, მათი რეგისტრირების, აღრიცხვის და სახელმწიფო რეესტრიდან ამოღების წესებს ადგენს საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო.
8. (ამოღებულია – 26.04.2012, №6093).
9. ექსპერიმენტული საჰაერო ხომალდები სახელმწიფო რეესტრში არ რეგისტრირდება. ისინი აღირიცხება იმ ორგანიზაციებში, სადაც სათანადო საცდელ-საკონსტრუქტორო ან სამეცნიერო-კვლევით ფრენას ახორციელებენ.
10. არასამრეწველო ხერხით დამზადებული, არაუმეტეს 1 000 კილოგრამი მასის მქონე საჰაერო ხომალდის (გარდა ზემსუბუქი საჰაერო ხომალდისა) საავიაციო სპორტის შესაბამის უწყებაში რეგისტრაცია სავალდებულოა.
მუხლი 23. საჰაერო ხომალდების სახელმწიფო რეესტრიდან ამოღება
1. საქართველოს სახელმწიფო რეესტრიდან საჰაერო ხომალდი ამოიღება:
ა) ფრენისათვის უვარგისობის გამო საჰაერო ხომალდის ჩამოწერისას;
ბ) უფლებამოსილი პირის მოთხოვნის შემთხვევაში;
გ) (ამოღებულია 29.04.2025, №510);
დ) საჰაერო ხომალდის უკვალოდ დაკარგულად გამოცხადებისას;
ე) ხელშემკვრელ მხარეთა შეთანხმებით დაიშვება, აგრეთვე საქართველოს სახელმწიფო რეესტრიდან იმ საჰაერო ხომალდების ამოღება, რომლებიც ვადიან სარგებლობაში გადაეცემა უცხო სახელმწიფოს, მის იურიდიულ ან ფიზიკურ პირებს;
ვ) საჰაერო ხომალდის დანიშნულების შეცვლის შემთხვევაში.
2. საქართველოს სახელმწიფო რეესტრიდან საჰაერო ხომალდის ამოღებისას მასზე გაცემული სარეგისტრაციო სერტიფიკატი კარგავს იურიდიულ ძალას.
მუხლი 24. საჰაერო ხომალდის ეროვნულობა
1. საქართველოში ეროვნულად ითვლება ის საჰაერო ხომალდი, რომელიც რეგისტრირებულია საქართველოს საჰაერო ხომალდების შესაბამის სახელმწიფო რეესტრში.
2. საჰაერო ხომალდი არ შეიძლება რეგისტრირებულ იქნეს ერთზე მეტ სახელმწიფოში.
3. დავა საჰაერო ხომალდის ეროვნულობის შესახებ შეიძლება გადაწყდეს დაინტერესებულ სახელმწიფოთა შორის მიღწეული შეთანხმებით ან საერთაშორისო სამედიატორო სასამართლოს მეშვეობით.
მუხლი 25. საჰაერო ხომალდების ექსპლუატაციის უფლება
1. საჰაერო ხომალდების ექსპლუატაცია ხორციელდება საქართველოში დაწესებულ ფრენის ნორმებთან მათი შესაბამისობის დადგენის შემდეგ, რაც დასტურდება სათანადო სერტიფიკატით.
11. ფრენის უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად სააგენტოსა და სხვა სახელმწიფოს შესაბამის უფლებამოსილ ორგანოს შორის შესაძლებელია გაფორმდეს შეთანხმება საჰაერო ხომალდის ექსპლუატაციასთან დაკავშირებით ფუნქციების, მოვალეობებისა და საერთაშორისო სტანდარტების უზრუნველყოფისათვის პასუხისმგებლობის განაწილების შესახებ, „საერთაშორისო სამოქალაქო ავიაციის შესახებ“ ჩიკაგოს 1944 წლის კონვენციის 83 bis მუხლის მოთხოვნების შესაბამისად.
2. საქართველოს სახელმწიფო საჰაერო ხომალდების ექსპლუატაციას ახორციელებს საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო დადგენილი წესით.
მუხლი 26. საჰაერო ხომალდისათვის აუცილებელი საბუთები
1. სამოქალაქო საჰაერო ხომალდი საფრენად არ დაიშვება, თუ არ არის შემდეგი საბუთები:
ა) სახელმწიფო რეგისტრირების სერტიფიკატი;
ბ) ფრენის ვარგისობის სერტიფიკატი;
გ) საბორტო რადიოსადგურით სარგებლობის ლიცენზია, თუ ხომალდი აღჭურვილია რადიოაპარატურით;
დ) საბორტო ჟურნალი;
ე) სერტიფიკატი ეკიპაჟის თითოეულ წევრზე;
ვ) მგზავრთა გადაყვანისას–მათი გვარების სია, გამგზავრებისა და დანიშნულების პუნქტების მითითებით;
ზ) ტვირთის გადაზიდვისას–მანიფესტი და ამომწურავი დეკლარაცია ტვირთის შესახებ.
2. სააგენტო უფლებამოსილია დამატებით შეიმუშაოს და გამოსცეს იმ საბუთების ნუსხა და ფორმა, რომლებიც აუცილებლად უნდა ინახებოდეს საჰაერო ხომალდზე ფრენის დანიშნულებისა და მიზნების შესაბამისად.
3. სააგენტოს უფლება აქვს, არა უმეტეს 1000 კილოგრამი მასის კონსტრუქციის საჰაერო ხომალდისათვის სანორმატივო მოთხოვნების შემუშავებისას ზემოთ აღნიშნული ნუსხიდან გამონაკლისი დაუშვას.
4. სახელმწიფო და ექსპერიმენტულ საჰაერო ხომალდებზე უნდა ინახებოდეს ის საბუთები, რომლებიც გათვალისწინებულია მათი მფლობელების მიერ შემუშავებულ ნორმატიული აქტებით.
მუხლი 27. საჰაერო ხომალდების ამოსაცნობი ნიშნები
1. სამოქალაქო საჰაერო ხომალდს სახელმწიფო რეესტრში შეტანისას ენიჭება სარეგისტრაციო და ეროვნულობის დამადასტურებელი ამოსაცნობი ნიშნები, რომლებიც დადგენილი წესით აღინიშნება საჰაერო ხომალდის გარე ზედაპირზე.
2. რეგისტრირებისა და ეროვნულობის დამადასტურებელი ამოსაცნობი ნიშნების გარდა, საჰაერო ხომალდზე შეიძლება აღინიშნოს სიმბოლოები, ემბლემები და წარწერები, საქართველოს სამოქალაქო საჰაერო ხომალდების სახელმწიფო რეგისტრირების წესებით გათვალისწინებული პირობების შესაბამისად.
3. საქართველოს სამოქალაქო ხომალდებზე ეროვნულობის ამოსაცნობი ნიშნების ან სხვა ნიშნების აღნიშვნის წესს ადგენს სააგენტო.
4. საქართველოს სახელმწიფო საჰაერო ხომალდებზე ეროვნულობის ამოსაცნობი ან სხვა ნიშნების აღნიშვნის წესს ადგენს საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო.
მუხლი 28. მოსახმობი რადიოსიგნალი
მოსახმობი რადიოსიგნალი მიეცემა საქართველოს საჰაერო ხომალდს, რომელსაც აქვს რადიოკავშირის მოწყობილობა.
მუხლი 29. საავიაციო პერსონალის შემადგენლობა
საავიაციო პერსონალის შემადგენლობის სპეციალობათა ნუსხას შესაბამისად განსაზღვრავენ:
ა) სააგენტო – სამოქალაქო ავიაციის პერსონალისათვის;
ბ) საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო – სახელმწიფო ავიაციის პერსონალისათვის.
საქართველოს 2011 წლის 24 ნოემბრის კანონი №5337 - ვებგვერდი, 05.12.2011წ.
მუხლი 30. საავიაციო პერსონალზე მოწმობის გაცემა
1. საავიაციო პერსონალს უფლება აქვს შეასრულოს ფრენა და გასწიოს მომსახურება საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად გაცემული ან აღიარებული მოწმობის (სერტიფიკატის) საფუძველზე.
2. საავიაციო წესებს შეიმუშავებენ:
ა) სამოქალაქო ავიაციის სფეროში – სააგენტო;
ბ) სახელმწიფო ავიაციის სფეროში – საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო.
3. საავიაციო პერსონალმა საქმიანობის განხორციელებისას თან უნდა იქონიოს მოწმობა (სერტიფიკატი), რომელიც უნდა შეესაბამებოდეს აღნიშნულ წესებს.
მუხლი 31. საავიაციო პერსონალის მომზადება
საავიაციო პერსონალის მომზადება ხორციელდება იმ სასწავლო დაწესებულებებში, რომლებსაც აქვთ სათანადო სერტიფიკატი.
მუხლი 32. უცხო სახელმწიფოების მიერ საავიაციო პერსონალზე გაცემული მოწმობის (სერტიფიკატის) ცნობა
უცხო სახელმწიფოების მიერ საავიაციო პერსონალზე გაცემული მოწმობა (სერტიფიკატი) შეიძლება მოქმედებდეს საქართველოს ტერიტორიაზე, თუ არსებობს სახელმწიფოთაშორისი შეთანხმება საავიაციო პერსონალის მოწმობის (სერტიფიკატის) ურთიერთცნობის შესახებ.
მუხლი 33. საჰაერო ხომალდის ეკიპაჟი
1. საჰაერო ხომალდის ეკიპაჟი შედგება მეთაურის, საფრენოსნო შემადგენლობის პირებისა და მომსახურე პერსონალისაგან.
2. საჰაერო ხომალდის ეკიპაჟის წევრები. რომლებიც არიან საქართველოს მოქალაქეები, ვალდებული არიან ფლობდნენ სახელმწიფო ენას.
3. სამოქალაქო საჰაერო ხომალდის ეკიპაჟს ეკრძალება მფრინავთა არასრული შემადგენლობით ფრენა, გარდა საომარი მდგომარეობით გამოწვეული განსაკუთრებული შემთხვევებისა.
4. საჰაერო ხომალდის ეკიპაჟის მინიმალური შემადგენლობა განისაზღვრება კონკრეტული ტიპის საჰაერო ხომალდის საფრენოსნო ექსპლუატირების სახელმძღვანელოს საფუძველზე.
5. საცდელი ფრენისას ექსპერიმენტული საჰაერო ხომალდის ეკიპაჟის შემადგენლობას განსაზღვრავენ საჰაერო ხომალდის შემქმნელები.
მუხლი 34. ეკიპაჟის წევრების მოქალაქეობა
1. საქართველოს სახელმწიფო და სამოქალაქო საჰაერო ხომალდების ეკიპაჟის წევრები არიან საქართველოს მოქალაქეები. საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად შეიძლება დაიშვას გამონაკლისი ამ მოთხოვნიდან.
2. ეს წესი მოქმედებს საქართველოს იურიდიულ პირთა მიერ უცხო სახელმწიფოების საჰაერო ხომალდების ექსპლუატირების დროსაც.
მუხლი 35. საჰაერო ხომალდის მეთაური
1. საჰაერო ხომალდის მეთაური არის პილოტი, რომელიც ფრენის შესრულების დროს პასუხს აგებს საჰაერო ხომალდის მართვისა და მისი უსაფრთხოებისათვის.
2. საჰაერო ხომალდის მეთაურს უნდა ჰქონდეს პილოტის სერტიფიკატი, აგრეთვე – კონკრეტული ტიპის საჰაერო ხომალდის დამოუკიდებელი მართვისა და ეკიპაჟის ხელმძღვანელობისათვის საჭირო მომზადება და გამოცდილება საავიაციო წესების შესაბამისად.
3. ფრენის დროს საჰაერო ხომალდის მეთაურის განკარგულება შესასრულებლად სავალდებულოა ხომალდზე მყოფი ყველა პირისათვის.
4. საჰაერო ხომალდის იძულებითი დაფრენის შემთხვევაში, მისი მეთაური, შესაბამისი სახელმწიფო ორგანოების წარმომადგენელთა მოსვლამდე, ხელმძღვანელობს ხომალდზე მყოფ პირთა მოქმედებას.
5. ეკიპაჟის შემადგენლობაში მყოფ შემმოწმებელს, რომელსაც აქვს პილოტი–ინსტრუქტორის კვალიფიკაცია და იკავებს პილოტის ადგილს, ენიჭება ეკიპაჟის მეთაურის უფლებამოსილება.
მუხლი 36. საჰაერო ხომალდის მეთაურის უფლებამოსილება
1. სამოქალაქო საჰაერო ხომალდის მეთაურის უფლებამოსილება განისაზღვრება „საჰაერო ხომალდში ჩადენილ დანაშაულთა და ზოგიერთი სხვა მოქმედების შესახებ“ ტოკიოს 1963 წლის 14 სექტემბრის საერთაშორისო კონვენციით, ამ კოდექსითა და სააგენტოს ნორმატიული აქტებით.
2. სამოქალაქო საჰაერო ხომალდის მეთაური სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულებისას უფლებამოსილია:
ა) მიიღოს საბოლოო გადაწყვეტილება საჰაერო ხომალდის აფრენის, დაფრენის, აგრეთვე ფრენის შეწყვეტისა და სათადარიგო აეროდრომზე ან აეროდრომის ფარგლების გარეთ დაფრენის შესახებ;
ბ) ფრენის დროს ფრენისათვის აშკარა საფრთხის წარმოშობის შემთხვევაში მიიღოს გადაწყვეტილება საწვავის დაცლის, ბარგის, ტვირთის და საფოსტო გზავნილების საჰაერო ხომალდიდან გადმოყრის შესახებ;
გ) ფრენის დროს თავისი კომპეტენციის ფარგლებში გასცეს ბრძანებები საჰაერო ხომალდზე მყოფი ყველა პირის მიმართ;
დ) საჰაერო ხომალდის, მასზე მყოფი პირებისა და ქონების უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად და საჰაერო ხომალდზე დადგენილი წესრიგის შენარჩუნებისათვის მიიღოს ყველა აუცილებელი ზომა, მათ შორის, გამოიყენოს შებოჭვის საშუალება (პლასტიკური ხელბორკილი და სხვა) იმ პირის მიმართ, რომელიც არ ემორჩილება მის მითითებებს და რომლის ქმედება საფრთხეს უქმნის საჰაერო ხომალდს, მასზე მყოფ პირებს ან ქონებას ან არღვევს საჰაერო ხომალდზე დადგენილ წესრიგს, ასეთი პირი უახლოეს აეროდრომზე დაფრენისთანავე ჩამოსვას საჰაერო ხომალდიდან და სათანადო ორგანოებს გადასცეს;
ე) შეცვალოს ფრენის მარშრუტი, გადაკვეთოს სახელმწიფო საზღვარი და დაფრინდეს უცხო ქვეყნის აეროდრომზე, თუ არსებობს ფრენის უსაფრთხოების დარღვევის, ადამიანთა სიცოცხლისა და ჯანმრთელობის ხელყოფის რეალური საშიშროება, რაც გამოწვეულია სამოქალაქო ავიაციის საქმიანობაში მართლსაწინააღმდეგო ჩარევით;
ვ) იყოს საჰაერო ხომალდის ექსპლუატანტის ნდობით აღჭურვილი პირი, მისი სახელით დადოს ხელშეკრულებები დავალების შესრულების, ფრენის უსაფრთხოების დაცვის, საჰაერო ხომალდის შენარჩუნების, მგზავრთა სიცოცხლისა და ჯანმრთელობის დაცვის პირობების გათვალისწინებით;
ზ) ფრენის დროს ექსტრემალურ ვითარებაში ადამიანთა უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად სათანადოდ არ დაიცვას ფრენის წესები და ეკიპაჟის მოქმედების წარმმართველი ნორმატიული აქტების მოთხოვნები;
თ) არ დაემორჩილოს საჰაერო მოძრაობის მართვის მეთვალყურის ბრძანებებსა და მითითებებს, თუ მიიჩნევს, რომ მათი შესრულება საფრთხეს უქმნის ფრენას. საჰაერო ხომალდის მეთაური ვალდებულია ამის თაობაზე საჰაერო მოძრაობის მართვის მეთვალყურეს აცნობოს.
3. სახელმწიფო საჰაერო ხომალდის მეთაურის უფლებებს განსაზღვრავს საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო.
თავი VI. აეროდრომი, ვერტოდრომი და აეროპორტი
საქართველოს 2023 წლის 13 ივნისის კანონი №3115 – ვებგვერდი, 30.06.2023წ.
მუხლი 37. აეროდრომების, ვერტოდრომებისა და აეროპორტების კლასიფიცირება
1. საუწყებო დაქვემდებარების მიხედვით აეროდრომები და ვერტოდრომები იყოფა სამოქალაქო ავიაციისა და სახელმწიფო ავიაციის აეროდრომებად და ვერტოდრომებად.
2. სამოქალაქო ავიაციისა და სახელმწიფო ავიაციის აეროდრომებისა და ვერტოდრომების მიმართ ამ კოდექსითა და მის საფუძველზე გამოცემული კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტებით ხდება საჰაერო სივრცის კლასიფიცირება და დგინდება შესაბამისი საჰაერო სივრცე და საჰაერო მოძრაობის მომსახურების სახეობა.
3. აეროპორტს/ვერტოდრომს საერთაშორისო აეროპორტის/ვერტოდრომის სტატუსს ანიჭებს საქართველოს მთავრობა.
მუხლი 38. აეროდრომისა და ვერტოდრომის დაპროექტება და მშენებლობა
1. აეროდრომისა და ვერტოდრომის მშენებლობისთვის საჭირო (ვარგისი) ტერიტორია განისაზღვრება საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად დამტკიცებული საქართველოს სივრცის დაგეგმარების გეგმით, ხოლო მისი არარსებობის შემთხვევაში − საქართველოს მთავრობის გადაწყვეტილებით.
2. ამ მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად გამოყოფილ ტერიტორიაზე აეროდრომის/ვერტოდრომის მშენებლობის ნებართვა გაიცემა საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით, ფრენის უსაფრთხოების ინტერესების გათვალისწინებით.
3. სამოქალაქო ავიაციის აეროდრომისა და სამოქალაქო ავიაციის ვერტოდრომის დაპროექტებისა და ექსპლუატაციის ნორმებს შეიმუშავებს სააგენტო, ხოლო სახელმწიფო ავიაციის აეროდრომისა და სახელმწიფო ავიაციის ვერტოდრომის შემთხვევაში მათი დაპროექტებისა და ექსპლუატაციის ნორმებს შეიმუშავებს საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო. აღნიშნულ ნორმებს ამტკიცებს საქართველოს მთავრობა.
მუხლი 39. აეროდრომისა და ვერტოდრომის სერტიფიცირება
1. სამოქალაქო ავიაციის აეროდრომი და სამოქალაქო ავიაციის ვერტოდრომი ექვემდებარება სერტიფიცირებას.
2. სამოქალაქო ავიაციის აეროდრომისა და სამოქალაქო ავიაციის ვერტოდრომის სერტიფიცირების წესი და პირობები განისაზღვრება სააგენტოს დირექტორის ბრძანებით.
3. სახელმწიფო ავიაციის აეროდრომი და სახელმწიფო ავიაციის ვერტოდრომი, რომლებიც სამოქალაქო მიზნებისთვის გამოიყენება, ექვემდებარება სერტიფიცირებას სამოქალაქო ავიაციის აეროდრომისა და სამოქალაქო ავიაციის ვერტოდრომის სერტიფიცირების წესის შესაბამისად.
მუხლი 40. აეროდრომის, ვერტოდრომისა და საფრენი მოედნის რეგისტრაცია და აღრიცხვა
1. სერტიფიცირებული აეროდრომების, სერტიფიცირებული ვერტოდრომებისა და რეგისტრირებული საფრენი მოედნების რეესტრს აწარმოებს სააგენტო.
2. სახელმწიფო ავიაციის აეროდრომისა და სახელმწიფო ავიაციის ვერტოდრომის რეგისტრაციასა და აღრიცხვას ახორციელებს საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო.
3. სამოქალაქო ავიაციის აეროდრომის, სამოქალაქო ავიაციის ვერტოდრომისა და საფრენი მოედნის სერტიფიცირების, რეგისტრაციისა და აღრიცხვის წესებს ამტკიცებს სააგენტო.
4. სახელმწიფო ავიაციის აეროდრომისა და სახელმწიფო ავიაციის ვერტოდრომის რეგისტრაციისა და აღრიცხვის წესებს ამტკიცებს საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო.
მუხლი 41. აეროდრომის/ვერტოდრომის დაცვის არე
1. სამოქალაქო ავიაციის აეროდრომისა და სამოქალაქო ავიაციის ვერტოდრომის დაცვის არეს ადგენს სააგენტო შესაბამისი სერტიფიცირების პროცესში და ამის თაობაზე აცნობებს სათანადო მუნიციპალიტეტს.
2. სახელმწიფო ავიაციის აეროდრომისა და სახელმწიფო ავიაციის ვერტოდრომის დაცვის არეს ადგენს საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო.
3. ფრენის უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად სამოქალაქო ავიაციის აეროდრომისა და სამოქალაქო ავიაციის ვერტოდრომის დაცვის არეში, აგრეთვე სახელმწიფო ავიაციის აეროდრომისა და სახელმწიფო ავიაციის ვერტოდრომის დაცვის არეში მდებარე შენობა-ნაგებობის სიმაღლე და სხვა ობიექტის ექსპლუატაციის თავისებურებები განისაზღვრება ამ მუხლის მე-6 ნაწილით გათვალისწინებული დადგენილებით.
4. სამოქალაქო ავიაციის აეროდრომისა და სამოქალაქო ავიაციის ვერტოდრომის დაცვის არეში მდებარე შენობა-ნაგებობისთვის შესაბამისი ნებართვა გაიცემა სააგენტოსთან შეთანხმებით, ხოლო სახელმწიფო ავიაციის აეროდრომისა და სახელმწიფო ავიაციის ვერტოდრომის დაცვის არეში მდებარე შენობა-ნაგებობისთვის − საქართველოს თავდაცვის სამინისტროსთან შეთანხმებით.
5. ამ მუხლის მიზნებისთვის აუცილებელი საზოგადოებრივი საჭიროებისთვის ექსპროპრიაციის საკითხები რეგულირდება საქართველოს კანონმდებლობით.
6. აეროდრომისა და ვერტოდრომის დაცვის არის დადგენისა და ამ არეში საავიაციო დაბრკოლების შემქმნელი შენობა-ნაგებობის, სხვა ობიექტის მშენებლობის, აგრეთვე ექსპლუატაციისა და გამოყენების შეზღუდვის წესს დადგენილებით ამტკიცებს საქართველოს მთავრობა.
მუხლი 42. შენობა-ნაგებობის ნიშანდება
1. საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით ობიექტის საავიაციო დაბრკოლებად იდენტიფიცირებას ახორციელებს სააგენტო, ხოლო სახელმწიფო ავიაციის აეროდრომისა და სახელმწიფო ავიაციის ვერტოდრომის დაცვის არეში − საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო.
2. საავიაციო დაბრკოლებად იდენტიფიცირებული ობიექტის დაგეგმილი მშენებლობის/რეკონსტრუქციის განხორციელებისას, საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად, შენობა-ნაგებობის ნიშანდების ვალდებულება გათვალისწინებული უნდა იქნეს სათანადო მშენებლობის ნებართვის გამცემი უფლებამოსილი ორგანოს მიერ სანებართვო პირობებში.
3. საავიაციო დაბრკოლებად იდენტიფიცირებული ობიექტის ნიშანდებას და შესაბამისი ნიშნის მოვლა-შენახვას უზრუნველყოფს ამ ობიექტის მფლობელი.
4. აეროდრომის/ვერტოდრომის დაცვის არეში აკრძალულია აეროდრომის ნიშნების მსგავსი ნიშნებისა და აეროდრომის მოწყობილობების მსგავსი მოწყობილობების განლაგება, აგრეთვე ლაზერული გამოსხივების მქონე ისეთი საშუალების გამოყენება, რომელმაც შეიძლება გამოიწვიოს პილოტის დეზორიენტაცია ან ხელი შეუშალოს ფრენის უსაფრთხოდ შესრულებას.
5. საავიაციო დაბრკოლების შემქმნელი შენობა-ნაგებობის ნიშანდების წესის დამტკიცების შესახებ დადგენილებას იღებს საქართველოს მთავრობა.
მუხლი 43. აეროპორტის კავშირი უახლოეს ქალაქსა და სხვა დასახლებასთან
1. აეროპორტს უახლოეს ქალაქსა და სხვა დასახლებასთან სატრანსპორტო მიმოსვლა და საკომუნიკაციო საშუალებები უნდა ჰქონდეს.
2. შესაბამისი სახელმწიფო ორგანოები უზრუნველყოფენ აეროპორტთან მისასვლელი გზის კეთილმოწყობას და მასზე შეუფერხებელ სატრანსპორტო მოძრაობას.
1. საქართველოს სამოქალაქო აეროდრომის ტერიტორიაზე სატრანსპორტო საშუალებების და ქვეითთა მოძრაობის წესებს ნორმატიული აქტით ამტკიცებს სააგენტო.
2. ნებისმიერი პირი, რომელიც საქართველოს სამოქალაქო აეროდრომის ტერიტორიაზე სატრანსპორტო საშუალებით გადაადგილდება, ვალდებულია დაიცვას ამ აეროდრომის ექსპლუატაციის განმახორციელებელი პირის მიერ დადგენილი მოძრაობის წესები.
კარი III. საჰაერო ხომალდების ფრენის საფუძვლები
თავი VII. საჰაერო ხომალდების ფრენა
1. საქართველოს საჰაერო სივრცეში (გარდა ამ კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის „ზ“ − „ი“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული არეებისა) საჰაერო ხომალდის ფრენა სრულდება სააგენტოს მიერ დადგენილი ფრენის წესების შესაბამისად, რომლებიც მოიცავს ფრენის გეგმას, სახელსაწყოო და ვიზუალური ფრენის წესებს, უპირატესი ფრენის უფლებებს და ფრენის შესრულებასთან დაკავშირებულ სხვა საკითხებს.
2. ფრენისათვის შეზღუდულ არეებში, ფრენისათვის სახიფათო არეებში და ფრენისათვის განკუთვნილ სხვა დროებით არეებში საჰაერო ხომალდის ფრენა სრულდება საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით, სამოქალაქო საჰაერო ხომალდის ფრენის უსაფრთხოების დაცვით.
3. ღია ზღვის თავზე არსებულ საჰაერო სივრცეში, სადაც საჰაერო მოძრაობის მომსახურებას საქართველო უზრუნველყოფს, სამოქალაქო საჰაერო ხომალდის ფრენა, გამონაკლისის გარეშე, სრულდება საერთაშორისო სამოქალაქო ავიაციის შესახებ ჩიკაგოს 1944 წლის კონვენციის მე-2 დანართის მოთხოვნათა დაცვით.
მუხლი 45. საქართველოს საჰაერო სივრცეში საჰაერო ხომალდების საფრენად დაშვება
საქართველოს საჰაერო სივრცეში საფრენად დაიშვება ის საჰაერო ხომალდი, რომელსაც აქვს სახელმწიფო სარეგისტრაციო და ამოსაცნობი ნიშნები, რომელიც სათანადოდ არის მომზადებული და რომელზედაც ინახება საავიაციო საქმიანობის ზედამხედველობისა და რეგულირების ორგანოების მიერ დადგენილი ყველა აუცილებელი საბუთი. აღნიშნულმა ორგანოებმა შეიძლება დაუშვან ამ წესიდან გამონაკლისი ექსპერიმენტული საჰაერო ხომალდებისა და იმ ხომალდებისათვის, რომლებიც სახელმწიფო რეგისტრირებას არ საჭიროებს.
მუხლი 46. ფრენის გეგმა, სამეთვალყურეო ნებართვა, საფრენოსნო დავალება
1. საქართველოს საჰაერო სივრცეში საჰაერო ხომალდის ფრენა სრულდება ფრენის გეგმის საფუძველზე, სამეთვალყურეო ნებართვის მიხედვით. სამეთვალყურეო ნებართვა არის საჰაერო ხომალდისათვის საჰაერო მოძრაობის სამეთვალყურეო მომსახურების განმახორციელებელი ორგანოს მიერ გაცემული მითითება, რომლითაც დგინდება საჰაერო ხომალდის მოქმედების პირობები. სახელმწიფო საჰაერო ხომალდის ფრენა სრულდება საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს შესაბამისი სამსახურის თანხმობის საფუძველზე.
2. ფრენის გეგმა წარედგინება სააერნაოსნო მომსახურების საწარმოს.
3. ძირითადი დოკუმენტი, რომლითაც განისაზღვრება ფრენის მიზანი, ამოცანა და მარშრუტი, არის უფლებამოსილი თანამდებობის პირის მიერ ხელმოწერილი საფრენოსნო დავალება.
მუხლი 47. საჰაერო ხომალდის ფრენისას გარემოზე უარყოფითი ზემოქმედების შემცირება
1. საქართველოს საჰაერო სივრცით სარგებლობის უფლება ეძლევა იმ სამოქალაქო საჰაერო ხომალდებს, რომლებიც აკმაყოფილებენ ხმაურისა და გარემოში ძრავის გამონაბოლქვის თაობაზე საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებულ პირობებს.
2. აეროდრომების მფლობელები, ექსპლუატანტები, საჰაერო ხომალდის ეკიპაჟი ვალდებული არიან დედამიწის ზედაპირზე და საჰაერო სივრცეში ხომალდების ექსპლუატირების დროს მინიმუმამდე შეამცირონ ხომალდის მიერ წარმოქმნილი ხმაური.
3. შესაბამისი ორგანოები უფლებამოსილი არიან, აეროპორტის მფლობელებს მოსთხოვონ საჰაერო ხომალდის აფრენისა და დაფრენის ეტაპებზე მინიმალური სიმაღლისა და დღე-ღამის გარკვეულ მონაკვეთებში ფრენის შეზღუდვა და ფრენის მარშრუტის შეცვლა.
4. საქართველოს საჰაერო სივრცეში საჰაერო ხომალდების ზებგერითი სიჩქარით ფრენა დაიშვება ისეთ სიმაღლეზე, რაც გამორიცხავს გარემოზე მის უარყოფით ზემოქმედებას. საქართველოს საჰაერო სივრცეში სამოქალაქო საჰაერო ხომალდების მიერ ბგერითი ზღუდის გადალახვა აკრძალულია.
მუხლი 48. ფრენა დასახლებულ ადგილებზე. სადემონსტრაციო ფრენა
1. დასახლებულ ადგილებზე ფრენა დასაშვებია ისეთ სიმაღლეზე, რომელიც საშუალებას იძლევა, ხომალდის მწყობრიდან გამოსვლის შემთხვევაში, უზრუნველყოს მისი დაფრენა დასახლებული ადგილის ფარგლებს გარეთ. ამ წესიდან გამონაკლისია ისეთი შემთხვევები, როდესაც აეროდრომის ასაფრენ-დასაფრენი ზოლის განლაგება არ იძლევა საჰაერო ხომალდის აფრენისა და დასაფრენად შესვლის საშუალებას დასახლებულ ადგილზე გადაუფრენლად.
2. სადემონსტრაციო ფრენა (ავიაშოუ) არის ფრენა, რომელიც სრულდება მაყურებელთა (აუდიტორიის) წინაშე და გამიზნულია საჰაერო ხომალდის მახასიათებლების, შესაძლებლობების ან/და საფრენოსნო ოსტატობის ან სანახაობის საჩვენებლად.
3. დაუშვებელია სადემონსტრაციო ფრენის სააგენტოს თანხმობის გარეშე შესრულება. აღნიშნული თანხმობა გაიცემა საქართველოს თავდაცვის სამინისტროსთან წინასწარი შეთანხმების საფუძველზე. საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო წინასწარ თანხმობას იძლევა ქვეყნის თავდაცვისუნარიანობის ინტერესების გათვალისწინებით, სადემონსტრაციო ფრენის შესრულების მსურველის მიმართვის საფუძველზე.
4. ამ მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული თანხმობის გაცემამდე სააგენტო სადემონსტრაციო ფრენის შესრულების შესახებ ინფორმაციას აწვდის შესაბამის მუნიციპალიტეტს.
მუხლი 49. ფრენის წესების დარღვევა, საჰაერო ხომალდის გზის გადაჭრა
1. საქართველოს საჰაერო სივრცის დარღვევის შემთხვევაში საჰაერო ხომალდის მეთაური ვალდებულია საჰაერო მოძრაობის მომსახურების ორგანოს სათანადო მითითების მიღებისთანავე უზრუნველყოს მისი მითითებულ ადგილზე დაფრენა. აღნიშნული მითითების შეუსრულებლობის შემთხვევაში შეიძლება აუცილებელი გახდეს საჰაერო ხომალდის გზის გადაჭრა (საჰაერო ხომალდის იძულებით დაფრენა).
2. საქართველოს საჰაერო სივრცეში საჰაერო ხომალდის გზის გადაჭრა ხდება მხოლოდ უკიდურეს შემთხვევაში, საერთაშორისო სამოქალაქო ავიაციის შესახებ ჩიკაგოს 1944 წლის კონვენციის მე-3 bis მუხლის მოთხოვნათა გათვალისწინებით.
3. საჰაერო ხომალდის გზის გადაჭრის წესს შეიმუშავებენ საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო და სააგენტო და ამტკიცებს საქართველოს მთავრობა.
1. რადიოკავშირის მოწყობილობებით აღჭურვილი საჰაერო ხომალდის ეკიპაჟი, ხოლო თუ ეკიპაჟი ერთი პირისგან შედგება − პილოტი ვალდებულია უზრუნველყოს ეთერის განუწყვეტელი მოსმენა და საჰაერო მოძრაობის მომსახურების ორგანოსთან რადიოკავშირის დამყარება რადიოკავშირის დადგენილ საავიაციო სიხშირეებზე.
2. საავიაციო რადიოკავშირის და ფრაზეოლოგიის გამოყენების წესს შეიმუშავებენ საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო და სააგენტო და ამტკიცებს საქართველოს მთავრობა.
3. საქართველოს საჰაერო სივრცეში (გარდა ამ კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის „ზ“ − „ი“ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული არეებისა, აგრეთვე გარდა ამ მუხლის მე-4 ნაწილით გათვალისწინებული შემთხვევისა) საჰაერო მოძრაობის მომსახურების ორგანოსა და საჰაერო ხომალდის ეკიპაჟს შორის რადიოკავშირი ხორციელდება ICAO-ს სამუშაო ენაზე − ინგლისურ ენაზე.
4. თუ საჰაერო ხომალდი იმყოფება ავარიულ მდგომარეობაში, როდესაც საფრთხე ექმნება ადამიანების სიცოცხლესა და ჯანმრთელობას, მგზავრთა სიცოცხლისა და ქონების უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად, გამონაკლისის სახით, შეიძლება რადიოკავშირის დამყარება ქართულ ენაზე ან ICAO-ს სხვა სამუშაო ენაზე, იმ პირობით, რომ ეს ენა ცნობილია საჰაერო მოძრაობის მომსახურების გამწევი, რადიოკავშირის განმახორციელებელი პირებისათვის − პილოტისა და მეთვალყურისათვის.
მუხლი 51. სამუშაო დროისა და ფრენის დროის ნორმები
1. სამოქალაქო ავიაციის სამუშაო დროისა და ფრენის დროის ნორმებს განსაზღვრავს ავიასაწარმოს ადმინისტრაცია სააგენტოს შესაბამისი ნორმატიული აქტებისა და საქართველოს შრომის კანონმდებლობის შესაბამისად, საფრენოსნო ქვედანაყოფების ხელმძღვანელობასა და საფრენოსნო შემადგენლობასთან შეთანხმებით.
2. იკრძალება იმ სამუშაო დროისა და ფრენის დროის გადამეტება, რომლებიც დადგენილია სააგენტოს შესაბამისი ნორმატიული აქტებითა და საქართველოს შრომის კანონმდებლობით.
3. სახელმწიფო ავიაციის სამუშაო დროისა და ფრენის დროის ნორმებს განსაზღვრავს საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო.
1. სამოქალაქო საჰაერო ხომალდების რეგულარული საერთაშორისო მიმოსვლა (გადაყვანა-გადაზიდვა), როდესაც გადაიკვეთება საქართველოს სახელმწიფო საზღვარი, ხორციელდება საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებებისა და „საერთაშორისო სამოქალაქო ავიაციის შესახებ“ ჩიკაგოს 1944 წლის კონვენციის მე-6 მუხლის („რეგულარული საჰაერო მიმოსვლა“) მოთხოვნების შესაბამისად. „რეგულარული საერთაშორისო საჰაერო მიმოსვლის განსახორციელებლად საქართველოში რეგისტრირებული ავია გადამზიდველისათვის რეგულარული საერთაშორისო საჰაერო გადამზიდველის სტატუსის მინიჭების (დანიშვნის), დანიშნულ ავიაგადამზიდველებზე ფრენის სიხშირეების განაწილებისა და უცხო სახელმწიფოს მიერ დანიშნული ავიაგადამზიდველის აღიარების წესს“ ადგენს საქართველოს მთავრობა.
2. საქართველოს ტერიტორიაზე არარეგულარული საერთაშორისო საჰაერო გადაყვანა-გადაზიდვის ნებართვის გაცემის წესი განისაზღვრება საქართველოს მთავრობის დადგენილებით.
3. უცხო სახელმწიფოს მიერ დიპლომატიური არხის საშუალებით მომართვის შემთხვევაში საქართველოს საჰაერო სივრცეში ფრენის უფლებამოსილების მინიჭების წესს შეიმუშავებს საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტრო და ამტკიცებს საქართველოს მთავრობა.
მუხლი 53. საბაჟო ფორმალობების განხორციელება, საპასპორტო და სხვა წესების გამოყენება
საჰაერო ხომალდებზე, ეკიპაჟსა და საჰაერო ხომალდზე მყოფ მგზავრებზე (მათ შორის, მათ ქონებაზე), რომლებიც შემოდიან საქართველოში ან გადიან საქართველოდან (მათ შორის, ტრანზიტით, საქართველოს ტერიტორიის გავლით), ვრცელდება საქართველოს საპასპორტო, სანიტარიული, საკარანტინო, შემოსვლა-გასვლის, ქონების შემოტანა-გატანის, საქართველოს ტერიტორიაზე სატრანზიტო მიმოსვლის, საქართველოს საგადასახადო კოდექსით დადგენილი, საქართველოს საბაჟო კოდექსით დადგენილი და სხვა წესები.
მუხლი 54. საერთაშორისო ფრენის შესრულება
საჰაერო ხომალდსა და საავიაციო პერსონალს უფლება აქვთ, შეასრულონ საერთაშორისო ფრენა და გასწიონ მომსახურება სააგენტოს მიერ გაცემული შესაბამისი ნებართვის (სერტიფიკატის, მოწმობის) საფუძველზე.
მუხლი 55. უცხო სახელმწიფოს სამოქალაქო საჰაერო ხომალდების საბუთების ცნობა საქართველოს ტერიტორიაზე
1. უცხო სახელმწიფოს სამოქალაქო საჰაერო ხომალდზე არსებული საბუთები მოქმედებს საქართველოს ტერიტორიაზე, თუ იგი შეესაბამება სამოქალაქო ავიაციის საერთაშორისო ორგანიზაციის მიერ დადგენილ ნორმებს.
2. საქართველოს ტერიტორიაზე უცხო სახელმწიფოს სამოქალაქო საჰაერო ხომალდის დაფრენის შემთხვევაში ამ მუხლის პირველ პუნქტში აღნიშნულ საბუთებს ამოწმებს სააგენტო.
3. სააგენტო უზრუნველყოფს „საერთაშორისო სამოქალაქო ავიაციის შესახებ“ ჩიკაგოს 1944 წლის კონვენციის მონაწილე სხვა სახელმწიფოებს შორის ამ კონვენციის 83 bis მუხლის ფარგლებში გაფორმებული შეთანხმების შესაბამისად, საჰაერო ხომალდის ექსპლუატანტის სახელმწიფოს მიერ გაცემული ავიასპეციალისტის, საჰაერო ხომალდის საფრენად ვარგისობის ან/და რადიოსადგურის მოწმობების აღიარებას.
თავი IX. სერტიფიცირება და ლიცენზირება
მუხლი 56. სერტიფიცირება სამოქალაქო ავიაციაში
1. საჰაერო ხომალდის ექსპლუატანტი, რომელიც კომერციულ საჰაერო გადაყვანა-გადაზიდვას ახორციელებს, საფრენად ვარგისობის შენარჩუნების საწარმო, აეროდრომი, ვერტოდრომი, სააერნაოსნო მომსახურების (გარდა საძებნ-სამაშველო მომსახურებისა) საწარმო, სამოქალაქო საავიაციო საგანმანათლებლო დაწესებულება, ავიასამედიცინო ცენტრი, ავიასამედიცინო ექსპერტი, საჰაერო ხომალდის საწვავ-გასამართი საწარმო და მისი ტექნიკური პერსონალი, შესაბამისი სახმელეთო და საავიაციო მოწყობილობები, საავიაციო პერსონალი, ბორტკვების საწარმო, ის იურიდიული და ფიზიკური პირები, რომელთა საქმიანობაც უშუალოდ არის დაკავშირებული ფრენის უსაფრთხოებისა და საავიაციო უშიშროების უზრუნველყოფასთან, საჰაერო ხომალდი და მისი ძრავა ექვემდებარებიან სერტიფიცირებას. აღნიშნული სერტიფიკატი ადასტურებს ფრენის უსაფრთხოებისა და საავიაციო უშიშროების მოთხოვნებთან შესაბამისობას.
2. სამოქალაქო ავიაციაში სერტიფიცირების წესებს ადგენს და სერტიფიცირებას ახორციელებს სააგენტო „საერთაშორისო სამოქალაქო ავიაციის შესახებ“ ჩიკაგოს 1944 წლის კონვენციისა და მისი დანართების და საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად.
3. (ამოღებულია - 22.12.2017, №1818).
1. სააგენტო უფლებამოსილია შეამოწმოს და სახელმწიფო ინტერესებისა და ფრენის უსაფრთხოების/საავიაციო უშიშროების მოთხოვნათა გათვალისწინებით შეაჩეროს სერტიფიკატის მოქმედება, შეცვალოს ან გააუქმოს სერტიფიკატი ან შეზღუდოს სერტიფიკატით მინიჭებული უფლებები სააგენტოს ნორმატიული აქტების შესაბამისად.
2. ეს გადაწყვეტილება სერტიფიკატის მფლობელს შეუძლია გაასაჩივროს საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად.
მუხლი 58. სერტიფიკატით გათვალისწინებული მოთხოვნების დარღვევები
1. სერტიფიკატით გათვალისწინებული მოთხოვნების დარღვევად ითვლება, თუ:
ა) საავიაციო სააქმიანობის შესრულების დროს ფიზიკური პირი მუშაობს სათანადო სერტიფიკატის გარეშე;
ბ) იურიდიული ან ფიზიკური პირი იყენებს სამოქალაქო საჰაერო ხომალდს, რომელსაც არა აქვს ფრენის ვარგისობის სერტიფიკატი ან არღვევს აღნიშნული სერტიფიკატით განსაზღვრულ პირობებს;
გ) იურიდიული ან ფიზიკური პირი საჰაერო ხომალდის მომსახურების, ექსპლუატირების ან კომერციული საქმიანობის შესასრულებლად დაუშვებს ავიამოსამსახურეს, რომელსაც არა აქვს სათანადო სერტიფიკატი;
დ) იურიდიული ან ფიზიკური პირი ახორციელებს გადაყვანა-გადაზიდვას სათანადო სერტიფიკატის გარეშე ან არღვევს ამ სერტიფიკატით გათვალისწინებულ პირობებს;
ე) იურიდიული ან ფიზიკური პირი საჰაერო ხომალდს იყენებს კომერციული მიზნებისათვის, სერტიფიკატის მოთხოვნების ან ამ კოდექსით გათვალისწინებული სხვა ნორმების დარღვევით;
ვ) სერტიფიკატის მფლობელი საავიაციო საწარმო არ იცავს სერტიფიკატით გათვალისწინებულ რომელიმე პირობას ან შეზღუდვას;
ზ) იურიდიული ან ფიზიკური პირი უსერტიფიკატოდ ან სერტიფიკატით განსაზღვრული ნორმებისა და პირობების დარღვევით ექსპლუატაციას უწევს გადამყვან-გადამზიდველის მომსახურე აეროპორტს;
თ) სათანადო სერტიფიკატის მქონე იურიდიული ან ფიზიკური პირი ყიდის ან გასაყიდად სთავაზობს საავიაციო საწვავს ან საწვავ-საცხებ საშუალებებს, რომელთა ხარისხი არ შეესაბამება საქართველოში დადგენილ სტანდარტებს;
ი) იურიდიული ან ფიზიკური პირი სერტიფიკატის მისაღებად არასწორ ინფორმაციას აწვდის სააგენტოს.
მუხლი 581. კომერციული საჰაერო გადაყვანა-გადაზიდვა
1. საქართველოში რეგისტრირებული საჰაერო ხომალდის ექსპლუატანტი უფლებამოსილია კომერციული მიზნით განახორციელოს მგზავრების, ბარგის, ტვირთის ან/და ფოსტის საჰაერო გადაყვანა-გადაზიდვა, თუ მას აქვს საჰაერო გადაყვანა-გადაზიდვის მოწმობა.
11. ამ მუხლის მიზნებისთვის კომერციული საჰაერო გადაყვანა-გადაზიდვა მოიცავს საქართველოში რეგისტრირებული საჰაერო ხომალდის ექსპლუატანტის მიერ მგზავრების, ბარგის, ტვირთის ან/და ფოსტის საჰაერო გადაყვანა-გადაზიდვის კომერციული მიზნით განხორციელებას, მათ შორის, საჰაერო ხომალდის სხვა ექსპლუატანტისთვის ეკიპაჟიანი იჯარით გადაცემას.
2. საჰაერო გადაყვანა-გადაზიდვის მოწმობა საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით გაიცემა საქართველოში რეგისტრირებულ იურიდიულ პირზე, რომლის საქმიანობის ძირითადი ადგილია საქართველო და რომელშიც საქართველოს მოქალაქე/მოქალაქეები ან/და საქართველოს სახელმწიფო ან/და საქართველოში დაფუძნებული იურიდიული პირი (რომლის დამფუძნებელი/დამფუძნებლები ან/და ხმის უფლების მქონე წილის ან აქციების 50%-ზე მეტის პირდაპირი ან არაპირდაპირი მფლობელი/მფლობელები არის/არიან საქართველოს მოქალაქე/მოქალაქეები, საქართველოს სახელმწიფო ან თვითმმართველი ერთეული/ერთეულები), საკუთრების უფლებით ფლობს/ფლობენ ხმის უფლების მქონე წილის ან აქციების 50%-ზე მეტს, ამასთანავე:
ა) რომლის მთავარი საქმიანობაა კომერციული საჰაერო გადაყვანა-გადაზიდვა, რომელსაც იგი ახორციელებს ცალკე ან კომბინირებულად – საჰაერო ხომალდის სხვა სახის კომერციულ ექსპლუატაციასთან ან მის რემონტსა და ტექნიკურ მომსახურებასთან ერთად;
ბ) რომელსაც აქვს სააგენტოს მიერ გაცემული მოქმედი ექსპლუატანტის სერტიფიკატი;
გ) რომელსაც აქვს საკმარისი ფინანსური რესურსები ავიაკომპანიის არსებული და პოტენციური ფინანსური ვალდებულებების შესასრულებლად საჰაერო ხომალდის ექსპლუატაციის დაწყებიდან 2 წლის განმავლობაში, პირველ 3 თვეში ექსპლუატაციიდან მიღებული შემოსავლის გაუთვალისწინებლად;
დ) გადაწყვეტილების მიმღებ ხელმძღვანელ პირს არ აქვს ცუდი საქმიანი რეპუტაცია, რომელიც გულისხმობს მძიმე, განსაკუთრებით მძიმე ან ეკონომიკური ქმედებისთვის ან ისეთი ქმედებისთვის ნასამართლობას, რომელმაც მისი მმართველობის დროს საწარმოს გადახდისუუნარობა გამოიწვია.
3. საჰაერო გადაყვანა-გადაზიდვის მოწმობის მფლობელის საქმიანობის ამ მუხლის მე-2 ნაწილის მოთხოვნებთან შესაბამისობას მუდმივად ზედამხედველობს სააგენტო, რომელიც უფლებამოსილია ავიასაწარმოს სათანადო ინფორმაციის წარდგენა მოსთხოვოს.
4. ეს მუხლი არ ვრცელდება იმ ავიასაწარმოზე, რომელიც საჰაერო გადაყვანა-გადაზიდვას ზემსუბუქი საჰაერო ხომალდით ან ძრავას გარეშე საფრენი აპარატით ახორციელებს, ან ახორციელებს სასწავლო და ლოკალურ ფრენებს.
5. საჰაერო გადაყვანა-გადაზიდვის მოწმობის გაცემის წესს ამ მუხლით განსაზღვრული პირობების შესაბამისად ამტკიცებს სააგენტო.
მუხლი 59. საავიაციო საქმიანობის ნებართვა
1. არარეგულარული საერთაშორისო საჰაერო გადაყვანა-გადაზიდვა, აგრეთვე საქართველოს ტერიტორიის ფარგლებში სხვა ქვეყანაში რეგისტრირებული სამოქალაქო საჰაერო ხომალდის ექსპლუატანტის მიერ სპეციალიზებული ექსპლუატაცია (საავიაციო სამუშაოები) ხორციელდება შესაბამისად სააგენტოს მიერ გაცემული არარეგულარული საერთაშორისო საჰაერო გადაყვანა-გადაზიდვის ნებართვის ან სპეციალიზებული ექსპლუატაციის (საავიაციო სამუშაოების) განხორციელების ნებართვის საფუძველზე.
2. (ამოღებულია - 11.12.2015, №4620).
3. სააგენტო გასცემს:
ა) არარეგულარული საერთაშორისო საჰაერო გადაყვანა-გადაზიდვის ნებართვას;
ბ) საავიაციო სამუშაოების წარმოების ნებართვას.
4. სააგენტო ნებართვას გასცემს „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად.
მუხლი 60. ლიცენზირებასა და სერტიფიცირებასთან დაკავშირებული ხარჯების ანაზღაურება
ლიცენზირებასა და სერტიფიცირებასთან დაკავშირებულ ხარჯებს ანაზღაურებენ ის იურიდიული და ფიზიკური პირები, რომლებიც დაინტერესებული არიან ლიცენზიისა და სერტიფიკატის მიღებით.
კარი IV. საჰაერო გადაყვანა-გადაზიდვა და საავიაციო სამუშაოები
თავი X. საჰაერო გადაყვანა-გადაზიდვის პირობები
1. მგზავრის გადაყვანის ხელშეკრულებით გადამყვანი ვალდებულებას კისრულობს, მიიყვანოს მგზავრი დანიშნულების ადგილამდე, ხოლო თუ მგზავრი ჩააბარებს ბარგს – მიიტანოს ბარგი დანიშნულების ადგილამდე და გადასცეს იგი საამისოდ უფლებამოსილ პირს. მგზავრი ვალდებულებას კისრულობს გადაიხადოს მგზავრობისათვის დაწესებული საზღაური, ხოლო ბარგის ჩაბარების შემთხვევაში – მისი გადატანის საფასურიც.
2. ტვირთის გადაზიდვის ხელშეკრულებით გადამზიდველი ვალდებულებას კისრულობს გამგზავნის მიერ მისთვის ჩაბარებული ტვირთი მიიტანოს დანიშნულების ადგილამდე და გადასცეს იგი საამისოდ უფლებამოსილ პირს, ხოლო გამგზავნი ვალდებულებას კისრულობს გადაიხადოს ტვირთის გადაზიდვისათვის დადგენილი საფასური.
მუხლი 66. სატრანსპორტო საბუთები
მგზავრების გადაყვანის, ბარგის, ტვირთის და საფოსტო გზავნილების გადაზიდვის ხელშეკრულება დასტურდება შესაბამისად ბილეთით, საბარგო, სატვირთო ან საფოსტო ზედნადებით. ამ საბუთების ფორმისა და შინაარსის მიმართ ძირითად მოთხოვნებს ადგენს სააგენტო საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებებითა და შეთანხმებებით გათვალისწინებული ნიმუშებისა და სტანდარტების საფუძველზე.
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსით დადგენილი შემთხვევების გარდა, გადამყვან-გადამზიდველი უფლებამოსილია შეწყვიტოს (მოშალოს) გადაყვანა-გადაზიდვის ხელშეკრულება, თუ ეს აუცილებელია:
1. ფრენის უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად;
2. აფრენის, დაფრენის ან გადაფრენის სახელმწიფოს საკანონმდებლო ნორმატიული აქტების მოთხოვნათა დარღვევის თავიდან ასაცილებლად.
მუხლი 68. საჰაერო გადაყვანა-გადაზიდვის ხელშეკრულების შეწყვეტა მგზავრის ინიციატივით
1. მგზავრს უფლება აქვს უარი თქვას ფრენაზე და უკან დაიბრუნოს გადაყვანისათვის გადახდილი თანხა, თუ იგი ამის შესახებ შეატყობინებს გადამყვან-გადამზიდველს სათანადო წესებით დადგენილ ვადაში.
2. (ამოღებულია 29.04.2025, №510).
მუხლი 69. დანიშნულების ადგილზე ტვირთის მიღება
1. გადამზიდველი ვალდებულია წერილობით შეატყობინოს მიმღებს ტვირთის ჩამოტანის შესახებ.
2. მიმღები ვალდებულია მიიღოს და გაიტანოს ტვირთი. მას უფლება აქვს უარი განაცხადოს დაზიანებული ან გაფუჭებული ტვირთის მიღებაზე, თუ დადგინდება, რომ მიზნობრივად მისი მთლიანი ან ნაწილობრივი გამოყენება შეუძლებელია.
მუხლი 70. მიმღების მიერ ტვირთის მიუღებლობა ან დაგვიანებით მიღება
1. თუ გადაზიდვის წესებით დადგენილ ვადაში მიმღები არ მოითხოვს მის მისამართზე მოსულ ტვირთს ან უარს განაცხადებს მის მიღებაზე, გადამზიდველი უფლებამოსილია შეატყობინოს ამის შესახებ გამგზავნს და შეინახოს ტვირთი გამგზავნის ხარჯზე, მისივე პასუხისმგებლობით.
2. თუ კანონმდებლობით დადგენილ ვადებში მიმღები არ მიიღებს მის მისამართზე შემოსულ ტვირთს, ხოლო გამგზავნი არ უზრუნველყოფს მის განკარგვას, იგი ექვემდებარება დადგენილი წესით რეალიზებას.
3. აღნიშნული ტვირთის შემოწმებასა და გაფორმებას ახორციელებს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მმართველობის სფეროში შემავალი საჯარო სამართლის იურიდიული პირი – შემოსავლების სამსახური საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით.
მუხლი 71. სახიფათო ტვირთების გადაზიდვა
ფეთქებადი ნივთიერებების, იარაღის, ტყვია-წამლის, მომწამლავი, სწრაფაალებადი, რადიოაქტიური და სხვა სახიფათო ნივთიერებებისა და საგნების ნუსხას და მათი გადაზიდვის წესს განსაზღვრავს სააგენტო „საერთაშორისო სამოქალაქო ავიაციის შესახებ“ ჩიკაგოს 1944 წლის კონვენციის მოთხოვნათა შესაბამისად. სააგენტო ამ კონვენციის მე-18 დანართის („სახიფათო ტვირთის უსაფრთხო საჰაერო გადაზიდვა“) საფუძველზე აგრეთვე ათავისუფლებს სახიფათო ტვირთებს სამოქალაქო საჰაერო ხომალდით გადაზიდვის აკრძალვისაგან.
მუხლი 711. მგზავრის შესახებ მონაცემების მიწოდების ვალდებულება
საქართველოს მთავრობის დადგენილებით განსაზღვრული საჰაერო გადამზიდველი ვალდებულია საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის მმართველობის სფეროში შემავალ საჯარო სამართლის იურიდიულ პირს − საქართველოს ოპერატიულ-ტექნიკურ სააგენტოს მიაწოდოს მგზავრის შესახებ წინასწარი მონაცემები და მგზავრის სახელის შესახებ ჩანაწერის მონაცემები. აღნიშნული მონაცემების ნუსხა, მათი მიწოდების, დამუშავების, შენახვის, გაცემის, დეპერსონალიზაციისა და განადგურების წესი და პირობები განისაზღვრება საქართველოს მთავრობის დადგენილებით.
მუხლი 72. სპეციალიზებული ექსპლუატაცია (საავიაციო სამუშაოები) და მისი (მათი) განხორციელების წესი
1. სპეციალიზებული ექსპლუატაცია (საავიაციო სამუშაოები) შესაძლებელია განხორციელდეს როგორც საჰაერო ხომალდის ექსპლუატანტის პირადი მიზნებისთვის, ისე დამკვეთის მოთხოვნის საფუძველზე, კომერციული მიზნით.
2. სპეციალიზებულ ექსპლუატაციას (საავიაციო სამუშაოებს) საქართველოში რეგისტრირებული საჰაერო ხომალდის ექსპლუატანტი ახორციელებს დეკლარაციის ან ავტორიზაციის საფუძველზე, ხოლო სხვა ქვეყანაში რეგისტრირებული საჰაერო ხომალდის ექსპლუატანტი − შესაბამისი ნებართვის საფუძველზე.
3. სპეციალიზებული ავიაციის (საავიაციო სამუშაოების) მიმართ სავალდებულო მოთხოვნებს ადგენს სააგენტო.
4. თუ საქართველოს შესაბამისი სახელმწიფო ორგანოების მიერ დადგენილია პირობები, რომლებითაც გარკვეულ ტერიტორიაზე ეკოლოგიის ან ადამიანებისა და სატრანსპორტო საშუალებებისთვის დაწესებული განსაკუთრებული რეჟიმის გამო იზღუდება ან იკრძალება სპეციალიზებული ექსპლუატაციის (საავიაციო სამუშაოების) განხორციელება, სპეციალიზებული ექსპლუატაციის (საავიაციო სამუშაოების) განხორციელების ამ ორგანოებთან შეთანხმების ვალდებულება საჰაერო ხომალდის ექსპლუატანტს ეკისრება.
მუხლი 75. საჰაერო გადაყვანა-გადაზიდვის მოწმობის მფლობელის ქონებრივი პასუხისმგებლობის ზოგადი პირობები
1. საერთაშორისო და შიდა გადაყვანა-გადაზიდვის განხორციელებისას საჰაერო გადაყვანა-გადაზიდვის მოწმობის მფლობელის მოვალეობები განისაზღვრება „საერთაშორისო საჰაერო გადაზიდვის ზოგიერთი წესის უნიფიკაციის შესახებ“ 1999 წლის 28 მაისის მონრეალის კონვენციის, საქართველოს სხვა საერთაშორისო ხელშეკრულებების, ამ კოდექსის, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსისა და სააგენტოს ნორმატიული აქტების შესაბამისად.
2. მგზავრის გარდაცვალებისას/სხეულის დაზიანებისას, მგზავრის გადაყვანის ან/და ბარგის გადაზიდვის შეფერხებისას, ბარგის დაკარგვისას, დაზიანებისას ან განადგურებისას საჰაერო გადაყვანა-გადაზიდვის მოწმობის მფლობელის ვალდებულებები განისაზღვრება სააგენტოს ნორმატიული აქტით.
3. საჰაერო გადამყვან-გადამზიდველი თავისუფლდება შესაბამისი მოვალეობების შესრულებისაგან, თუ იგი მათ დაუძლეველი ძალით გამოწვეულ გარემოებათა გამო ვერ შეასრულებს ან არასათანადოდ შეასრულებს.
მუხლი 76. პასუხისმგებლობა ეკიპაჟის წევრის ჯანმრთელობის დაზიანებისათვის
1. საფრენოსნო დავალების შესრულებისას საქართველოს საჰაერო ხომალდის ეკიპაჟის წევრის დასახიჩრების ან მისი ჯანმრთელობის სხვაგვარად დაზიანების შემთხვევაში შესაბამისი გადამყვან-გადამზიდველი ვალდებულია ამ პირს (დაზარალებულს) აუნაზღაუროს ის შემოსავალი (ამ შემთხვევის შედეგად მისთვის შესაძლებლობის შეზღუდვის სტატუსის დადგენის საფუძველზე საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად დანიშნული სოციალური პაკეტის გამოკლებით), რომელიც მას შრომის უნარის დაკარგვის ან დაქვეითების შედეგად დააკლდა, თუ ეს გადამყვან-გადამზიდველი ვერ დაამტკიცებს, რომ აღნიშნული პირის (დაზარალებულის) დასახიჩრება ან მისი ჯანმრთელობის სხვაგვარად დაზიანება თავად ამ პირის (დაზარალებულის) განზრახმა არამართლზომიერმა ქმედებამ გამოიწვია.
2. თუ საფრენოსნო დავალების შესრულებისას საქართველოს საჰაერო ხომალდის ეკიპაჟის წევრი გარდაიცვალა, მის რჩენაზე მყოფ შრომისუუნარო პირებს ან იმ პირებს, რომლებსაც მისი სიკვდილის დღისათვის უფლება ჰქონდათ მისგან სარჩო მიეღოთ, აგრეთვე გარდაცვლილის შვილს, რომელიც მისი სიკვდილის შემდეგ დაიბადა, აუნაზღაურდებათ დაზარალებულის შემოსავლის ის ნაწილი, რასაც ისინი მის სიცოცხლეში სარჩოდ იღებდნენ ან უფლება ჰქონდათ მიეღოთ.
3. ამ მუხლის ნორმები ვრცელდება აგრეთვე უცხო სახელმწიფოს საჰაერო ხომალდზე, რომელსაც ექსპლუატაციას უწევს საქართველოს ექსპლუატანტი საიჯარო (სალიზინგო) ან სხვაგვარ სამართლებრივ საფუძველზე.
საქართველოს 2025 წლის 26 ივნისის კანონი №846 – ვებგვერდი, 03.07.2025წ.
გადამზიდველის მიზეზით საფოსტო გზავნილების მთლიანად ან ნაწილობრივ დაკარგვის, დაზიანების ან დაგვიანებით გადაზიდვის შემთხვევაში იგი პასუხს აგებს ამ მომსახურების დამკვეთის წინაშე მსოფლიო საფოსტო კავშირის აქტებისა და საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად.
მუხლი 80. პასუხისმგებლობა საავიაციო სამუშაოების შესრულებისას მიყენებული ზიანისათვის
საავიაციო სამუშაოების შესრულებისას მიყენებული ზიანისათვის პასუხისმგებლობა ეკისრება საჰაერო ხომალდის ექსპლუატანტს/საჰაერო გადაყვანა-გადაზიდვის მოწმობის მფლობელს საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით.
სასარჩელო ხანდაზმულობის ვადა და საჰაერო გადაყვანა-გადაზიდვასთან დაკავშირებული სარჩელის აღძვრის წესი განისაზღვრება საქართველოს კანონმდებლობით.
სასარჩელო ხანდაზმულობის ვადა და საავიაციო სამუშაოების შესრულებასთან დაკავშირებული სარჩელის აღძვრის წესი განისაზღვრება საქართველოს კანონმდებლობით.
თავი XIII. სამოქალაქო პასუხისმგებლობის დაზღვევა
მუხლი 93. სამოქალაქო პასუხისმგებლობის ფარგლები და მისი სავალდებულო დაზღვევა
1. საქართველოს საჰაერო სივრცის გამოყენების შემთხვევაში საჰაერო ხომალდის ექსპლუატანტი/საჰაერო გადაყვანა-გადაზიდვის მოწმობის მფლობელი ვალდებულია დააზღვიოს საკუთარი სამოქალაქო პასუხისმგებლობა იმ ზიანის ანაზღაურებისათვის, რომელიც შეიძლება მიადგეს მგზავრს, ბარგის, ტვირთის ან საფოსტო გზავნილის გამგზავნს ან მიმღებს ანდა მესამე პირს.
2. საჰაერო ხომალდის ექსპლუატანტის/საჰაერო გადაყვანა-გადაზიდვის მოწმობის მფლობელის სამოქალაქო პასუხისმგებლობის დაზღვევის წესი მტკიცდება სააგენტოს ნორმატიული აქტით.
3. ამ მუხლის მიზნებისათვის საჰაერო ხომალდის ექსპლუატანტი შეიძლება იყოს ფიზიკური ან იურიდიული პირი, რომელიც არ ფლობს საჰაერო გადაყვანა-გადაზიდვის მოწმობას/ექსპლუატანტის სერტიფიკატს, მაგრამ რომელიც საჰაერო ხომალდის გამოყენების ან ექსპლუატაციის კონტროლს ახორციელებს.
მუხლი 95. პასუხისმგებლობის დაზღვევა საავიაციო სამუშაოების შესრულებასთან დაკავშირებით
საჰაერო ხომალდის ექსპლუატანტი ვალდებულია სააგენტოს ნორმატიული აქტის შესაბამისად დააზღვიოს საკუთარი პასუხისმგებლობა საავიაციო სამუშაოების შესრულებასთან დაკავშირებული შესაძლო ზიანის ანაზღაურებისათვის.
კარი V. სამოქალაქო ავიაციის უშიშროება
თავი XIV. სამოქალაქო ავიაციის უშიშროების უზრუნველყოფა
მუხლი 96. მართლსაწინააღმდეგო ქმედება
ამ კოდექსის მიზნებისათვის მართლსაწინააღმდეგო ქმედება არის სამოქალაქო ავიაციის წინააღმდეგ მიმართული, ერთი ან რამდენიმე პირის მიერ ჩადენილი საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსით გათვალისწინებული ქმედება.
1. საავიაციო უშიშროება არის სამოქალაქო ავიაციის მართლსაწინააღმდეგო ქმედებისაგან დაცვა, რომელიც მიიღწევა ღონისძიებათა კომპლექსით, ადამიანური და მატერიალური რესურსების ერთობლიობით.
2. საქართველო, როგორც სამოქალაქო ავიაციის საერთაშორისო ორგანიზაციის (ICAO) წევრი სახელმწიფო, ვალდებულია შეასრულოს „საჰაერო ხომალდში ჩადენილ დანაშაულთა და ზოგიერთი სხვა მოქმედების შესახებ“ ტოკიოს 1963 წლის 14 სექტემბრის საერთაშორისო კონვენციის, საჰაერო ხომალდის გატაცების წინააღმდეგ ბრძოლის შესახებ 1970 წლის 16 დეკემბრის ჰააგის საერთაშორისო კონვენციის, სამოქალაქო ავიაციის უსაფრთხოების წინააღმდეგ მიმართულ უკანონო აქტებთან ბრძოლის 1971 წლის 23 სექტემბრის მონრეალის საერთაშორისო კონვენციის, „საერთაშორისო სამოქალაქო ავიაციის მომსახურე აეროპორტებში ძალადობის უკანონო აქტებთან ბრძოლის თაობაზე“ ოქმის, რომელიც ემატება 1971 წლის 23 სექტემბერს მონრეალში მიღებულ კონვენციას „სამოქალაქო ავიაციის უშიშროების წინააღმდეგ მიმართული უკანონო აქტების შესახებ“, „პლასტიკური ფეთქებადი ნივთიერებების ნიშანდების შესახებ მათი გამოვლენის მიზნით“ 1991 წლის 1 მარტის მონრეალის კონვენციის და სხვა საერთაშორისო ხელშეკრულებების მოთხოვნები და განახორციელოს ღონისძიებები რეკომენდებული პრაქტიკის დასანერგად.
მუხლი 98. საავიაციო უშიშროებაზე ზედამხედველობა
1. მართლსაწინააღმდეგო ქმედებისაგან სამოქალაქო ავიაციის უშიშროების დაცვის უზრუნველყოფის სახელმწიფო პროგრამა არის მართლსაწინააღმდეგო ქმედებისაგან სამოქალაქო ავიაციის დაცვის ღონისძიებათა კომპლექსი, რომლის მიზანია საქართველოში რეგისტრირებული ავიასაწარმოების, აგრეთვე საქართველოს ტერიტორიაზე სამოქალაქო საავიაციო საქმიანობის განმახორციელებელი უცხო ქვეყნების ავიასაწარმოების საავიაციო უშიშროების ეფექტიანობის უზრუნველყოფა სამოქალაქო ავიაციის საერთაშორისო სტანდარტების, რეკომენდებული პრაქტიკისა და შესაბამისი პროცედურების გამოყენებით, უსაფრთხო ფრენების განხორციელებისათვის.
2. მართლსაწინააღმდეგო ქმედებისაგან სამოქალაქო ავიაციის უშიშროების დაცვის უზრუნველყოფის სახელმწიფო პროგრამას ამტკიცებს საქართველოს მთავრობა.
3. სამოქალაქო ავიაციის სფეროში საავიაციო უშიშროების ხარისხის კონტროლის სახელმწიფო პროგრამა არის საავიაციო უშიშროების ხარისხის კონტროლის უზრუნველმყოფი წესებისა და ღონისძიებების ერთობლიობა, რომლის მიზანია სახელმწიფოში საავიაციო უშიშროების მაღალი დონის უზრუნველყოფა.
4. სამოქალაქო ავიაციის სფეროში საავიაციო უშიშროების ხარისხის კონტროლის სახელმწიფო პროგრამას ამტკიცებს საქართველოს მთავრობა.
5. სამოქალაქო ავიაციის სფეროში საავიაციო უშიშროების საკითხებში მომზადების პროგრამა არეგულირებს სამოქალაქო ავიაციის საქმიანობაში ჩართული საავიაციო უშიშროების პერსონალის შერჩევისა და მომზადების საკითხებს, აგრეთვე იმ პირთა მომზადების საკითხებს, რომელთაც სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულებისათვის საავიაციო უშიშროების სფეროში მომზადება ესაჭიროებათ.
6. სამოქალაქო ავიაციის სფეროში საავიაციო უშიშროების საკითხებში მომზადების პროგრამას შეიმუშავებს და ამტკიცებს სააგენტო.
7. სააგენტო უზრუნველყოფს სამოქალაქო ავიაციის უშიშროების სფეროში ზედამხედველობას და ახორციელებს აეროდრომების ექსპლუატაციის უზრუნველმყოფი პირების, საქართველოში რეგისტრირებული საჰაერო ხომალდების ექსპლუატანტების (ავიაგადამზიდველების), აგრეთვე საქართველოში რეგისტრირებული იურიდიული პირების და საქართველოში საქმიანობის განმახორციელებელი იმ იურიდიული პირების საავიაციო უშიშროების ხარისხის კონტროლს, რომლებიც პასუხისმგებელი არიან საავიაციო უშიშროების უზრუნველყოფის სხვადასხვა ასპექტისთვის.
8. სამოქალაქო ავიაციის უშიშროების სფეროში ნორმატიული აქტებით დადგენილი მოთხოვნების შესრულების შესამოწმებლად ფრენის უსაფრთხოების ინსპექტორს, ამ კოდექსის 81 მუხლით მინიჭებული უფლებების გარდა, ასევე აქვს უფლება, სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულებისას აეროპორტის კონტროლირებადი და შეზღუდული დაშვების დაცულ ზონებში შეიტანოს საჭირო მოწყობილობები, მათ შორის, რადიოკავშირის საშუალება, ფოტო-, ვიდეო- და აუდიოაპარატურა, აგრეთვე საჰაერო ხომალდით გადასატანად აკრძალული საგნები, კერძოდ, იმიტირებული იარაღი და იმიტირებული ასაფეთქებელი მოწყობილობა.
საქართველოს 2017 წლის 22 დეკემბრის კანონი №1818 - ვებგვერდი, 11.01.2018წ.
თავი XVI. საავიაციო შემთხვევებისა და ინციდენტების მოკვლევა
მუხლი 109. საავიაციო შემთხვევები, ინციდენტები და მათი სამსახურებრივი მოკვლევის მიზანი
1. საავიაციო შემთხვევა არის საჰაერო ხომალდის ექსპლუატაციასთან დაკავშირებული საავიაციო მოვლენა, რომელსაც პილოტირებადი საჰაერო ხომალდის შემთხვევაში ადგილი ჰქონდა პირის საჰაერო ხომალდზე გაფრენის მიზნით ასვლიდან საჰაერო ხომალდზე მყოფი ყველა პირის მიერ მის დატოვებამდე, ხოლო უპილოტო საჰაერო ხომალდის შემთხვევაში − საჰაერო ხომალდის ფრენის შესრულების მიზნით დაძვრისთვის მზადყოფნიდან ფრენის დასრულებამდე და ძირითადი ძალური სისტემის გათიშვამდე, თუ:
ა) პირი იღებს სხეულის სასიკვდილო ან სერიოზულ დაზიანებას:
ა.ა) საჰაერო ხომალდში ყოფნის შედეგად;
ა.ბ) საჰაერო ხომალდის რომელიმე ნაწილთან (მათ შორის, იმ ნაწილთან, რომელიც ხომალდს მოსცილდა) უშუალო შეხების შედეგად;
ა.გ) რეაქტიული ძრავას აირის ჭავლის უშუალო ზემოქმედების შედეგად.
შენიშვნა: საავიაციო შემთხვევად არ ითვლება ისეთი მოვლენა, როცა სხეულის დაზიანება მიღებულია ბუნებრივი მიზეზების გამო ან თვითდაზიანების შემთხვევაში, ან როცა იგი მიყენებულია სხვა პირის მიერ, ან როცა სხეულის დაზიანება მიიღო უბილეთო მგზავრმა, რომელიც იმალებოდა მგზავრებისა და ეკიპაჟისათვის ხელმისაწვდომი ზონის გარეთ;
ბ) საჰაერო ხომალდი ზიანდება ან მისი კონსტრუქცია ირღვევა, რის შედეგადაც:
ბ.ა) ირღვევა კონსტრუქციის სიმტკიცე, უარესდება ტექნიკური ან საფრენოსნო მახასიათებლები;
ბ.ბ) აუცილებელია საჰაერო ხომალდის კაპიტალური რემონტი ან დაზიანებული ნაწილის გამოცვლა, გარდა ძრავას მტყუნებისა ან დაზიანებისა, რომელიც შემოიფარგლება ერთი ძრავას (კაპოტების ან დამხმარე ნაწილების ჩათვლით), საჰაერო ხრახნების, ფრთების დაბოლოებების, ანტენების, გადამწოდების, ნიჩბების, საბურავების, სამუხრუჭე მოწყობილობის, ბორბლების, გარსშემომდენების, პანელების, შასის საგდულების, საქარე მინების, საჰაერო ხომალდის გარსშემომდენის (როგორიცაა მცირე შენაჭყლეტები ან რღვიები), ძირითადი როტორის ნიჩბების, კუდის როტორის ნიჩბების, შასის დაზიანებითა და სეტყვის ან ფრინველებთან შეჯახების შედეგად გამოწვეული უმნიშვნელო დაზიანებით (რადიოლოკატორის ანტენის გარსშემომდენში რღვიების ჩათვლით);
გ) საჰაერო ხომალდი უგზო-უკვლოდ იკარგება ან მიუდგომელ ადგილას აღმოჩნდება.
2. ინციდენტი არის საჰაერო ხომალდის გამოყენებასთან დაკავშირებული მოვლენა (საავიაციო შემთხვევის გარდა), რომელიც ახდენს ან შეეძლო მოეხდინა გავლენა საჰაერო ხომალდის ექსპლუატაციის უსაფრთხოებაზე.
3. სერიოზულია ინციდენტი, რომლის გარემოებებიც მიანიშნებს, რომ საჰაერო ხომალდის ექსპლუატაციისას ადგილი ჰქონდა საავიაციო შემთხვევის დადგომის მაღალ ალბათობას, და რომელიც მოხდა პილოტირებადი საჰაერო ხომალდის შემთხვევაში ნებისმიერი პირის საჰაერო ხომალდზე გაფრენის მიზნით ასვლიდან საჰაერო ხომალდზე მყოფი ყველა პირის მიერ მის დატოვებამდე, ხოლო უპილოტო საჰაერო ხომალდის შემთხვევაში − საჰაერო ხომალდის ფრენის შესრულების მიზნით დაძვრისთვის მზადყოფნიდან ფრენის დასრულებამდე და ძირითადი ძალური სისტემის გათიშვამდე.
4. საქართველოს ტერიტორიაზე მომხდარ საავიაციო შემთხვევასა და ინციდენტზე ხორციელდება სამსახურებრივი მოკვლევა საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრული წესით.
5. საავიაციო შემთხვევისა და ინციდენტის სამსახურებრივი მოკვლევის მიზანია მომავალში საავიაციო შემთხვევისა და ინციდენტის თავიდან აცილება. სამსახურებრივი მოკვლევის მიზანი არ არის საავიაციო შემთხვევის ან ინციდენტის დადგომაში ვინმეს ბრალეულობის ან მისი დადგომისთვის ვინმეს პასუხისმგებლობის დადგენა.
მუხლი 110. საავიაციო შემთხვევებისა და ინციდენტების მოკვლევა
1. სამოქალაქო ავიაციის სფეროში მომხდარი საავიაციო შემთხვევისა და სერიოზული ინციდენტის სამსახურებრივ მოკვლევას მათთან დაკავშირებით მიმდინარე სასამართლო და ადმინისტრაციული წარმოებებისგან დამოუკიდებლად და მათთვის ხელის შეშლის გარეშე ახორციელებს საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს სატრანსპორტო უსაფრთხოების მოკვლევის ბიურო (შემდგომ – მოკვლევის ბიურო).
11. მოკვლევის ბიურო დამოუკიდებელია საფრენად ვარგისობისათვის, სერტიფიცირებისათვის, საფრენოსნო ექსპლუატაციისათვის, ტექნიკური მომსახურებისათვის, ლიცენზირებისათვის, საჰაერო მოძრაობის კონტროლისა და აეროდრომის ექსპლუატაციისათვის პასუხისმგებელი ნებისმიერი უწყებისგან და ნებისმიერი სხვა პირისგან, რომლის ინტერესები ან/და ამოცანები შეიძლება ეწინააღმდეგებოდეს მოკვლევის ბიუროს ამოცანებს ან/და ზემოქმედებას ახდენდეს მის ობიექტურობაზე.
12. მოკვლევის ბიუროს უფროსი (უფლებამოსილი მომკვლევი) მოკვლევის ჩატარებისას დამოუკიდებელია, არ ხელმძღვანელობს არცერთი უწყების ან/და სხვა პირის მითითებით და აქვს შეუზღუდავი უფლებამოსილება, თავისი კომპეტენციის ფარგლებში დაუბრკოლებლად ისარგებლოს საქართველოს ტერიტორიაზე განლაგებული ავიასაწარმოების ობიექტებზე დაშვებით/წვდომით/კონტროლით საქართველოს ტერიტორიაზე ნებისმიერ ადგილას, სადაც მოხდა საავიაციო შემთხვევა ან ინციდენტი ანდა განთავსებულია საჰაერო ხომალდის ნაწილები/თვითჩამწერები, მტკიცებულებები, დოკუმენტები, მათ შორის, საჰაერო მოძრაობის მომსახურების ამსახველი აუდიო- და ვიდეოჩანაწერები. მოკვლევის ბიუროს უფროსი (უფლებამოსილი მომკვლევი) ასევე უფლებამოსილია საავიაციო შემთხვევის ან ინციდენტის თვითმხილველებს ჩამოართვას ახსნა-განმარტება, შესაბამისი ორგანოებისგან მოითხოვოს მის მოკვლევასთან დაკავშირებული ნებისმიერი მასალა და განახორციელოს მოკვლევისათვის საჭირო ნებისმიერი სხვა ქმედება კანონმდებლობით დადგენილი წესით.
13. მოკვლევის ბიუროს უფროსი (უფლებამოსილი მომკვლევი) პასუხისმგებელია უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად საავიაციო შემთხვევის ან ინციდენტის მოკვლევის შედეგად მოპოვებული ინფორმაციის დაცვისათვის, რათა ეს ინფორმაცია არ გამჟღავნდეს სხვა მიზნით, გარდა საავიაციო შემთხვევის ან ინციდენტის მოკვლევის მიზნისა. მოკვლევის შედეგად მოპოვებული ინფორმაცია შეიძლება გამჟღავნდეს მხოლოდ საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებულ შემთხვევაში, შესაბამისი სამართალდამცავი ორგანოების სათანადო გადაწყვეტილების საფუძველზე.
2. სამოქალაქო ავიაციის სფეროში მომხდარ იმ ინციდენტს, რომელშიც არ იკვეთება საავიაციო შემთხვევის ან სერიოზული ინციდენტის დადგომის მაღალი ალბათობა, იკვლევს საჰაერო ხომალდის ექსპლუატანტი ან/და ავიასაწარმო და მოთხოვნის შემთხვევაში მოკვლევის ანგარიშს წარუდგენს სააგენტოსა და საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს.
3. საქართველოს სახელმწიფო ავიაციაში მომხდარი საავიაციო შემთხვევისა და ინციდენტის (მათ შორის, სერიოზული ინციდენტის) სამსახურებრივ მოკვლევას ახორციელებს საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს კომისია.
4. ექსპერიმენტულ ავიაციაში მომხდარი საავიაციო შემთხვევისა და ინციდენტის მოკვლევას ახორციელებს შესაბამისი საუწყებო კომისია.
5. ისეთი საავიაციო შემთხვევისა და ინციდენტის მოკვლევისას, რომლებიც სხვადასხვა უწყების ინტერესებს შეეხება, საქართველოს მთავრობამ შეიძლება შექმნას საუწყებათაშორისო კომისია.
6. უცხო სახელმწიფოს სამოქალაქო საჰაერო ხომალდზე მომხდარი საავიაციო შემთხვევისა და სერიოზული ინციდენტის მოკვლევის უფლება შეიძლება ურთიერთშეთანხმებით, მთლიანად ან ნაწილობრივ გადაეცეს დაინტერესებულ სახელმწიფოს ან შესაბამის საერთაშორისო ორგანიზაციას.
7. სამოქალაქო საჰაერო ხომალდზე საავიაციო შემთხვევისა და სერიოზული ინციდენტის მოხდენისას შეტყობინება ეგზავნება საჰაერო ხომალდის რეგისტრაციის, ექსპლუატანტის, დამპროექტებლის ან დამზადების სახელმწიფოებს, რომლებსაც უფლება აქვთ, მოკვლევაში მონაწილეობის მიზნით დანიშნონ უფლებამოსილი წარმომადგენლები.
8. სამოქალაქო საჰაერო ხომალდზე საავიაციო შემთხვევის ან სერიოზული ინციდენტის მოხდენისთანავე შეტყობინება ასევე ეგზავნება სამოქალაქო ავიაციის საერთაშორისო ორგანიზაციას, თუ ამ საჰაერო ხომალდის მაქსიმალური მასა 2 250 კილოგრამს აღემატება ან ეს საჰაერო ხომალდი ტურბორეაქტიულია.
მუხლი 111. ნივთიერ მტკიცებულებათა შენახვა
1. საჰაერო ხომალდი, მისი შემადგენელი ნაწილები, საავიაციო შემთხვევის შემდეგ დარჩენილი ნამსხვრევები, საბორტო და სახმელეთო ობიექტური კონტროლის საშუალებები, აგრეთვე ხმელეთზე არსებული საბუთები, რომლებიც შეეხება საჰაერო ხომალდის რემონტს, ექსპლუატაციასა და მისი ფრენის უზრუნველყოფას, ითვლება საავიაციო შემთხვევის ნივთიერ მტკიცებულებებად და მომკვლევი კომისიისათვის გადაცემამდე დაცული უნდა იქნეს მათი ხელშეუხებლობა.
2. ნივთიერ მტკიცებულებათა განზრახ დაზიანება-განადგურებაში ბრალეული პირები პასუხს აგებენ საქართველოს კანონმდებლობით.
მუხლი 112. საავიაციო შემთხვევებისა და ინციდენტების მოკვლევაში სხვა იურიდიულ პირთა მონაწილეობა
შესაბამისი სახელმწიფო ორგანოები, იურიდიული პირები და სამხედრო უწყებები ვალდებული არიან უზრუნველყონ საავიაციო შემთხვევის (ინციდენტის) ადგილის დაცვა და კომისიის მუშაობისათვის სათანადო პირობების შექმნა.
1. საავიაციო შემთხვევებითა და ინციდენტებით გამოწვეული შედეგების ლიკვიდაციასა და სამსახურებრივ მოკვლევასთან დაკავშირებული ხარჯები ანაზღაურდება საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან.
2. (ამოღებულია – 12.06.2012, №6435).
თავი XVII. პასუხისმგებლობა საჰაერო კანონმდებლობის დარღვევისათვის
მუხლი 114. პასუხისმგებლობა საჰაერო ტრანსპორტზე სამართალდარღვევის ჩადენისათვის
პასუხისმგებლობა საჰაერო ტრანსპორტზე სამართალდარღვევის ჩადენისათვის განისაზღვრება საქართველოს კანონმდებლობით.
მუხლი 115. სამოქალაქო ავიაციის მუშაკთა პასუხისმგებლობა დისციპლინური დარღვევებისათვის
დისციპლინურ დარღვევებში მხილებული საქართველოს სამოქალაქო ავიაციის მუშაკები პასუხს აგებენ საქართველოს შრომის კანონმდებლობის შესაბამისად.
საქართველოს პრეზიდენტი
ედუარდ შევარდნაძე.
თბილისი,
1996 წლის 29 ოქტომბერი.
№462–Iს
Закон Грузии
Воздушный кодекс Грузии
Раздел I . Общие положения
Глава I . Основные положения
Статья 1. Разъяснение терминов
Термины, используемые в настоящем Законе, имеют следующие значения:
а) аэродром – определенная площадь земной или водной поверхности (с расположенными на ней зданиями, сооружениями и оборудованием), которая полностью или частично предназначена для приема, движения и отправления воздушных судов;
б) (искл. – 22.12.2017, №1818);
в) аэропорт – предприятие, осуществляющее получение, обслуживание, обработку и отправление воздушных судов, пассажиров, багажа, грузов или (и) почты и имеющее для этих целей аэродром, пассажирский терминал, другие наземные сооружения, оборудование и соответствующий обслуживающий персонал;
г) защитное пространство аэродрома/вертодрома – пространство над аэродромом/вертодромом и прилегающей к нему территорией, установленное юридическим лицом публичного права, входящим в систему Министерства экономики и устойчивого развития Грузии, – Агентством гражданской авиации или Министерством обороны Грузии, где действует режим ограничения, определенный законодательством Грузии;
г1) эксплуатант аэродрома – юридическое лицо, которое в соответствии с законодательством Грузии осуществляет эксплуатацию аэродрома и несет ответственность за соблюдение требований, установленных к эксплуатации аэродрома;
г2) эксплуатант вертодрома – юридическое лицо, которое в соответствии с законодательством Грузии осуществляет эксплуатацию вертодрома и несет ответственность за соблюдение требований, установленных к эксплуатации вертодрома;
г3) вертодром – аэродром или находящаяся на поверхности сооружения, установленная площадь, которые полностью или частично предназначены для взлета, посадки и сообщения вертолетов, а также предприятие, осуществляющее прием, обслуживание, обработку и выпуск воздушных судов, пассажиров, багажа, грузов или (и) почты;
д) транспортный пилот авиакомпании – лицо, наделенное правом выполнять обязанности командира или второго пилота самолета или вертолета, имеющее свидетельство транспортного пилота авиакомпании;
е) центр авиационной медицины – созданное в соответствии с законодательством Грузии юридическое лицо, в установленном порядке осуществляющее медицинскую деятельность и правомочное на основании сертификата, выданного юридическим лицом публичного права, входящим в систему Министерства экономики и устойчивого развития Грузии, – Агентством гражданской авиации, обеспечивать медицинское освидетельствование авиаспециалистов и выдавать соответствующий медицинский сертификат;
ж) эксперт авиационной медицины – лицо с высшим медицинским образованием, имеющее государственный сертификат, подтверждающий право на осуществление независимой врачебной деятельности, дополнительно прошедшее курс подготовки и последующего обучения авиационной медицине и осуществляющее медицинское освидетельствование для выдачи медицинского сертификата авиаспециалиста;
ж1) авторизация – полномочия, предоставляемые эксплуатанту воздушного судна, зарегистрированному в Грузии, для целей коммерческой специализированной авиации (авиационных работ) высокого риска;
ж2) декларация – заявление физического лица или юридического лица, которое оно подает в юридическое лицо публичного права, входящее в систему Министерства экономики и устойчивого развития Грузии, – Агентство гражданской авиации и которым указанное лицо подтверждает соответствие своей деятельности законодательству Грузии;
з) летный состав экипажа – члены экипажа, имеющие специальную подготовку и свидетельство на право летной эксплуатации воздушного судна конкретного типа и его оборудования;
и) сертификат эксплуатанта – документ, подтверждающий способность эксплуатанта воздушного судна безопасно эксплуатировать воздушное судно, который выдается для целей коммерческих воздушных перевозок;
и1) эксплуатант воздушного судна – физическое лицо или юридическое лицо, осуществляющее эксплуатацию воздушного судна;
к) инспектирование (инспекционная проверка) – процесс оценки соответствия гражданской авиационной деятельности, в том числе, безопасности полетов или (и) авиационной безопасности, требованиям, установленным законодательством Грузии, международными договорами и соглашениями, который осуществляет лицо, уполномоченное юридическим лицом публичного права, входящим в систему Министерства экономики и устойчивого развития Грузии, – Агентством гражданской авиации (инспектор безопасности полетов, инспектор SAFA), в форме проверки соответствующих документов, положения на местах и на борту воздушного судна;
л) коммерческая воздушная перевозка – полет, осуществляемый воздушным судном с целью перевозки пассажиров, багажа, грузов или (и) почты за плату или по найму;
м) свидетельство об осуществлении воздушных перевозок – документ, подтверждающий право эксплуатанта воздушного судна на осуществление коммерческих воздушных перевозок пассажиров, багажа, грузов или (и) почты;
м1) метеорологическая информация – метеорологическое сообщение, результат наблюдений или анализа, прогноз или любые другие сведения, отражающие фактические или ожидаемые метеорологические условия;
н) признание свидетельства – действие, в результате которого государство признает свидетельство, выданное другим государством, равноценным его собственному свидетельству;
н1) параплан – летательный аппарат, масса которого пустого, без двигателя не превышает 70 кг, с двигателем – 115 кг, масса кресла-сиденья пилота или (и) пассажира вместе с двигателем не превышает 300 кг, а объем топливного бака – 20 литров, компонентом летной конструкции которого является парашют;
н2) коммерческий полет на параплане – полет, который осуществляется на двухместном параплане за определенную плату;
н3) учебно-тренировочный полет на параплане – полет, осуществляемый на двухместном параплане, пилот и пассажир которого имеют действующее свидетельство пилота параплана;
о) пилотирование (управление) – манипулирование органами управления воздушного судна во время полета;
п) правовые акты Агентства – правовые акты, изданные Директором юридического лица публичного права, входящего в систему Министерства экономики и устойчивого развития Грузии, – Агентства гражданской авиации;
п1) авиационное препятствие – неподвижный объект или (и) движущийся объект либо его часть, расположенные на рабочей площадке, пересекающие поверхность защитного пространства аэродрома/вертодрома или находящиеся за пределами поверхности защитного пространства аэродрома/вертодрома, которые в соответствии с законодательством Грузии представляют угрозу для воздушного судоходства;
п2) рабочая площадка – часть территории аэродрома/вертодрома, предназначенная для взлета, посадки и сообщения воздушных судов и включающая в себя маневренное пространство и перрон (перроны);
р) авиационный персонал – особый состав авиационного предприятия, учреждения или организации, состоящий из подготовленных соответствующим образом авиаспециалистов, имеющих разрешение на выполнение или обслуживание полетов;
с) (искл. – 22.12.2017, №1818);
т) авиационный состав – работники гражданской авиации, деятельность которых служит достижению целей гражданской авиации;
у) международный аэропорт – аэропорт, обслуживающий международные воздушные перевозки, в котором обеспечиваются пограничный, санитарно-карантинный и таможенный контроль;
ф) гражданская авиация – эксплуатация воздушных судов, осуществляемая для целей транспортной авиации, авиации общего назначения и специализированной авиации (авиационных работ):
ф.а) транспортная авиация – эксплуатация воздушных судов, осуществляемая для целей коммерческих воздушных перевозок;
ф.б) авиация общего назначения – эксплуатация воздушных судов, осуществляемая только в личных целях, а не для целей транспортной авиации и специализированной авиации (авиационных работ);
ф.в) специализированная авиация (авиационные работы) – эксплуатация воздушных судов, осуществляемая как в личных, так и в коммерческих целях для выполнения авиационных работ (сельскохозяйственные и строительные работы, аэрофотосъемка, мониторинг, рекламные и исследовательские операции и другое);
х) рабочее время – отрезок времени с момента, когда член экипажа по указанию эксплуатанта воздушного судна обязан явиться для исполнения рабочих обязанностей или (и) приступить к их исполнению и до завершения им исполнения рабочих обязанностей;
ц) (искл. – 22.12.2017, №1818);
ц1) взлетно-посадочная площадка – участок земельной или водной площади, зарегистрированный юридическим лицом публичного права, входящим в систему Министерства экономики и устойчивого развития Грузии, – Агентством гражданской авиации или Министерством обороны Грузии в соответствии с законодательством Грузии, предназначенный для приема и выпуска воздушных судов, который может не иметь искусственной взлетно-посадочной полосы;
ч) задание на полет – документ установленной формы, который содержит необходимые сведения об экипаже, воздушном судне и цели полета;
ш) член обслуживающего экипажа – имеющий свидетельство член экипажа, исполняющий для обеспечения безопасности пассажиров обязанности, возложенные авиаперевозчиком или командиром и не участвующий в управлении воздушным судном;
щ) летная работа – работа, проводимая экипажем для выполнения задания на полет;
ы) территория Грузии – сухопутная территория и прилегающие к ней территориальные воды Черного моря, находящиеся под суверенитетом Грузии;
э) воздушное пространство Грузии – пространство над территорией Грузии;
ю) государственная авиация – авиация, используемая на военной, полицейской службах, службе государственной безопасности и таможенной службе;
я) воздушное движение – движение всех воздушных судов, находящихся в воздухе и движущихся по площади маневрирования аэродрома;
я1) (искл. – 22.12.2017, №1818);
я2) воздушные транспортные средства – самолеты, вертолеты, дирижабли, планеры, воздушные шары, спасательные парашюты и другие средства, предназначенные для полетов;
я3) государство, осуществляющее надзор за воздушным пространством, – государство, которое ответственно за воздухоплавание в воздушном пространстве;
я4) трасса обслуживания воздушного движения – трасса, созданная для распределения потоков воздушного движения и обслуживания воздушного движения;
я5) воздушное судно – аппарат, поддерживаемый в атмосфере за счет его взаимодействия с воздухом, за исключением взаимодействия с отраженным от земной поверхности воздухом. Воздушными судами являются: самолеты, вертолеты, планеры и другие средства;
я6) национальное воздушное судно – воздушное судно, зарегистрированное в соответствующем Государственном реестре воздушных судов Грузии;
я7) экипаж воздушного судна – лица (члены летного состава экипажа и члены обслуживающего экипажа), на которых при выполнении задания на полет возлагаются определенные обязанности по управлению воздушным судном и его обслуживанию;
я8) командир воздушного судна – пилот, ответственный за управление воздушным судном и его безопасность во время полета;
я9) специальный рейс гражданской авиации Грузии – рейс, предназначенный для перевозки высших должностных лиц государства;
я10) вид воздушного судна – вид, выделяемый на основе классификации воздушных судов по их главным характеристикам, в частности: самолет, вертолет, планер, свободный аэростат и другие;
я11) (искл. – 15.06.2023, №3269);
я12) план полета – соответствующая информация о намеченном полете или части полета воздушного судна, предоставленная органу обслуживания воздушного движения;
я13) время полета (налет) – для самолетов и других воздушных судов – общее время с момента начала движения воздушного судна с целью взлета до момента его остановки/фиксации после окончания полета; для вертолетов – общее время с момента начала вращения несущего винта до полной остановки вертолета и прекращения вращения несущего винта после окончания полета;
я14) инспектор безопасности полетов – лицо, уполномоченное юридическим лицом публичного права, входящим в систему Министерства экономики и устойчивого развития Грузии, – Агентством гражданской авиации, осуществляющее инспектирование (инспекционную проверку);
я15) сертификат летной годности – документ, удостоверяющий летную годность воздушного судна;
я16) зона, запретная для полетов, – воздушное пространство установленных размеров, расположенное над территорией государства или его территориальными водами, в пределах которого полеты воздушных судов запрещаются;
я17) зона, опасная для полетов, – воздушное пространство установленных размеров, расположенное над территорией государства или его территориальными водами, в пределах которого в определенных промежутках времени может осуществляться деятельность, опасная для полетов воздушных судов;
я18) зона, ограниченная для полетов, – воздушное пространство установленных размеров, расположенное над территорией государства или его территориальными водами, в пределах которого полеты воздушных судов ограничены определенными условиями;
я19) чартер – договор, в котором одна сторона (фрахтовщик) за определенную плату передает другой стороне (фрахтователю) полную вместимость или часть вместимости одного или нескольких воздушных судов на один или несколько рейсов для перевозки пассажиров, багажа или (и) грузов или иных целей;
я20) (искл. – 22.12.2017, №1818);
я21) EASA – Европейское агентство по авиационной безопасности;
я22) SAFA – программа определения (проверки на борту воздушных судов) безопасности иностранных воздушных судов;
я23) инспектор SAFA – лицо, уполномоченное юридическим лицом публичного права, входящим в систему Министерства экономики и устойчивого развития Грузии, – Агентством гражданской авиации, осуществляющее инспектирование (инспекционную проверку) иностранных воздушных судов в соответствии с SAFA;
я24) аэронавигационная информация – информация, полученная в результате сбора и анализа аэронавигационных данных;
я25) Сборник аэронавигационной информации – издаваемый Грузией сборник важной для обеспечения безопасных полетов долгосрочной информации;
я26) Объединенный пакет аэронавигационной информации – материальный или (и) электронный пакет, содержащий: Сборник аэронавигационной информации (в том числе, поправки, временные и постоянные); НОТАМ (извещения об услугах, правилах, угрозах, а также о состоянии, изменениях и введении в строй аэронавигационных средств) и бюллетени предполетной информации; циркулярную (дополнительную) информацию и перечень действующих НОТАМ;
я27) Генеральный план организации воздушного движения Единого Европейского неба – план, утвержденный решением Совета Европейского Союза 2009/320/EC, который связан с развитием системы организации воздушного движения нового поколения Европы в рамках проекта по исследованиям организации воздушного движения Единого Европейского неба (SESAR);
я28) организация воздушного движения – совокупность воздушных и сухопутных функций (обслуживание воздушного движения, организация воздушного пространства и организация потоков воздушного движения), необходимая для обеспечения безопасного и эффективного движения воздушного судна в любой фазе полета путем поставки ему технических средств и его непрерывного обслуживания;
я29) организация потоков воздушного движения – вид (функция) аэронавигационного обслуживания, целью которого является организация потоков воздушного движения таким образом, чтобы потоки воздушного движения были безопасными, упорядоченными и ускоренными для обеспечения максимальной (максимально возможного использования) пропускной способности контролируемого обслуживания воздушного движения и совместимости объема воздушного движения с объемом пропускной способности, объявленным предприятием аэронавигационного обслуживания;
я30) дизайн воздушного пространства – разработка, развитие и внедрение улучшенной маршрутной сети воздушных судов, связанной с этой сетью секторизации, оптимальных структур воздушного пространства и процедур организации воздушного движения;
я31) организация воздушного пространства – вид (функция) аэронавигационного обслуживания, целью которого является максимальное освоение воздушного пространства путем оптимального распределения времени и периодического перераспределения воздушного пространства для краткосрочных нужд между пользователями воздушного пространства различных категорий;
я32) аэронавигационные данные – переданные в установленной форме аэронавигационные факты, концепции и инструкции с целью их передачи (коммуникации), интерпретации или обработки;
я33) ICAO – Международная организация гражданской авиации;
я34) аренда с экипажем – договор, заключенный между авиаперевозчиками, согласно которому эксплуатация воздушного судна осуществляется в соответствии с действующим сертификатом эксплуатанта воздушного судна арендодателя;
я35) сверхлегкое воздушное судно – летательный аппарат (кроме летательного аппарата, сертифицированного EASA), в котором имеется не более 2 кресел и максимальная взлетная масса которого при эксплуатации с поверхности суши не превышает 600 кг, а при эксплуатации с поверхности воды – 650 кг, классификацию которого осуществляет и дополнительные технические характеристики которого определяет юридическое лицо публичного права, входящее в систему Министерства экономики и устойчивого развития Грузии, – Агентство гражданской авиации.
Закон Грузии №3185 от 25 мая 2006 года – ССМ I , №17, 30.05.2006 г., ст. 130
Закон Грузии №3806 от 12 ноября 2010 года – ССМ I , №66, 03.12.2010 г., ст. 414
Закон Грузии №5963 от 27 марта 2012 года – веб-страница, 12.04.2012 г.
Закон Грузии №6385 от 5 июня 2012 года – веб-страница, 19.06.2012 г.
Закон Грузии №136 от 21 декабря 2012 года – веб-страница, 30.12.2012 г.
Закон Грузии №3954 от 8 июля 2015 года – веб-страница, 15.07.2015 г.
Закон Грузии №4620 от 11 декабря 2015 года – веб-страница, 23.12.2015 г.
Закон Грузии №1818 от 22 декабря 2017 года – веб-страница, 11.01.2018 г.
Закон Грузии №6358 от 23 июня 2020 года – веб-страница, 29.06.2020 г.
Закон Грузии №3115 от 13 июня 2023 года – веб-страница, 30.06.2023 г.
Закон Грузии №3269 от 15 июня 2023 года – веб-страница, 04.07.2023 г.
Закон Грузии №510 от 29 апреля 2025 года – веб-страница, 01.05.2025 г.
Статья 2. Цель Кодекса
1. Целями настоящего Кодекса являются:
а) правовое регулирование авиационной деятельности Грузии;
б) установление единых стандартов безопасности авиационной деятельности и авиационной безопасности;
в) содействие свободному осуществлению устойчивого развития воздушного транспорта, перевозок грузов и багажа, перевозок пассажиров и оказанию связанных с ними других услуг;
г) обеспечение улучшения аэронавигационного обслуживания, а также безопасности, регулярности и эффективности воздушной навигации;
д) обеспечение защиты прав пользователей воздушного пространства Грузии.
2. Грузия как государство – член Чикагской конвенции 1944 года «О международной гражданской авиации» обязана своевременно в сроки, установленные соответствующими документами, обеспечивать гармонизацию законодательства Грузии с требованиями указанной Конвенции, приложений к ней и поправок к ним.
Закон Грузии №822 от 12 июля 2013 года – веб-страница, 06.08.2013 г.
Закон Грузии №1818 от 22 декабря 2017 года – веб-страница, 11.01.2018 г.
Статья 3. Сфера действия Кодекса
Действие Воздушного кодекса Грузии распространяется на:
1) все воздушно-транспортные средства (далее – воздушные суда), находящиеся в пределах территории Грузии, независимо от формы их собственности, ведомственной подчиненности и национальной принадлежности;
2) все юридические лица и физические лица, занятые авиационной деятельностью на территории Грузии;
3) воздушные суда Грузии во время их нахождения на территории иностранного государства, если законы этого государства не предусматривают иных норм;
4) все юридические и физические лица, деятельность которых может оказать воздействие на полет воздушного судна.
Статья 4. Законодательство об использовании воздушного пространства Грузии
1. Использование воздушного пространства Грузии регулируется настоящим Кодексом и другими принятыми на его основе законодательными актами.
2. Порядок использования воздушного пространства определяется на основании законодательства Грузии, международных правовых актов и международных договоров.
Статья 5. Суверенитет Грузии над ее воздушным пространством
1. Грузии принадлежит полный и исключительный суверенитет над воздушным пространством, находящимся над ее территорией.
2. Территорией Грузии являются сухопутная территория и прилегающие к ней территориальные воды Черного моря, находящиеся под суверенитетом Грузии.
3. Воздушным пространством Грузии является пространство, расположенное над ее сухопутной территорией и прилегающими к ней территориальными водами Черного моря.
Статья 6. Использование авиации в Грузии
1. Авиация Грузии подразделяется на гражданскую и государственную.
2. Авиация Грузии используется для:
а) перевозок пассажиров, багажа, грузов и почтовых отправлений;
б) осуществления специализированной эксплуатации (авиационных работ);
в) оказания медицинской помощи населению и осуществления санитарных мероприятий;
г) поисково-спасательной и аварийно-спасательной деятельности;
д) экспериментальных и исследовательских работ;
е) осуществления учебных, спортивных, культурно-просветительных, выставочных и торговых мероприятий и развития технического творчества;
ж) удовлетворения потребностей юридических лиц и физических лиц;
з) обеспечения государственной безопасности и обороноспособности страны;
и) решения задач полицейского и таможенного контроля;
к) осуществления иного рода деятельности и обслуживания, если они не противоречат законодательству Грузии.
Закон Грузии №3806 от 12 ноября 2010 года – ССМ I , №66, 03.12.2010 г., ст. 414
Закон Грузии №5963 от 27 марта 2012 года – веб-страница, 12.04.2012 г.
Закон Грузии №3954 от 8 июля 2015 года – веб-страница, 15.07.2015 г.
Закон Грузии №3269 от 15 июня 2023 года – веб-страница, 04.07.2023 г.
Статья 7. Право собственности на авиационные средства
Авиационные средства в Грузии могут быть государственной собственностью, собственностью юридических лиц и физических лиц (в том числе, иностранных государств), за исключением трасс обслуживания воздушного движения, местных воздушных линий, систем управления полетами самолетов, средств контроля и управления воздушным движением и взлетно-посадочных полос особого значения, являющихся в Грузии государственной собственностью, Перечень которых утверждает Министерство экономики и устойчивого развития Грузии.
Закон Грузии №5300 от 11 июля 2007 года – ССМ I , №31, 03.08.2007 г., ст. 352
Закон Грузии №1909 от 3 ноября 2009 года – ССМ I , №35, 19.11.2009 г., ст. 21
Закон Грузии №3749 от 26 октября 2010 года – ССМ I , №62, 05.11.2010 г., ст. 389
Закон Грузии №1818 от 22 декабря 2017 года – веб-страница, 11.01.2018 г.
Статья 71. Единицы измерения, используемые в гражданской авиационной деятельности
В пределах воздушного пространства Грузии в гражданской авиационной деятельности используются единицы измерения, предусмотренные приложением №5 к Чикагской конвенции «О международной гражданской авиации» от 1944 года. Порядок использования единиц измерения в гражданской авиационной деятельности утверждается нормативным актом юридического лица публичного права, входящего в систему Министерства экономики и устойчивого развития Грузии, – Агентства гражданской авиации.
Закон Грузии №1818 от 22 декабря 2017 года – веб-страница, 11.01.2018 г.
Глава II . Государственный надзор и регулирование авиационной деятельности
Статья 8. Государственные органы надзора и регулирования авиационной деятельности и их компетенция
1. Государственную политику в отрасли гражданской авиации осуществляет Министерство экономики и устойчивого развития Грузии.
2. Надзор за деятельностью в гражданской авиации и регулирование указанной деятельности в пределах предоставленных законом полномочий осуществляет юридическое лицо публичного права, входящее в систему Министерства экономики и устойчивого развития Грузии, – Агентство гражданской авиации (далее – Агентство).
3. Надзор и регулирование деятельности государственной авиации осуществляет Министерство обороны Грузии. Компетенция этих органов определяется настоящим Кодексом и другими законодательными актами Грузии.
4. Полномочия ведомств, физических лиц и юридических лиц, вовлеченных в процесс выполнения специальных рейсов в гражданской авиации Грузии, и процедуры, связанные с выполнением этих рейсов, определяются правовым актом, утвержденным Правительством Грузии, в соответствии с Законом Грузии «О государственной тайне».
Закон Грузии №3185 от 25 мая 2006 года – ССМ I , №17, 30.05.2006 г., ст. 130
Закон Грузии №4597 от 30 марта 2007 года – ССМ I , №11, 10.04.2007 г., ст. 101
Закон Грузии №2267 от 4 декабря 2009 года – ССМ I , №45, 21.12.2009 г., ст. 336
Закон Грузии №3749 от 26 октября 2010 года – ССМ I , №62, 05.11.2010 г., ст. 389
Закон Грузии №4217 от 22 февраля 2011 года – веб-страница, 10.03.2011 г.
Закон Грузии №136 от 21 декабря 2012 года – веб-страница, 30.12.2012 г.
Закон Грузии №822 от 12 июля 2013 года – веб-страница, 06.08.2013 г.
Статья 81. Инспектирование деятельности в гражданской авиации
1. Инспектирование деятельности в гражданской авиации осуществляет инспектор безопасности полетов или (и) инспектор SAFA.
2. Инспектор безопасности полетов/инспектор SAFA независим в своей деятельности и действует на основании законодательства Грузии, международных договоров и соглашений Грузии.
3. Инспектор безопасности полетов правомочен в любое время беспрепятственно входить на авиапредприятия и в находящиеся в их владении здания и сооружения, функционирование которых направлено на обеспечение безопасности полетов и авиационной безопасности, на воздушные судна, зарегистрированные в Государственном реестре гражданских воздушных судов, и судна, осуществляющие свою деятельность на территории Грузии, требовать представления любых документов и информации, связанных с безопасностью полетов, эксплуатацией, техническим обслуживанием и авиационной безопасностью воздушных судов, проверять процедуры обеспечения безопасности полетов и авиационной безопасности, техническое оборудование, беседовать с любыми лицами с целью оценки выполнения требований к безопасности полетов и авиационной безопасности и соответствующих процедур.
31. Агентство на соответствующем авиапредприятии обеспечивает инспектору безопасности полетов возмещение минимального объема отработанных часов, определенных для сохранения квалификации, установленной нормативным актом Агентства.
4. Инспектор SAFA правомочен в любое время беспрепятственно входить на воздушные суда, зарегистрированные в государственных реестрах воздушных судов иностранных государств, и требовать представления любых документов и информации, связанных с безопасностью полетов воздушных судов.
5. При осуществлении инспектирования инспектор безопасности полетов/инспектор SAFA правомочен приостанавливать полеты воздушных судов, а также приостанавливать дальнейшее осуществление любыми лицами прав, предоставленных сертификатом (свидетельством) или иным авиационным документом, если недостатки, обнаруженные при инспектировании, создают угрозу безопасности полетов или гражданской авиации.
6. Юридические лица и физические лица, являющиеся объектами инспектирования, обязаны оказывать помощь инспектору безопасности полетов/инспектору SAFA при исполнении им своих служебных обязанностей и предоставлять любую информацию и документы, связанные с безопасностью полетов, эксплуатацией и техническим обслуживанием воздушных судов и авиационной безопасностью.
7. Агентство обеспечивает функциональную независимость инспектора безопасности полетов/инспектора SAFA в процессе инспектирования.
8. Порядок инспектирования и полномочия инспектора безопасности полетов/инспектора SAFA определяются нормативным актом Агентства.
9. Агентство правомочно не разглашать добытую при осуществлении инспектирования и надзора информацию, связанную с безопасностью полетов/авиационной безопасностью, если разглашение указанной информации может отрицательно повлиять на безопасность полета или авиационную безопасность в соответствии с приложением №19 к Чикагской конвенции «О международной гражданской авиации» от 1944 года.
10. Инспектор безопасности полетов/инспектор SAFA правомочен проводить освидетельствование (тестирование) членов экипажа воздушного судна с целью установления факта алкогольного опьянения.
11. Инспектор безопасности полетов/инспектор SAFA проводит освидетельствование (тестирование) членов экипажа воздушного судна с целью установления факта алкогольного опьянения с использованием специального прибора (далее – алкотестера).
12. Освидетельствование (тестирование) с целью установления факта алкогольного опьянения проводится по выдыхаемому непрерывным потоком воздуху в алкотестер членом экипажа воздушного судна. При выдыхании непрерывным потоком воздуха в алкотестер членом экипажа воздушного судна необходим его физический контакт с алкотестером. Выдыхание непрерывным потоком воздуха в алкотестер членом экипажа воздушного судна производится посредством специальной трубки – мундштука, до фиксирования окончательного результата на алкотестере.
13. Зафиксирование на алкотестере содержание этанола в крови члена экипажа воздушного судна в размере 0,2 промилле или более 0,2 промилле подтверждает отсутствие факта нахождения члена экипажа воздушного судна в состоянии алкогольного опьянения.
14. Зафиксирование на алкотестере содержание этанола в крови члена экипажа воздушного судна в размере более 0,2 промилле подтверждает факт нахождения члена экипажа воздушного судна в состоянии алкогольного опьянения. Если зафиксированное на алкотестере содержание этанола в крови члена экипажа воздушного судна превышает 0,2 промилле, он правомочен потребовать от инспектора безопасности полетов/инспектора SAFA проведения повторного освидетельствования (тестирования) с использованием алкотестера для установления факта алкогольного опьянения. Повторное освидетельствование (тестирование) проводится не ранее 15 минут и не позднее 30 минут с момента проведения первичного освидетельствования (тестирования).
15. Если член экипажа воздушного судна уклоняется от прохождения освидетельствования (тестирования) на установление факта алкогольного опьянения или (и) в результате проведения освидетельствования (тестирования) на месте подтверждается факт алкогольного опьянения, инспектор безопасности полетов/инспектор SAFA отстраняет члена экипажа воздушного судна от управления воздушным судном/его обслуживания.
16. В случае несогласия члена экипажа воздушного судна с результатом освидетельствования (тестирования) он вправе не позднее 2 часов после проведения первичного освидетельствования (тестирования) пройти экспертизу на установление содержания этанола в крови в одном из следующих медицинских/экспертных учреждений:
в) в юридическом лице публичного права – Национальном бюро судебной экспертизы имени Левана Самхараули или территориальном органе этого Бюро;
б) в соответствии с Законом Грузии «О лицензиях и разрешениях» в медицинском/экспертном учреждении, имеющем лицензию на осуществление судебно-медицинской экспертизы.
17. Неисполнение членом экипажа воздушного судна порядка, предусмотренного частью 12 настоящей статьи, рассматривается как уклонение от прохождения освидетельствования (тестирования) на установление факта алкогольного опьянения.
Закон Грузии №6385 от 5 июня 2012 года – веб-страница, 19.06.2012 г.
Закон Грузии №822 от 12 июля 2013 года – веб-страница, 06.08.2013 г.
Закон Грузии №4620 от 11 декабря 2015 года – веб-страница, 23.12.2015 г.
Закон Грузии №1818 от 22 декабря 2017 года – веб-страница, 11.01.2018 г.
Закон Грузии №510 от 29 апреля 2025 года – веб-страница, 01.05.2025 г.
Статья 82. Программа авиационной безопасности, система управления безопасностью
1. Программа авиационной безопасности представляет собой совокупность правил и мероприятий, цель которых – повышение в государстве уровня безопасности полетов.
2. Программу авиационной безопасности, разработанную в соответствии с требованиями международных договоров и соглашений Грузии, утверждает Правительство Грузии.
3. Система управления безопасностью представляет собой системный подход к управлению безопасностью полетов, включающий обязательную организационную структуру, иерархию лиц, ответственных за безопасность полетов, руководящие принципы и процедуры.
4. Общие правила системы управления безопасностью, разработанные в соответствии с требованиями международных договоров и соглашений Грузии, утверждает Агентство.
Закон Грузии №822 от 12 июля 2013 года – веб-страница, 06.08.2013 г.
Статья 83. Авиационное событие и порядок извещения о нем
1. Авиационное событие – это авиационное происшествие, серьезный инцидент или инцидент, а также неисправность воздушного судна или (и) его системы, отказ систем и технических средств, используемых при оказании аэронавигационных услуг, или иное необычное обстоятельство, которое повлияло или могло повлиять на безопасность полета.
2. Порядок извещения об авиационном событии утверждает Агентство.
3. Агентство берет на себя обязательство по сбору информации об авиационных событиях, обеспечению конфиденциальности данных лица, предоставляющего указанную информацию, организации и проведению анализа и обработки извещений, созданию и сохранению базы данных об извещениях, обмену данных об извещении с авиационным руководством иностранных государств и международными авиационными организациями, определению мероприятий по повышению уровня безопасности полетов.
4. Цель извещения об авиационном событии состоит в проведении превентивных мероприятий, а не в установлении виновности кого-либо или чьей-либо ответственности за наступление таковой.
Закон Грузии №822 от 12 июля 2013 года – веб-страница, 06.08.2013 г.
Статья 9. Нормативные акты, регулирующие авиационную деятельность
1. Органы, регулирующие авиационную деятельность, в пределах своей компетенции, на основании настоящего Кодекса и других законодательных актов Грузии издают обязательные для всех владельцев и пользователей авиационных средств правила, приказы, указания, инструкции, циркуляры и другие нормативные и индивидуальные акты для регулирования вопросов осуществления авиационной деятельности, производства, проведения ремонтных работ, строительства и эксплуатации авиационных средств и незамедлительного осуществления мероприятий по авиационной безопасности.
11. Гражданская авиационная деятельность, кроме актов, указанных в части первой настоящей статьи, регулируется регуляциями или руководствами, утвержденными директивами, руководящими материалами и процедурами, принятыми международными авиационными организациями и Евросоюзом.
2. Проекты нормативных актов других министерств и ведомств, предусматривающие взрывы, стрельбы, строительство высотных корпусов и устройств, монтаж линий электропередачи, создание радиопомех и выполнение других работ, угрожающих безопасности воздушного движения, должны согласовываться с органами, регулирующими авиационную деятельность.
Закон Грузии №3185 от 25 мая 2006 года – ССМ I , №17, 30.05.2006 г., ст. 130
Закон Грузии №6093 от 26 апреля 2012 года – веб-страница, 10.05.2012 г.
Закон Грузии №4620 от 11 декабря 2015 года – веб-страница, 23.12.2015 г.
Статья 91. Правовые акты Агентства
1. Директор Агентства издает нормативные и индивидуальные административно-правовые акты в случаях и пределах, предусмотренных настоящим Законом, другими правовыми актами, международными договорами и соглашениями Грузии.
11. Директор Агентства вправе с учетом требований безопасности полетов или (и) требований авиационной безопасности допускать исключения из нормативных актов, действующих в сфере гражданской авиации, в случаях и пределах, определенных соответствующими нормативными актами.
2. Правовые акты Агентства могут быть обжалованы только в суде в порядке, установленном законодательством.
3. В случае подачи иска в суд приостанавливается действие соответствующего правового акта Агентства, кроме правового акта, изданного по поводу нарушения требований Чикагской конвенции «О международной гражданской авиации» от 1944 года, приложений к ней или (и) других нормативных актов, действующих в сфере гражданской авиации, создавшего угрозу безопасности полета или (и) авиационной безопасности или могущего создать такую угрозу.
Закон Грузии №4620 от 11 декабря 2015 года – веб-страница, 23.12.2015 г.
Закон Грузии №1818 от 22 декабря 2017 года – веб-страница, 11.01.2018 г.
Статья 92. Указание по безопасности
1. Указание по безопасности – это изданный (устно или письменно) либо признанный Агентством документ, который будет издан/признан в случае подтверждения угрозы безопасности полетов или (и) общественной безопасности, направленный на восстановление авиационной безопасности.
2. Соответствующим юридическим лицам или физическим лицам направляется письменное указание по безопасности, в котором отражается по меньшей мере следующая информация:
а) описание опасности;
б) юридическое лицо или физическое лицо, которого касается указание по безопасности;
в) перечень подлежащих осуществлению (в том числе, в случае необходимости – подлежащих незамедлительному осуществлению) действий и обоснование необходимости их осуществления;
г) сроки выполнения действий, подлежащих осуществлению;
д) дата вступления указания по безопасности в силу.
3. В случае безотлагательной необходимости, когда следует действовать незамедлительно, указание по безопасности издается устно с учетом информации, указанной в части 2 настоящей статьи. Указание по безопасности оформляется в разумные сроки в письменной форме.
4. Юридические лица или физические лица, которых касается указание по безопасности, обязаны обеспечить в установленный срок исполнение указания по безопасности.
5. Надзор за исполнением изданного/признанного указания по безопасности осуществляется Агентством.
Закон Грузии №1818 от 22 декабря 2017 года – веб-страница, 11.01.2018 г.
Глава III . Воздушное пространство и аэронавигационное обслуживание
Закон Грузии №1818 от 22 декабря 2017 года – веб-страница, 11.01.2018 г.
Статья 10. Воздушное пространство Грузии и использование воздушного пространства
1. Право на использование воздушного пространства Грузии при осуществлении как международных, так и местных полетов имеют любые воздушные транспортные средства в соответствии с двусторонними соглашениями или (и) многосторонними соглашениями, заключенными с Грузинским государством, а зарегистрированные в Грузии перевозчики и воздушные суда, зарегистрированные в Государственном реестре гражданских воздушных судов Грузии, при осуществлении местных полетов используют воздушное пространство Грузии в соответствии с законодательством Грузии.
2. Если использование воздушного пространства Грузии связано с выполнением ракетно-артиллерийских стрельб, производством взрывных работ или другой подобной деятельностью, использование воздушного пространства Грузии осуществляется при условии обеспечения безопасности полетов воздушных судов.
3. Порядок безопасного выполнения ракетно-артиллерийских стрельб, безопасного производства взрывных и других работ в воздушном пространстве Грузии разрабатывается Министерством обороны Грузии и Агентством и утверждается Правительством Грузии.
Закон Грузии №1818 от 22 декабря 2017 года – веб-страница, 11.01.2018 г.
Статья 101. (искл. )
Закон Грузии №822 от 12 июля 2013 года – веб-страница, 06.08.2013 г.
Закон Грузии №1818 от 22 декабря 2017 года – веб-страница, 11.01.2018 г.
Статья 102. (искл. )
Закон Грузии №1900 от 27 декабря 2013 года – веб-страница, 30.12.2013 г.
Закон Грузии №1818 от 22 декабря 2017 года – веб-страница, 11.01.2018 г.
Статья 11. Аэронавигационное обслуживание
1. Для обеспечения безопасности, регулярности и эффективности воздушной навигации аэронавигационное обслуживание воздушного движения предусматривает:
а) организацию воздушного движения, включающую в себя:
а.а) обслуживание воздушного движения;
а.б) организацию воздушного пространства;
а.в) организацию потоков воздушного движения;
б) обслуживание авиационной связи, навигационное и радиолокационное обслуживание;
в) авиационное метеорологическое обслуживание;
г) обслуживание аэронавигационной информацией;
д) услуги по поисково-спасательному обеспечению.
2. Обслуживание, предусмотренное частью первой настоящей статьи, или отдельные его виды в воздушном пространстве Грузии или его части, а также в пределах воздушного пространства над открытым морем, где обслуживание воздушного движения обеспечивает Грузия, и на гражданских аэродромах осуществляется предприятиями аэронавигационного обслуживания, сертифицированными Агентством.
3. Порядок сертификации предприятий аэронавигационного обслуживания утверждается нормативным актом Агентства.
4. Сертифицированное предприятие аэронавигационного обслуживания назначается Агентством в качестве лица, осуществляющего аэронавигационное обслуживание.
5. Предприятие аэронавигационного обслуживания обеспечивает предоставление аэронавигационного обслуживания в соответствии с законодательством Грузии, с учетом требований Регионального аэронавигационного плана ICAO и Генерального плана организации воздушного движения Единого Европейского неба.
Закон Грузии №3185 от 25 мая 2006 года – ССМ I , №17, 30.05.2006 г., ст. 130
Закон Грузии №4597 от 30 марта 2007 года – ССМ I , №11, 10.04.2007 г., ст. 101
Закон Грузии №4217 от 22 февраля 2011 года – веб-страница, 10.03.2011 г.
Закон Грузии №1818 от 22 декабря 2017 года – веб-страница, 11.01.2018 г.
Статья 12. Обслуживание воздушного движения
1. Обслуживание воздушного движения включает в себя:
а) полетно-информационное обслуживание (в том числе, аэродромное полетно-информационное обслуживание, аэродромное информационно-автоматическое обслуживание);
б) аварийное оповещение;
в) консультативное обслуживание в сфере дорожного движения;
г) контролируемое обслуживание воздушного движения (районное контролируемое движение, контролируемое обслуживание подхода, аэродромное контролируемое обслуживание).
2. Порядок обслуживания воздушного движения утверждается нормативным актом Агентства.
Закон Грузии №1038 от 6 сентября 2013 года – веб-страница, 23.09.2013 г.
Закон Грузии №1818 от 22 декабря 2017 года – веб-страница, 11.01.2018 г.
Статья 13. Техническое обеспечение аэронавигационного обслуживания
1. Техническое обеспечение аэронавигационного обслуживания подразумевает оперирование техническими средствами/системами, связанными с обслуживанием, предусмотренным частью первой статьи 11 настоящего Кодекса.
2. Предприятие аэронавигационного обслуживания обеспечивает дееспособность, надежность, непрерывность и целостность оперирования техническими средствами/системами, связанными с обслуживанием, предусмотренным частью первой статьи 11 настоящего Кодекса.
3. Предприятия аэронавигационного обслуживания должны использовать только технические средства/системы, связанные с предоставлением аэронавигационного обслуживания, которые предварительно признаны Агентством.
4. Порядок технического обеспечения аэронавигационного обслуживания утверждается нормативным актом Агентства.
Закон Грузии №3185 от 25 мая 2006 года – ССМ I , №17, 30.05.2006 г., ст. 130
Закон Грузии №4597 от 30 марта 2007 года – ССМ I , №11, 10.04.2007 г., ст. 101
Закон Грузии №4217 от 22 февраля 2011 года – веб-страница, 10.03.2011 г.
Закон Грузии №1818 от 22 декабря 2017 года – веб-страница, 11.01.2018 г.
Статья 14. Авиационное метеорологическое обслуживание
1. Авиационное метеорологическое обслуживание включает в себя обеспечение метеорологической информацией эксплуатантов воздушных судов, членов летных составов экипажей, органов, обслуживающих воздушное движение, органов, вовлеченных в поисково-спасательные операции, аэропортов и других пользователей воздушного пространства Грузии.
2. Предоставление авиационного метеорологического обслуживания обеспечивает Агентство.
3. Технический регламент о порядке метеорологического обеспечения гражданской авиации Грузии утверждает Правительство Грузии.
Закон Грузии №3185 от 25 мая 2006 года – ССМ I , №17, 30.05.2006 г., ст. 130
Закон Грузии №4597 от 30 марта 2007 года – ССМ I , №11, 10.04.2007 г., ст. 101
Закон Грузии №4217 от 22 февраля 2011 года – веб-страница, 10.03.2011 г.
Закон Грузии №1038 от 6 сентября 2013 года – веб-страница, 23.09.2013 г.
Закон Грузии №1818 от 22 декабря 2017 года – веб-страница, 11.01.2018 г.
Статья 15. Обслуживание аэронавигационной информацией
1. Аэронавигационные данные и аэронавигационная информация охватывают информацию о воздушном пространстве Грузии и воздушном пространстве над открытым морем, где обслуживание воздушного движения обеспечивает Грузия.
2. Предприятие аэронавигационного обслуживания получает аэронавигационные данные и аэронавигационную информацию от поставщиков аэронавигационных данных и аэронавигационной информации, сортирует, объединяет, редактирует их (без изменения содержания), оставляет на хранение и в установленном формате публикует и распространяет указанные данные и информацию.
3. Определение поставщиков аэронавигационных данных и аэронавигационной информации, их прав и обязанностей и утверждение Порядка предоставления аэронавигационных данных и аэронавигационной информации осуществляет Правительство Грузии.
4. Объединенный пакет аэронавигационной информации от имени Грузинского государства публикует предприятие аэронавигационного обслуживания, и он доступен для каждого.
5. Порядок обслуживания аэронавигационной информацией утверждается нормативным актом Агентства.
Закон Грузии №3185 от 25 мая 2006 года – ССМ I , №17, 30.05.2006 г., ст. 130
Закон Грузии №4597 от 30 марта 2007 года – ССМ I , №11, 10.04.2007 г., ст. 101
Закон Грузии №4217 от 22 февраля 2011 года – веб-страница, 10.03.2011 г.
Закон Грузии №822 от 12 июля 2013 года – веб-страница, 06.08.2013 г.
Закон Грузии №1818 от 22 декабря 2017 года – веб-страница, 11.01.2018 г.
Статья 16. Структура воздушного пространства Грузии и классификация воздушного пространства
1. Структура воздушного пространства Грузии и воздушного пространства над открытым морем, где обслуживание воздушного движения обеспечивает Грузинское государство, и классификация воздушного пространства разрабатывается Агентством по согласованию с Министерством обороны Грузии.
2. С учетом требований части первой настоящей статьи Агентство разрабатывает:
а) районы полетной информации;
б) контролируемые районы;
в) контролируемые зоны;
г) ключевые контролируемые районы;
д) зоны аэродромного движения;
е) полетно-информационные зоны;
ж) зоны ограничений полетов;
з) опасные для полетов зоны;
и) запретные для полетов зоны, а также с учетом государственных интересов – другие зоны.
3. Предусмотренные частью 2 настоящей статьи зоны ограничений полетов, опасные для полетов зоны, запретные для полетов зоны и другие зоны должны быть установлены временно. Срок, на который устанавливается соответствующая зона, не должен превышать срока существования условий, ввиду которых были установлены эти зоны.
Закон Грузии №1818 от 22 декабря 2017 года – веб-страница, 11.01.2018 г.
Статья 17. Гибкое использование воздушного пространства
1. С учетом государственных интересов (в том числе, обороноспособности) для содействия организации воздушного движения и воздушного пространства применяется Концепция гибкого использования воздушного пространства, являющаяся Концепцией управления воздушным пространством, действующей в государствах – членах Европейской конференции гражданской авиации, разработанной Европейской организацией по безопасности воздушной навигации (EUROCONTROL).
2. Организация воздушного пространства осуществляется путем создания регулирующими государственными органами гражданской авиации и регулирующими государственными органами государственной авиации Единого военно-гражданского комитета воздушного пространства и Группы по организации воздушного пространства, а также путем их тесной координации на стратегическом, практическом и тактическом уровнях.
3. Порядок гибкого использования воздушного пространства Грузии разрабатывается Министерством обороны Грузии и Агентством и утверждается Правительством Грузии.
Закон Грузии №3185 от 25 мая 2006 года – ССМ I , №17, 30.05.2006 г., ст. 130
Закон Грузии №1900 от 27 декабря 2013 года – веб-страница, 30.12.2013 г.
Закон Грузии №1818 от 22 декабря 2017 года – веб-страница, 11.01.2018 г.
Статья 18. Дизайн воздушного пространства Грузии
1. Сертифицированное Агентством предприятие аэронавигационного обслуживания в пределах воздушного пространства Грузии осуществляет дизайн трасс обслуживания воздушного движения, минимальных высот полета и других элементов, важных для обслуживания безопасного воздушного движения, с учетом организации воздушного пространства и организации потоков воздушного движения.
2. С учетом требований настоящей статьи и статьи 16 настоящего Кодекса Порядок структуры и дизайна воздушного пространства Грузии, определяющий также классификацию воздушного пространства Грузии, разрабатывается Агентством и утверждается нормативным актом Правительства Грузии.
Закон Грузии №1818 от 22 декабря 2017 года – веб-страница, 11.01.2018 г.
Статья 19. Обслуживание дизайна процедур полетов
1. Обслуживание дизайна процедур полетов (полетов по приборам или (и) визуальных полетов) для гражданских аэродромов в пределах воздушного пространства Грузии, включающее дизайн, документирование, перепроверку, регулярный пересмотр и обновление процедур полетов, осуществляет сертифицированное Агентством предприятие аэронавигационного обслуживания в соответствии с Порядком дизайна процедур полетов.
2. Любая процедура полета до использования должна быть утверждена Агентством.
3. Порядок дизайна процедур полетов утверждается нормативным актом Агентства.
Закон Грузии №3185 от 25 мая 2006 года – ССМ I , №17, 30.05.2006 г., ст. 130
Закон Грузии №4597 от 30 марта 2007 года – ССМ I , №11, 10.04.2007 г., ст. 101
Закон Грузии №4217 от 22 февраля 2011 года – веб-страница, 10.03.2011 г.
Закон Грузии №822 от 12 июля 2013 года – веб-страница, 06.08.2013 г.
Закон Грузии №4620 от 11 декабря 2015 года – веб-страница, 23.12.2015 г.
Закон Грузии №1818 от 22 декабря 2017 года – веб-страница, 11.01.2018 г.
Статья 20. Авиационные карты
1. Гражданские авиационные карты Грузии составляет, их доступность обеспечивает и регулярное обновление осуществляет сертифицированное Агентством предприятие аэронавигационного обслуживания.
2. По просьбе государства – члена Чикагской конвенции «О международной гражданской авиации» от 1944 года Грузия обеспечивает доступность информации о собственной территории, необходимой для выполнения требований Приложения №4 к этой Конвенции.
3. Порядок составления авиационных карт утверждается нормативным актом Агентства.
Закон Грузии №1818 от 22 декабря 2017 года – веб-страница, 11.01.2018 г.
Статья 201. Услуги по поисково-спасательному обеспечению
1. Услуги по поисково-спасательному обеспечению включают в себя мониторинг аварийных ситуаций, обеспечение связи, координацию деятельности, поиск и спасание, оказание медицинской помощи, эвакуацию в медицинских целях с использованием государственных и частных ресурсов, в том числе, авиационных, морских и других средств.
2. Услуги по поисково-спасательному обеспечению оказываются как силами и средствами авиации Грузии, так и при помощи наземных и морских поисково-спасательных групп.
3. Порядок оказания услуг по поисково-спасательному обеспечению, структуры, оказывающие услуги по поисково-спасательному обеспечению, и их права и обязанности определяются Планом авиационного поисково-спасательного реагирования, утвержденным Правительством Грузии.
4. Услуги по поисково-спасательному обеспечению на территории аэродромов и в прилегающих к ней районах оказываются аварийно-спасательными отрядами аэродромов. Расходы, связанные с оказанием этих услуг, возмещают эксплуатанты воздушных судов/авиаперевозчики.
5. Услуги по поисково-спасательному обеспечению финансируются из Государственного бюджета Грузии.
Закон Грузии №1818 от 22 декабря 2017 года – веб-страница, 11.01.2018 г.
Статья 202. Допуск поисково-спасательных отрядов иностранного государства на территорию Грузии
1. На основании заключенного с Грузией соответствующего договора на территорию Грузии допускаются поисково-спасательные отряды иностранного государства и находящиеся в их владении технические средства, а также собственники воздушных судов, потерпевших крушение/эксплуатанты воздушных судов или (и) представители государства регистрации указанных воздушных судов.
2. В случае отсутствия соответствующего договора с Грузией поисково-спасательные отряды иностранного государства и находящиеся в их владении технические средства, а также собственники воздушных судов, потерпевших крушение, или (и) представители государства регистрации указанных воздушных судов допускаются на территорию Грузии в порядке, установленном законодательством Грузии.
3. В воздушном пространстве над открытым морем, где обслуживание воздушного движения обеспечивает Грузия, поиск и спасание пассажиров воздушного судна, находящегося в опасности, осуществляются с помощью поисково-спасательных отрядов Грузии или объединенными силами Грузии и иностранного государства, в том числе, на основании соглашения.
Закон Грузии №1818 от 22 декабря 2017 года – веб-страница, 11.01.2018 г.
Статья 203. Надзор за аэронавигационным обслуживанием
1. Надзор за аэронавигационным обслуживанием включает в себя:
а) сертификацию, инспектирование и непрерывный мониторинг предприятий аэронавигационного обслуживания;
б) признание технических средств/систем, связанных с техническим обеспечением аэронавигационного обслуживания;
в) надзор за изменениями, планируемыми на предприятии аэронавигационного обслуживания, согласование системы управления безопасностью/качеством и связанной с ними документации и другое.
2. Надзор, предусмотренный частью первой настоящей статьи, осуществляется Агентством в соответствии с настоящим Кодексом, международными договорами Грузии и правилами, разработанными на их основании.
Закон Грузии №1818 от 22 декабря 2017 года – веб-страница, 11.01.2018 г.
Статья 204. Платеж за аэронавигационное обслуживание
1. Принципы и методология составления и исчисления сумм платежей за аэронавигационное обслуживание определяются приказом Министра экономики и устойчивого развития Грузии.
2. От уплаты платежей за аэронавигационное обслуживание освобождаются:
а) государственные воздушные суда;
б) полеты воздушных судов, осуществляемые во время военного положения, чрезвычайного положения, стихийных бедствий, катастроф, аварий с целью оказания услуг по поисково-спасательному обеспечению, связанных со спасанием людей и государственного и частного имущества;
в) воздушные суда/полеты воздушных судов, освобожденных от уплаты платежей на основании и в рамках международных договоров Грузии.
Закон Грузии №1818 от 22 декабря 2017 года – веб-страница, 11.01.2018 г.
Раздел II . Воздушные суда, авиационный персонал, аэродромы и аэропорты
Закон Грузии №1818 от 22 декабря 2017 года – веб-страница, 11.01.2018 г.
Глава IV . Воздушные суда
Статья 21. Классификация воздушных судов
1. Воздушные суда подразделяются на гражданские, государственные и экспериментальные.
2. К гражданским воздушным судам относятся суда, зарегистрированные в Государственном реестре гражданских воздушных судов или в Реестре сверхлегких воздушных судов.
3. К государственным воздушным судам относятся суда, используемые в военных, полицейских целях, целях государственной безопасности и таможенных целях и внесенные в Государственный реестр воздушных судов.
4. Воздушное судно является экспериментальным, если оно используется в целях выполнения испытательных, экспериментально-конструкторских или научно-исследовательских полетов.
Закон Грузии №1900 от 27 декабря 2013 года – веб-страница, 30.12.2013 г.
Закон Грузии №3954 от 8 июля 2015 года – веб-страница, 15.07.2015 г.
Закон Грузии №3269 от 15 июня 2023 года – веб-страница, 04.07.2023 г.
Статья 211. Беспилотная воздушная система и беспилотные воздушные суда
1. Беспилотная воздушная система – это совокупность беспилотных воздушных судов и элементов, связанных с их эксплуатацией.
2. Беспилотное воздушное судно – это летательный аппарат, на борту которого нет пилота.
3. Правила регистрации и полетов беспилотных воздушных судов, а также эксплуатации, использования и ограничений применительно к беспилотной воздушной системе и беспилотным воздушным судам определяются нормативным актом Агентства.
Закон Грузии №4620 от 11 декабря 2015 года – веб-страница, 23.12.2015 г.
Статья 212. Сверхлегкое воздушное судно
1. Требования статей 26, 31 и 56 настоящего Кодекса не распространяются на сверхлегкие воздушные суда.
2. Агентство на основании заявления производителя сверхлегкого воздушного судна осуществляет идентификацию указанного производителя и учет соответствующих данных.
3. Эксплуатация сверхлегкого воздушного судна осуществляется на основании декларации, под ответственность эксплуатанта сверхлегкого воздушного судна.
4. Учет сверхлегких воздушных судов осуществляется в Реестре сверхлегких воздушных судов.
5. Требования и условия декларации в отношении идентификации производителя сверхлегкого воздушного судна, учета и эксплуатации сверхлегкого воздушного судна, а также эксплуатанта сверхлегкого воздушного судна исходя из вида полета определяются нормативным актом Агентства.
Закон Грузии №3269 от 15 июня 2023 года – веб-страница, 04.07.2023 г.
Статья 213. Авиация общего назначения
1. Эксплуатация воздушного судна для целей авиации общего назначения представляет собой эксплуатацию воздушного судна, осуществляемую физическим лицом или юридическим лицом в личных целях.
2. Обязательные требования к эксплуатации воздушного судна в личных целях устанавливаются Агентством. Закон Грузии №3269 от 15 июня 2023 года – веб-страница, 04.07.2023 г.
Статья 214. Регулирование полета на параплане
1. Полеты на параплане разрешаются только в воздушном пространстве, отведенном в порядке, установленном законодательством Грузии.
2. Регулирование полетов на параплане, сертификация летного места и оператора летного места, выдача, приостановление и отмена свидетельства/категории пилота параплана, установление пригодности параплана осуществляются юридическим лицом, определенным Правительством Грузии в соответствии с требованиями, предусмотренными законодательством Грузии.
3. Агентство осуществляет контроль за соблюдением требований, установленных для выполнения полетов на параплане, и осуществлением соответствующих полномочий надлежащим юридическим лицом, предусмотренным частью 2 настоящей статьи.
4. Юридическое лицо, определенное Правительством Грузии, должно удовлетворять следующим критериям:
а) указанное лицо должно иметь не менее 10-летний опыт деятельности в сфере парапланеризма, в том числе, опыт сотрудничества с международными организациями, работающими в указанной сфере;
б) в членстве указанного органа, как общества, должны состоять не менее 50 лиц;
в) указанное лицо должно иметь необходимое техническое оснащение и надлежащее программное обеспечение для проверки пригодности параплана, при помощи которых оно ведет соответствующие реестры в порядке, установленном законодательством Грузии.
5. Соответствующее юридическое лицо, предусмотренное частью 2 настоящей статьи, осуществляет регулирование полетов на параплане, выдачу, приостановление и отмену сертификатов летного места и оператора летного места, а также свидетельства/категории пилота параплана в порядке простого административного производства, определенного Общим административным кодексом Грузии.
6. Соответствующее юридическое лицо, предусмотренное частью 2 настоящей статьи, и его полномочия определяются постановлением Правительства Грузии.
7. В пределах осуществления контроля, предусмотренного частью 3 настоящей статьи, Агентство правомочно выявлять недостатки, связанные с выполнением установленных в соответствующем порядке требований, и определять разумный срок для их устранения. При этом, исходя из тяжести выявленных недостатков, а также в случае, если эти недостатки не будут устранены в определенный срок, Агентство правомочно ограничить или приостановить деятельность предусмотренного частью 2 настоящей статьи соответствующего юридического лица, ответственного за соблюдение порядка осуществления полетов на параплане, после чего полеты на параплане не допускаются, либо применить меру ответственности, предусмотренную порядком, установленным законодательством Грузии. В случае ограничения или приостановления Агентством деятельности соответствующего юридического лица, ответственного за соблюдение порядка осуществления полетов на параплане, контроль за запретом полетов осуществляет Министерство внутренних дел Грузии.
8. Агентство обязано уведомить Министерство внутренних дел Грузии об ограничении, приостановлении и восстановлении деятельности соответствующего юридического лица, предусмотренного частью 2 настоящей статьи.
9. В случае неподчинения указаниям представителя предусмотренного частью 2 настоящей статьи соответствующего юридического лица/сертифицированного оператора летного места, представитель указанного юридического лица/сертифицированного оператора летного места вправе обращаться в Министерство внутренних дел Грузии для реагирования. В этом случае уполномоченное лицо Министерства внутренних дел Грузии обеспечивает охрану общественной безопасности и правопорядка.
10. Уполномоченное лицо Министерства внутренних дел Грузии вправе запрещать полеты на параплане на сертифицированном летном месте без наличия сертификата оператора летного места или оперирование с приостановленным сертификатом.
11. Уполномоченное лицо Министерства внутренних дел Грузии вправе запрещать полеты на параплане без наличия свидетельства пилота параплана или с приостановленным свидетельством, а также коммерческие полеты на параплане в любом другом летном месте за пределами сертифицированного летного места.
12. Уполномоченное лицо Министерства внутренних дел Грузии вправе запрещать некоммерческий полет, в том числе, учебно-тренировочный, если он осуществляется с нарушением требований, установленных законодательством Грузии, а также любой полет, выполняемый за пределами выделенного соответствующего воздушного пространства.
13. Информация о сертифицированных летных местах и экспериментальных и демонстрационных полетах на параплане предоставляется Министерству внутренних дел Грузии соответствующим юридическим лицом, предусмотренным частью 2 настоящего Закона.
14. Пилот параплана обязан иметь соответствующий действующий страховой полис.
15. Лицо, желающее получить свидетельство пилота параплана, должно иметь сертификат, выданный юридическим лицом, имеющим право осуществления программы профессиональной подготовки/профессиональной переподготовки, признанной в порядке, установленном законодательством Грузии. Агентство устанавливает дополнительные требования к выдаче указанного свидетельства.
16. Агентство устанавливает требования по надзору за юридическим лицом, осуществляющим регулирование полетов на параплане, к безопасности полетов на параплане, сертификации летного места и оператора летного места, выдаче свидетельства пилота параплана, установлению пригодности параплана и его оснащения, а также к страхованию пилота параплана.
Закон Грузии №3269 от 15 июня 2023 года – веб-страница, 04.07.2023 г.
Статья 215. Ставки платы, установленные за проверку параплана и его оснащения, сертификацию оператора летного места и свидетельство пилота параплана
1. Плата за сертификацию летного места составляет 3 000 лари.
2. За проверку параплана установлены следующие виды платы:
а) за проверку одноместного параплана – 50 лари;
б) за проверку двухместного параплана – 100 лари;
в) за проверку системы сиденья-прицепа одноместного параплана – 50 лари;
г) за проверку системы сиденья-прицепа двухместного параплана – 100 лари;
д) за проверку запасного парашюта одноместного параплана – 100 лари;
е) за проверку запасного парашюта двухместного параплана – 120 лари;
ж) за признание годности запасного парашюта одноместного параплана – 50 лари;
з) за признание годности запасного парашюта двухместного параплана – 75 лари;
и) за проверку пригодности парамотора – 200 лари;
к) за признание парамотора пригодным – 50 лари.
3. Плата за сертификацию оператора летного места составляет 1 500 лари.
4. Плата за допуск к сдаче теоретического экзамена составляет 80 лари.
5. Плата за допуск к сдаче практического экзамена составляет 180 лари.
6. Плата за изготовление свидетельства пилота параплана, а также за восстановление утерянного свидетельства составляет 50 лари.
7. Плата за признание категории пилота параплана составляет 350 лари за одну подкатегорию.
Закон Грузии №3269 от 15 июня 2023 года – веб-страница, 04.07.2023 г.
Статья 22. Регистрация воздушных судов
1. Все пригодные для полетов воздушные суда подлежат обязательной государственной регистрации с выдачей соответствующего свидетельства (далее – сертификат).
2. Гражданские воздушные суда регистрируются в Государственном реестре гражданских воздушных судов или в Реестре сверхлегких воздушных судов.
3. В Государственный реестр гражданских воздушных судов вносятся суда, имеющие сертификат летной годности.
4. Правила регистрации, учета и исключения из Государственного реестра гражданских воздушных судов устанавливает и на их основании осуществляет учет Реестра судов Агентство.
5. (искл.).
6. Государственные воздушные суда регистрируются в Государственном реестре государственных воздушных судов.
7. Реестр государственных воздушных судов ведет, устанавливает правила их регистрации, учета и исключения из Государственного реестра Министерство обороны Грузии.
8. (искл. – 26.04.2012, №6093).
9. Экспериментальные воздушные суда не подлежат регистрации в Государственном реестре. Они состоят на учете в организациях, где осуществляются соответствующие испытательно-конструкторские или научно-исследовательские полеты.
10. Изготовленные непромышленным способом воздушные суда (кроме сверхлегких воздушных судов), масса которых не превышает 1 000 килограммов, регистрируются в обязательном порядке в соответствующем ведомстве авиационного спорта.
Закон Грузии №3185 от 25 мая 2006 года – ССМ I , №17, 30.05.2006 г., ст. 130
Закон Грузии №4597 от 30 марта 2007 года – ССМ I , №11, 10.04.2007 г., ст. 101
Закон Грузии №4217 от 22 февраля 2011 года – веб-страница, 10.03.2011 г.
Закон Грузии №6093 от 26 апреля 2012 года – веб-страница, 10.05.2012 г.
Закон Грузии №3269 от 15 июня 2023 года – веб-страница, 04.07.2023 г.
Закон Грузии №510 от 29 апреля 2025 года – веб-страница, 01.05.2025 г.
Статья 23. Исключение воздушных судов из Государственного реестра
1. Воздушное судно подлежит исключению из Государственного реестра Грузии:
а) в случае списания воздушного судна вследствие его непригодности к полетам;
б) в случае требования управомоченного лица;
в) (искл. – 29.04.2025, №510);
г) в случае объявления воздушного судна без вести пропавшим;
д) в случае согласования договаривающихся сторон допускается исключение из Государственного реестра Грузии также воздушных судов, передаваемых во временное пользование иностранному государству, его юридическим лицам или физическим лицам;
е) в случае изменения назначения воздушного судна.
2. В случае исключения воздушного судна из Государственного реестра Грузии выданный на него регистрационный сертификат утрачивает юридическую силу.
Закон Грузии №3552 от 4 октября 2023 года – веб-страница, 24.10.2023 г.
Закон Грузии №510 от 29 апреля 2025 года – веб-страница, 01.05.2025 г.
Статья 24. Национальная принадлежность воздушного судна
1. В Грузии национальным считается воздушное судно, зарегистрированное в соответствующем Государственном реестре воздушных судов Грузии.
2. Воздушное судно не может быть зарегистрировано более чем в одном государстве.
3. Споры о национальной принадлежности воздушного судна могут решаться путем достигнутых между заинтересованными государствами соглашений или посредством Международного арбитражного суда.
Статья 25. Право на эксплуатацию воздушных судов
1. Эксплуатация воздушных судов осуществляется после установления их соответствия утвержденным в Грузии нормам полетов, что удостоверяется соответствующим сертификатом.
11. В целях обеспечения безопасности полетов между Агентством и соответствующим уполномоченным органом иностранного государства может быть оформлено соглашение о распределении функций, обязанностей и ответственности за обеспечение международных стандартов в связи с эксплуатацией воздушных судов согласно требованиям статьи 83 bis Чикагской конвенции «О международной гражданской авиации» от 1944 года.
2. Эксплуатация государственных воздушных судов Грузии в установленном порядке осуществляется Министерством обороны Грузии.
Закон Грузии №3185 от 25 мая 2006 года – ССМ I , №17, 30.05.2006 г., ст. 130
Закон Грузии №6385 от 5 июня 2012 года – веб-страница, 19.06.2012 г.
Статья 26. Документация, необходимая для воздушного судна
1. Гражданское воздушное судно не допускается к полетам без наличия следующих документов:
а) сертификата государственной регистрации;
б) сертификата летной годности;
в) лицензии на пользование бортовой радиостанцией, если судно оснащено радиоаппаратурой;
г) бортового журнала;
д) сертификата на каждого члена экипажа;
е) при перевозке пассажиров – без списка их фамилий, с указанием пунктов отправления и назначения;
ж) при перевозке грузов – без манифеста и исчерпывающей декларации о грузе.
2. Агентство правомочно дополнительно разработать и издать перечень и форму документов, обязательных к хранению на воздушном судне, в соответствии с назначением и целями полетов.
3. Агентство при разработке нормативных требований к воздушному судну, масса конструкции которого не превышает 1 000 килограммов, вправе допустить исключение из вышеуказанного перечня.
4. На государственных и экспериментальных воздушных судах должны храниться документы, предусмотренные нормативными актами, разработанными их владельцами.
Закон Грузии №3185 от 25 мая 2006 года – ССМ I , №17, 30.05.2006 г., ст. 130
Закон Грузии №4597 от 30 марта 2007 года – ССМ I , №11, 10.04.2007 г., ст. 101
Закон Грузии №4217 от 22 февраля 2011 года – веб-страница, 10.03.2011 г.
Статья 27. Опознавательные знаки воздушных судов
1. Гражданскому воздушному судну при внесении его в Государственный реестр присваиваются регистрационный и удостоверяющий национальную принадлежность опознавательные знаки, которые в установленном порядке наносятся на наружную поверхность воздушного судна.
2. Помимо опознавательных знаков, удостоверяющих регистрацию и национальную принадлежность, на воздушном судне могут быть обозначены также символы, эмблемы и надписи в соответствии с условиями, предусмотренными правилами государственной регистрации гражданских воздушных судов Грузии.
3. Порядок нанесения знаков опознавания национальной принадлежности или других знаков на гражданские суда Грузии устанавливает Агентство.
4. Порядок нанесения знаков опознавания национальной принадлежности или других знаков на государственные воздушные суда Грузии устанавливает Министерство обороны Грузии.
Закон Грузии №3185 от 25 мая 2006 года – ССМ I , №17, 30.05.2006 г., ст. 130
Закон Грузии №4597 от 30 марта 2007 года – ССМ I , №11, 10.04.2007 г., ст. 101
Закон Грузии №4217 от 22 февраля 2011 года – веб-страница, 10.03.2011 г.
Статья 28. Позывной радиосигнал
Позывной радиосигнал присваивается воздушному судну Грузии, оборудованному радиосвязью.
Глава V . Авиационный персонал
Статья 29. Состав авиационного персонала
Перечень специальностей состава авиационного персонала определяют соответственно:
а) Агентство – для персонала гражданской авиации;
б) Министерство обороны Грузии – для персонала государственной авиации.
Закон Грузии №3185 от 25 мая 2006 года – ССМ I , №17, 30.05.2006 г., ст. 130
Закон Грузии №4597 от 30 марта 2007 года – ССМ I , №11, 10.04.2007 г., ст. 101
Закон Грузии №4217 от 22 февраля 2011 года – веб-страница, 10.03.2011 г.
Статья 291 . (искл.)
Закон Грузии №5337 от 24 ноября 2011 года – веб-страница, 05.12.2011 г.
Закон Грузии №510 от 29 апреля 2025 года – веб-страница, 01.05.2025 г.
Статья 30. Выдача свидетельства авиационному персоналу
1. Авиационный персонал имеет право выполнять полет или его обслуживание на основании свидетельства (сертификата), выданного или признанного в соответствии с законодательством Грузии.
2. Авиационные правила разрабатывают:
а) в сфере гражданской авиации – Агентство;
б) в сфере государственной авиации – Министерство обороны Грузии.
3. Авиационный персонал при осуществлении деятельности должен иметь при себе свидетельство (сертификат), соответствующее указанным правилам.
Закон Грузии №3185 от 25 мая 2006 года – ССМ I , №17, 30.05.2006 г., ст. 130
Закон Грузии №4597 от 30 марта 2007 года – ССМ I , №11, 10.04.2007 г., ст. 101
Закон Грузии №4217 от 22 февраля 2011 года – веб-страница, 10.03.2011 г.
Статья 31. Подготовка авиационного персонала
Подготовка авиационного персонала осуществляется в учебных заведениях, имеющих соответствующий сертификат.
Закон Грузии №6385 от 5 июня 2012 года – веб-страница, 19.06.2012 г.
Статья 32. Признание свидетельств (сертификатов), выданных авиационному персоналу иностранными государствами
Свидетельства (сертификаты), выданные иностранными государствами авиационному персоналу, могут действовать на территории Грузии при наличии межгосударственного соглашения о взаимопризнании свидетельств (сертификатов) авиационного персонала.
Закон Грузии №3185 от 25 мая 2006 года – ССМ I , №17, 30.05.2006 г., ст. 130
Статья 33. Экипаж воздушного судна
1. Экипаж воздушного судна состоит из командира, лиц летного состава и обслуживающего персонала.
2. Члены экипажа воздушного судна, являющиеся гражданами Грузии, обязаны владеть государственным языком.
3. Экипажу гражданского воздушного судна запрещается выполнять полет при неполном летном составе, кроме особых случаев, обусловленных военным положением.
4. Минимальный состав экипажа воздушного судна определяется на основании руководства по летной эксплуатации воздушного судна конкретного типа.
5. Во время выполнения испытательного полета состав экипажа экспериментального воздушного судна определяют создатели воздушного судна.
Статья 34. Гражданство членов экипажа
1. Члены экипажей государственных и гражданских воздушных судов Грузии должны быть гражданами Грузии. В соответствии с законодательством Грузии допускается исключение из этого правила.
2. Такой порядок действует и при эксплуатации юридическими лицами Грузии воздушных судов иностранных государств.
Статья 35. Командир воздушного судна
1. Командиром воздушного судна является пилот, который при выполнении полета отвечает за управление воздушным судном и его безопасность.
2. Командир воздушного судна должен обладать сертификатом пилота, а также в соответствии с авиационными правилами – подготовкой и опытом, необходимыми для самостоятельного управления воздушным судном конкретного типа и руководства экипажем.
3. Распоряжение командира воздушного судна во время полета обязательно для выполнения всеми находящимися на судне лицами.
4. В случае вынужденной посадки воздушного судна его командир до прибытия представителей соответствующих государственных органов руководит действиями находящихся на судне лиц.
5. Находящееся в составе экипажа лицо, осуществляющее проверку, которое имеет квалификацию пилота-инструктора и занимает место пилота, наделяется полномочиями командира экипажа.
Статья 36. Полномочия командира воздушного судна
1. Полномочия командира гражданского воздушного судна определяются Токийской международной конвенцией «О преступлениях и некоторых других действиях, совершенных на борту воздушных судов» от 14 сентября 1963 года, настоящим Кодексом и нормативными актами Агентства.
2. Командир гражданского воздушного судна при исполнении служебных обязанностей правомочен:
а) принимать окончательное решение о взлете, посадке, а также о прекращении полета и посадке воздушного судна на запасном аэродроме либо за пределами аэродрома;
б) в случае возникновения во время полета явной угрозы для полета принимать решение о сливе топлива, сбросе с воздушного судна багажа, груза и почтовых отправлений;
в) в пределах своей компетенции отдавать приказы в отношении всех лиц, находящихся на борту воздушного судна во время полета;
г) для обеспечения безопасности воздушного судна, находящихся на его борту лиц и имущества, сохранения установленного порядка на борту воздушного судна принимать все необходимые меры, в том числе, применять средства для связывания (пластиковые наручники и другие) в отношении лиц, не подчиняющихся его распоряжениям и своими действиями создающих угрозу воздушному судну, находящимся на его борту лицам или имуществу или нарушающих установленный порядок на борту воздушного судна, высадить этих лиц из воздушного судна при посадке на ближайшем аэродроме и передать их соответствующим органам;
д) менять маршрут полета, пересекать государственную границу и совершать посадку на аэродроме иностранного государства при наличии реальной угрозы посягательства на безопасность полета, жизнь и здоровье людей, вызванной противоправным вмешательством в деятельность гражданской авиации;
е) являться доверенным лицом эксплуатанта воздушного судна, от его имени заключать договоры о выполнении задания с учетом условий соблюдения безопасности полета, сохранности воздушного судна, защиты жизни и здоровья пассажиров;
ж) при выполнении полета в экстремальных условиях в целях обеспечения безопасности жизни людей не соблюдать должным образом правила полета и требования нормативных актов, направляющих действия экипажа;
з) не подчиняться приказам и указаниям наблюдателя по управлению воздушным движением, если сочтет, что их выполнение создает угрозу полету. Командир корабля обязан сообщить об этом наблюдателю по управлению воздушным движением.
3. Права командира государственного воздушного судна определяет Министерство обороны Грузии.
Закон Грузии №4620 от 11 декабря 2015 года – веб-страница, 23.12.2015 г.
Глава VI . Аэродромы и аэропорты
Глава VI . Аэродром, вертодром и аэропорт
Закон Грузии №3115 от 13 июня 2023 года – веб-страница, 30.06.2023 г.
Статья 37. Классификация аэродромов, вертодромов и аэропортов
1. По ведомственному подчинению аэродромы и вертодромы подразделяются на аэродромы и вертодромы гражданской авиации и государственной авиации.
2. В отношении аэродромов и вертодромов гражданской авиации и государственной авиации настоящим Кодексом и изданными на его основании подзаконными нормативными актами осуществляется классификация воздушного пространства и устанавливаются соответствующее воздушное пространство и вид обслуживания воздушного движения.
3. Правительство Грузии присваивает аэропорту/вертодрому статус международного аэропорта/вертодрома.
Закон Грузии №3115 от 13 июня 2023 года – веб-страница, 30.06.2023 г.
Статья 38. Проектирование и строительство аэродрома и вертодрома
1. Территория, необходимая (пригодная) для строительства аэродрома и вертодрома, определяется планом пространственного планирования Грузии, утвержденным в соответствии с законодательством Грузии, а в случае его отсутствия – решением Правительства Грузии.
2. Разрешение на строительство аэродрома/вертодрома на территории, отведенной в соответствии с частью первой настоящей статьи, выдается в порядке, установленном законодательством Грузии, с учетом интересов безопасности полетов.
3. Нормы проектирования и эксплуатации аэродромов гражданской авиации и вертодромов гражданской авиации разрабатывает Агентство, а в случае с аэродромом государственной авиации и вертодромом государственной авиации нормы их проектирования и эксплуатации разрабатывает Министерство обороны Грузии. Указанные нормы утверждаются Правительством Грузии. Закон Грузии №3115 от 13 июня 2023 года – веб-страница, 30.06.2023 г.
Статья 39. Сертификация аэродрома и вертодрома
1. Аэродром гражданской авиации и вертодром гражданской авиации подлежат сертификации.
2. Порядок и условия сертификации аэродрома гражданской авиации и вертодрома гражданской авиации определяются приказом директора Агентства.
3. Аэродром государственной авиации и вертодром государственной авиации, которые используются в гражданских целях, подлежат сертификации в соответствии с порядком сертификации аэродромов гражданской авиации и вертодромов гражданской авиации.
Закон Грузии №3185 от 25 мая 2006 года – ССМ I , №17, 30.05.2006 г., ст. 130
Закон Грузии №4597 от 30 марта 2007 года – ССМ I , №11, 10.04.2007 г., ст. 101
Закон Грузии №4217 от 22 февраля 2011 года – веб-страница, 10.03.2011 г.
Закон Грузии №1038 от 6 сентября 2013 года – веб-страница, 23.09.2013 г.
Закон Грузии №3115 от 13 июня 2023 года – веб-страница, 30.06.2023 г.
Статья 40. Регистрация и учет аэродромов, вертодромов и взлетно-посадочных площадок
1. Агентство ведет Реестр сертифицированных аэродромов, сертифицированных вертодромов и зарегистрированных взлетно-посадочных площадок.
2. Министерство обороны Грузии осуществляет регистрацию и учет аэродромов государственной авиации и вертодромов государственной авиации.
3. Агентство утверждает правила сертификации, регистрации и учета аэродромов гражданской авиации, вертодромов гражданской авиации и взлетно-посадочных площадок.
4. Министерство обороны Грузии утверждает правила регистрации и учета аэродромов государственной авиации и вертодромов государственной авиации.
Закон Грузии №3185 от 25 мая 2006 года – ССМ I , №17, 30.05.2006 г., ст. 130
Закон Грузии №4597 от 30 марта 2007 года – ССМ I , №11, 10.04.2007 г., ст. 101
Закон Грузии №4217 от 22 февраля 2011 года – веб-страница, 10.03.2011 г.
Закон Грузии №3115 от 13 июня 2023 года – веб-страница, 30.06.2023 г.
Статья 41. Защитное пространство аэродрома/вертодрома
1. Защитное пространство аэродрома гражданской авиации и вертодрома гражданской авиации Агентство устанавливает в процессе соответствующей сертификации и сообщает об этом надлежащему муниципалитету.
2. Защитное пространство аэродрома государственной авиации и вертодрома государственной авиации устанавливает Министерство обороны Грузии.
3. В целях обеспечения безопасности полетов высота зданий и сооружений и особенности эксплуатации других объектов, расположенных в защитном пространстве аэродрома гражданской авиации и вертодрома гражданской авиации, а также в защитном пространстве аэродрома государственной авиации и вертодрома государственной авиации, определяются постановлением, предусмотренным частью 6 настоящей статьи.
4. На здания и сооружения, расположенные в защитном пространстве аэродрома гражданской авиации и вертодрома гражданской авиации, выдается соответствующее разрешение по согласованию с Агентством, а на здания и сооружения, расположенные в защитном пространстве аэродрома государственной авиации и вертодрома государственной авиации, – по согласованию с Министерством обороны Грузии.
5. Вопросы экспроприации для общественных нужд, необходимых для целей настоящей статьи, регулируются законодательством Грузии.
6. Порядок установления защитного пространства аэродромов и вертодромов и ограничения строительства в указанном пространстве зданий, сооружений, других объектов, создающих авиационные препятствия, а также порядок их эксплуатации и использования утверждается постановлением Правительства Грузии.
Закон Грузии №3185 от 25 мая 2006 года – ССМ I , №17, 30.05.2006 г., ст. 130
Закон Грузии №4620 от 11 декабря 2015 года – веб-страница, 23.12.2015 г.
Закон Грузии №3115 от 13 июня 2023 года – веб-страница, 30.06.2023 г.
Статья 42. Маркировка зданий и сооружений
1. Идентификацию объекта как авиационное препятствие в порядке, установленном законодательством Грузии, осуществляет Агентство, а в защитном пространстве аэродрома государственной авиации и вертодрома государственной авиации – Министерство обороны Грузии.
2. При осуществлении планового строительства/реконструкции объекта, идентифицированного как авиационное препятствие, в соответствии с законодательством Грузии обязательство по маркировке зданий и сооружений предусматривается правомочным органом, выдающим надлежащее разрешение на строительство, в разрешительных условиях.
3. Маркировку объекта, идентифицированного как авиационное препятствие, и содержание соответствующего знака обеспечивает владелец указанного объекта.
4. В защитном пространстве аэродрома/вертодрома запрещается размещение знаков, сходных со знаками аэродрома, и устройств, сходных с оборудованием аэродрома, а также использование средств с лазерным излучением, которые могут вызвать дезориентацию пилота или препятствовать безопасному выполнению полетов.
5. Правительство Грузии принимает Постановление об утверждении Порядка маркировки зданий и сооружений, создающих авиационные препятствия.
Закон Грузии №4620 от 11 декабря 2015 года – веб-страница, 23.12.2015 г.
Закон Грузии №3115 от 13 июня 2023 года – веб-страница, 30.06.2023 г.
Статья 43. Связь аэропорта с ближайшими городами и другими населенными пунктами
1. Аэропорт должен иметь с ближайшими городами и другими населенными пунктами транспортное сообщение и коммуникационные средства связи.
2. Соответствующие государственные органы обеспечивают благоустройство подъездных дорог к аэропорту и беспрепятственное движение транспорта по ним. Закон Грузии №3115 от 13 июня 2023 года – веб-страница, 30.06.2023 г.
Статья 431. Регулирование движения транспортных средств и пешеходов на территории гражданских аэродромов Грузии
1. Правила движения транспортных средств и пешеходов на территории гражданских аэродромов Грузии утверждаются нормативным актом Агентства.
2. Любые лица, передвигающиеся на территории гражданских аэродромов Грузии на транспортных средствах, обязаны соблюдать правила движения, установленные лицами, осуществляющими эксплуатацию этих аэродромов.
Закон Грузии №1818 от 22 декабря 2017 года – веб-страница, 11.01.2018 г.
Раздел III . Основания полетов воздушных судов
Глава VII . Полеты воздушных судов
Статья 44. Правила полетов
1. Полеты воздушных судов в воздушном пространстве Грузии (кроме зон, предусмотренных подпунктами «ж»–«и» части 2 статьи 16 настоящего Кодекса) выполняются в соответствии с установленными Агентством правилами полетов, которые включают в себя план полетов, правила полетов по приборам и визуальных полетов, преимущественное право полета и другие вопросы, связанные с выполнением полетов.
2. Полеты воздушных судов в зонах ограничений полетов, опасных для полетов зонах и других временных зонах, предназначенных для полетов, выполняются в порядке, установленном законодательством Грузии, с соблюдением правил безопасности полетов гражданских воздушных судов.
3. В воздушном пространстве над открытым морем, где обслуживание воздушного движения обеспечивает Грузия, полеты гражданских воздушных судов, без исключений, выполняются с соблюдением требований приложения №2 к Чикагской конвенции «О международной гражданский авиации» от 1944 года.
Закон Грузии №3185 от 25 мая 2006 года – ССМ I , №17, 30.05.2006 г., ст. 130
Закон Грузии №4597 от 30 марта 2007 года – ССМ I , №11, 10.04.2007 г., ст. 101
Закон Грузии №4217 от 22 февраля 2011 года – веб-страница, 10.03.2011 г.
Закон Грузии №1818 от 22 декабря 2017 года – веб-страница, 11.01.2018 г.
Статья 45. Допуск воздушных судов к полетам в воздушном пространстве Грузии
К полетам в воздушном пространстве Грузии допускается надлежащим образом подготовленное воздушное судно, имеющее государственные регистрационные и опознавательные знаки, на борту которого хранится вся необходимая документация, установленная органами надзора и регулирования авиационной деятельности. Указанные органы могут допустить исключения из данного порядка для экспериментальных воздушных судов и судов, не нуждающихся в государственной регистрации.
Закон Грузии №3185 от 25 мая 2006 года – ССМ I , №17, 30.05.2006 г., ст. 130
Статья 46. План полета, контролируемое разрешение, задание на полет
1. Полеты воздушных судов в воздушном пространстве Грузии выполняются на основании планов полетов, по контролируемым разрешениям. Контролируемое разрешение является указанием, выданным воздушному судну органом, осуществляющим контролируемое обслуживание воздушного движения, которым устанавливаются условия действия воздушного судна. Полеты государственных воздушных судов выполняются с согласия соответствующей службы Министерства обороны Грузии.
2. Планы полетов представляются предприятиям аэронавигационного обслуживания.
3. Основной документ, определяющий цель, задачу и маршрут полета, – это задание на полет, подписанное уполномоченным должностным лицом.
Закон Грузии №3185 от 25 мая 2006 года – ССМ I , №17, 30.05.2006 г., ст. 130
Закон Грузии №4597 от 30 марта 2007 года – ССМ I , №11, 10.04.2007 г., ст. 101
Закон Грузии №850 от 23 декабря 2008 года – ССМ I , №40, 29.12.2008 г., ст. 276
Закон Грузии №3749 от 26 октября 2010 года – ССМ I , №62, 05.11.2010 г., ст. 389
Закон Грузии №4217 от 22 февраля 2011 года – веб-страница, 10.03.2011 г.
Закон Грузии №1818 от 22 декабря 2017 года – веб-страница, 11.01.2018 г.
Статья 47. Уменьшение отрицательного влияния воздушных судов на окружающую среду во время полетов
1. Право использования воздушного пространства Грузии предоставляется гражданским воздушным судам, которые отвечают предусмотренным законодательством Грузии условиям в отношении шума и выбросов от двигателей в окружающую среду.
2. Владельцы аэродромов, эксплуатанты, экипажи воздушных судов обязаны при эксплуатации воздушных судов на поверхности земли и в воздушном пространстве снижать до минимума шумы, производимые судном.
3. Соответствующие органы правомочны требовать от владельцев аэропортов введения ограничений полетов на минимальных высотах и в определенные отрезки времени суток на этапах взлета и посадки воздушного судна, а также изменения маршрута полета.
4. Полеты воздушных судов в воздушном пространстве Грузии со сверхзвуковой скоростью допускаются только на высотах, исключающих их вредное влияние на окружающую среду. Преодоление звукового барьера гражданскими воздушными судами в воздушном пространстве Грузии запрещается.
Закон Грузии №3185 от 25 мая 2006 года – ССМ I , №17, 30.05.2006 г., ст. 130
Статья 48. Полеты над населенными пунктами. Демонстрационные полеты
1. Полеты над населенными пунктами допускаются только на высотах, позволяющих в случае выхода судна из строя обеспечить его посадку за пределами этих пунктов. Исключением из этого правила являются случаи, когда расположение взлетно-посадочной полосы аэродрома не позволяет воздушному судну производить взлет и заход на посадку без пролета над населенным пунктом.
2. Демонстрационный полет (авиашоу) – это полет, выполняемый перед зрителями (аудиторией) и предназначенный для демонстрирования характеристик, возможностей воздушного судна или (и) летного мастерства либо зрелища.
3. Не разрешается выполнение демонстрационных полетов без согласия Агентства. Указанное согласие выдается на основании предварительного согласования с Министерством обороны Грузии. Министерство обороны Грузии выдает предварительное согласие с учетом интересов обороноспособности страны, на основании обращения лица, желающего выполнить демонстрационный полет.
4. До выдачи согласия, предусмотренного частью 3 настоящей статьи, Агентство предоставляет информацию о выполнении демонстрационного полета соответствующему муниципалитету.
Закон Грузии №3185 от 25 мая 2006 года – ССМ I , №17, 30.05.2006 г., ст. 130
Закон Грузии №4597 от 30 марта 2007 года – ССМ I , №11, 10.04.2007 г., ст. 101
Закон Грузии №4217 от 22 февраля 2011 года – веб-страница, 10.03.2011 г.
Закон Грузии №2522 от 13 июня 2018 года – веб-страница, 27.06.2018 г.
Закон Грузии №6996 от 15 июля 2020 года – веб-страница, 28.07.2020 г.
Статья 49. Нарушение правил полета, перехват воздушного судна
1. В случае нарушения правил использования воздушного пространства Грузии командир воздушного судна обязан сразу после получения соответствующего указания органа обслуживания воздушного движения обеспечить его посадку в указанном месте. В случае неисполнения этого указания может возникнуть необходимость перехвата воздушного судна (принудительная посадка воздушного судна).
2. Перехват воздушного судна в воздушном пространстве Грузии осуществляется только в крайних случаях, с учетом требований статьи 3 bis Чикагской конвенции «О международной гражданской авиации» от 1944 года.
3. Порядок перехвата воздушного судна разрабатывают Министерство обороны Грузии и Агентство и утверждает Правительство Грузии.
Закон Грузии №1818 от 22 декабря 2017 года – веб-страница, 11.01.2018 г.
Статья 50. Осуществление авиационной радиосвязи и использование фразеологии во время полета и обслуживания воздушного движения
1. Экипаж воздушного судна, оснащенного оборудованием радиосвязи, а если экипаж состоит из одного лица – пилот обязаны обеспечивать непрерывное прослушивание эфира и радиосвязь с органом обслуживания воздушного движения на установленных авиационных частотах радиосвязи.
2. Порядок осуществления авиационной радиосвязи и использования фразеологии разрабатывают Министерство обороны Грузии и Агентство и утверждает Правительство Грузии.
3. В воздушном пространстве Грузии (кроме зон, предусмотренных подпунктами «ж»–«и» части 2 статьи 16 настоящего Кодекса, а также кроме случая, предусмотренного частью 4 настоящей статьи) радиосвязь между органом обслуживания воздушного движения и экипажем воздушного судна осуществляется на рабочем языке ICAO – английском языке.
4. В случае нахождения воздушного судна в аварийной ситуации, при наличии угрозы жизни и здоровью людей, для обеспечения безопасности жизни пассажиров и сохранности их имущества, в виде исключения, радиосвязь может быть установлена на грузинском или другом рабочем языке ICAO при условии, что этим языком владеют лица, обслуживающие воздушное движение, осуществляющие радиосвязь, – пилот и лицо, осуществляющее контроль и управление воздушным движением.
Закон Грузии №3185 от 25 мая 2006 года – ССМ I , №17, 30.05.2006 г., ст. 130
Закон Грузии №1818 от 22 декабря 2017 года – веб-страница, 11.01.2018 г.
Статья 51. Нормы рабочего времени и времени полета
1. Нормы рабочего времени и времени полета в гражданской авиации определяются администрацией авиапредприятий согласно соответствующим нормативным актам Агентства и трудовому законодательству Грузии, по согласованию с руководством летных подразделений и летным составом.
2. Запрещается превышение рабочего времени и времени полета, установленного соответствующими нормативными актами Агентства и трудовым законодательством Грузии.
3. Нормы рабочего времени и времени полета в государственной авиации определяются Министерством обороны Грузии.
Закон Грузии №6385 от 5 июня 2012 года – веб-страница, 19.06.2012 г.
Глава VIII . Международные полеты
Статья 52. Международные полеты
1. Регулярное международное сообщение (перевозки) гражданских воздушных судов, во время которых они пересекают Государственную границу Грузии, выполняются на основании требований международных договоров Грузии и статьи 6 Чикагской конвенции «О международной гражданской авиации» от 1944 года («Регулярное воздушное сообщение»). «Порядок присвоения (назначения) статуса регулярного международного воздушного перевозчика зарегистрированному в Грузии авиаперевозчику для осуществления регулярного международного воздушного сообщения, распределения частот полетов между назначенными авиаперевозчиками и признания авиаперевозчиков, назначенных иностранными государствами» устанавливает Правительство Грузии.
2. Порядок выдачи разрешения на выполнение нерегулярных международных воздушных перевозок на территории Грузии определяется постановлением Правительства Грузии.
3. В случае обращения иностранного государства по дипломатическим каналам, Порядок предоставления полномочий на осуществление полетов в воздушном пространстве Грузии разрабатывает Министерство иностранных дел Грузии и утверждает Правительство Грузии.
Закон Грузии №3185 от 25 мая 2006 года – ССМ I , №17, 30.05.2006 г., ст. 130
Закон Грузии №4597 от 30 марта 2007 года – ССМ I , №11, 10.04.2007 г., ст. 101
Закон Грузии №2177 от 1 декабря 2009 года – ССМ I , №42, 10.12.2009 г., ст. 309
Закон Грузии №4217 от 22 февраля 2011 года – веб-страница, 10.03.2011 г.
Закон Грузии №1038 от 6 сентября 2013 года – веб-страница, 23.09.2013 г.
Закон Грузии №1818 от 22 декабря 2017 года – веб-страница, 11.01.2018 г.
Закон Грузии №510 от 29 апреля 2025 года – веб-страница, 01.05.2025 г.
Статья 53. Осуществление таможенных формальностей, применение паспортных и других правил
На воздушные суда, их экипажи и находящихся на борту воздушного судна пассажиров (в том числе, на их имущество), прибывающих в Грузию или отбывающих из Грузии (в том числе, следующих транзитом через территорию Грузии), распространяются паспортные, санитарные, карантинные правила Грузии, правила, связанные с въездом и выездом, ввозом и вывозом имущества, транзитным сообщением по территории Грузии, правила, установленные Налоговым кодексом Грузии, правила, установленные Таможенным кодексом Грузии, и другие правила Грузии.
Закон Грузии №3806 от 12 ноября 2010 года – ССМ I , №66, 03.12.2010 г., ст. 414
Закон Грузии №5963 от 27 марта 2012 года – веб-страница, 12.04.2012 г.
Закон Грузии №4928 от 28 июня 2019 года – веб-страница, 04.07.2019 г.
Статья 54. Выполнение международных полетов
Воздушные суда и авиационный персонал имеют право выполнять международные полеты и осуществлять их обслуживание на основании соответствующего разрешения (сертификата, свидетельства), выданного Агентством.
Закон Грузии №3185 от 25 мая 2006 года – ССМ I , №17, 30.05.2006 г., ст. 130
Закон Грузии №4597 от 30 марта 2007 года – ССМ I , №11, 10.04.2007 г., ст. 101
Закон Грузии №4217 от 22 февраля 2011 года – веб-страница, 10.03.2011 г.
Закон Грузии №3115 от 13 июня 2023 года – веб-страница, 30.06.2023 г.
Статья 55. Признание судовых документов гражданских воздушных судов иностранного государства на территории Грузии
1. Находящиеся на борту иностранного гражданского воздушного судна документы действительны на территории Грузии, если они соответствуют нормам, установленным Международной организацией гражданской авиации.
2. При совершении посадки гражданского воздушного судна иностранного государства на территории Грузии документы, указанные в пункте первом настоящей статьи, проверяются Агентством.
3. Агентство в соответствии с соглашением, оформленным между другими государствами – участниками Чикагской конвенции «О международной гражданской авиации» от 1944 года в рамках статьи 83 bis этой Конвенции обеспечивает признание выданных государством эксплуатанту воздушного судна свидетельств авиаспециалиста, о летной пригодности воздушного судна или (и) о радиостанции.
Закон Грузии №3185 от 25 мая 2006 года – ССМ I , №17, 30.05.2006 г., ст. 130
Закон Грузии №4597 от 30 марта 2007 года – ССМ I , №11, 10.04.2007 г., ст. 101
Закон Грузии №4217 от 22 февраля 2011 года – веб-страница, 10.03.2011 г.
Закон Грузии №822 от 12 июля 2013 года – веб-страница, 06.08.2013 г.
Глава IX . Сертификация и лицензирование
Статья 56. Сертификация в гражданской авиации
1. Эксплуатанты воздушных судов, осуществляющие коммерческие воздушные перевозки, предприятия по сохранению летной годности, аэродромы, вертодромы, предприятия аэронавигационных услуг (кроме поисково-спасательных услуг), гражданские авиационные образовательные учреждения, центры авиационной медицины, эксперты авиационной медицины, топливно-заправочные предприятия воздушных судов и их технический персонал, соответствующее наземное и авиационное оборудование, авиационный персонал, предприятия бортового питания, те юридические лица и физические лица, деятельность которых непосредственно связана с обеспечением безопасности полетов и авиационной безопасности, воздушные суда и их двигатели подлежат сертификации. Указанный сертификат удостоверяет соответствие требованиям безопасности полетов и авиационной безопасности.
2. Правила сертификации в гражданской авиации устанавливает и сертификацию осуществляет Агентство в соответствии с Чикагской конвенцией «О международной гражданской авиации» от 1944 года, приложениями к ней и законодательством Грузии.
3. (искл. – 22.12.2017, №1818).
Закон Грузии №3185 от 25 мая 2006 года – ССМ I , №17, 30.05.2006 г., ст. 130
Закон Грузии №4597 от 30 марта 2007 года – ССМ I , №11, 10.04.2007 г., ст. 101
Закон Грузии №4217 от 22 февраля 2011 года – веб-страница, 10.03.2011 г.
Закон Грузии №6385 от 5 июня 2012 года – веб-страница, 19.06.2012 г.
Закон Грузии №822 от 12 июля 2013 года – веб-страница, 06.08.2013 г.
Закон Грузии №4620 от 11 декабря 2015 года – веб-страница, 23.12.2015 г.
Закон Грузии №1818 от 22 декабря 2017 года – веб-страница, 11.01.2018 г.
Закон Грузии №3115 от 13 июня 2023 года – веб-страница, 30.06.2023 г.
Закон Грузии №3269 от 15 июня 2023 года – веб-страница, 04.07.2023 г.
Закон Грузии №510 от 29 апреля 2025 года – веб-страница, 01.05.2025 г.
Статья 57. Приостановление действия, замена или отмена сертификата либо ограничение прав, предоставляемых сертификатом
1. Агентство правомочно проверять и с учетом государственных интересов и требований к безопасности полетов/авиационной безопасности приостанавливать действие сертификата, заменять или отменять сертификат либо ограничивать права, предоставленные сертификатом, в соответствии с нормативными актами Агентства.
2. Это решение может быть обжаловано владельцем сертификата в соответствии с законодательством Грузии.
Закон Грузии №3185 от 25 мая 2006 года – ССМ I , №17, 30.05.2006 г., ст. 130
Закон Грузии №4597 от 30 марта 2007 года – ССМ I , №11, 10.04.2007 г., ст. 101
Закон Грузии №4217 от 22 февраля 2011 года – веб-страница, 10.03.2011 г.
Закон Грузии №4620 от 11 декабря 2015 года – веб-страница, 23.12.2015 г.
Статья 58. Нарушение предусмотренных сертификатом требований
1. Нарушением предусмотренных сертификатом требований считается:
а) если физическое лицо при осуществлении авиационной деятельности работает без надлежащего сертификата;
б) если юридическое лицо или физическое лицо использует гражданское воздушное судно, не имеющее сертификата летной годности, или нарушает условия, определенные указанным сертификатом;
в) если юридическое лицо или физическое лицо допускает к обслуживанию, эксплуатации воздушного судна или коммерческой деятельности авиаработника, не имеющего надлежащего сертификата;
г) если юридическое лицо или физическое лицо осуществляет перевозки без надлежащего сертификата или нарушает условия, предусмотренные этим сертификатом;
д) если юридическое лицо или физическое лицо использует воздушное судно для коммерческих целей с нарушением требований сертификата или других норм, предусмотренных настоящим Кодексом;
е) если авиационное предприятие – владелец сертификата не соблюдает каких-либо условий или ограничений, предусмотренных сертификатом;
ж) если юридическое лицо или физическое лицо без сертификата либо с нарушением определенных сертификатом норм и условий осуществляет эксплуатацию аэропорта, обслуживающего перевозчика;
з) если юридическое лицо или физическое лицо, владеющее соответствующим сертификатом, продает или предлагает для продажи авиационное топливо или горюче-смазочные средства, качество которых не соответствует установленным в Грузии стандартам;
и) если юридическое лицо или физическое лицо для получения сертификата предоставляет Агентству недостоверную информацию.
Закон Грузии №3185 от 25 мая 2006 года – ССМ I , №17, 30.05.2006 г., ст. 130
Закон Грузии №4597 от 30 марта 2007 года – ССМ I , №11, 10.04.2007 г., ст. 101
Закон Грузии №4217 от 22 февраля 2011 года – веб-страница, 10.03.2011 г.
Статья 581. Коммерческие воздушные перевозки
1. Эксплуатант воздушного судна, зарегистрированного в Грузии, правомочен осуществлять в коммерческих целях воздушную перевозку пассажиров, багажа, грузов или (и) почты при наличии у него свидетельства об осуществлении воздушных перевозок.
11. Для целей настоящей статьи коммерческая воздушная перевозка включает в себя осуществление зарегистрированным в Грузии эксплуатантом воздушного судна воздушной перевозки пассажиров, багажа, грузов или (и) почты в коммерческих целях, в том числе, передачу воздушного судна с экипажем в аренду другому эксплуатанту.
2. Свидетельство об осуществлении воздушных перевозок выдается в порядке, установленном законодательством Грузии, юридическим лицам, зарегистрированным в Грузии, основным местом деятельности которых является Грузия и в которых гражданин/граждане Грузии или (и) Грузинское государство или (и) учрежденное в Грузии юридическое лицо (учредителем/учредителями которого или (и) прямым либо косвенным владельцем/владельцами более 50 процентов доли с правом голоса или акций которого является/являются гражданин/граждане Грузии, Грузинское государство или (и) самоуправляющаяся единица/самоуправляющиеся единицы) с правом собственности владеет/владеют более 50 процентами доли с правом голоса или акций, при этом:
а) их главной деятельностью являются коммерческие воздушные перевозки, осуществляемые ими отдельно или комбинированно – вместе с коммерческой эксплуатацией воздушного судна иного вида или его ремонтом и техническим обслуживанием;
б) у них имеется действующий сертификат эксплуатанта, выданный Агентством;
в) они располагают достаточными финансовыми ресурсами для выполнения имеющихся и потенциальных финансовых обязательств авиакомпании в течение 2 лет после начала эксплуатации воздушного судна без учета дохода, полученного от эксплуатации в течение первых 3 месяцев;
г) у руководящего лица, принимающего решение, нет плохой деловой репутации, подразумевающей судимость за совершение тяжкого, особо тяжкого или экономического преступления либо деяния, вызвавшего неплатежеспособность управляемого им предприятия в период его нахождения в должности.
3. Постоянный надзор за соответствием деятельности владельца свидетельства об осуществлении воздушных перевозок требованиям части 2 настоящей статьи осуществляет Агентство, которое правомочно требовать от авиапредприятия предоставления надлежащей информации.
4. Настоящая статья не распространяется на авиапредприятие, осуществляющее воздушные перевозки сверхлегким воздушным судном или летательным аппаратом без двигателя либо осуществляющее учебные и локальные полеты.
5. Порядок выдачи свидетельства об осуществлении воздушных перевозок в соответствии с условиями, определенными настоящей статьей, утверждает Агентство.
Закон Грузии №4620 от 11 декабря 2015 года – веб-страница, 23.12.2015 г.
Закон Грузии №4336 от 22 февраля 2019 года – веб-страница, 04.03.2019 г.
Закон Грузии №6358 от 23 июня 2020 года – веб-страница, 29.06.2020 г.
Статья 59. Разрешение на авиационную деятельность
1. Нерегулярные международные воздушные перевозки, а также специализированная эксплуатация (авиационные работы) осуществляются эксплуатантом гражданского воздушного судна, зарегистрированного в другой стране, в пределах территории Грузии соответственно на основании выданного Агентством разрешения на нерегулярные международные воздушные перевозки или разрешения на осуществление специализированной эксплуатации (на выполнение авиационных работ).
2. (искл. – 11.12.2015, №4620).
3. Агентство выдает:
а) разрешение на нерегулярные международные воздушные перевозки;
б) разрешение на производство авиационных работ.
4. Агентство выдает разрешения в соответствии с Законом Грузии «О лицензиях и разрешениях».
Закон Грузии №3185 от 25 мая 2006 года – ССМ I , №17, 30.05.2006 г., ст. 130
Закон Грузии №4597 от 30 марта 2007 года – ССМ I , №11, 10.04.2007 г., ст. 101
Закон Грузии №2177 от 1 декабря 2009 года – ССМ I , №42, 10.12.2009 г., ст. 309
Закон Грузии №4217 от 22 февраля 2011 года – веб-страница, 10.03.2011 г.
Закон Грузии №4620 от 11 декабря 2015 года – веб-страница, 23.12.2015 г.
Закон Грузии №3269 от 15 июня 2023 года – веб-страница, 04.07.2023 г.
Статья 60. Возмещение расходов, связанных с лицензированием и сертификацией
Расходы, связанные с лицензированием и сертификацией, возмещаются юридическими лицами и физическими лицами, заинтересованными в получении лицензии и сертификата.
Раздел IV . Воздушные перевозки и авиационные работы
Глава X . Условия воздушных перевозок
Статья 61. (искл.)
Закон Грузии №3185 от 25 мая 2006 года – ССМ I , №17, 30.05.2006 г., ст. 130
Статья 62. (искл.)
Закон Грузии №3185 от 25 мая 2006 года – ССМ I , №17, 30.05.2006 г., ст. 130
Закон Грузии №510 от 29 апреля 2025 года – веб-страница, 01.05.2025 г.
Статья 63. Договор воздушной перевозки
1. По договору перевозки пассажира перевозчик обязуется перевезти пассажира в пункт назначения, а при сдаче пассажиром багажа – доставить багаж в пункт назначения и передать его уполномоченному на то лицу. Пассажир обязуется уплатить установленную за перевозку плату, а в случае сдачи багажа – и стоимость его перевозки.
2. По договору перевозки груза перевозчик обязуется доставить вверенный ему отправителем груз в пункт назначения и передать его уполномоченному на то лицу, а отправитель обязуется уплатить установленную за перевозку груза плату.
Статья 64. (искл.)
Закон Грузии №510 от 29 апреля 2025 года – веб-страница, 01.05.2025 г.
Статья 65. (искл.)
Закон Грузии №2177 от 1 декабря 2009 года – ССМ I , №42, 10.12.2009 г., ст. 309
Закон Грузии №510 от 29 апреля 2025 года – веб-страница, 01.05.2025 г.
Статья 66. Транспортные документы
Договор перевозки пассажиров, багажа, грузов и почтовых отправлений удостоверяется соответственно: билетом, багажной, грузовой или почтовой накладными. Основные требования к форме и содержанию этих документов устанавливаются Агентством на основании образцов и стандартов, предусмотренных международными договорами и соглашениями Грузии.
Закон Грузии №3185 от 25 мая 2006 года – ССМ I , №17, 30.05.2006 г., ст. 130
Закон Грузии №4597 от 30 марта 2007 года – ССМ I , №11, 10.04.2007 г., ст. 101
Закон Грузии №4217 от 22 февраля 2011 года – веб-страница, 10.03.2011 г.
Статья 67. Прекращение (расторжение) договора воздушной перевозки по инициативе перевозчика
Перевозчик помимо случаев, предусмотренных Гражданским кодексом Грузии, правомочен прекратить (расторгнуть) договор перевозки, если это необходимо:
1) для обеспечения безопасности полетов;
2) для предотвращения нарушения требований законодательных нормативных актов государства вылета, назначения или пролета.
Статья 68. Прекращение договора воздушной перевозки по инициативе пассажира
1. Пассажир вправе отказаться от полета и получить обратно уплаченную за перевозку сумму в случае уведомления перевозчика об этом в установленные соответствующими правилами сроки.
2. (искл. – 29.04.2025, №510).
Закон Грузии №510 от 29 апреля 2025 года – веб-страница, 01.05.2025 г.
Статья 69. Получение груза в пункте назначения
1. Перевозчик обязан в письменной форме уведомить получателя о доставке груза.
2. Получатель обязан получить и вывезти груз. Он вправе отказаться от приема поврежденного или испорченного груза, если будет установлено, что его частичное или полное использование по назначению невозможно.
Статья 70. Неполучение или получение груза получателем с опозданием
1. Если получатель не востребовал прибывший в его адрес груз в установленный правилами перевозки срок или отказался от его приема, перевозчик правомочен уведомить об этом отправителя и сохранить груз за счет и под ответственность отправителя.
2. Если получатель в установленные законодательством сроки не получит прибывший в его адрес груз, а отправитель не распорядится им, груз подлежит реализации в установленном порядке.
3. Досмотр и оформление указанного груза осуществляются юридическим лицом публичного права, входящим в сферу управления Министерства финансов Грузии, – Службой доходов в порядке, установленном законодательством Грузии.
Закон Грузии №3806 от 12 ноября 2010 года – ССМ I , №66, 03.12.2010 г., ст. 414
Статья 71. Перевозка опасных грузов
Перечень взрывчатых веществ, оружия, боеприпасов, отравляющих, легковоспламеняющихся, радиоактивных и других опасных веществ и предметов, а также порядок их перевозки определяются Агентством в соответствии с требованиями Чикагской конвенции «О международной гражданской авиации» от 1944 года. Агентство на основании приложения №18 к указанной Конвенции («Безопасная перевозка опасных грузов по воздуху») также освобождает опасные грузы от запрета на перевозку гражданскими воздушными судами.
Закон Грузии №3185 от 25 мая 2006 года – ССМ I , №17, 30.05.2006 г., ст. 130
Закон Грузии №4597 от 30 марта 2007 года – ССМ I , №11, 10.04.2007 г., ст. 101
Закон Грузии №4217 от 22 февраля 2011 года – веб-страница, 10.03.2011 г.
Статья 711. Обязательство по предоставлению данных о пассажирах
Воздушные перевозчики, определенные постановлением Правительства Грузии, обязаны предоставлять юридическому лицу публичного права, входящему в сферу управления Службы государственной безопасности Грузии, – Оперативно-техническому агентству Грузии предварительные данные о пассажирах и данные, касающиеся записей фамилий и имен пассажиров. Список указанных данных, порядок и условия их предоставления, обработки, хранения, выдачи, деперсонализации и уничтожения определяются постановлением Правительства Грузии.
Закон Грузии №1678 от 7 декабря 2017 года – веб-страница, 14.12.2017 г.
Глава XI . Авиационные работы
Статья 72. Специализированная эксплуатация (авиационные работы) и порядок ее (их) осуществления
1. Специализированная эксплуатация (авиационные работы) может осуществляться как в личных целях эксплуатанта воздушного судна, так и на основании требования заказчика, в коммерческих целях.
2. Специализированная эксплуатация (авиационные работы) осуществляется эксплуатантом воздушного судна, зарегистрированного в Грузии, на основании декларации или авторизации, а эксплуатантом воздушного судна, зарегистрированного в другой стране, – на основании соответствующего разрешения.
3. Обязательные требования к специализированной авиации (авиационным работам) устанавливаются Агентством.
4. Если соответствующими государственными органами Грузии установлены условия, при которых специализированная эксплуатация (авиационные работы) ограничивается или запрещается ввиду состояния экологии или особого режима, установленного для людей и транспортных средств на определенной территории, обязательство по согласованию осуществления специализированной эксплуатации (авиационных работ) с указанными органами возлагается на эксплуатанта воздушного судна.
Закон Грузии №3185 от 25 мая 2006 года – ССМ I , №17, 30.05.2006 г., ст. 130
Закон Грузии №4597 от 30 марта 2007 года – ССМ I , №11, 10.04.2007 г., ст. 101
Закон Грузии №4217 от 22 февраля 2011 года – веб-страница, 10.03.2011 г.
Закон Грузии №3269 от 15 июня 2023 года – веб-страница, 04.07.2023 г.
Статья 73. (искл.)
Закон Грузии №3115 от 13 июня 2023 года – веб-страница, 30.06.2023 г.
Закон Грузии №3269 от 15 июня 2023 года – веб-страница, 04.07.2023 г.
Статья 74. (искл.)
Закон Грузии №3269 от 15 июня 2023 года – веб-страница, 04.07.2023 г.
Глава XII . Имущественная ответственность при выполнении воздушных перевозок и авиационных работ
Статья 75. Общие условия имущественной ответственности владельца свидетельства об осуществлении воздушных перевозок
1. При осуществлении международных и внутренних перевозок обязанности владельца свидетельства об осуществлении воздушных перевозок определяются в соответствии с Монреальской конвенцией «Об унификации некоторых правил международных воздушных перевозок» от 28 мая 1999 года, другими международными договорами Грузии, настоящим Кодексом, Гражданским кодексом Грузии и нормативными актами Агентства.
2. В случае смерти/телесного повреждения пассажира, задержки перевозки пассажиров или (и) грузов, утери, повреждения или уничтожения багажа обязательства владельца свидетельства об осуществлении воздушных перевозок определяются нормативным актом Агентства.
3. Воздушные перевозчики освобождаются от исполнения соответствующих обязанностей, если причиной их неисполнения или ненадлежащего исполнения являются обстоятельства, вызванные действием непреодолимой силы.
Закон Грузии №4620 от 11 декабря 2015 года – веб-страница, 23.12.2015 г.
Статья 76. Ответственность за повреждение здоровья члена экипажа
1. Если при выполнении задания на полет член экипажа воздушного судна Грузии получил увечье или иное повреждение здоровья, соответствующий перевозчик обязан возместить этому лицу (пострадавшему) доходы (за вычетом социального пакета, назначенного ему на основании установления статуса ограничения возможностей вследствие данного случая в соответствии с законодательством Грузии), недополученные им в результате потери или снижения трудоспособности, если данный перевозчик не сможет доказать, что получение увечья или иное повреждение здоровья указанного лица (пострадавшего) было вызвано неправомерным деянием самого указанного лица (пострадавшего).
2. В случае смерти члена экипажа воздушного судна Грузии при выполнении задания на полет нетрудоспособным лицам, находившимся на его иждивении, или лицам, имевшим ко дню его смерти право на получение от него содержания, а также ребенку умершего, родившемуся после его смерти, возмещается та часть дохода пострадавшего, которую они получали или имели право получать на содержание при его жизни.
3. Нормы настоящей статьи распространяются также на воздушное судно иностранного государства, эксплуатируемое эксплуатантом Грузии на арендных (лизинговых) или иных правовых основаниях.
Закон Грузии №846 от 26 июня 2025 года – веб-страница, 03.07.2025 г.
Статья 77. (искл.)
Закон Грузии №4620 от 11 декабря 2015 года – веб-страница, 23.12.2015 г.
Статья 78. (искл.)
Закон Грузии №4620 от 11 декабря 2015 года – веб-страница, 23.12.2015 г.
Статья 79. Ответственность перевозчика в случае полной или частичной утраты, повреждения либо перевозки почтовых отправлений с опозданием по причине, исходящей от него
В случае полной или частичной утраты, повреждения либо перевозки с опозданием почтовых отправлений по вине перевозчика он несет ответственность перед заказчиком указанной услуги в соответствии с актами Всемирного почтового союза и законодательством Грузии.
Закон Грузии №4620 от 11 декабря 2015 года – веб-страница, 23.12.2015 г.
Статья 80. Ответственность за вред, причиненный при выполнении авиационных работ
Ответственность за вред, причиненный при выполнении авиационных работ, возлагается на эксплуатанта воздушного судна/владельца свидетельства об осуществлении воздушных перевозок в порядке, установленном законодательством Грузии.
Закон Грузии №4620 от 11 декабря 2015 года – веб-страница, 23.12.2015 г.
Статья 81. (искл.)
Закон Грузии №4620 от 11 декабря 2015 года – веб-страница, 23.12.2015 г.
Статья 82. (искл.)
Закон Грузии №4620 от 11 декабря 2015 года – веб-страница, 23.12.2015 г.
Статья 83. (искл.)
Закон Грузии №4620 от 11 декабря 2015 года – веб-страница, 23.12.2015 г.
Статья 84. (искл.)
Закон Грузии №3185 от 25 мая 2006 года – ССМ I , №17, 30.05.2006 г., ст. 130
Закон Грузии №4597 от 30 марта 2007 года – ССМ I , №11, 10.04.2007 г., ст. 101
Закон Грузии №4217 от 22 февраля 2011 года – веб-страница, 10.03.2011 г.
Закон Грузии №4620 от 11 декабря 2015 года – веб-страница, 23.12.2015 г.
Статья 85. (искл.)
Закон Грузии №4620 от 11 декабря 2015 года – веб-страница, 23.12.2015 г.
Статья 86. (искл.)
Закон Грузии №4620 от 11 декабря 2015 года – веб-страница, 23.12.2015 г.
Статья 87. (искл.)
Закон Грузии №4620 от 11 декабря 2015 года – веб-страница, 23.12.2015 г.
Статья 88. (искл.)
Закон Грузии №4620 от 11 декабря 2015 года – веб-страница, 23.12.2015 г.
Статья 89. (искл.)
Закон Грузии №4620 от 11 декабря 2015 года – веб-страница, 23.12.2015 г.
Статья 90. Срок исковой давности и рассмотрение в судебном порядке дел, связанных с воздушными перевозками
Срок исковой давности и порядок возбуждения иска, связанного с воздушной перевозкой, определяются законодательством Грузии.
Закон Грузии №4620 от 11 декабря 2015 года – веб-страница, 23.12.2015 г.
Статья 91. (искл.)
Закон Грузии №4620 от 11 декабря 2015 года – веб-страница, 23.12.2015 г.
Статья 92. Срок исковой давности и рассмотрение исков, связанных с выполнением авиационных работ, в судебном порядке
Срок исковой давности и порядок предъявления исков, связанных с выполнением авиационных работ, определяются законодательством Грузии.
Глава XIII . Страхование гражданской ответственности
Закон Грузии №4620 от 11 декабря 2015 года – веб-страница, 23.12.2015 г.
Статья 93. Пределы гражданской ответственности и ее обязательное страхование
1. Эксплуатант гражданского воздушного судна/владелец свидетельства об осуществлении воздушных перевозок в случае использования воздушного пространства Грузии обязан застраховать свою гражданскую ответственность по возмещению вреда, который может быть причинен пассажиру, отправителю или получателю багажа, груза или почтового отправления либо третьим лицам.
2. Порядок страхования гражданской ответственности эксплуатанта воздушного судна/владельца свидетельства об осуществлении воздушных перевозок утверждается нормативным актом Агентства.
3. Для целей настоящей статьи эксплуатантом воздушного судна может быть физическое лицо или юридическое лицо, не имеющее свидетельства об осуществлении воздушных перевозок/сертификата эксплуатанта, но осуществляющее контроль за использованием или эксплуатацией воздушного судна.
Закон Грузии №3185 от 25 мая 2006 года – ССМ I , №17, 30.05.2006 г., ст. 130
Закон Грузии №4597 от 30 марта 2007 года – ССМ I , №11, 10.04.2007 г., ст. 101
Закон Грузии №4217 от 22 февраля 2011 года – веб-страница, 10.03.2011 г.
Закон Грузии №4620 от 11 декабря 2015 года – веб-страница, 23.12.2015 г.
Статья 94. (искл.)
Закон Грузии №3185 от 25 мая 2006 года – ССМ I , №17, 30.05.2006 г., ст. 130
Закон Грузии №4597 от 30 марта 2007 года – ССМ I , №11, 10.04.2007 г., ст. 101
Закон Грузии №4217 от 22 февраля 2011 года – веб-страница, 10.03.2011 г.
Закон Грузии №4620 от 11 декабря 2015 года – веб-страница, 23.12.2015 г.
Статья 95. Страхование ответственности в связи с выполнением авиационных работ
Эксплуатант воздушного судна обязан в соответствии с нормативным актом Агентства застраховать свою ответственность по возмещению возможного вреда, связанного с выполнением авиационных работ.
Закон Грузии №4620 от 11 декабря 2015 года – веб-страница, 23.12.2015 г.
Раздел V . Безопасность гражданской авиации
Глава XIV . Обеспечение безопасности гражданской авиации
Закон Грузии №4620 от 11 декабря 2015 года – веб-страница, 23.12.2015 г.
Статья 96. Противоправное деяние
Для целей настоящего Кодекса противоправным деянием является направленное против гражданской авиации, совершенное одним или несколькими лицами деяние, предусмотренное Уголовным кодексом Грузии.
Закон Грузии №4620 от 11 декабря 2015 года – веб-страница, 23.12.2015 г.
Статья 97. Авиационная безопасность
1. Авиационная безопасность – это защита гражданской авиации от противоправных деяний, достигаемая при помощи комплекса мероприятий, совокупности людских и материальных ресурсов.
2. Грузия как государство – член Международной организации гражданской авиации (ICAO) обязана выполнять требования Токийской международной конвенции «О преступлениях и некоторых других действиях, совершенных на борту воздушных судов» от 14 сентября 1963 года, Гаагской международной конвенции о борьбе против угона воздушных судов от 16 декабря 1970 года, Монреальской международной конвенции о борьбе с незаконными актами, направленными против безопасности гражданской авиации, от 23 сентября 1971 года, протокола «О борьбе с незаконными актами насилия в аэропортах, обслуживающих международную гражданскую авиацию», дополняющего Монреальскую конвенцию «О борьбе с незаконными актами, направленными против безопасности гражданской авиации» от 23 сентября 1971 года, Монреальской конвенции «О маркировке пластических взрывчатых веществ с целью их выявления» от 1 марта 1991 года и других международных договоров и осуществлять мероприятия для внедрения рекомендуемой практики.
Закон Грузии №3185 от 25 мая 2006 года – ССМ I , №17, 30.05.2006 г., ст. 130
Закон Грузии №4597 от 30 марта 2007 года – ССМ I , №11, 10.04.2007 г., ст. 101
Закон Грузии №4217 от 22 февраля 2011 года – веб-страница, 10.03.2011 г.
Закон Грузии №4620 от 11 декабря 2015 года – веб-страница, 23.12.2015 г.
Статья 98. Надзор за авиационной безопасностью
1. Государственная программа обеспечения защиты гражданской авиационной безопасности от противоправных деяний представляет собой комплекс мероприятий по защите гражданской авиации от противоправных деяний, целью которой является обеспечение эффективности авиационной безопасности авиапредприятий, зарегистрированных в Грузии, а также иностранных авиапредприятий, осуществляющих гражданскую авиационную деятельность на территории Грузии, с применением международных стандартов гражданской авиации, рекомендуемой практики и соответствующих процедур, для осуществления безопасных полетов.
2. Государственную программу обеспечения защиты безопасности гражданской авиации от противоправных деяний утверждает Правительство Грузии.
3. Государственная программа контроля качества авиационной безопасности в сфере гражданской авиации является совокупностью правил и мероприятий, обеспечивающих контроль качества авиационной безопасности, целью которых является достижение высокого уровня авиационной безопасности в государстве.
4. Государственную программу контроля качества авиационной безопасности в сфере гражданской авиации утверждает Правительство Грузии.
5. Программа подготовки по вопросам авиационной безопасности в сфере гражданской авиации регулирует вопросы отбора и подготовки персонала авиационной безопасности, вовлеченного в деятельность гражданской авиации, а также вопросы подготовки лиц, которым для исполнения служебных обязанностей требуется подготовка в сфере авиационной безопасности.
6. Программу подготовки по вопросам авиационной безопасности в сфере гражданской авиации разрабатывает и утверждает Агентство.
7. Агентство обеспечивает надзор в сфере безопасности гражданской авиации и осуществляет контроль качества авиационной безопасности лиц, обеспечивающих эксплуатацию аэродромов, эксплуатантов воздушных судов (авиаперевозчиков), зарегистрированных в Грузии, а также зарегистрированных в Грузии юридических лиц и осуществляющих деятельность в Грузии юридических лиц, несущих ответственность по различным аспектам обеспечения авиационной безопасности.
8. Для проверки выполнения требований, установленных нормативными актами в сфере безопасности гражданской авиации, инспектор безопасности полетов помимо прав, предоставленных статьей 81 настоящего Кодекса, наделен также правом при исполнении служебных обязанностей вносить в охраняемые зоны аэропорта с контролируемым и ограниченным доступом необходимое оборудование, в том числе, средства радиосвязи, фото-, видео- и аудиоаппаратуру, а также предметы, запрещенные к перевозке воздушными судами, в частности, имитирующие оружие и имитирующие взрывные устройства.
Закон Грузии №4620 от 11 декабря 2015 года – веб-страница, 23.12.2015 г.
Глава XV . (искл.)
Закон Грузии №1818 от 22 декабря 2017 года – веб-страница, 11.01.2018 г.
Статья 99. (искл.)
Закон Грузии №1818 от 22 декабря 2017 года – веб-страница, 11.01.2018 г.
Статья 100. (искл.)
Закон Грузии №1818 от 22 декабря 2017 года – веб-страница, 11.01.2018 г.
Статья 101. (искл.)
Закон Грузии №1818 от 22 декабря 2017 года – веб-страница, 11.01.2018 г.
Статья 102. (искл.)
Закон Грузии №1818 от 22 декабря 2017 года – веб-страница, 11.01.2018 г.
Статья 103. (искл.)
Закон Грузии №3185 от 25 мая 2006 года – ССМ I , №17, 30.05.2006 г., ст. 130
Закон Грузии №4597 от 30 марта 2007 года – ССМ I , №11, 10.04.2007 г., ст. 101
Закон Грузии №4217 от 22 февраля 2011 года – веб-страница, 10.03.2011 г.
Закон Грузии №822 от 12 июля 2013 года – веб-страница, 06.08.2013 г.
Закон Грузии №1818 от 22 декабря 2017 года – веб-страница, 11.01.2018 г.
Статья 104. (искл.)
Закон Грузии №1818 от 22 декабря 2017 года – веб-страница, 11.01.2018 г.
Статья 105. (искл.)
Закон Грузии №1818 от 22 декабря 2017 года – веб-страница, 11.01.2018 г.
Статья 106. (искл.)
Закон Грузии №1038 от 6 сентября 2013 года – веб-страница, 23.09.2013 г.
Закон Грузии №4620 от 11 декабря 2015 года – веб-страница, 23.12.2015 г.
Закон Грузии №1818 от 22 декабря 2017 года – веб-страница, 11.01.2018 г.
Статья 107. (искл.)
Закон Грузии №1818 от 22 декабря 2017 года – веб-страница, 11.01.2018 г.
Статья 108. (искл.)
Закон Грузии №1038 от 6 сентября 2013 года – веб-страница, 23.09.2013 г.
Закон Грузии №1818 от 22 декабря 2017 года – веб-страница, 11.01.2018 г.
Глава XVI . Расследование авиационных происшествий и инцидентов
Статья 109. Авиационные происшествия, инциденты и цель их служебного расследования
1. Авиационное происшествие – это связанное с эксплуатацией воздушного судна авиационное событие, которое в случае с пилотируемым воздушным судном имело место с момента, когда лицо вступило на борт воздушного судна с целью совершения полета, до момента, когда все лица, находившиеся на борту воздушного судна, покинут его, а в случае с беспилотным воздушным судном – с момента, когда воздушное судно готово тронуться с места с целью совершить полет, до момента его остановки в конце полета и выключения основной силовой установки, если:
а) лицо получает смертельное или серьезное телесное повреждение:
а.а) в результате нахождения на воздушном судне;
а.б) в результате непосредственного соприкосновения с какой-либо частью воздушного судна (включая части, отделившиеся от данного воздушного судна);
а.в) в результате непосредственного воздействия струи газов реактивного двигателя.
Примечание. Авиационным происшествием не считается событие, когда телесные повреждения получены в результате естественных причин или членовредительства, или когда они нанесены другими лицами, или когда телесные повреждения получены безбилетными пассажирами, скрывавшимися вне зон, доступных пассажирам и экипажу;
б) воздушное судно получает повреждения или происходит разрушение его конструкции, в результате чего:
б.а) нарушается прочность конструкции, ухудшаются технические или летные характеристики;
б.б) требуется капитальный ремонт воздушного судна или замена поврежденной части, за исключением отказа или повреждения двигателя, когда повреждены только один двигатель (включая капоты или вспомогательные части), воздушные винты, оконцовки крыла, антенны, датчики, лопатки, пневматика, тормозные устройства, колеса, обтекатели, панели, створки шасси, лобовые стекла, обшивка воздушного судна (например, небольшие вмятины или пробоины), лопасти несущего винта, лопасти хвостового винта, шасси и когда есть незначительное повреждение, вызванное градом или столкновением с птицами (включая пробоины в обтекателе антенны радиолокатора);
в) воздушное судно пропадает без вести или оказывается в недоступном месте.
2. Инцидент (помимо авиационного происшествия) – это событие, связанное с использованием воздушного судна, которое повлияло или могло повлиять на безопасность эксплуатации воздушного судна.
3. Серьезным считается инцидент, обстоятельства которого указывают на имевшую место при эксплуатации воздушного судна высокую вероятность наступления авиационного происшествия и который в случае с пилотируемым воздушным судном произошел с момента, когда какое-либо лицо поднимается на борт воздушного судна с намерением совершить полет, до момента, когда все находившиеся на борту лица покинули воздушное судно, а в случае с беспилотным воздушным судном – с момента, когда воздушное судно готово тронуться с места c целью совершить полет, до момента его остановки в конце полета и выключения основной силовой установки.
4. По авиационным происшествиям и инцидентам на территории Грузии в порядке, определенном законодательством Грузии, проводится служебное дознание.
5. Целью служебного дознания авиационных происшествий и инцидентов является предупреждение авиационных происшествий и инцидентов в дальнейшем. Целью служебного дознания не является установление чьей-либо виновности в наступлении авиационного происшествия или инцидента либо установление ответственности за его наступление.
Закон Грузии №6435 от 12 июня 2012 года – веб-страница, 25.06.2012 г.
Закон Грузии №822 от 12 июля 2013 года – веб-страница, 06.08.2013 г.
Статья 110. Дознание авиационных происшествий и инцидентов
1. Служебное дознание авиационных происшествий и серьезных инцидентов в сфере гражданской авиации независимо от судебного и административного производства, ведущихся в связи с ними, и без препятствования им осуществляет Бюро дознания транспортной безопасности Министерства экономики и устойчивого развития Грузии (далее – Бюро дознания).
11. Бюро дознания не зависит от любых ведомств, ответственных за пригодность к осуществлению полетов, сертификацию, летную эксплуатацию, техническое обслуживание, лицензирование, контроль воздушного движения и эксплуатацию аэродромов, и от любых других лиц, интересы или (и) задачи которых могут противоречить задачам Бюро дознания или (и) влиять на его объективность.
12. Начальник Бюро дознания (уполномоченный дознаватель) независим при проведении дознания, не руководствуется указаниями какого-либо ведомства или (и) иного лица, наделен неограниченными полномочиями на беспрепятственный, в пределах своей компетенции допуск/доступ/контроль расположенных на территории Грузии объектов авиапредприятий в любом месте территории Грузии, где произошло авиационное происшествие или инцидент либо размещены части/самозаписывающие устройства, доказательства, документы, в том числе, материалы аудио- и видеозаписи, отражающие процесс обслуживания воздушного движения. Начальник Бюро дознания (уполномоченный дознаватель) правомочен также брать объяснения у очевидцев авиационного происшествия или инцидента, требовать от соответствующих органов предоставления любых материалов, связанных с дознанием, и осуществлять необходимые для дознания любые другие действия в порядке, установленном законодательством.
13. Начальник Бюро дознания (уполномоченный дознаватель) ответствен за охрану с целью обеспечения безопасности информации, добытой в результате дознания авиационного происшествия или инцидента, во избежание разглашения указанной информации для иных целей, кроме цели дознания авиационного происшествия или инцидента. Разглашение информации, полученной в результате дознания, допускается только в случае, предусмотренном законодательством Грузии, на основании надлежащего решения соответствующих правоохранительных органов.
2. Инцидент в сфере гражданской авиации, в котором не прослеживается высокая вероятность наступления авиационного происшествия или серьезного инцидента, расследует эксплуатант воздушного судна или (и) авиапредприятие, и в случае требования отчет о расследовании представляется им в Агентство и Министерство экономики и устойчивого развития Грузии.
3. Служебное дознание авиационных происшествий и инцидентов (в том числе, серьезных инцидентов) в государственной авиации Грузии осуществляется комиссией Министерства обороны Грузии.
4. Дознание авиационных происшествий и инцидентов в экспериментальной авиации осуществляется соответствующей ведомственной комиссией.
5. При расследовании авиационных происшествий и инцидентов, затрагивающих интересы различных ведомств, Правительством Грузии может быть образована межведомственная комиссия.
6. Право дознания авиационных происшествий и серьезных инцидентов на иностранных гражданских воздушных судах по взаимному соглашению может быть целиком или частично передано заинтересованному государству или соответствующей международной организации.
7. Уведомление о наступлении авиационного происшествия и серьезного инцидента на гражданском воздушном судне направляется государствам регистрации, эксплуатанта, проектировщика или изготовителя воздушного судна, которые с целью участия в дознании имеют право назначить уполномоченных представителей.
8. Уведомление о наступлении авиационного происшествия или серьезного инцидента на гражданском воздушном судне направляется также Международной организации гражданской авиации, если максимальная масса данного воздушного судна превышает 2 250 килограммов или это воздушное судно является турбореактивным.
Закон Грузии №3185 от 25 мая 2006 года – ССМ I , №17, 30.05.2006 г., ст. 130
Закон Грузии №4597 от 30 марта 2007 года – ССМ I , №11, 10.04.2007 г., ст. 101
Закон Грузии №4217 от 22 февраля 2011 года – веб-страница, 10.03.2011 г.
Закон Грузии №6435 от 12 июня 2012 года – веб-страница, 25.06.2012 г.
Закон Грузии №822 от 12 июля 2013 года – веб-страница, 06.08.2013 г.
Закон Грузии №1038 от 6 сентября 2013 года – веб-страница, 23.09.2013 г.
Закон Грузии №4620 от 11 декабря 2015 года – веб-страница, 23.12.2015 г.
Закон Грузии №3001 от 31 мая 2023 года – веб-страница, 13.06.2023 г.
Статья 111. Обеспечение сохранности вещественных доказательств
1. Воздушное судно, его составные части, оставшиеся после авиационного происшествия обломки, бортовые и наземные средства объективного контроля, а также имеющиеся на земле документы, касающиеся ремонта, эксплуатации и обеспечения полетов воздушного судна, считаются вещественными доказательствами авиационного происшествия, и до передачи следственной комиссии соблюдается их неприкосновенность.
2. Лица, виновные в умышленном повреждении или уничтожении вещественных доказательств, несут ответственность в соответствии с законодательством Грузии.
Статья 112. Участие других юридических лиц в расследовании авиационных происшествий и инцидентов
Соответствующие государственные органы, юридические лица и военные ведомства обязаны обеспечить охрану места авиационного происшествия (инцидента) и соответствующие условия для работы комиссии.
Статья 113. Финансирование расследования авиационных происшествий и инцидентов и ликвидация их последствий
1. Расходы, связанные с ликвидацией последствий и служебным расследованием авиационных происшествий и инцидентов, возмещаются из Государственного бюджета Грузии.
2. (искл. – 12.06.2012, №6435).
Закон Грузии №6435 от 12 июня 2012 года – веб-страница, 25.06.2012 г.
Глава XVII . Ответственность за нарушение воздушного законодательства
Статья 114. Ответственность за совершение правонарушений на воздушном транспорте
Ответственность за совершение правонарушений на воздушном транспорте определяется законодательством Грузии.
Статья 115. Ответственность работников гражданской авиации за дисциплинарные нарушения
Работники гражданской авиации Грузии, уличенные в дисциплинарных нарушениях, несут ответственность в соответствии с трудовым законодательством Грузии.
Президент Грузии Эдуард Шеварднадзе
Тбилиси ,
29 октября 1996 года
№462- I ს
Return back
Document comments