იპოთეკით დაცული ობლიგაციების შესახებ

თავი I

ზოგადი დებულებები

მუხლი 1. კანონის მიზანი და რეგულირების სფერო

1. ამ კანონის მიზანია კომერციული ბანკებისთვის დაფინანსების დივერსიფიცირებული წყაროების ხელმისაწვდომობის გაზრდა და საქართველოში იპოთეკით დაცული ობლიგაციების (შემდგომ − იპოთეკური ობლიგაციები) ბაზრის განვითარების უზრუნველყოფა.

2. ეს კანონი აწესრიგებს იპოთეკური ობლიგაციების გამოშვებასთან, ემიტენტების ზედამხედველობასა და მათ საქმიანობასთან დაკავშირებულ სამართლებრივ ურთიერთობებს.

3. ამ კანონის მოთხოვნათა შესაბამისად გამოშვებული იპოთეკური ობლიგაციები შეიძლება განთავსდეს როგორც კერძო, ისე საჯარო შეთავაზების საფუძველზე.

4. აკრძალულია საქართველოში გამოშვებული სასესხო ფასიანი ქაღალდის სახელწოდებაში ან აღწერაში სიტყვების „იპოთეკური ობლიგაცია“, „იპოთეკით დაცული ობლიგაცია“ ან მათი უცხოურენოვანი შესატყვისის (მათ შორის, „Covered Bond“-ის) გამოყენება, თუ ეს სასესხო ფასიანი ქაღალდი ამ კანონის მოთხოვნათა შესაბამისად არ არის გამოშვებული.

მუხლი 2. ტერმინთა განმარტება

1. ამ კანონის მიზნებისთვის მასში გამოყენებულ ტერმინებს აქვს შემდეგი მნიშვნელობა:

ა) იპოთეკური ობლიგაცია − კომერციული ბანკის (მათ შორის, რეფინანსირების ბანკის) მიერ გამოშვებული სასესხო ფასიანი ქაღალდი, რომელიც უზრუნველყოფილია ისეთი აქტივებით, რომლებიდანაც იპოთეკური ობლიგაციის მფლობელებს, როგორც კრედიტორებს, აქვთ უპირატესი და პირდაპირი დაკმაყოფილების უფლება ამ კანონის მოთხოვნათა შესაბამისად;

ბ) უზრუნველყოფის აქტივების გაერთიანება − განსაზღვრული უზრუნველყოფის აქტივების ერთობლიობა, რომელიც უზრუნველყოფს იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამის ფარგლებში გამოშვებული იპოთეკური ობლიგაციებიდან ან რეფინანსირების პროგრამის ფარგლებში არსებული რეფინანსირების ინსტრუმენტებიდან გამომდინარე გადახდის ვალდებულებებს და ემიტენტის/რეფინანსირების ბანკის მოვალის სხვა აქტივებისგან სეგრეგირებულია;

გ) პროგრამა − ამ კანონით განსაზღვრული იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამა ან რეფინანსირების პროგრამა;

დ) იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამა − ემიტენტის პროგრამა, რომელიც შედგება ერთი ან რამდენიმე ემისიის იპოთეკური ობლიგაციებისგან და მათგან გამომდინარე გადახდის ვალდებულებათა უზრუნველსაყოფად გამოყენებული უზრუნველყოფის აქტივების გაერთიანებისგან;

ე) რეფინანსირების პროგრამა − რეფინანსირების ბანკის მოვალის პროგრამა, რომელიც შედგება ერთი ან რამდენიმე რეფინანსირების ინსტრუმენტისგან და მისგან (მათგან) გამომდინარე გადახდის ვალდებულებათა უზრუნველსაყოფად გამოყენებული უზრუნველყოფის აქტივების გაერთიანებისგან;

ვ) იპოთეკური სესხი − ნებისმიერი მიზნით გაცემული სესხი, რომელიც მოიცავს ძირითად თანხასა და მისგან მისაღებ პროცენტებს (არსებობის შემთხვევაში) და საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის შესაბამისად უზრუნველყოფილია უძრავ ქონებაზე არსებული იპოთეკით;

ზ) დამატებითი აქტივი − ამ კანონის მე-3 მუხლის მე-6 პუნქტით გათვალისწინებული, უზრუნველყოფის აქტივების გაერთიანებაში შეტანილი აქტივი, რომელიც მოიცავს ძირითად თანხასა და მისგან მისაღებ პროცენტებს (არსებობის შემთხვევაში);

თ) უზრუნველყოფის აქტივების სიჭარბე − პროცენტული მაჩვენებელი, რომელიც გამოითვლება ამ კანონის მე-7 მუხლის პირველი პუნქტით დადგენილი წესის შესაბამისად და რომლითაც უზრუნველყოფის აქტივების გაერთიანებაში შემავალი იპოთეკური სესხებისა და დამატებითი აქტივების ნომინალურ ღირებულებათა ჯამი აჭარბებს იპოთეკური ობლიგაციების ნომინალურ ღირებულებათა ჯამს რეგისტრირებული დერივატივებიდან გამომდინარე მოთხოვნების/ვალდებულებების გათვალისწინებით;

ი) დეფოლტი − სახელშეკრულებო გადახდის ვალდებულების შეუსრულებლობა/მოსალოდნელი შეუსრულებლობა, რომლის დეფოლტად მიჩნევის დამატებითი კრიტერიუმები დგინდება საქართველოს ეროვნული ბანკის სამართლებრივი აქტით;

კ) უძრავი ქონების საბაზრო ღირებულება − თანხა, რომლის სანაცვლოდ, შეფასების მომენტისთვის, გონივრულად მოსალოდნელია უძრავი ქონების გაშლილი მკლავის პრინციპის დაცვით დადებული გარიგების საფუძველზე გასხვისება, თუ გარიგების მხარეები გააზრებულად, წინდახედულად და იძულების გარეშე იმოქმედებენ;

ლ) ემიტენტი – კომერციული ბანკი (მათ შორის, რეფინანსირების ბანკი), რომელსაც შეუძლია იპოთეკური ობლიგაციების გამოშვება ამ კანონის შესაბამისად;

მ) რეფინანსირების ბანკის მოვალე (მოვალე) − ფინანსური ინსტიტუტი, რომელსაც რეფინანსირების ინსტრუმენტის საშუალებით რეფინანსირების ბანკის მიმართ ნაკისრი აქვს ფულადი ვალდებულება;

ნ) რეფინანსირების ბანკი − კომერციული ბანკი, რომელიც უშვებს რეფინანსირების ინსტრუმენტიდან (ინსტრუმენტებიდან) გამომდინარე მოთხოვნებით უზრუნველყოფილ იპოთეკურ ობლიგაციებს ამ კანონის შესაბამისად;

ო) კომერციული ბანკი – „კომერციული ბანკების საქმიანობის შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად ლიცენზირებული კომერციული ბანკი;

პ) საცხოვრებელი უძრავი ქონება − საცხოვრებელი სადგომი, რომელიც მესაკუთრის ან მოსარგებლის მფლობელობაშია;

ჟ) საზოგადოებრივი დაინტერესების პირი − „ბუღალტრული აღრიცხვის, ანგარიშგებისა და აუდიტის შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად განსაზღვრული საზოგადოებრივი დაინტერესების პირი;

რ) სპეციალური მმართველი −„კომერციული ბანკების საქმიანობის შესახებ“ საქართველოს კანონის 37-ე მუხლით განსაზღვრული სპეციალური მმართველი;

ს) წმინდა ფულადი ლიკვიდურობის გადინება − შესაბამის თარიღზე ვადამოსული, იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამის ან რეფინანსირების პროგრამის ფარგლებში წარმოშობილი ყველა გადახდის ვალდებულება, ძირითადი თანხისა და პროცენტის, აგრეთვე დერივატივებიდან გამომდინარე გადასახდელების ჩათვლით, იმავე თარიღზე უზრუნველყოფის აქტივებიდან მისაღები გადახდების გამოკლებით;

ტ) პროგრამის კრედიტორი − იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამის კრედიტორი ან რეფინანსირების პროგრამის კრედიტორი;

უ) იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამის კრედიტორი − იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამის ფარგლებში გამოშვებული იპოთეკური ობლიგაციის მფლობელი, იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამაში შემავალი რეგისტრირებული დერივატივის ხელშეკრულების მხარე, პროგრამის ადმინისტრატორის მიერ დადებული ხელშეკრულების მხარე;

ფ) რეფინანსირების პროგრამის კრედიტორი − რეფინანსირების ბანკი რეფინანსირების ინსტრუმენტთან დაკავშირებულ სამართლებრივ ურთიერთობაში, რეფინანსირების პროგრამაში შემავალი რეგისტრირებული დერივატივის ხელშეკრულების მხარე, პროგრამის ადმინისტრატორის მიერ დადებული ხელშეკრულების მხარე;

ქ) რეგისტრირებული დერივატივის ხელშეკრულება − ამ კანონის მე-3 მუხლის მე-8 პუნქტით გათვალისწინებული დერივატივის ხელშეკრულება, რომელიც რეგისტრირებულია უზრუნველყოფის აქტივების რეესტრში;

ღ) პროგრამის ადმინისტრატორი (ადმინისტრატორი) – ამ კანონის მე-19 მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამის ადმინისტრატორი, რეფინანსირების პროგრამის ადმინისტრატორი ამავე კანონის 25-ე მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში;

ყ) უზრუნველყოფის აქტივი − ამ კანონის მე-3 მუხლის პირველი პუნქტით ან მე-5 მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული აქტივი, რომელიც შეტანილია უზრუნველყოფის აქტივების გაერთიანებაში;

შ) რეფინანსირების ინსტრუმენტი − ნებისმიერი ფინანსური ინსტრუმენტი ან/და ხელშეკრულება, რომლის საშუალებითაც რეფინანსირების ბანკი ახორციელებს ფულადი სახსრების სესხებით ან სხვა ეკვივალენტური საშუალებით რეფინანსირების ბანკის მოვალის დაფინანსებას და რომელსაც რეფინანსირების ბანკი ამ კანონის მოთხოვნათა შესაბამისად იყენებს მის მიერ გამოშვებული იპოთეკური ობლიგაციების უზრუნველსაყოფად;

ჩ) ვალდებულების უზრუნველყოფის ღონისძიება − ღონისძიება, რომლის მიზანია პირის მიერ საქართველოს კანონმდებლობით ან/და ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულების შესრულების უზრუნველყოფა, მათ შორის, ნებისმიერი იძულებითი აღსრულების ღონისძიება (სარჩელისა და გადაწყვეტილების აღსრულების უზრუნველყოფის ღონისძიებების ჩათვლით), მოთხოვნის უზრუნველყოფის საშუალება (საგადასახადო დავალიანების გადახდევინების უზრუნველყოფის ღონისძიებების, გირავნობისა და იპოთეკის ჩათვლით), აგრეთვე ამ კანონის შესაბამისად აქტივის გამოყენება პროგრამის კრედიტორთა მოთხოვნების უზრუნველსაყოფად;

ც) რეზოლუციის კომიტეტი − „საქართველოს ეროვნული ბანკის შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის 16² მუხლით გათვალისწინებული საქართველოს ეროვნული ბანკის რეზოლუციის კომიტეტი;

ძ) იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამის განცალკევება (პროგრამის განცალკევება) − ამ კანონის VI თავით დადგენილი სამართლებრივი რეჟიმი, რომლის მიზანია პროგრამის ემიტენტის/რეფინანსირების ბანკის მოვალის სხვა აქტივებისა და ვალდებულებებისგან განცალკევებით მართვა პროგრამის კრედიტორთა ინტერესების დასაცავად;

წ) საბოლოო ურთიერთგაქვითვა − „ფინანსური გირავნობის, ურთიერთგაქვითვისა და დერივატივების შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრული საბოლოო ურთიერთგაქვითვა.

2. ტერმინებს, რომლებიც განმარტებული არ არის ამ კანონში, აქვს „ფასიანი ქაღალდების ბაზრის შესახებ“ საქართველოს კანონით, „კომერციული ბანკების საქმიანობის შესახებ“ საქართველოს კანონითა და საქართველოს სხვა ნორმატიული აქტებით მინიჭებული მნიშვნელობა.

თავი II

უზრუნველყოფის აქტივების შესაბამისობა

მუხლი 3. კომერციული ბანკისთვის ნებადართული უზრუნველყოფის აქტივები

1. კომერციული ბანკის მიერ გამოშვებული იპოთეკური ობლიგაციებიდან გამომდინარე გადახდის ვალდებულებათა უზრუნველსაყოფად უზრუნველყოფის აქტივების გაერთიანებაში შეიძლება შეტანილ იქნეს კომერციული ბანკის კუთვნილი შემდეგი აქტივები:

ა) იპოთეკური სესხებიდან გამომდინარე მოთხოვნები;

ბ) დამატებითი აქტივები;

გ) დერივატივებიდან გამომდინარე მოთხოვნები.

2. კომერციულ ბანკს ეკრძალება უზრუნველყოფის აქტივების გაერთიანებაში აქტივის შეტანა, თუ არსებობს ერთ-ერთი შემდეგი გარემოება:

ა) ამ აქტივზე ვრცელდება ვალდებულების უზრუნველყოფის ღონისძიება;

ბ) ეს აქტივი დეფოლტშია.

3. ამ მუხლის პირველი პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული იპოთეკური სესხი უნდა აკმაყოფილებდეს სულ მცირე შემდეგ ძირითად მოთხოვნებს:

ა) სესხის ხელშეკრულება წარმოშობს ნამდვილ და აღსრულებად ფულად მოთხოვნას, რომლის ღირებულების დადგენა ნებისმიერ დროს არის შესაძლებელი;

ბ) იპოთეკა აკმაყოფილებს მისი წარმოშობისთვის საჭირო, საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილ ყველა მოთხოვნას და აღსრულებადია;

გ) კომერციულ ბანკს, როგორც კრედიტორს, შეუძლია იპოთეკის საგნიდან თავისი მოთხოვნის დროის გონივრულ მონაკვეთში დაკმაყოფილება;

დ) იპოთეკა პირველი რიგის უფლებაა.

4. უზრუნველყოფის აქტივების რეესტრში რეგისტრაციის მომენტისთვის იპოთეკური სესხის ნარჩენი ძირითადი თანხა (ან მისი ნაწილი), რომელიც ამ კანონის მე-7 მუხლის პირველი პუნქტით განსაზღვრულ გაანგარიშებაში გაითვალისწინება, არ უნდა აჭარბებდეს აღნიშნული იპოთეკური სესხის უზრუნველყოფის საშუალებად გამოყენებული უძრავი ქონების საბაზრო ღირებულების 60 პროცენტს, თუ იპოთეკის საგანია არასაცხოვრებელი უძრავი ქონება, ხოლო თუ იპოთეკის საგანია საცხოვრებელი უძრავი ქონება − 80 პროცენტს. ამ პუნქტით დადგენილი წესი შესაბამისად ვრცელდება აგრეთვე ისეთ შემთხვევაზე, როდესაც ერთზე მეტი იპოთეკური სესხი ერთობლივად უზრუნველყოფილია ერთი ან რამდენიმე უძრავი ქონებით. საქართველოს ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია, საფინანსო სექტორის სტაბილურობის მიზნებიდან გამომდინარე, უცხოურ ვალუტაში გაცემული იპოთეკური სესხებისთვის დააწესოს სესხის უზრუნველყოფის ამ პუნქტით დადგენილზე უფრო მკაცრი ზღვარი.

5. თუ უზრუნველყოფის აქტივების რეესტრში რეგისტრაციის შემდეგ იპოთეკური სესხის ნარჩენი ძირითადი თანხის (ან მისი ნაწილის) მის უზრუნველსაყოფად გამოყენებული უძრავი ქონების საბაზრო ღირებულებასთან თანაფარდობა გადააჭარბებს ამ მუხლის მე-4 პუნქტით დადგენილ ზღვარს, აღნიშნული იპოთეკური სესხის ძირითადი თანხა (ან მისი ნაწილი), რომელიც ამ კანონის მე-7 მუხლის პირველი პუნქტით განსაზღვრულ გაანგარიშებაში გაითვალისწინება, პროპორციულად შემცირდება. ამ შემთხვევაში ემიტენტი ვალდებულია უზრუნველყოფის აქტივების გაერთიანებაში ახალი აქტივები დაამატოს, თუ ეს აუცილებელია ამ კანონით ან მის საფუძველზე გამოცემული სამართლებრივი აქტით დადგენილ მოთხოვნათა შესასრულებლად.

6. იპოთეკური ობლიგაციებიდან გამომდინარე გადახდის ვალდებულებათა უზრუნველსაყოფად უზრუნველყოფის აქტივების გაერთიანებაში დამატებითი აქტივების სახით შეიძლება შეტანილ იქნეს კომერციული ბანკის კუთვნილი შემდეგი აქტივები:

ა) დეპოზიტები;

ბ) საქართველოს მთავრობის, საერთაშორისო ფინანსური ინსტიტუტის ან საქართველოს ეროვნული ბანკის სამართლებრივი აქტით გათვალისწინებული შესაბამისი სუბიექტის (სუბიექტების) მიერ გამოშვებული ან გარანტირებული სასესხო ფასიანი ქაღალდები;

გ) საქართველოს მთავრობის, საერთაშორისო ფინანსური ინსტიტუტის ან საქართველოს ეროვნული ბანკის სამართლებრივი აქტით გათვალისწინებული შესაბამისი სუბიექტის (სუბიექტების) მიმართ არსებული სხვა მოთხოვნები.

7. უზრუნველყოფის აქტივების გაერთიანებაში შემავალი იპოთეკური სესხების ნარჩენი ძირითადი თანხების ნომინალურ ღირებულებათა ჯამური ოდენობა არ უნდა იყოს იპოთეკური ობლიგაციების ნარჩენი ძირითადი თანხების ნომინალურ ღირებულებათა ჯამური ოდენობის 80 პროცენტზე ნაკლები. თუ არსებობს ისეთი გარემოებები, რომლებიც საფრთხეს უქმნის საფინანსო სექტორის სტაბილურობას ან/და პროგრამის კრედიტორთა არსებით ინტერესებს, საქართველოს ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია დააწესოს უფრო დაბალი ზღვარი, რომელიც არ უნდა იყოს იპოთეკური ობლიგაციების ნარჩენი ძირითადი თანხების ნომინალურ ღირებულებათა ჯამური ოდენობის 60 პროცენტზე ნაკლები. ამ პუნქტის მიზნებისთვის იპოთეკური სესხის ნარჩენი ძირითადი თანხის ნომინალური ღირებულების დადგენისას შესაბამისად მოქმედებს ამ კანონის მე-7 მუხლის მე-3−მე-5 პუნქტებით დადგენილი შეზღუდვები.

8. ემიტენტს შეუძლია საბაზრო რისკები (მათ შორის, საპროცენტო რისკი და სავალუტო რისკი), რომლებიც გავლენას ახდენს იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამაზე, მართოს დერივატივის (დერივატივების) გამოყენებით, თუ იგი აღნიშნულ დერივატივს (დერივატივებს) უზრუნველყოფის აქტივების რეესტრში დაარეგისტრირებს. დერივატივი შეიძლება გამოყენებულ იქნეს მხოლოდ ამ პუნქტით გათვალისწინებული რისკების ჰეჯირების მიზნით და უნდა აკმაყოფილებდეს სულ მცირე შემდეგ პირობებს:

ა) დერივატივი დადებულია ჩარჩოხელშეკრულების საფუძველზე, რომლითაც ნებადართულია მხოლოდ იმ მოთხოვნათა საბოლოო ურთიერთგაქვითვა, რომლებიც წარმოიშობა უზრუნველყოფის აქტივების რეესტრში რეგისტრირებული დერივატივიდან (დერივატივებიდან);

ბ) დერივატივის ხელშეკრულების მეორე მხარემ წინასწარ განაცხადა თანხმობა უზრუნველყოფის აქტივების რეესტრში დერივატივის რეგისტრაციაზე;

გ) დერივატივის ხელშეკრულება შედგენილია წერილობით (მათ შორის, ელექტრონული ფორმით);

დ) დერივატივის პირობების მიხედვით, აკრძალულია დერივატივის ხელშეკრულების მეორე მხარის მიერ დერივატივის შეწყვეტა ან/და საბოლოო ურთიერთგაქვითვა, გარდა ამ კანონის მე-16 მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებული საფუძვლის არსებობის შემთხვევისა;

ე) დერივატივის პირობების თანახმად, თუ დერივატივის ხელშეკრულების მეორე მხარის კრედიტუნარიანობა მიუღებელ ზღვრამდე შემცირდა, იგი სხვა კონტრაჰენტით ჩანაცვლდება, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც დერივატივის ხელშეკრულების მეორე მხარე ემიტენტს საკმარის უზრუნველყოფას წარუდგენს;

ვ) დერივატივის ხელშეკრულების მეორე მხარე ფინანსური ინსტიტუტია.

9. თუ ამ კანონით ან იპოთეკური ობლიგაციების ემისიის პირობებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, ემიტენტი არ არის ვალდებული, უზრუნველყოფის აქტივებიდან მიღებული ფულადი სახსრები პროგრამის კრედიტორებს გაუნაწილოს ან/და ეს სახსრები უზრუნველყოფის აქტივების გაერთიანებაში განათავსოს. ეს პუნქტი გავლენას არ ახდენს ემიტენტის ვალდებულებაზე, გადაიხადოს იპოთეკური ობლიგაციის ძირითადი თანხა და საპროცენტო სარგებელი ემისიის პირობების შესაბამისად.

10. ემიტენტი ვალდებულია განახორციელოს უზრუნველყოფის აქტივების სეგრეგაცია თავისი სხვა აქტივებისგან იმგვარად, რომ უზრუნველყოფის აქტივები მუდმივად იდენტიფიცირებული იყოს და მათზე ხელი არ მიუწვდებოდეთ, პროგრამის კრედიტორების გარდა, ემიტენტის სხვა კრედიტორებს საკუთარი მოთხოვნების დასაკმაყოფილებლად.

11. ამ მუხლის პირველი, მე-3−მე-5 და მე-7 პუნქტების მოქმედება არ ვრცელდება ამ კანონის მე-5 მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად რეფინანსირების ბანკის მიერ გამოშვებული იპოთეკური ობლიგაციებიდან გამომდინარე გადახდის ვალდებულებათა უზრუნველსაყოფად გამოყენებულ უზრუნველყოფის აქტივებზე.

მუხლი 4. უძრავი ქონების საბაზრო ღირებულების შეფასების სტანდარტები

1. უზრუნველყოფის აქტივების გაერთიანებაში შემავალი იპოთეკური სესხის უზრუნველსაყოფად გამოყენებული უძრავი ქონების საბაზრო ღირებულება უნდა შეაფასოს სესხის გაცემის შესახებ გადაწყვეტილების მიღების პროცესისგან დამოუკიდებელმა, შესაბამისი ცოდნისა და პროფესიული გამოცდილების მქონე შემფასებელმა.

2. საშემფასებლო საქმიანობა ხორციელდება და უძრავი ქონების საბაზრო ღირებულება დაანგარიშდება საერთაშორისოდ აღიარებული საშემფასებლო სტანდარტების მიხედვით.

3. უძრავი ქონების საბაზრო ღირებულება უნდა გადამოწმდეს არანაკლებ წელიწადში ერთხელ. უძრავი ქონების საბაზრო ღირებულება უნდა გადამოწმდეს უფრო ხშირად, თუ არსებობს ერთ-ერთი შემდეგი გარემოება:

ა) საბაზრო პირობები მნიშვნელოვნად გაუარესდა;

ბ) უძრავი ქონების ბაზარზე უძრავი ქონების ფასი მნიშვნელოვნად დავარდა ან მოსალოდნელია უძრავი ქონების ფასის მნიშვნელოვანი ვარდნა, მათ შორის, იმ შემთხვევაში, თუ ეს უძრავი ქონების ერთ-ერთ სახეობას ან ტიპს ეხება.

4. უძრავი ქონების გადაფასება/შეფასების გადახედვა სავალდებულოა, თუ ამ მუხლის მე-3 პუნქტის შესაბამისად განხორციელებული გადამოწმების ფარგლებში გაჩნდა ეჭვი, რომ უძრავი ქონების საბაზრო ღირებულება მნიშვნელოვნად შემცირდა.

5. ამ მუხლის მე-3 და მე-4 პუნქტების შესაბამისად უძრავი ქონების საბაზრო ღირებულების გადამოწმების (მონიტორინგის) და გადაფასების/შეფასების გადახედვის მიზნით შეიძლება გამოყენებულ იქნეს სტატისტიკური მეთოდები.

6. ამ მუხლით დადგენილი მოთხოვნები ზუსტდება საქართველოს ეროვნული ბანკის შესაბამისი კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტით.

მუხლი 5. რეფინანსირების ბანკის მიერ გამოშვებული იპოთეკური ობლიგაციებიდან გამომდინარე გადახდის ვალდებულებათა უზრუნველსაყოფად გამოყენებული უზრუნველყოფის აქტივები

1. რეფინანსირების ბანკის მიერ გამოშვებული იპოთეკური ობლიგაციებიდან გამომდინარე გადახდის ვალდებულებათა უზრუნველსაყოფად უზრუნველყოფის აქტივების გაერთიანებაში შეიძლება შეტანილ იქნეს რეფინანსირების ბანკის კუთვნილი შემდეგი აქტივები:

ა) რეფინანსირების ინსტრუმენტებიდან გამომდინარე მოთხოვნები;

ბ) ამ კანონის მე-3 მუხლის მე-6 პუნქტით გათვალისწინებული დამატებითი აქტივები;

გ) ამ კანონის მე-3 მუხლის მე-8 პუნქტით გათვალისწინებული რეგისტრირებული დერივატივებიდან გამომდინარე მოთხოვნები.

2. ამ კანონის მე-3 მუხლის მე-2 პუნქტით დადგენილი აკრძალვა ვრცელდება აგრეთვე რეფინანსირების ბანკის უზრუნველყოფის აქტივების გაერთიანებაში შესატან აქტივებზე.

3. ამ კანონის 25-ე მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევებში რეფინანსირების ბანკის უზრუნველყოფის აქტივები შეიძლება მოიცავდეს აგრეთვე რეფინანსირების ბანკის მოვალის კუთვნილ იმ უზრუნველყოფის აქტივებს, რომლებიც იმავე პუნქტის შესაბამისად რეფინანსირების ბანკს გადაეცემა.

4. რეფინანსირების ბანკის უზრუნველყოფის აქტივების გაერთიანებაში შემავალი რეფინანსირების ინსტრუმენტების ნარჩენი ძირითადი თანხების ნომინალურ ღირებულებათა ჯამური ოდენობა არ უნდა იყოს იპოთეკური ობლიგაციების ნარჩენი ძირითადი თანხების ნომინალურ ღირებულებათა ჯამური ოდენობის 80 პროცენტზე ნაკლები. თუ არსებობს ისეთი გარემოებები, რომლებიც საფრთხეს უქმნის საფინანსო სექტორის სტაბილურობას ან/და პროგრამის კრედიტორთა არსებით ინტერესებს, საქართველოს ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია დააწესოს უფრო დაბალი ზღვარი, რომელიც არ უნდა იყოს იპოთეკური ობლიგაციების ნარჩენი ძირითადი თანხების ნომინალურ ღირებულებათა ჯამური ოდენობის 60 პროცენტზე ნაკლები. ამ პუნქტის მიზნებისთვის რეფინანსირების ინსტრუმენტის ნარჩენი ძირითადი თანხის ნომინალური ღირებულების დადგენისას შესაბამისად მოქმედებს ამ კანონის მე-7 მუხლის მე-3 და მე-5 პუნქტებით დადგენილი შეზღუდვები.

5. რეფინანსირების ბანკის მოვალემ რეფინანსირების პროგრამის ფარგლებში არსებული რეფინანსირების ინსტრუმენტიდან (ინსტრუმენტებიდან) გამომდინარე გადახდის ვალდებულებები საკმარისი მოცულობის უზრუნველყოფის აქტივებით უნდა უზრუნველყოს, რაზედაც შესაბამისად ვრცელდება ამ კანონის მე-3, მე-4 და მე-6−მე-8 მუხლებით დადგენილი მოთხოვნები.

6. ამ კანონის დებულებები, რომლებიც რეფინანსირების ბანკის მიერ იპოთეკური ობლიგაციების გამოშვებასთან დაკავშირებულ ურთიერთობებს აწესრიგებს, არ გამოიყენება რეფინანსირების ბანკის ან რეფინანსირების ბანკის მოვალის მიერ იპოთეკური ობლიგაციების ამ კანონის შესაბამისად დამოუკიდებლად გამოშვების შემთხვევაში.

თავი III

უზრუნველყოფის აქტივების ლიკვიდურობა და ვალდებულებების უზრუნველყოფა

მუხლი 6. იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამის მოთხოვნები

1. ამ კანონით დადგენილი გამონაკლისების გარდა, იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამაში შემავალი უზრუნველყოფის აქტივები შეიძლება გამოყენებულ იქნეს მხოლოდ პროგრამის კრედიტორთა მოთხოვნების დასაკმაყოფილებლად.

2. იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამის ფარგლებში გამოშვებული იპოთეკური ობლიგაციები უზრუნველყოფილი უნდა იყოს ერთი უზრუნველყოფის აქტივების გაერთიანებით.

3. ერთი და იმავე პროგრამის ფარგლებში ამ კანონის მოთხოვნათა გათვალისწინებით ემიტენტმა შეიძლება გაზარდოს იპოთეკური ობლიგაციების თავდაპირველი ემისიის მოცულობა იმავე პირობების მქონე იპოთეკური ობლიგაციების დამატებით გამოშვებით, აგრეთვე გამოუშვას იპოთეკური ობლიგაციები განსხვავებულ კლასებად.

მუხლი 7. ვალდებულებების უზრუნველყოფა

1. უზრუნველყოფის აქტივების რეესტრში რეგისტრირებული იპოთეკური სესხებისა და დამატებითი აქტივების ნარჩენი ძირითადი თანხების ნომინალურ ღირებულებათა ჯამური ოდენობა სულ მცირე 5 პროცენტით უნდა აჭარბებდეს იპოთეკური ობლიგაციების ნარჩენი ძირითადი თანხების ნომინალურ ღირებულებათა ჯამურ ოდენობას.

2. თუ უზრუნველყოფის აქტივების რეესტრში რეგისტრირებულია დერივატივი, ამ მუხლის პირველი პუნქტით განსაზღვრულ გაანგარიშებაში გათვალისწინებული უნდა იქნეს ასეთი დერივატივიდან გამომდინარე მოთხოვნები და ვალდებულებები.

3. ამ მუხლის მე-4 და მე-5 პუნქტების გათვალისწინებით, თუ უზრუნველყოფის აქტივი არ აკმაყოფილებს ამ კანონის მე-3 ან მე-5 მუხლით ან/და ამავე კანონის საფუძველზე საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ გამოცემული კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტით დადგენილ მოთხოვნებს (მათ შორის, თუ უზრუნველყოფის აქტივი უზრუნველყოფის აქტივების რეესტრში რეგისტრაციის შემდეგ აღარ აკმაყოფილებს აღნიშნულ მოთხოვნებს), ეს აქტივი ამ მუხლის პირველი პუნქტით განსაზღვრულ გაანგარიშებაში არ გაითვალისწინება. იმ უზრუნველყოფის აქტივებისთვის, რომლებიც არ აკმაყოფილებს ამ კანონის საფუძველზე გამოცემული კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტით განსაზღვრულ მოთხოვნებს, საქართველოს ეროვნულმა ბანკმა შეიძლება დაადგინოს ამ პუნქტით გათვალისწინებულისგან განსხვავებული წესი.

4. ამ მუხლის პირველი პუნქტით განსაზღვრულ გაანგარიშებაში გაითვალისწინება უზრუნველყოფის აქტივების რეესტრში რეგისტრირებული იპოთეკური სესხის მხოლოდ ის ნაწილი, რომელიც ამ კანონის მე-3 მუხლისმე-4 და მე-5 პუნქტებით დადგენილი სესხის უზრუნველყოფის ზღვრული ოდენობის ფარგლებშია.

5. თუ უზრუნველყოფის აქტივების რეესტრში რეგისტრაციის შემდეგ უზრუნველყოფის აქტივი დეფოლტში აღმოჩნდება, ასეთი მოთხოვნის მოცულობა, რომელიც ამ მუხლის პირველი პუნქტით განსაზღვრულ გაანგარიშებაში გაითვალისწინება, შეიძლება შემცირდეს საქართველოს ეროვნული ბანკის სამართლებრივი აქტით დადგენილი წესის შესაბამისად. აღნიშნულის მიუხედავად, არაუზრუნველყოფილი მოთხოვნა, რომელიც დეფოლტშია, ამ მუხლის პირველი პუნქტით განსაზღვრულ გაანგარიშებაში არ გაითვალისწინება.

6. ემიტენტი ვალდებულია შეამოწმოს უზრუნველყოფის აქტივების მოცულობის ამ მუხლის პირველი პუნქტითა და ამ კანონის საფუძველზე საქართველოს ეროვნული ბანკის სამართლებრივი აქტით დადგენილ მოთხოვნებთან შესაბამისობა და შემოწმების შედეგები აცნობოს როგორც უზრუნველყოფის აქტივების ზედამხედველს, ისე საქართველოს ეროვნულ ბანკს. ამ პუნქტით გათვალისწინებული შემოწმების პერიოდულობა და ჩატარების წესი დგინდება საქართველოს ეროვნული ბანკის სამართლებრივი აქტით.

7. თუ უზრუნველყოფის აქტივების მოცულობის შემოწმების შედეგად აღმოჩნდება, რომ დარღვეულია ამ მუხლის პირველი პუნქტით ან/და ამ კანონის საფუძველზე საქართველოს ეროვნული ბანკის სამართლებრივი აქტით დადგენილი მოთხოვნები, ემიტენტი ვალდებულია დაუყოვნებლივ გაზარდოს უზრუნველყოფის აქტივები შესაბამის ოდენობამდე.

8. საქართველოს ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია სამართლებრივი აქტით დაადგინოს უზრუნველყოფის აქტივების სიჭარბის ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებულზე უფრო მაღალი ზღვარი, აგრეთვე დააზუსტოს ვალდებულებების უზრუნველყოფის გაანგარიშების წესი.

მუხლი 8. ლიკვიდურობის მოთხოვნები

1. უზრუნველყოფის აქტივების გაერთიანება უნდა შეიცავდეს დამატებით აქტივებს, რომლებიც აკმაყოფილებს საქართველოს ეროვნული ბანკის სამართლებრივი აქტით დადგენილ ლიკვიდურობის მოთხოვნებს და ფარავს იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამის მთლიანი წმინდა ფულადი ლიკვიდურობის გადინებას მომდევნო 180 დღის განმავლობაში.

2. ამ მუხლის პირველი პუნქტით განსაზღვრული დამატებითი აქტივების ოდენობის გაანგარიშებისას შესაბამისად გაითვალისწინება ამ კანონის მე-7 მუხლის მე-3 და მე-5 პუნქტებით დადგენილი შეზღუდვები.

3. საქართველოს ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია დაადგინოს დამატებითი ლიკვიდურობის მოთხოვნები ბაზარზე შექმნილი სტრესული მდგომარეობის დროს მოულოდნელი წმინდა ლიკვიდურობის გადინებისთვის.

მუხლი 9. რეფინანსირების ბანკის იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამა

ამ თავის დებულებები შესაბამისად ვრცელდება აგრეთვე რეფინანსირების ბანკის იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამაზე. საქართველოს ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია რეფინანსირების ბანკი ან/და რეფინანსირების ბანკის მოვალე გაათავისუფლოს ამ თავით განსაზღვრული ცალკეული მოთხოვნების შესრულებისგან, თუ დაკმაყოფილდება საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ რეფინანსირების ინსტრუმენტებისა და იპოთეკური ობლიგაციების ვადიანობის, მათი გეგმური და ადრეული დაფარვის რეჟიმების თავსებადობასთან დაკავშირებით დადგენილი მოთხოვნები.

თავი IV

იპოთეკური ობლიგაციების გამოსაშვებად ავტორიზაციისა და თანხმობის მოპოვება; პროგრამის კრედიტორთათვის ინფორმაციის მიწოდება

მუხლი 10. იპოთეკური ობლიგაციების გამოსაშვებად ავტორიზაციის მოპოვება

1. იპოთეკური ობლიგაციების გამოშვების მსურველი კომერციული ბანკი ვალდებულია საქართველოს ეროვნული ბანკისგან მოიპოვოს ავტორიზაცია იპოთეკური ობლიგაციების გამოსაშვებად.

2. იპოთეკური ობლიგაციების გამოშვებისთვის ავტორიზაცია კომერციულ ბანკზე გაიცემა, თუ იგი აკმაყოფილებს სულ მცირე შემდეგ პირობებს:

ა) კომერციულ ბანკს აქვს ადეკვატური საოპერაციო პროგრამა იპოთეკური ობლიგაციების გამოსაშვებად;

ბ) კომერციულ ბანკს ჩამოყალიბებული აქვს ინვესტორთა დაცვაზე ორიენტირებული, ადეკვატური პოლიტიკა, პროცესები და მეთოდოლოგია უზრუნველყოფის აქტივებად გამოყენებული სესხების დამტკიცებისთვის, მათში ცვლილების შეტანისთვის, მათი განახლებისა და რეფინანსირებისთვის;

გ) კომერციული ბანკის მმართველი ორგანოს წევრებსა და თანამშრომლებს, რომლებიც მონაწილეობენ იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამის განხორციელებაში, აქვთ სათანადო გამოცდილება და ცოდნა;

დ) კომერციულ ბანკს აქვს საკმარისი რესურსი უზრუნველყოფის აქტივების გაერთიანების შექმნისთვის, მართვისა და ზედამხედველობისთვის.

3. საქართველოს ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია გააუქმოს იპოთეკური ობლიგაციების გამოშვებისთვის კომერციულ ბანკზე გაცემული ავტორიზაცია შემდეგ შემთხვევებში:

ა) კომერციულმა ბანკმა ავტორიზაცია არასწორი ინფორმაციის წარდგენით ან სხვა უკანონო ქმედების განხორციელებით მიიღო;

ბ) კომერციული ბანკი აღარ აკმაყოფილებს იმ პირობებს, რომელთა საფუძველზედაც გაიცა ავტორიზაცია;

გ) კომერციულმა ბანკმა არაერთგზის ან უხეშად დაარღვია ამ კანონით, საფინანსო სექტორის მარეგულირებელი სხვა კანონებით, მათ საფუძველზე გამოცემული სამართლებრივი აქტით ან მითითებით განსაზღვრული მოთხოვნა (მოთხოვნები) იმგვარად, რომ საფრთხე შეექმნა იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამის პროგრამის კრედიტორთა ინტერესების გათვალისწინებით განხორციელებას;

დ) კომერციულმა ბანკმა ავტორიზაციის მიღებიდან 3 წლის განმავლობაში არ გამოუშვა იპოთეკური ობლიგაციები.

4. იპოთეკური ობლიგაციების გამოშვებისთვის საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ ავტორიზაციის გაცემის დამატებითი წესი დგინდება საქართველოს ეროვნული ბანკის სამართლებრივი აქტით.

მუხლი 11. იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამის განსახორციელებლად თანხმობის მოპოვება; პროგრამის კრედიტორთათვის ინფორმაციის მიწოდება

1. ემიტენტი ვალდებულია იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამის განხორციელებამდე საქართველოს ეროვნული ბანკისგან მოიპოვოს თანხმობა. აღნიშნული თანხმობის მიღების მიზნით ემიტენტი საქართველოს ეროვნულ ბანკს წარუდგენს ინფორმაციას განსახორციელებელი იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამის შესახებ. საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ ამ თანხმობის გაცემის წესი და პირობები დგინდება საქართველოს ეროვნული ბანკის სამართლებრივი აქტით.

2. ემიტენტი ვალდებულია პროგრამის კრედიტორებს მიაწოდოს ინფორმაცია იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამის მიმდინარეობის შესახებ. ეს ინფორმაცია უნდა მოიცავდეს ამ პროგრამის კრედიტორთა მიერ აღნიშნული პროგრამის პროფილისა და რისკების სათანადოდ შეფასებისთვის აუცილებელ ყველა დეტალს. აღნიშნული ინფორმაცია პროგრამის კრედიტორებს უნდა მიეწოდოს არანაკლებ კვარტალში ერთხელ. იგი უნდა შეიცავდეს აღნიშნული პროგრამის შესახებ სულ მცირე შემდეგ მონაცემებს:

ა) უზრუნველყოფის აქტივების გაერთიანებისა და იპოთეკური ობლიგაციების ნომინალურ ღირებულებებს;

ბ) იპოთეკური ობლიგაციებისთვის მინიჭებულ საიდენტიფიკაციო ნომერს (ნომრებს) (ასეთი ნომრის (ნომრების) არსებობის შემთხვევაში);

გ) უზრუნველყოფის აქტივების მოცულობის ამ კანონითა და საქართველოს ეროვნული ბანკის სამართლებრივი აქტით დადგენილი კატეგორიების მიხედვით განაწილებას;

დ) საბაზრო რისკების (მათ შორის, საპროცენტო რისკისა და სავალუტო რისკის), საკრედიტო და ლიკვიდურობის რისკების შესახებ ინფორმაციას;

ე) უზრუნველყოფის აქტივებისა და იპოთეკური ობლიგაციების ვადიანობის აღწერილობას (სტრუქტურას);

ვ) პროგრამის ვალდებულებათა როგორც ფაქტობრივი უზრუნველყოფის მაჩვენებლების, ისე ამ კანონის მე-7 მუხლის პირველი პუნქტით განსაზღვრული უზრუნველყოფის მაჩვენებლებისა და უზრუნველყოფის აქტივების სიჭარბის შესახებ ინფორმაციას;

ზ) რეგისტრირებული დერივატივის (ასეთი დერივატივის არსებობის შემთხვევაში) კონტრაჰენტისა და არსებითი პირობების შესახებ ინფორმაციას;

თ) იმ იპოთეკური სესხების ხვედრით წილს, რომლებთან დაკავშირებითაც დადგა დეფოლტი.

3. თუ ემიტენტი რეფინანსირების ბანკია, პროგრამის კრედიტორებს მიეწოდებათ აგრეთვე ამ მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებული ინფორმაცია რეფინანსირების ინსტრუმენტის უზრუნველსაყოფად გამოყენებული უზრუნველყოფის აქტივების შესახებ.

4. ემიტენტის მიერ ამ მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებული ინფორმაციის პროგრამის კრედიტორთათვის მიწოდების ან/და გამოქვეყნების დამატებითი წესი დგინდება საქართველოს ეროვნული ბანკის სამართლებრივი აქტით.

თავი V

პროგრამის კრედიტორთა უპირატესი დაკმაყოფილების უფლება; უზრუნველყოფის აქტივების რეესტრი და ზედამხედველობა

მუხლი 12. უზრუნველყოფის აქტივებიდან უპირატესი დაკმაყოფილების უფლება

1. უზრუნველყოფის აქტივები ემიტენტის სხვა ქონებისგან სეგრეგირებული აქტივების ერთობლიობაა. დაუშვებელია ამ აქტივების მიმართ ნებისმიერი ვალდებულების უზრუნველყოფის ღონისძიების გამოყენება მესამე პირთა მოთხოვნების გამო, გარდა პროგრამის კრედიტორთა შემდეგი მოთხოვნებისა:

ა) იპოთეკური ობლიგაციებიდან და რეგისტრირებული დერივატივებიდან გამომდინარე მოთხოვნები;

ბ) პროგრამის ადმინისტრატორის მიერ დადებული გარიგებიდან გამომდინარე მოთხოვნები.

2. იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამის კრედიტორებს (მათ შორის, პროგრამის ფარგლებში გამოშვებული სხვადასხვა კლასის იპოთეკური ობლიგაციების მფლობელებს) აქვთ უზრუნველყოფის აქტივების გაერთიანებაში შემავალი აქტივებიდან ამ მუხლის პირველი პუნქტის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული მოთხოვნების ამ მოთხოვნათა მოცულობის პროპორციულად, ემიტენტის სხვა კრედიტორებთან შედარებით უპირატესი დაკმაყოფილების უფლება, რისთვისაც საჭირო არ არის ემიტენტსა და იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამის კრედიტორებს შორის გირავნობის ან სხვა უპირატესი დაკმაყოფილების უფლების დადგენის შესახებ სპეციალური ხელშეკრულების დადება.

3. მესამე პირებს ეკრძალებათ უზრუნველყოფის აქტივებიდან გამომდინარე ემიტენტის მოთხოვნათა გაქვითვა. ეს აკრძალვა არ ვრცელდება რეგისტრირებული დერივატივიდან (დერივატივებიდან) გამომდინარე მოთხოვნათა საბოლოო ურთიერთგაქვითვაზე.

4. უზრუნველყოფის აქტივებიდან გამომდინარე მოთხოვნები, რომლებიც ამ კანონის მე-7 მუხლის პირველი პუნქტით განსაზღვრულგაანგარიშებაში არ გაითვალისწინება ან მხოლოდ ნაწილობრივ გაითვალისწინება, უზრუნველყოფ ის აქტივების გაერთიანების შემადგენელი ნაწილია და მათზე სრულად ვრცელდება ამ კანონით დადგენილი იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამის კრედიტორთა უპირატესი დაკმაყოფილების უფლება.

5. ეს მუხლი შესაბამისად ვრცელდება აგრეთვე რეფინანსირების ბანკის მოვალის უზრუნველყოფის აქტივებსა და მათ მიმართ რეფინანსირების პროგრამის კრედიტორთა უპირატესი დაკმაყოფილების უფლებაზე.

მუხლი 13. უზრუნველყოფის აქტივების რეესტრი

1. აქტივი უზრუნველყოფის აქტივების გაერთიანების ნაწილად მიიჩნევა ამ პუნქტის შესაბამისად უზრუნველყოფის აქტივების რეესტრში მისი რეგისტრაციის მომენტიდან. უზრუნველყოფის აქტივების რეესტრში აქტივის რეგისტრაცია ხორციელდება:

ა) ამ კანონის მე-3 მუხლის პირველი პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტითა და მე-6 პუნქტის „გ“ ქვეპუნქტით დადგენილ მოთხოვნებთან მიმართებით − საჯარო სამართლის იურიდიულ პირში − საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში იმ ხელშეკრულებების სიის რეგისტრაციით, რომლებიდანაც აღნიშნული მოთხოვნები წარმოიშობა;

ბ) სხვა აქტივებთან მიმართებით − ემიტენტის მიერ ან ამ კანონის მე-5 მუხლის მე-5 პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში − რეფინანსირების ბანკის მოვალის მიერ წარმოებულ შესაბამის რეესტრში მათი რეგისტრაციით.

2. ემიტენტი/რეფინანსირების ბანკის მოვალე ვალდებულია შეამოწმოს, რომ უზრუნველყოფის აქტივების რეესტრში დასარეგისტრირებელი აქტივები აკმაყოფილებდეს ამ კანონით დადგენილ მოთხოვნებს (მათ შორის, მათზე არ ვრცელდებოდეს რომელიმე ვალდებულების უზრუნველყოფის ღონისძიება). ამ ვალდებულების შეუსრულებლობისთვის ემიტენტი/რეფინანსირების ბანკის მოვალე პასუხს აგებს საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად.

3. ემიტენტის/რეფინანსირების ბანკის მოვალის მიერ ან მათი ინიციატივით უზრუნველყოფის აქტივების რეესტრში შესაბამისი აქტივის (გარდა დერივატივებიდან გამომდინარე მოთხოვნებისა) რეგისტრაციას მესამე პირთა (მათ შორის, მსესხებლის) თანხმობა არ სჭირდება.

4. დაუშვებელია უზრუნველყოფის აქტივების რეესტრიდან უზრუნველყოფის აქტივის ამორიცხვა უზრუნველყოფის აქტივების ზედამხედველის ნებართვის, ხოლო შესაბამის შემთხვევაში − პროგრამის ადმინისტრატორის/პროგრამის ლიკვიდატორის ნებართვის გარეშე. ამ პუნქტით დადგენილი წესის საწინააღმდეგოდ განხორციელებული ნებისმიერი მოქმედება ან დადებული ნებისმიერი გარიგება ბათილია.

5. აკრძალულია უზრუნველყოფის აქტივების რეესტრიდან უზრუნველყოფის აქტივის ამორიცხვა, თუ ეს გამოიწვევს ამ კანონით ანმის საფუძველზე საქართველოს ეროვნული ბანკის სამართლებრივი აქტით დადგენილი რომელიმე მოთხოვნის დარღვევას.

6. ამ მუხლის მე-5 პუნქტით დადგენილი აკრძალვა არ ვრცელდება პროგრამის განცალკევების შემდეგ პროგრამის ადმინისტრატორის/ პროგრამის ლიკვიდატორის მიერ დადებულ იმ გარიგებებზე (ტრანზაქციებზე), რომელთა მიზანია იპოთეკური ობლიგაციებიდან/რეფინანსირების ინსტრუმენტებიდან და რეგისტრირებული დერივატივებიდან გამომდინარე ვალდებულებების შესრულება ან პროგრამის მართვის ხარჯების ანაზღაურება.

7. ემიტენტის/მოვალის მიერ უზრუნველყოფის აქტივების რეესტრის წარმოებისა და რეესტრში არსებული ინფორმაციის ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფის წესი დგინდება საქართველოს ეროვნული ბანკის სამართლებრივი აქტით.

მუხლი 14. უზრუნველყოფის აქტივების ზედამხედველის დანიშვნა და გათავისუფლება

1. თითოეულ ემიტენტს უნდა ჰყავდეს უზრუნველყოფის აქტივების ზედამხედველი, რომელიც განახორციელებს უზრუნველყოფის აქტივების გაერთიანების მონიტორინგს. უზრუნველყოფის აქტივების ზედამხედველმა შეიძლება მონიტორინგი გაუწიოს ერთდროულად ემიტენტის რამდენიმე უზრუნველყოფის აქტივების გაერთიანებას.

2. უზრუნველყოფის აქტივების ზედამხედველი უნდა იყოს იურიდიული პირი, რომელსაც აქვს საზოგადოებრივი დაინტერესების პირის აუდიტის განხორციელების უფლებამოსილება. საქართველოს ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია დაადგინოს უზრუნველყოფის აქტივების ზედამხედველის დამატებითი საკვალიფიკაციო მოთხოვნები.

3. უზრუნველყოფის აქტივების ზედამხედველს ნიშნავს და ათავისუფლებს ემიტენტი საქართველოს ეროვნული ბანკის წინასწარი თანხმობით. ემიტენტი უფლებამოსილია უზრუნველყოფის აქტივების ზედამხედველი განსაზღვრული ვადით დანიშნოს. ამ კანონის მე-18 მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამის განცალკევების შემთხვევაში განცალკევების გაუქმებამდე ჩერდება უზრუნველყოფის აქტივების ზედამხედველის უფლებამოსილება. უზრუნველყოფის აქტივების ზედამხედველი ვალდებულია პროგრამის ადმინისტრატორს მიაწოდოს უზრუნველყოფის აქტივების სამართავად საჭირო ყველა მონაცემი/ინფორმაცია.

4. საქართველოს ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია საჭიროების შემთხვევაში ემიტენტს მოსთხოვოს უზრუნველყოფის აქტივების ზედამხედველის გათავისუფლება.

5. უზრუნველყოფის აქტივების ზედამხედველი საკუთარი ვალდებულებების შესრულების ფარგლებში პასუხს აგებს ემიტენტისთვის ან/და პროგრამის კრედიტორთათვის მიყენებული ზიანისთვის მხოლოდ განზრახვის ან უხეში გაუფრთხილებლობის შემთხვევაში. ემიტენტის წინაშე უზრუნველყოფის აქტივების ზედამხედველის ამ პუნქტით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობის ფარგლები შეიძლება გაფართოვდეს მათ შორის დადებული შეთანხმებით.

6. ეს მუხლი და ამ კანონის მე-15 მუხლი შესაბამისად ვრცელდება აგრეთვე რეფინანსირების ბანკის მოვალესა და მის უზრუნველყოფის აქტივებზე. ამ შემთხვევაში მოვალეს უფლება აქვს, უზრუნველყოფის აქტივების ზედამხედველად ამ მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებული პირის ნაცვლად თავად რეფინანსირების ბანკი დანიშნოს.

მუხლი 15. უზრუნველყოფის აქტივების ზედამხედველის მოვალეობები და უფლებები

1. უზრუნველყოფის აქტივების ზედამხედველი ვალდებულია:

ა) შეამოწმოს, რომ იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამიდან გამომდინარე, პროგრამის კრედიტორთა წინაშე არსებული ვალდებულებები ყოველთვის იყოს უზრუნველყოფილი შესაბამისი მოცულობის უზრუნველყოფის აქტივების გაერთიანებით ამ კანონის მე-7 მუხლის შესაბამისად;

ბ) შეამოწმოს, რომ უზრუნველყოფის აქტივები იდენტიფიცირებადი და ემიტენტის სხვა აქტივებისგან სეგრეგირებული იყოს;

გ) შეამოწმოს, რომ იპოთეკური სესხის უზრუნველმყოფი უძრავი ქონების ღირებულება შეფასებული იყოს ამ კანონისა და მის საფუძველზე საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილი წესის შესაბამისად;

დ) მონიტორინგი გაუწიოს უძრავი ქონების ფასებს და ამ კანონის მე-4 მუხლის მე-3 და მე-4 პუნქტებით გათვალისწინებულ შემთხვევებში ემიტენტს მოსთხოვოს იმავე პუნქტებით განსაზღვრული ვალდებულებების შესრულება;

ე) დაუყოვნებლივ შეატყობინოს ემიტენტსა და საქართველოს ეროვნულ ბანკს ამ კანონით ან მის საფუძველზე გამოცემული სამართლებრივი აქტებით დადგენილ მოთხოვნათა დარღვევის შესახებ;

ვ) შეასრულოს ემიტენტთან დადებული ხელშეკრულებით ნაკისრი ან/და საქართველოს ეროვნული ბანკის სამართლებრივი აქტით გათვალისწინებული სხვა ვალდებულება (ასეთი ვალდებულების არსებობის შემთხვევაში).

2. ამ მუხლის პირველი პუნქტის „გ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული ვალდებულების შესრულებისას უზრუნველყოფის აქტივების ზედამხედველს არ ეკისრება ვალდებულება, დაადგინოს უძრავი ქონების ღირებულების შეფასების სისწორე.

3. იპოთეკური ობლიგაციების გამოშვებამდე უზრუნველყოფის აქტივების ზედამხედველი ვალდებულია წერილობით დაადასტუროს, რომ უზრუნველყოფის აქტივების რეესტრში რეგისტრირებულია ამ კანონით გათვალისწინებული საკმარისი მოცულობის უზრუნველყოფის აქტივები. ამავე კანონის მე-6 მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში ასეთი დადასტურება ყოველი ახალი ემისიისთვის ინდივიდუალურად უნდა განხორციელდეს.

4. უზრუნველყოფის აქტივების ზედამხედველი უფლებამოსილია შეამოწმოს და გამოითხოვოს ემიტენტის ის ჩანაწერები და ინფორმაცია, რომლებიც იპოთეკურ ობლიგაციებსა და რეგისტრირებულ უზრუნველყოფის აქტივებთან არის დაკავშირებული.

მუხლი 16. პროგრამის კრედიტორთა წინაშე ემიტენტის/მოვალის ვალდებულებები

1. ემიტენტი ვალდებულია შეასრულოს იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამის კრედიტორთა წინაშე არსებული ვალდებულებები, მიუხედავად იმისა, სრულდება თუ არა უზრუნველყოფის აქტივებიდან გამომდინარე, ემიტენტის წინაშე არსებული მესამე პირთა ვალდებულებები.

2. იპოთეკური ობლიგაციების ძირითადი თანხებისა და პროცენტების დაფარვა (მათ შორის, ვადამდელი დაფარვა) უნდა განხორციელდეს იპოთეკური ობლიგაციების ემისიის პირობების შესაბამისად.

3. იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამის კრედიტორებს არ აქვთ უფლება, მოითხოვონ იპოთეკური ობლიგაციიდან/რეგისტრირებული დერივატივიდან გამომდინარე ვალდებულების დაუყოვნებლივ შესრულება იმ საფუძვლით, რომ ემიტენტის მიმართ შემოღებულ იქნა რეზოლუციის რეჟიმი, იგი გახდა გადახდისუუნარო ან/და მის მიმართ დაიწყო ლიკვიდაციის პროცესი. ამ ვალდებულების დაუყოვნებლივ შესრულება პროგრამის კრედიტორებმა შეიძლება მოითხოვონ მხოლოდ შემდეგ შემთხვევებში:

ა) ვალდებულების დაუყოვნებლივ შესრულებას ითვალისწინებს იპოთეკური ობლიგაციების ემისიის/რეგისტრირებული დერივატივის პირობები და იგი იპოთეკური ობლიგაციიდან/რეგისტრირებული დერივატივიდან გამომდინარე გადახდის ვალდებულების შეუსრულებლობასთან ან პროგრამის გადახდისუუნარობის რომელიმე საფუძვლის წარმოშობასთან არის დაკავშირებული;

ბ) საქართველოს ეროვნულ ბანკს დამტკიცებული აქვს პროგრამის კრედიტორთა კრების გადაწყვეტილება განცალკევებული იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამის ლიკვიდაციის შესახებ.

4. ეს მუხლი შესაბამისად ვრცელდება აგრეთვე რეფინანსირების პროგრამის კრედიტორის წინაშე არსებულ მოვალის ვალდებულებაზე.

მუხლი 17. პროგრამის კრედიტორთა მოთხოვნები ემიტენტის მიმართ

1. იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამის კრედიტორებს, რომელთა მოთხოვნები ერთი და იმავე პროგრამის ფარგლებში წარმოიშვა, აქვთ შემდეგი უფლებები:

ა) ემიტენტის მიმართ ლიკვიდაციის/გადახდისუუნარობის პროცესის დაწყებამდე ემიტენტს მოსთხოვონ იპოთეკური ობლიგაციიდან ან/და რეგისტრირებული დერივატივიდან გამომდინარე ვალდებულების შესრულება;

ბ) ემიტენტის მიმართ ლიკვიდაციის/გადახდისუუნარობის პროცესის დაწყების შემდეგ პროგრამაში შემავალი უზრუნველყოფის აქტივებიდან ემიტენტის სხვა კრედიტორებთან შედარებით უპირატესად დაიკმაყოფილონ საკუთარი მოთხოვნები ამ მოთხოვნათა მოცულობის პროპორციულად; თუ უზრუნველყოფის აქტივებიდან აღნიშნული მოთხოვნების სრულად დაკმაყოფილება შეუძლებელია, ემიტენტს დარჩენილი მოთხოვნები წარუდგინონ, როგორც არაუზრუნველყოფილმა კრედიტორებმა.

2. ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული მოთხოვნის უფლება ძალაშია იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამის კრედიტორის მოთხოვნის სრულად დაკმაყოფილებამდე და არ გულისხმობს მისი მოთხოვნის განმეორებით ან ორმაგად დაკმაყოფილებას.

3. ეს მუხლი შესაბამისად ვრცელდება აგრეთვე მოვალის მიმართ რეფინანსირების პროგრამის კრედიტორის მოთხოვნაზე.

თავი VI

იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამის განცალკევება, განცალკევებული პროგრამის მართვა და ლიკვიდაცია

მუხლი 18. იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამის განცალკევება

1. კომერციული ბანკის იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამა განცალკევებულად მიიჩნევა, თუ არსებობს ერთ-ერთი შემდეგი გარემოება:

ა) კომერციულ ბანკს საბანკო საქმიანობის ლიცენზია გაუუქმდა;

ბ) ამ მუხლის მე-2 პუნქტის შესაბამისად მიღებულ იქნა გადაწყვეტილება იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამის განცალკევების შესახებ.

2. საქართველოს ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია პროგრამის კრედიტორთა საუკეთესო ინტერესების გათვალისწინებით მიიღოს გადაწყვეტილება იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამის განცალკევების შესახებ, თუ არსებობს ერთ-ერთი შემდეგი საფუძველი:

ა) კომერციულ ბანკს გაუუქმდა იპოთეკური ობლიგაციების გამოშვებისთვის გაცემული ავტორიზაცია და პროგრამის განცალკევება აუცილებელია იპოთეკური ობლიგაციებიდან გამომდინარე გადახდის ვალდებულებათა სრულად და დროულად შესასრულებლად;

ბ) საფრთხე ემუქრება კომერციული ბანკის მიერ კრედიტორთა წინაშე არსებული ვალდებულებების შესრულებას ან არსებობს გონივრული საფუძველი ვარაუდისთვის, რომ კომერციული ბანკის ეფექტიანი ზედამხედველობა შეუძლებელია;

გ) პროგრამის განცალკევების შესახებ გადაწყვეტილება მიიღება ამ კანონის 22-ე მუხლის მე-5 პუნქტის საფუძველზე.

3. ამ მუხლის მე-4 პუნქტით დადგენილ მოთხოვნათა გათვალისწინებით, იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამის განცალკევების შემდეგ პროგრამაში შემავალი უზრუნველყოფის აქტივები შეიძლება გამოყენებულ იქნეს მხოლოდ შესაბამისი პროგრამის კრედიტორთა მოთხოვნების დასაკმაყოფილებლად და იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამის მართვასთან დაკავშირებული ხარჯების ასანაზღაურებლად. პროგრამის კრედიტორთა (მათ შორის, პროგრამის ფარგლებში გამოშვებული სხვადასხვა კლასის იპოთეკური ობლიგაციების მფლობელთა) მოთხოვნები უზრუნველყოფის აქტივებიდან ამ მოთხოვნების პროპორციულად დაკმაყოფილდება. პროგრამის მართვასთან დაკავშირებულ ხარჯებს აქვს უპირატესობა პროგრამის კრედიტორთა მოთხოვნებთან შედარებით. უზრუნველყოფის აქტივების გაერთიანებაში პროგრამის მართვასთან დაკავშირებული ხარჯების ანაზღაურებისა და პროგრამის კრედიტორთა მოთხოვნების სრულად დაკმაყოფილების შემდეგ დარჩენილი აქტივები ამოირიცხება უზრუნველყოფის აქტივების გაერთიანებიდან.

4. ამ მუხლის მე-3 პუნქტით დადგენილ მოთხოვნათა მიუხედავად, თუ პროგრამის ადმინისტრატორს უზრუნველყოფის აქტივები უზრუნველყოფის ფინანსური გირავნობის ხელშეკრულების საფუძველზე აქვს დაგირავებული, მოგირავნეს აქვს საკუთარი მოთხოვნის გირავნობის საგნიდან სხვა პირთან შედარებითუპირატესი დაკმაყოფილების უფლება „ფინანსური გირავნობის, ურთიერთგაქვითვისა და დერივატივების შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად.

5. იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამის განცალკევების მომენტიდან უზრუნველყოფის აქტივებიდან მიღებული სახსრები (მათ შორის, მსესხებელთა მიერ გადახდილი იპოთეკური სესხების ძირითადი თანხა და პროცენტები) ემიტენტის სხვა სახსრებისგან უნდა გაიმიჯნოს და ამ მიზნით უნდა განთავსდეს სხვა კომერციულ ბანკში (კომერციულ ბანკებში) გახსნილ სეგრეგირებულ ფულადი სახსრების ანგარიშზე (ანგარიშებზე). აღნიშნული სახსრები უზრუნველყოფის აქტივების გაერთიანებაში უნდა იქნეს შეტანილი.

6. ერთი პროგრამის უზრუნველყოფის აქტივები (მათ შორის, ამ აქტივებიდან მიღებული ფულადი სახსრები) არ შეიძლება გამოყენებულ იქნეს სხვა პროგრამის კრედიტორთა წინაშე არსებული ვალდებულებების შესასრულებლად.

7. იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამის განცალკევება არ ახდენს გავლენას იპოთეკური ობლიგაციებიდან და რეგისტრირებული დერივატივიდან წარმოშობილ უფლებებსა და ვალდებულებებზე, მათ შორის, ამ კანონის მე-16 და მე-17 მუხლებით გათვალისწინებულ პროგრამის კრედიტორთა უფლებებზე. პროგრამის განცალკევების მიუხედავად, გრძელდება ამ კანონით უზრუნველყოფის აქტივების გაერთიანებაში ახალი აქტივების დამატებასთან დაკავშირებით დადგენილი მოთხოვნების შესრულება, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც ემიტენტს გაუუქმდა საბანკო საქმიანობის ლიცენზია და მის მიმართ დაიწყო ლიკვიდაციის/გადახდისუუნარობის პროცესი.

8. ამ მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამის განცალკევება შეიძლება გაუქმდეს საქართველოს ეროვნული ბანკის გადაწყვეტილებით, თუ ის გარემოებები, რომლებიც განცალკევების საფუძველი გახდა, აღარ არსებობს.

9. ემიტენტი ვალდებულია იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამის არსებობის ყველა ეტაპზე იქონიოს იმ ღონისძიებათა ამსახველი საოპერაციო გეგმა, რომლებიც უზრუნველყოფს შესაბამის შემთხვევაში პროგრამის ადმინისტრატორისთვის ამ კანონით გათვალისწინებული ფუნქციების დაუბრკოლებლად გადაცემასა და პროგრამის ჯეროვნად განხორციელებას.

მუხლი 19. პროგრამის ადმინისტრატორის დანიშვნა და გათავისუფლება

1. იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამის განცალკევების შემთხვევაში საქართველოს ეროვნული ბანკი ნიშნავს პროგრამის ადმინისტრატორს. საქართველოს ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია რამდენიმე განცალკევებული იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამისთვის დანიშნოს ერთი და იგივე პროგრამის ადმინისტრატორი.

2. პროგრამის ადმინისტრატორი ანგარიშვალდებულია საქართველოს ეროვნული ბანკის წინაშე. საქართველოს ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია პროგრამის ადმინისტრატორს ნებისმიერ დროს მოსთხოვოს იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამის მართვასთან დაკავშირებული კონკრეტული ინფორმაცია ან ანგარიში.

3. საქართველოს ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია ნებისმიერ დროს გაათავისუფლოს პროგრამის ადმინისტრატორი და მის ნაცვლად სხვა პირი დანიშნოს.

4. პროგრამის ადმინისტრატორი უნდა იყოს საკმარისი გამოცდილებისა და კარგი რეპუტაციის მქონე ფიზიკური პირი. პროგრამის ადმინისტრატორი არ შეიძლება იმავდროულად იყოს სპეციალური მმართველი ან ემიტენტის ლიკვიდატორი. პროგრამის ადმინისტრატორი ვალდებულია უზრუნველყოს ინტერესთა კონფლიქტის თავიდან აცილება და არ დაუშვას საკუთარი ინტერესების პროგრამის კრედიტორთა ინტერესებზე მაღლა დაყენება ან თანამდებობრივი უფლებამოსილების გადამეტება.

5. საქართველოს ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია განსაზღვროს პროგრამის ადმინისტრატორის შრომის ანაზღაურების ოდენობა, რომელიც მისი კვალიფიკაციისა და მის მიერ შესრულებულ მოვალეობათა სირთულის შესაბამისი უნდა იყოს. პროგრამის ადმინისტრატორის შრომის ანაზღაურება და მის მიერ გაწეული დასაბუთებული ხარჯები დაიფარება განცალკევებული იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამიდან.

6. პროგრამის ადმინისტრატორი საკუთარი მოქმედებისთვის ან უმოქმედობისთვის პასუხს ისევე აგებს, როგორც აგებენ საწარმოს ხელმძღვანელობითი და წარმომადგენლობითი უფლებამოსილებების მქონე პირები „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად. პროგრამის ადმინისტრატორი საკუთარი მოვალეობის შეუსრულებლობისთვის პასუხს აგებს პროგრამის კრედიტორთაწინაშე. პროგრამის ადმინისტრატორს ზიანის ანაზღაურების ვალდებულება არ დაეკისრება, თუ იგი მოქმედებდა კეთილსინდისიერად და პროგრამის კრედიტორთა საუკეთესო ინტერესების გათვალისწინებით, მის ხელთ არსებული ინფორმაციის საფუძველზე.

7. საქართველოს ეროვნული ბანკი პროგრამის ადმინისტრატორის დანიშვნის ან გათავისუფლების შესახებ გადაწყვეტილებას მისი მიღებისთანავე რეგისტრაციისთვის უგზავნის მარეგისტრირებელ ორგანოს.

მუხლი 20. პროგრამის ადმინისტრატორის უფლებები და მოვალეობები

1. იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამის განცალკევებისთანავე უზრუნველყოფის აქტივების მართვის (მათ შორის, განკარგვის) უფლებამოსილება პროგრამის ადმინისტრატორს გადაეცემა. პროგრამის ადმინისტრატორი უფლებამოსილია ემიტენტის სახელით დადოს გარიგებები და შეასრულოს შესაბამისი მოქმედებები (მათ შორის, განახორციელოს იპოთეკიდან გამომდინარე უფლებები, მოიზიდოს სახსრები იპოთეკური ობლიგაციებიდან გამომდინარე გადახდის ვალდებულებათა დროულად შესასრულებლად), რომლებიც აუცილებელია უზრუნველყოფის აქტივების გაერთიანების სათანადოდ ადმინისტრირებისთვის, რათა პროგრამის კრედიტორთა მოთხოვნები სრულად, ემისიის პირობების/სახელშეკრულებო პირობების შესაბამისად დაკმაყოფილდეს. პროგრამის ადმინისტრატორი საკუთარი უფლებამოსილებების განხორციელების ფარგლებში წარმოადგენს ემიტენტს როგორც სასამართლოში, ისე სასამართლოს გარე ურთიერთობებში.

2. პროგრამის ადმინისტრატორი ვალდებულია მისი დანიშვნიდან 2 კვირის განმავლობაში შეაფასოს, რამდენად აკმაყოფილებს იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამა ამ კანონისმე-7 მუხლის პირველი პუნქტითა და მე-8 მუხლის პირველი პუნქტით დადგენილ მოთხოვნებს და არსებობს თუ არა პროგრამის გადახდისუუნაროდ გამოცხადების საფუძველი. პროგრამის ადმინისტრატორი აღნიშნულის თაობაზე დაუყოვნებლივ აცნობებს საქართველოს ეროვნულ ბანკს. პროგრამის შეფასების ფარგლებში პროგრამის ადმინისტრატორმა უნდა განიხილოს პროგრამის მოქმედების გაგრძელების, რესტრუქტურიზაციის (მათ შორის, პროგრამის სრულად ან ნაწილობრივ გასხვისების) ან ლიკვიდაციის შესაძლებლობა.

3. თუ ემიტენტის მიმართ ლიკვიდაციის პროცესი მიმდინარეობს, პროგრამის ადმინისტრატორის მიერ ამ მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებული შეფასების დასრულებისთანავე ემიტენტის ლიკვიდატორი უფლებამოსილია მოითხოვოს უზრუნველყოფის აქტივების გაერთიანებიდან იმ აქტივების ამორიცხვა, რომლებიც უზრუნველყოფის აქტივების სიჭარბის ნაწილია და პროგრამის ვალდებულებათა უზრუნველსაყოფად აშკარად არ იქნება აუცილებელი. პროგრამის ადმინისტრატორი უფლებამოსილია მის მიერ განხორციელებული შეფასების შედეგების საფუძველზე უარი განაცხადოს უზრუნველყოფის აქტივების ამორიცხვაზე. ამ საკითხზე მხარეებს შორის უთანხმოების არსებობისას შესაბამის გადაწყვეტილებას იღებს საქართველოს ეროვნული ბანკი.

4. პროგრამის ადმინისტრატორი უფლებამოსილია გადასწიოს პროგრამის ერთი ან რამდენიმე ემისიის ფარგლებში გამოშვებული იპოთეკური ობლიგაციების ძირითადი თანხის დაფარვის თარიღი ამ მუხლის მე-5 პუნქტის პირობების დაცვით. აღნიშნული თარიღის გადაწევის საერთო ვადა 12 თვეს არ უნდა აღემატებოდეს. პროგრამის ადმინისტრატორს ასევე უფლება აქვს, გადასწიოს იპოთეკური ობლიგაციების პროცენტების დაფარვის თარიღი, რომელიც დგება პროგრამის ადმინისტრატორის დანიშვნიდან 1 თვის განმავლობაში, არაუგვიანეს აღნიშნული ერთთვიანი პერიოდის ბოლო დღისა. ამ კანონის მე-16 მუხლის მე-3 პუნქტის მიუხედავად, პროგრამის ადმინისტრატორის მიერ ამ პუნქტის შესაბამისად იპოთეკური ობლიგაციის ძირითადი თანხის ან/და პროცენტის დაფარვის თარიღის გადაწევა პროგრამის კრედიტორისთვის არ წარმოშობს ვალდებულების დაუყოვნებლივ შესრულების მოთხოვნის უფლებას. პროგრამის ადმინისტრატორმა ამ პუნქტით მისთვის მინიჭებული უფლებამოსილება ერთი ემისიის (ერთი და იმავე პირობების მქონე) ყველა იპოთეკურ ობლიგაციასთან მიმართებით თანაბრად უნდა განახორციელოს. თუ პროგრამის ფარგლებში გამოშვებულია სხვადასხვა კლასის იპოთეკური ობლიგაციები, პროგრამის ადმინისტრატორმა საკუთარი უფლებამოსილება იმგვარად უნდა განახორციელოს, რომ არ შეიცვალოს პროგრამის ფარგლებში იპოთეკური ობლიგაციების ძირითადი თანხების დაფარვის რიგითობა. თუ ემისიის პირობებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, იპოთეკური ობლიგაციის ძირითად თანხას იმ პერიოდისთვის (ვადისთვის), რომლითაც გადაიწია მისი დაფარვის თარიღმა, დაერიცხება პროცენტი თარიღის გადაწევამდე მოქმედი, ემისიის პირობებით განსაზღვრული საპროცენტო განაკვეთის შესაბამისად. დაყოვნებულ პროცენტებს ასევე დაერიცხება პროცენტი ისე (იმავე წესითა და პირობებით), როგორც დაყოვნებულ ძირითად თანხას. პროგრამის ადმინისტრატორის მიერ ამ პუნქტით გათვალისწინებული უფლებამოსილების გამოყენებას იპოთეკური ობლიგაციების მფლობელთა თანხმობა არ სჭირდება.

5. პროგრამის ადმინისტრატორის მიერ იპოთეკური ობლიგაციის ძირითადი თანხის დაფარვის თარიღის გადაწევის მომენტისთვის (გარდა იმ შემთხვევისა, თუ აღნიშნული თარიღის გადაწევის ვადა პროგრამის ადმინისტრატორის დანიშვნიდან 1 თვეს არ აღემატება) შესრულებული უნდა იყოს ყველა შემდეგი პირობა:

ა) იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამა არ უნდა იყოს გადახდისუუნარო ამ კანონის 24-ე მუხლის პირველი პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტის შესაბამისად;

ბ) თარიღის გადაწევა აუცილებელი უნდა იყოს ამ კანონის 24-ე მუხლის პირველი პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამის გადახდისუუნარობის თავიდან ასაცილებლად;

გ) უნდა არსებობდეს საფუძველი ვარაუდისთვის, რომ თარიღის მაქსიმალური ვადით გადაწევის შემდეგ (აღნიშნული თარიღის გადაწევის სხვა, დამატებითი შესაძლებლობების გათვალისწინებით) შესაძლებელი იქნება პროგრამის ვალდებულებების დროულად შესრულება.

6. პროგრამის ადმინისტრატორი უფლებამოსილია პროგრამის კრედიტორებს შესთავაზოს ერთი ან რამდენიმე წინადადება პროგრამის მოქმედების გაგრძელების, რესტრუქტურიზაციის (მათ შორის, პროგრამის სრულად ან ნაწილობრივ გასხვისების) ან ლიკვიდაციის შესახებ. პროგრამის ადმინისტრატორი წარადგენს იმ წინადადებებს, რომლებსაც იგი მიიჩნევს საჭიროდ პროგრამის კრედიტორთა მოთხოვნების მაქსიმალურად დასაკმაყოფილებლად.

7. პროგრამის ადმინისტრატორი ვალდებულია პროგრამის კრედიტორებს წარუდგინოს ამ მუხლის მე-6 პუნქტით გათვალისწინებული წინადადება (წინადადებები), თუ ამ კანონის 22-ე მუხლის მე-5 პუნქტის შესაბამისად რეზოლუციის კომიტეტის მიერ სარეზოლუციო ინსტრუმენტის გამოყენების შესახებ გადაწყვეტილების მიღების შემთხვევაში არ არის მოსალოდნელი პროგრამის კრედიტორთა მოთხოვნების სრულად და დროულად დაკმაყოფილება ან პროგრამა გადახდისუუნაროდ არის გამოცხადებული.

8. პროგრამის ადმინისტრატორი ვალდებულია პროგრამის კრედიტორები უზრუნველყოს მათთვის შეთავაზებულ წინადადებასთან (წინადადებებთან) დაკავშირებით მათ მიერ ინფორმირებული გადაწყვეტილების მისაღებად აუცილებელი ყველა ინფორმაციით. საჭიროების შემთხვევაში პროგრამის ადმინისტრატორმა ინფორმაციის მიწოდების პირობად შეიძლება მოითხოვოს პროგრამის კრედიტორთან კონფიდენციალურობის დაცვის შესახებ შეთანხმების გაფორმება. პროგრამის კრედიტორები წარდგენილ წინადადებასთან (წინადადებებთან) დაკავშირებით გადაწყვეტილებას იღებენ პროგრამის კრედიტორთა კრებაზე, რომლის მოწვევასა და ჩატარებას უზრუნველყოფს პროგრამის ადმინისტრატორი. კრება ტარდება პროგრამის ადმინისტრატორის მიერ წინადადების (წინადადებების) წარდგენიდან არაუადრეს 5 სამუშაო დღისა და არაუგვიანეს 2 კვირისა. პროგრამის ადმინისტრატორი კრებაზე წარადგენს როგორც საკუთარ წინადადებას (წინადადებებს), ისე პროგრამის კრედიტორთა მიერ შეთავაზებულ წინადადებას (წინადადებებს) (არსებობის შემთხვევაში). კრება გადაწყვეტილებაუნარიანია, თუ კრებაზე დამსწრე პროგრამის კრედიტორთა მოთხოვნები პროგრამის კრედიტორთა საერთო ხმების სულ მცირე 75 პროცენტს შეადგენს. პროგრამის კრედიტორთა ხმის უფლება მათი კუთვნილი მოთხოვნების პროპორციულად განისაზღვრება. ემიტენტის მფლობელობაში არსებული იპოთეკური ობლიგაციები ამ პუნქტის მიზნებისთვის არ გაითვალისწინება. პროგრამის კრედიტორები გადაწყვეტილებას იღებენ კრებაზე დამსწრე ხმის უფლების მქონე პროგრამის კრედიტორთა ხმების უმრავლესობით. თუ კრებას ერთზე მეტი წინადადება წარედგინა, კრების მიერ მიღებულად მიიჩნევა ის წინადადება, რომელმაც ყველაზე მეტი ხმა მიიღო. თუ პროგრამის კრედიტორები ამ პუნქტის შესაბამისად ვერ მიიღებენ გადაწყვეტილებას, პროგრამის ადმინისტრატორი უფლებამოსილია (ხოლო ამ მუხლის მე-7 პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში − ვალდებულია) მათ წარუდგინოს განახლებული წინადადება. აღნიშნულ შემთხვევაში შესაბამისად გამოიყენება ამ მუხლის მე-6 და მე-7 პუნქტებითა და ამ პუნქტით დადგენილი წესები. საქართველოს ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტით დაადგინოს პროგრამის კრედიტორთა კრების მოწვევისა და ჩატარების წესი.

9. პროგრამის კრედიტორთა მიერ მოწონებული წინადადება დასამტკიცებლად საქართველოს ეროვნულ ბანკს წარედგინება. საქართველოს ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია უარი განაცხადოს წინადადების დამტკიცებაზე, თუ იგი აშკარად არღვევს პროგრამის კრედიტორთა მიმართ თანაბარი მოპყრობის პრინციპს (გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც პროგრამის კრედიტორი გარკვევით აცხადებს თანხმობას მის მიმართ უთანასწორო მოპყრობაზე) ან ეწინააღმდეგება საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილ მოთხოვნებს, აგრეთვე საქართველოს ეროვნული ბანკის სამართლებრივი აქტით განსაზღვრულ სხვა შემთხვევებში. საქართველოს ეროვნული ბანკი ასევე უფლებამოსილია უარი განაცხადოს წინადადების დამტკიცებაზე, თუ რეზოლუციის კომიტეტი იყენებს სარეზოლუციო ინსტრუმენტს ამ კანონის 22-ე მუხლის მე-4, მე-6 ან მე-7 პუნქტის შესაბამისად და პროგრამის კრედიტორთა მიერ მოწონებული წინადადება ამ ინსტრუმენტს ეწინააღმდეგება, ან თუ იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამის ნაწილობრივ გასხვისების შემთხვევაში მისი გასხვისება ეწინააღმდეგება ამ კანონის 21-ე მუხლით დადგენილ მოთხოვნებს. თუ საქართველოს ეროვნული ბანკი ამ პუნქტის თანახმად არ დაამტკიცებს წინადადებას, პროგრამის ადმინისტრატორი უფლებამოსილია (ხოლო ამ მუხლის მე-7 პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში − ვალდებულია) პროგრამის კრედიტორებს წარუდგინოს განახლებული წინადადება. აღნიშნულ შემთხვევაში შესაბამისად გამოიყენება ამ მუხლის მე-6−მე-8 პუნქტების დებულებები. ამ პუნქტის საფუძველზე საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ დამტკიცებული წინადადება პროგრამის კრედიტორთათვის სავალდებულოა და მის განხორციელებას პროგრამის ადმინისტრატორი უზრუნველყოფს.

10. სპეციალური მმართველი (არსებობის შემთხვევაში), ლიკვიდატორი ან ემიტენტის სხვა წარმომადგენელი ვალდებულია უზრუნველყოს პროგრამის ადმინისტრატორისთვის იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამასთან დაკავშირებული ან/და პროგრამის ადმინისტრატორის მიერ საკუთარი ფუნქციების შესასრულებლად აუცილებელი ნებისმიერი ინფორმაციის ან დოკუმენტის ხელმისაწვდომობა. ამასთანავე, პროგრამის ადმინისტრატორმა და სპეციალურმა მმართველმა (არსებობის შემთხვევაში)/ემიტენტის ლიკვიდატორმა ერთმანეთს უნდა მიაწოდონ ნებისმიერი ინფორმაცია, რომელიც რეზოლუციის/ლიკვიდაციის წარმოებისთვის ან უზრუნველყოფის აქტივების მართვისთვის შეიძლება მნიშვნელოვანი იყოს.

11. საკუთარი ფუნქციების შესრულებისას პროგრამის ადმინისტრატორი უფლებამოსილია ისარგებლოს ემიტენტის შრომითი და მატერიალური რესურსებით. პროგრამის ადმინისტრატორის თხოვნით ემიტენტმა (მათ შორის, ემიტენტის ლიკვიდატორმა, სპეციალურმა მმართველმა საკუთარი უფლებამოსილებების ფარგლებში) უნდა შეასრულოს პროგრამის განხორციელებისთვის აუცილებელი ნებისმიერი მოქმედება (ტრანზაქცია) და არ უნდა შეასრულოს მისი ხელშემშლელი რაიმე მოქმედება (ტრანზაქცია). პროგრამის ადმინისტრატორმა უნდა უზრუნველყოს ამ პუნქტის ფარგლებში გაწეული ხარჯების, როგორც პროგრამის მართვასთან დაკავშირებული ხარჯების, ანაზღაურება.

12. პროგრამის ადმინისტრატორი ვალდებულია იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამის მართვის ფარგლებში დაიცვას კომერციული ბანკების საქმიანობის მარეგულირებელი კანონმდებლობა და საქართველოს კანონმდებლობით ემიტენტის მიმართ დადგენილი სხვა მოთხოვნები.

13. პროგრამის ადმინისტრატორი ვალდებულია საქართველოს ეროვნულ ბანკს საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილი პერიოდულობითა და წესით წარუდგინოს იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამის მიმდინარეობისა და მის მიერ საკუთარი მოვალეობების შესრულების ანგარიში.

მუხლი 21. იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამის გასხვისება

1. პროგრამის ადმინისტრატორი უფლებამოსილია საქართველოს ეროვნული ბანკის წინასწარი თანხმობის საფუძველზე სრულად ან ნაწილობრივ გაასხვისოს იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამა ამ კანონის შესაბამისად ავტორიზებულ სხვა კომერციულ ბანკზე.

2. იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამის სრულად გასხვისება გულისხმობს ყველა უზრუნველყოფის აქტივისა და პროგრამასთან დაკავშირებული ყველა ვალდებულების (მათ შორის, პროგრამის ფარგლებში გამოშვებული იპოთეკური ობლიგაციებიდან გამომდინარე ვალდებულებების) პროგრამის მიმღებისთვის გადაცემას. პროგრამის სრულად გასასხვისებლად პროგრამის კრედიტორთა თანხმობა არ მოითხოვება.

3. იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამის ნაწილობრივ გასხვისება გულისხმობს უზრუნველყოფის აქტივებისა და პროგრამასთან დაკავშირებული ვალდებულებების (მათ შორის, პროგრამის ფარგლებში გამოშვებული იპოთეკური ობლიგაციებიდან გამომდინარე ვალდებულებების) პროგრამის მიმღებისთვის ნაწილობრივ გადაცემას. პროგრამის ნაწილობრივ გასასხვისებლად საჭიროა პროგრამის კრედიტორთა კრებაზე შესაბამისი გადაწყვეტილების მიღება, რასთან დაკავშირებითაც გამოიყენება ამ კანონის მე-20 მუხლის მე-8 და მე-9 პუნქტების დებულებები.

4. იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამის ნაწილობრივ გასხვისების შემთხვევაში გამსხვისებელთან (ემიტენტთან) დარჩენილი უზრუნველყოფის აქტივების მოცულობა უნდა აკმაყოფილებდეს პროგრამის ვალდებულებათა უზრუნველყოფისთვის საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილ მოთხოვნებს.

5. იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამის გასხვისების შესახებ ხელშეკრულება უნდა შეიცავდეს სულ მცირე შემდეგ ინფორმაციას:

ა) გამსხვისებლისა და შემძენის სახელწოდებებს, საიდენტიფიკაციო ნომრებსა და იურიდიულ მისამართებს;

ბ) უზრუნველყოფის აქტივების რეესტრში რეგისტრირებული აქტივებისა და პროგრამის კრედიტორთა წინაშე არსებული ვალდებულებების გადაცემის შესახებ შეთანხმებას და შეთანხმებულ ფასს (ასეთი ფასის არსებობის შემთხვევაში);

გ) ყველა გადასაცემი ხელშეკრულების, უფლებისა და ვალდებულების ჩამონათვალს, რომელშიც მითითებულია მათი ნომინალური ღირებულება;

დ) უფლებებისა და ვალდებულებების, მათთან დაკავშირებული დოკუმენტებისა და ჩანაწერების გადაცემის წესსა და პირობებს.

6. იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამის სრულად გასხვისების შემთხვევაში მისი გასხვისებიდან მიღებული შემოსავლით (ასეთი შემოსავლის არსებობის შემთხვევაში) უპირატესად პროგრამის მართვასთან დაკავშირებული ხარჯები უნდა დაიფაროს. ხარჯების გამოკლების შემდეგ დარჩენილ შემოსავალს ემიტენტი განკარგავს. პროგრამის ნაწილობრივ გასხვისების შემთხვევაში მისი გასხვისებიდან მიღებული შემოსავალი (ასეთი შემოსავლის არსებობის შემთხვევაში) შეიტანება უზრუნველყოფის აქტივების გაერთიანებაში ამ კანონის მე-7 მუხლის პირველი პუნქტითა და მე-8 მუხლის პირველი პუნქტით დადგენილი მოთხოვნების დასაკმაყოფილებლად აუცილებელი მოცულობით.

7. იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამის გასხვისების შემდეგ პროგრამის მიმღები ვალდებულია გონივრულ ვადაში მიაწოდოს ამ პროგრამის კრედიტორებს მათ მიერ საკუთარი უფლებების სათანადოდ განხორციელებისთვის და მოვალეობების სათანადოდ შესრულებისთვის აუცილებელი ყველა ინფორმაცია. იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამის მიმღებზე სრულად ვრცელდება ამ კანონით იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამის მართვასთან (მათ შორის, პროგრამის ვალდებულებების უზრუნველყოფასთან) და პროგრამის კრედიტორთა პერიოდულ ინფორმირებასთან დაკავშირებით დადგენილი მოთხოვნები.

8. პროგრამის ადმინისტრატორის მიერ პროგრამის სრულად ან ნაწილობრივ გასხვისებას, ამ მუხლით გათვალისწინებული პირების გარდა, სხვა პირების (მათ შორის, მსესხებლის) თანხმობა არ სჭირდება.

მუხლი 22. იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამა ემიტენტის მიმართ რეზოლუციის რეჟიმის მიმდინარეობისას

1. თუ მიღებულია გადაწყვეტილება ემიტენტის მიმართ რეზოლუციის რეჟიმის შემოღების თაობაზე და იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამა განცალკევებულია, რეზოლუციის კომიტეტი უფლებამოსილია ამ რეჟიმის შემოღებიდან არაუმეტეს 90 კალენდარული დღით, მაგრამ არაუგვიანეს შესაბამის შემთხვევაში იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამასთან დაკავშირებული სარეზოლუციო ინსტრუმენტის გამოყენების შესახებ გადაწყვეტილების მიღების დღისა, სრულად ან ნაწილობრივ შეუზღუდოს პროგრამის ადმინისტრატორს ამ კანონის მე-20 მუხლის პირველი პუნქტითა და 21-ე მუხლით გათვალისწინებული უფლებების (გარდა იპოთეკური ობლიგაციის ძირითადი თანხის ან/და პროცენტის დაფარვის თარიღის გადაწევისა და უზრუნველყოფის აქტივებიდან გამომდინარემოთხოვნების დაკმაყოფილებისა, მათ შორის, იპოთეკის აღსრულებით) გამოყენება. რეზოლუციის კომიტეტს/სპეციალურ მმართველს უფლება აქვს, ამ ვადის განმავლობაში განახორციელოს სარეზოლუციო უფლებამოსილებები იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამასთან დაკავშირებით, ამ კანონითა და „კომერციული ბანკების საქმიანობის შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილი შეზღუდვების გათვალისწინებით.

2. ამ მუხლის პირველი პუნქტით დადგენილი ვადის გასვლის შემდეგ რეზოლუციის კომიტეტს/სპეციალურ მმართველს არ აქვს უფლება, განახორციელოს სარეზოლუციო უფლებამოსილებები განცალკევებულ იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამასთან დაკავშირებით, გარდა ამ მუხლის მე-4, მე-6 და მე-7 პუნქტებით გათვალისწინებული სარეზოლუციო ინსტრუმენტების გამოყენებისა.

3. თუ რეზოლუციის კომიტეტის მიერ ერთი ან რამდენიმე სარეზოლუციო ინსტრუმენტის გამოყენების შესახებ გადაწყვეტილება იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამას ეხება, ამის თაობაზე წინასწარ, გადაწყვეტილების მიღებამდე უნდა ეცნობოს პროგრამის ადმინისტრატორს, ხოლო თუ პროგრამის ადმინისტრატორი დანიშნული არ არის − პროგრამის კრედიტორებს. პროგრამის ადმინისტრატორი (არსებობის შემთხვევაში) აღნიშნულ ინფორმაციას დაუყოვნებლივ აწვდის პროგრამის კრედიტორებს. ამ პუნქტის საფუძველზე ინფორმაცია პროგრამის კრედიტორებს შეიძლება ინდივიდუალურად შეტყობინების ნაცვლად საქართველოს ეროვნული ბანკის ვებგვერდზე საჯაროდ გამოქვეყნებით მიეწოდოს.

4. თუ რეზოლუციის კომიტეტი იყენებს ისეთ სარეზოლუციო ინსტრუმენტს, რომლის გამოყენების შედეგად (ან რომლის გამოყენების მიუხედავად) მოსალოდნელია პროგრამის კრედიტორთა წინაშე არსებული ვალდებულებების სრულად და დროულად შესრულება, პროგრამის კრედიტორები და პროგრამის ადმინისტრატორი (არსებობის შემთხვევაში) ვალდებული არიან ითმინონ ასეთი ზომები. ამ კანონის მიზნებისთვის მიიჩნევა, რომ პროგრამის კრედიტორთა მოთხოვნების სრულად და დროულად დაკმაყოფილება:

ა) მოსალოდნელია, თუ რეზოლუციის კომიტეტი იღებს გადაწყვეტილებას იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამაში შემავალი აქტივებისა და ვალდებულებების სრულად გასხვისების შესახებ;

ბ) მოსალოდნელი არ არის, თუ რეზოლუციის კომიტეტი იღებს გადაწყვეტილებას პროგრამის კრედიტორთა წინაშე არსებული ვალდებულებების ჩამოწერით ან კონვერტაციით რეკაპიტალიზაციის ინსტრუმენტის გამოყენების შესახებ ან იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამაში შემავალი აქტივებისა და ვალდებულებების ნაწილობრივ გასხვისების თაობაზე.

5. რეზოლუციის კომიტეტის მიერ ისეთი სარეზოლუციო ინსტრუმენტის (ინსტრუმენტების) გამოყენების შესახებ გადაწყვეტილების მიღებამდე, რომლის (რომელთა) გამოყენების შედეგად არ არის მოსალოდნელი პროგრამის კრედიტორთა მოთხოვნების სრულად და დროულად დაკმაყოფილება, პროგრამის კრედიტორებს უნდა მიეცეთ შესაძლებლობა (ამ მუხლის მე-7 პუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევის გარდა), კენჭი უყარონ იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამის მოქმედების გაგრძელების, რესტრუქტურიზაციის (მათ შორის, პროგრამის სრულად ან ნაწილობრივ გასხვისების) ან ლიკვიდაციის შესახებ ერთ ან რამდენიმე წინადადებას ამ კანონის მე-20 მუხლის მე-6−მე-9 პუნქტების შესაბამისად. ამ მიზნით საქართველოს ეროვნული ბანკი იღებს გადაწყვეტილებას იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამის განცალკევების შესახებ და ნიშნავს პროგრამის ადმინისტრატორს.

6. ამ მუხლის მე-5 პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში რეზოლუციის კომიტეტმა შეიძლება გამოიყენოს იმავე პუნქტით განსაზღვრული სარეზოლუციო ინსტრუმენტი (ინსტრუმენტები) მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ზედიზედ ორჯერ მოწვეულ პროგრამის კრედიტორთა კრებაზე პროგრამის კრედიტორები არ მოიწონებენ პროგრამის ადმინისტრატორის მიერ მათთვის შეთავაზებულ რომელიმე წინადადებას მაინც ან საქართველოს ეროვნული ბანკი ზედიზედ ორჯერ უარს განაცხადებს კრების მიერ მოწონებული წინადადების დამტკიცებაზე.

7. პროგრამის კრედიტორები და პროგრამის ადმინისტრატორი (არსებობის შემთხვევაში) ვალდებული არიან ითმინონ რეზოლუციის კომიტეტის მიერ პროგრამის კრედიტორთა წინაშე ემიტენტის ვალდებულებების ჩამოწერით ან კონვერტაციით რეკაპიტალიზაციის სარეზოლუციო ინსტრუმენტის გამოყენება „კომერციული ბანკების საქმიანობის შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილი შეზღუდვის ფარგლებში.

8. თუ ამ მუხლის პირობების დაცვით რეზოლუციის კომიტეტი იღებს გადაწყვეტილებას იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამის სრულად ან ნაწილობრივ გასხვისების შესახებ, იგი უნდა გასხვისდეს ამ კანონის შესაბამისად ავტორიზებულ კომერციულ ბანკზე და მისი გასხვისება უნდა აკმაყოფილებდეს ამ კანონის 21-ე მუხლის მე-4−მე-7 პუნქტებით დადგენილ მოთხოვნებს.

მუხლი 23. პროგრამის კრედიტორთა არაუზრუნველყოფილი მოთხოვნების დაკმაყოფილება ემიტენტის ლიკვიდაციისას

1. ემიტენტის ლიკვიდაციისას იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამის კრედიტორებს ემიტენტის მიმართ აქვთ არაუზრუნველყოფილი მოთხოვნა მხოლოდ იმდენად (იმ ფარგლებში), რამდენადაც უზრუნველყოფის აქტივები საკმარისი არ არის მათი ვადამოსული მოთხოვნების სრულად დაკმაყოფილებისთვის. ამ პუნქტით გათვალისწინებული არაუზრუნველყოფილი მოთხოვნები ემიტენტს პროგრამის კრედიტორთა სახელით შეიძლება წარუდგინოს პროგრამის ადმინისტრატორმა, ხოლო შესაბამის შემთხვევაში − პროგრამის ლიკვიდატორმა. პროგრამის კრედიტორებმა შეიძლება აღნიშნული მოთხოვნები დამოუკიდებლადაც წარადგინონ ან/და სადავო გახადონ მათი სახელით წარდგენილი მოთხოვნების მოცულობა.

2. თუ ლიკვიდაციის რეჟიმში მყოფი კომერციული ბანკის კრედიტორთა იმ მოთხოვნების დაკმაყოფილებისას, რომლებიც, „კომერციული ბანკების საქმიანობის შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად, პროგრამის კრედიტორთა არაუზრუნველყოფილი მოთხოვნების რიგს მიეკუთვნება, პროგრამის კრედიტორებს კომერციული ბანკის მიმართ აქვთ ვადამოუსვლელი მოთხოვნები, ემიტენტის ლიკვიდატორი ვალდებულია დააკავოს შესაბამისი ოდენობის თანხა ამ მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად პროგრამის კრედიტორთა მიერ (ან მათი სახელით) პოტენციურად წარსადგენი მოთხოვნებისთვის. ემიტენტის ლიკვიდატორის მიერ დასაკავებელი თანხის ოდენობის განსაზღვრის მიზნით გათვალისწინებული უნდა იქნეს, მათ შორის, ლიკვიდაციის რეჟიმში მყოფი კომერციული ბანკის კუთვნილი აქტივების (გარდა უზრუნველყოფის აქტივებისა) მოცულობა და ღირებულება, უზრუნველყოფის აქტივების მოცულობა, ვადიანობა და საკრედიტო ხარისხი, უზრუნველყოფის აქტივების სიჭარბე, იპოთეკური ობლიგაციების ვადიანობა. ამ პუნქტის შესაბამისად ლიკვიდატორის მიერ დასაკავებელი თანხის ოდენობას განსაზღვრავს პროგრამის ადმინისტრატორი.

3. აკრძალულია შესაბამის მარეგისტრირებელ ორგანოში ემიტენტის რეგისტრაციის გაუქმება მანამ, სანამ იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამა სხვა კომერციულ ბანკს სრულად არ გადაეცემა ან პროგრამის კრედიტორთა მოთხოვნები უზრუნველყოფის აქტივებიდან სრულად არ დაკმაყოფილდება.

მუხლი 24. განცალკევებული იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამის გადახდისუუნარობა

1. საქართველოს ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია საკუთარი ინიციატივით ან პროგრამის ადმინისტრატორის მიმართვის საფუძველზე გადახდისუუნაროდ გამოაცხადოს ლიკვიდაციის რეჟიმში მყოფი ემიტენტის განცალკევებული იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამა, თუ არსებობს ერთ-ერთი შემდეგი გარემოება:

ა) უზრუნველყოფის აქტივები პროგრამის კრედიტორთა წინაშე არსებული ვალდებულებების უზრუნველყოფისა და პროგრამის ადმინისტრირების ხარჯების დაფარვისთვის საკმარისი არ არის და ეს შეუსაბამობა დროებითი არ არის;

ბ) შეუძლებელია უზრუნველყოფის აქტივებიდან თუნდაც 1 პროგრამის კრედიტორის ვადამოსული მოთხოვნის სრულად დაკმაყოფილება და ეს შეუძლებლობა დროებითი არ არის.

2. თუ, ამ კანონის მე-20 მუხლის მე-6−მე-9 პუნქტების შესაბამისად, იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამის გადახდისუუნაროდ გამოცხადების შემდეგ ზედიზედ ორჯერ მოწვეულ პროგრამის კრედიტორთა კრებაზე პროგრამის კრედიტორები არ მოიწონებენ პროგრამის ადმინისტრატორის მიერ მათთვის შეთავაზებულ რომელიმე წინადადებას ან საქართველოს ეროვნული ბანკი ზედიზედ ორჯერ უარს განაცხადებს კრების მიერ მოწონებული წინადადების დამტკიცებაზე, საქართველოს ეროვნული ბანკი იღებს გადაწყვეტილებას გადახდისუუნარო პროგრამის ლიკვიდაციის შესახებ. საქართველოს ეროვნულმა ბანკმა გადახდისუუნარო პროგრამის ლიკვიდაციის შესახებ გადაწყვეტილება შეიძლება მიიღოს იმ შემთხვევაშიც, თუ აშკარაა, რომ პროგრამის რესტრუქტურიზაციის შესახებ პროგრამის კრედიტორთა მიერ მოწონებული წინადადება ვერ აღმოფხვრის იმ გარემოებებს, რომლებმაც გადახდისუუნარობა გამოიწვია, ან თუ აშკარაა, რომ რესტრუქტურიზაციის შემთხვევაში პროგრამის კრედიტორები იმაზე ნაკლებს მიიღებენ, ვიდრე ლიკვიდაციისას მიიღებდნენ.

3. გადახდისუუნარო პროგრამის ლიკვიდაციას ახორციელებს საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ დანიშნული პროგრამის ლიკვიდატორი, რომელსაც პროგრამის აქტივებსა და ვალდებულებებთან დაკავშირებით კომერციული ბანკის ლიკვიდატორის უფლებამოსილების იდენტური უფლებამოსილება ენიჭება. პროგრამის ადმინისტრატორს უფლებამოსილება პროგრამის ლიკვიდატორის დანიშვნისთანავე უწყდება. პროგრამის ლიკვიდატორი საკუთარი უფლებამოსილების განხორციელების ფარგლებში წარმოადგენს ლიკვიდაციის რეჟიმში მყოფ ემიტენტს როგორც სასამართლოში, ისე სასამართლოსგარე ურთიერთობებში. ამ კანონის მე-19 მუხლისა და მე-20 მუხლის მე-10 და მე-11 პუნქტების დებულებები შესაბამისად ვრცელდება პროგრამის ლიკვიდატორზე. პროგრამის ლიკვიდატორად შეიძლება დაინიშნოს პროგრამის ადმინისტრატორიც.

4. კომერციული ბანკების ლიკვიდაციის მარეგულირებელი კანონმდებლობა, ამ კანონით დადგენილი სპეციალური დებულებების გათვალისწინებით, შესაბამისად ვრცელდება პროგრამის ლიკვიდატორის მიერ გადახდისუუნარო პროგრამის ლიკვიდაციის წარმოებაზე.

მუხლი 25. რეფინანსირების ბანკის მოვალის ფინანსური სირთულეები

1. ამ კანონის მე-18−24-ე მუხლების დებულებები იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამის განცალკევების, მართვისა და გადახდისუუნარობის შესახებ, აგრეთვე მასთან დაკავშირებით სარეზოლუციო უფლებამოსილებების განხორციელების თაობაზე შესაბამისად ვრცელდება აგრეთვე რეფინანსირების პროგრამასა და რეფინანსირების ბანკის მოვალეზე.

2. ამ მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად რეფინანსირების პროგრამის განცალკევების შემთხვევაში საქართველოს ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია მოვალის პროგრამის ადმინისტრატორად დანიშნოს რეფინანსირების ბანკი.

3. რეფინანსირების ბანკი, რომელიც ამ მუხლის მე-2 პუნქტის შესაბამისად ასრულებს პროგრამის ადმინისტრატორის ფუნქციებს, უფლებამოსილია დაისაკუთროს მოვალის კუთვნილი უზრუნველყოფის აქტივები, რომელთა წმინდა მიმდინარე ღირებულება რეფინანსირების ინსტრუმენტის (ინსტრუმენტების) საფუძველზე ვადამოსული გადასახდელების ოდენობას არ აღემატება, და დაარეგისტრიროს ისინი იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამის უზრუნველყოფის აქტივების რეესტრში. უზრუნველყოფის აქტივების დასაკუთრებით უზრუნველყოფის აქტივების წმინდა მიმდინარე ღირებულების ფარგლებში წყდება რეფინანსირების ბანკის მიმართ არსებული, რეფინანსირების ინსტრუმენტიდან (ინსტრუმენტებიდან) გამომდინარე ვადამოსული გადახდის ვალდებულებები. რეფინანსირების ბანკის მიერ ამ პუნქტით გათვალისწინებული უფლებამოსილების განხორციელებას მოვალის თანხმობა არ სჭირდება.

თავი VII

იპოთეკური ობლიგაციების ბაზრის რეგულირება და ზედამხედველობა

მუხლი 26. საქართველოს ეროვნული ბანკის უფლებამოსილებები

1. საქართველოს ეროვნულ ბანკს უფლება აქვს, იპოთეკური ობლიგაციების ბაზრის რეგულირებისა და ზედამხედველობის ფარგლებში, „საქართველოს ეროვნული ბანკის შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის, ამ კანონისა და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო და კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტების შესაბამისად განახორციელოს შემდეგი უფლებამოსილებები:

ა) ნებისმიერ პირს მოსთხოვოს და მიიღოს დოკუმენტები/ინფორმაცია (მათ შორის, კონფიდენციალური);

ბ) მოითხოვოს ცალკეულ ქმედებათა განხორციელების შეწყვეტა, თუ ეს ქმედებები საქართველოს კანონმდებლობას ეწინააღმდეგება;

გ) დანიშნოს იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამის ადმინისტრატორი;

დ) დანიშნოს იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამის ლიკვიდატორი;

ე) რისკზე დაფუძნებული მიდგომის საფუძველზე შეამოწმოს ემიტენტი/მოვალე როგორც ადგილზე, ისე დისტანციურად ზედამხედველობით (მათ შორის, შეამოწმოს იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამა/რეფინანსირების პროგრამა);

ვ) „კომერციული ბანკების საქმიანობის შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად კომერციული ბანკის, კომერციული ბანკის ადმინისტრატორის ან მაკონტროლებელი პირის მიმართ გამოიყენოს იმავე კანონით გათვალისწინებული ერთი ან რამდენიმე საზედამხედველო ზომა ან/და სანქცია (ფულადი ჯარიმა);

ზ) თავის მიერ დადგენილი წესით გამოაქვეყნოს ინფორმაცია დამრღვევი პირისა და მის მიერ ჩადენილი დარღვევის შესახებ;

თ) გასცეს ავტორიზაცია იპოთეკური ობლიგაციების გამოშვებისთვის ან გააუქმოს იპოთეკური ობლიგაციების გამოშვებისთვის გაცემული ავტორიზაცია, გასცეს თანხმობა იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამის განხორციელებაზე;

ი) გასცეს სავალდებულო წერილობითი მითითებები;

კ) გამოსცეს სამართლებრივი აქტები;

ლ) განახორციელოს საქართველოს კანონმდებლობით მისთვის მინიჭებული სხვა უფლებამოსილებები.

2. საქართველოს ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია ამ კანონის აღსრულების მიზნით გამოსცეს კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტები, რომლებითაც განისაზღვრება უზრუნველყოფის აქტივების შესაბამისობის დამატებითი მოთხოვნები, ის მაქსიმალური ლიმიტი, რომელსაც არ უნდა აჭარბებდეს ემიტენტის/რეფინანსირების ბანკის მოვალის უზრუნველყოფის აქტივები მის მთლიან აქტივებთან შეფარდებისას, პროგრამის სტრუქტურული მახასიათებლები, უზრუნველყოფის აქტივების აღრიცხვის წესი, უზრუნველყოფის აქტივების ზედამხედველის, პროგრამის ადმინისტრატორისა და პროგრამის ლიკვიდატორის დანიშვნისა და გათავისუფლების საკითხები, მათი უფლებები და მოვალეობები, აგრეთვე ემიტენტის/რეფინანსირების ბანკის მოვალის მიერ ინფორმაციის გამჟღავნების დამატებითი ვალდებულებები.

3. საქართველოს ეროვნული ბანკი თავის მიერ დადგენილი წესის შესაბამისად და დადგენილ ფარგლებში უზრუნველყოფს ამ კანონის საფუძველზე ავტორიზებული ემიტენტებისა და მათი იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამების შესახებ ინფორმაციის საკუთარ ვებგვერდზე გამოქვეყნებას.

თავი VIII

გარდამავალი და დასკვნითი დებულებები

მუხლი 27. გამოსაცემი ნორმატიული აქტები

1. საქართველოს ეროვნულმა ბანკმა ამ კანონის ამოქმედებიდან 90 დღის ვადაში უზრუნველყოს შემდეგი სამართლებრივი აქტების გამოცემა:

ა) ამ კანონის მე-2 მუხლის პირველი პუნქტის „ი“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული სახელშეკრულებო გადახდის ვალდებულების შეუსრულებლობის/მოსალოდნელი შეუსრულებლობის დეფოლტად მიჩნევის დამატებითი კრიტერიუმების დადგენის თაობაზე;

ბ) ამ კანონის მე-4 მუხლის მე-6 პუნქტით გათვალისწინებული, იმავე მუხლით დადგენილი მოთხოვნების დამაზუსტებელი წესის დადგენის თაობაზე;

გ) ამ კანონის მე-7 მუხლის მე-6 პუნქტით გათვალისწინებული უზრუნველყოფის აქტივების შემოწმების პერიოდულობისა და ჩატარების წესის დადგენის თაობაზე;

დ) ამ კანონის მე-8 მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული დამატებითი აქტივების ლიკვიდურობის მოთხოვნების განმსაზღვრელი წესის დადგენის თაობაზე;

ე) ამ კანონის მე-10 მუხლის მე-4 პუნქტით გათვალისწინებული იპოთეკური ობლიგაციების გამოშვებისთვის საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ ავტორიზაციის გაცემის წესის დადგენის თაობაზე;

ვ) ამ კანონის მე-11 მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული პროგრამის განხორციელებაზე საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ თანხმობის გაცემის წესისა და პირობების დადგენის თაობაზე;

ზ) ამ კანონის მე-11 მუხლის მე-4 პუნქტით გათვალისწინებული ინფორმაციის პროგრამის კრედიტორთათვის მიწოდების ან/და გამოქვეყნების წესის დადგენის თაობაზე;

თ) ამ კანონის მე-13 მუხლის მე-7 პუნქტით გათვალისწინებული უზრუნველყოფის აქტივების რეესტრის წარმოებისა და რეესტრში არსებული ინფორმაციის ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფის წესის დადგენის თაობაზე.

2. ამ კანონის მე-7 მუხლის მე-8 პუნქტისა და მე-8 მუხლის მე-3 პუნქტის საფუძველზე საქართველოს ეროვნული ბანკის სამართლებრივი აქტით დადგენილი უზრუნველყოფის აქტივების სიჭარბის ან/და ლიკვიდურობის დამატებითი მოთხოვნები (არსებობის შემთხვევაში) არ გავრცელდება აღნიშნული სამართლებრივი აქტის ძალაში შესვლამდე ამოქმედებულ პროგრამაზე, გარდა იპოთეკური ობლიგაციების პროგრამის ფარგლებში იპოთეკური ობლიგაციების დამატებით გამოშვების ან რეფინანსირების პროგრამის ფარგლებში ახალი რეფინანსირების ინსტრუმენტის გამოყენების შემთხვევისა.

მუხლი 28. კანონის ამოქმედება

1. ეს კანონი, გარდა ამ კანონის პირველი−26-ე მუხლებისა, ამოქმედდეს გამოქვეყნებისთანავე.

2. ამ კანონის პირველი−26-ე მუხლები ამოქმედდეს გამოქვეყნებიდან 90-ე დღეს.

საქართველოს პრეზიდენტი სალომე ზურაბიშვილი

თბილისი,

29 ნოემბერი 2022 წ.

N2112-IXმს-Xმპ

ЗАКОН ГРУЗИИ

Об облигациях, защищенных ипотекой

Глава I

Общие положения

Статья 1. Цель Закона и регулируемая им сфера

1. Цель настоящего Закона состоит в расширении для коммерческих

банков доступа к диверсифицированным источникам финансирования

и обеспечении развития в Грузии рынка облигаций, защищенных ипотекой (далее – ипотечные облигации).

2. Настоящий Закон регулирует правовые отношения, связанные с

выпуском ипотечных облигаций, надзором за эмитентами и с их деятельностью.

3. Ипотечные облигации, выпущенные в соответствии с требованиями

настоящего Закона, могут размещаться как на основании частного, так и публичного предложения.

4. Запрещается использовать в наименовании или описании долговых

ценных бумаг, выпущенных в Грузии, слов «ипотечная облигация», «облигация, защищенная ипотекой» либо их соответствий на иностранных языках (в том числе, «Covered Bond”), если указанные долговые ценные бумаги выпущены не в соответствии с требованиями настоящего Закона.

Статья 2. Разъяснение терминов

1. Для целей настоящего Закона использованные в нем термины имеют следующие значения:

а) ипотечная облигация – долговая ценная бумага, выпущенная коммерческим банком (в том числе, банком рефинансирования), обеспеченная активами, из которых владельцы ипотечных облигаций как кредиторы, имеют преимущественное и прямое право удовлетворения в соответствии с требованиями настоящего Закона;

б) объединение активов обеспечения – совокупность определенных активов обеспечения, обеспечивающая платежные обязательства, вытекающие из ипотечных облигаций, выпущенных в рамках программы ипотечных облигаций, или инструментов рефинансирования, имеющихся в рамках программы рефинансирования, и сегрегированная от других активов эмитента/должника банка рефинансирования;

в) программа – программа ипотечных облигаций или программа рефинансирования, определенная настоящим Законом;

г) программа ипотечных облигаций – программа эмитента, состоящая из ипотечных облигаций одной или нескольких эмиссий и объединения активов обеспечения, используемых для обеспечения вытекающих из них платежных обязательств;

д) программа рефинансирования – программа должника банка рефинансирования, состоящая из одного или нескольких инструментов рефинансирования и объединения активов обеспечения, используемых для обеспечения вытекающих из него (них) платежных обязательств;

е) ипотечный кредит – кредит, предоставляемый для любых целей, включающий основную сумму и получаемые с нее проценты (при наличии) и обеспеченный ипотекой на недвижимое имущество в соответствии с Гражданским кодексом Грузии;

ж) дополнительный актив – предусмотренный пунктом 6 статьи 3 настоящего Закона актив, внесенный в объединение активов обеспечения, включающий основную сумму и получаемые с нее проценты (при наличии);

з) избыток активов обеспечения – процентный показатель, исчисляемый в соответствии с порядком, установленным пунктом первым статьи 7 настоящего Закона, на который сумма ипотечных кредитов и номинальных стоимостей дополнительных активов, входящих в объединение активов обеспечения, превышает сумму номинальных стоимостей ипотечных облигаций с учетом требований/обязательств, вытекающих из зарегистрированных деривативов;

и) дефолт – невыполнение/ожидаемое невыполнение договорных платежных обязательств, дополнительные критерии для признания которого дефолтом устанавливаются правовым актом Национального банка Грузии;

к) рыночная стоимость недвижимого имущества – сумма, взамен которой на момент оценки разумно ожидается отчуждение недвижимого имущества на основании сделки, заключенной с соблюдением принципа «вытянутой руки», если стороны сделки действуют разумно, предусмотрительно и без принуждения;

л) эмитент – коммерческий банк (в том числе, банк рефинансирования), который может выпускать ипотечные облигации в соответствии с настоящим Законом;

м) должник банка рефинансирования (должник) – финансовый институт, взявший денежное обязательство перед банком рефинансирования посредством инструмента рефинансирования;

н) банк рефинансирования – коммерческий банк, выпускающий ипотечные облигации, обеспеченные требованиями, вытекающими из инструмента (инструментов) рефинансирования, в соответствии с настоящим Законом;

о) коммерческий банк – коммерческий банк, лицензированный в соответствии с Законом Грузии «О деятельности коммерческих банков»;

п) жилое недвижимое имущество – жилое помещение, находящееся во владении собственника или пользователя;

р) лицо общественной заинтересованности – лицо общественной заинтересованности, определенное в соответствии с Законом Грузии «О бухгалтерском учете, отчетности и аудите»;

с) специальный управляющий – специальный управляющий, определенный статьей 37 Закона Грузии «О деятельности коммерческих банков»;

т) отток чистой денежной ликвидности – все возникшие в рамках программы ипотечных облигаций или программы рефинансирования платежные обязательства, срок уплаты которых наступил на соответствующую дату, включая основную сумму и процент, а также платежи, вытекающие из деривативов, за вычетом выплат, подлежащих получению на ту же дату из активов обеспечения;

у) кредитор программы – кредитор программы ипотечных облигаций или кредитор программы рефинансирования;

ф) кредитор программы ипотечных облигаций – владелец ипотечной облигации, выпущенной в рамках программы ипотечных облигаций, сторона договора зарегистрированного дериватива, входящего в программу ипотечных облигаций, сторона договора, заключенного администратором программы;

х) кредитор программы рефинансирования – банк рефинансирования в правовых отношениях, связанных с инструментом рефинансирования, сторона договора зарегистрированного дериватива, входящего в программу рефинансирования, сторона договора, заключенного администратором программы;

ц) договор зарегистрированного дериватива – предусмотренный пунктом 8 статьи 3 настоящего Закона договор дериватива, зарегистрированного в реестре активов обеспечения;

ч) администратор программы (администратор) – администратор программы ипотечных облигаций, предусмотренный пунктом первым статьи 19 настоящего Закона, администратор программы рефинансирования в случае, предусмотренном пунктом первым статьи 25 настоящего Закона;

ш) актив обеспечения – актив, предусмотренный пунктом первым статьи 3 или пунктом первым статьи 5 настоящего Закона, внесенный в объединение активов обеспечения;

щ) инструмент рефинансирования – любые финансовые инструменты или (и) договоры, при помощи которых банк рефинансирования осуществляет финансирование должника банка рефинансирования предоставлением в ссуду денежных средств или иными эквивалентными средствами и которые банк рефинансирования в соответствии с требованиями настоящего Закона использует для обеспечения выпускаемых им ипотечных облигаций;

ы) меры обеспечения обязательств – меры, целью которых является обеспечение выполнения взятых лицами обязательств, предусмотренных законодательством Грузии или (и) договором, в том числе, любые меры принудительного исполнения (включая меры обеспечения исполнения иска и решения), средства обеспечения требования (включая меры обеспечения взыскания налоговых задолженностей, залога и ипотеки), а также использование актива для обеспечения требований кредиторов программы в соответствии с настоящим Законом;

э) Комитет по резолюции – Комитет по резолюции Национального банка Грузии, предусмотренный статьей 16² Органического закона Грузии «О Национальном банке Грузии»;

ю) обособление программы ипотечных облигаций (обособление программы) – правовой режим, установленный главой VI настоящего Закона, целью которого является управление программой обособленно от других активов и обязательств эмитента программы/должника банка рефинансирования для защиты интересов кредиторов программы;

я) окончательный взаимозачет – окончательный взаимозачет, определенный Законом Грузии «О финансовом залоге, взаимозачетах и деривативах».

2. Термины, не разъясненные в настоящем Законе, имеют значения, предусмотренные Законом Грузии «О рынке ценных бумаг», Законом Грузии «О деятельности коммерческих банков» и другими нормативными актами Грузии.

Глава II

Соответствие активов обеспечения

Статья 3. Активы обеспечения, разрешенные для коммерческих банков

1. Для обеспечения платежных обязательств, вытекающих из ипотечных облигаций, выпущенных коммерческим банком, в объединение активов обеспечения могут вносится следующие активы, принадлежащие коммерческому банку:

а) требования, вытекающие из ипотечных кредитов;

б) дополнительные активы;

в) требования, вытекающие из деривативов.

2. Коммерческому банку запрещается вносить актив в объединение активов обеспечения при наличии одного из следующих обстоятельств:

а) на указанный актив распространяется мера обеспечения обязательства;

б) указанный актив находится в дефолте.

3. Ипотечный кредит, предусмотренный подпунктом «а» пункта первого настоящей статьи, должен удовлетворять по меньшей мере следующим основным требованиям:

а) кредитный договор порождает действительное и подлежащее исполнению денежное требование, установление стоимости которого возможно в любое время;

б) ипотека удовлетворяет всем необходимым для ее возникновения требованиям, предусмотренным законодательством Грузии, и подлежит исполнению;

в) коммерческий банк как кредитор может в разумный отрезок времени удовлетворить свое требование из предмета ипотеки;

г) ипотека является первоочередным правом.

4. На момент регистрации в реестре активов обеспечения остаточная основная сумма ипотечного кредита (или ее часть), учитываемая в расчете, определенном пунктом первым статьи 7 настоящего Закона, не должна превышать 60 процентов рыночной стоимости недвижимого имущества, используемого в качестве средства обеспечения указанного ипотечного кредита, если предметом ипотеки является нежилое недвижимое имущество, а если предметом ипотеки является жилое недвижимое имущество, – 80 процентов. Порядок, установленный настоящим пунктом, распространяется соответственно также на случаи, когда более одного ипотечного кредита совместно обеспечены одной или несколькими единицами недвижимого имущества. Национальный банк Грузии правомочен, исходя из целей стабильности финансового сектора, устанавливать для ипотечных кредитов, предоставляемых в иностранной валюте, предел обеспечения кредита, более строгий, чем предел, установленный настоящим пунктом.

5. Если после регистрации в реестре активов обеспечения соотношение остаточной основной суммы (или ее части) ипотечного кредита и рыночной стоимости недвижимого имущества, используемого для его обеспечения, превысит предел, установленный пунктом 4 настоящей статьи, основная сумма (или ее часть) указанного ипотечного кредита, учитываемая в расчете, определенном пунктом первым статьи 7 настоящего Закона, сокращается пропорционально. В таком случае эмитент обязан добавить новые активы в объединение активов обеспечения, если это необходимо для выполнения требований, установленных настоящим Законом или изданным на его основании правовым актом.

6. Для обеспечения платежных обязательств, вытекающих из ипотечных облигаций, в объединение активов обеспечения в качестве дополнительных активов могут вноситься следующие активы, принадлежащие коммерческому банку:

а) депозиты;

б) долговые ценные бумаги, выпущенные или гарантированные соответствующим субъектом (субъектами), предусмотренным правовым актом Правительства Грузии, международного финансового института или Национального банка Грузии;

в) другие требования в отношении соответствующего субъекта (субъектов), предусмотренного правовым актом Правительства Грузии, международного финансового института или Национального банка Грузии.

7. Суммарный размер номинальных стоимостей остаточных основных сумм ипотечных кредитов, входящих в объединение активов обеспечения, должен быть не менее 80 процентов суммарного размера номинальных стоимостей остаточных основных сумм ипотечных облигаций. При наличии обстоятельств, создающих угрозу стабильности финансового сектора или (и) существенным интересам кредиторов программы, Национальный банк Грузии правомочен установить более низкий предел, – не менее 60 процентов суммарного размера номинальных стоимостей остаточных основных сумм ипотечных облигаций. Для целей настоящего пункта при установлении номинальной стоимости остаточной основной суммы ипотечного кредита соответственно действуют ограничения, установленные пунктами 3–5 статьи 7 настоящего Закона.

8. Эмитент может управлять рыночными рисками (в том числе, процентный риск и валютный риск), влияющими на программу ипотечных облигаций, с использованием дериватива (деривативов), если он зарегистрирует указанный дериватив (деривативы) в реестре активов обеспечения. Дериватив может использоваться только с целью хеджирования рисков, предусмотренных настоящим пунктом, и должен удовлетворять по меньшей мере следующим условиям:

а) дериватив заключен на основании рамочного договора, которым разрешается производить окончательный взаимозачет только тех требований, которые возникают из дериватива (деривативов), зарегистрированного в реестре активов обеспечения:

б) другой стороной договора дериватива заранее изъявлено согласие на регистрацию дериватива в реестре активов обеспечения;

в) договор дериватива составлен письменно (в том числе, в электронной форме);

г) по условиям дериватива другой стороне договора дериватива запрещается прекращение дериватива или (и) окончательный взаимозачет, за исключением случаев наличия оснований, предусмотренных пунктом 3 статьи 16 настоящего Закона;

д) согласно условиям дериватива в случае снижения кредитоспособности другой стороны договора дериватива до неприемлемого предела она замещается другим контрагентом, за исключением случая, когда вторая сторона договора дериватива представляет эмитенту достаточное обеспечение;

е) другой стороной договора дериватива является финансовый институт.

9. Если настоящим Законом или условиями эмиссии ипотечных облигаций не предусмотрено иное, эмитент не обязан распределять между кредиторами программы денежные средства, полученные из активов обеспечения, или (и) разместить указанные средства в объединение активов обеспечения. Настоящий пункт не влияет на обязательство эмитента по уплате основной суммы ипотечной облигации и процентной прибыли в соответствии с условиями эмиссии.

10. Эмитент обязан осуществлять сегрегацию активов обеспечения от других своих активов так, чтобы активы обеспечения были постоянно идентифицируемыми и доступа к ним с целью удовлетворения собственных требований не имели другие кредиторы эмитента, кроме кредиторов программы.

11. Действие пунктов первого, 3 –5 и 7 настоящей статьи не распространяется на активы обеспечения, используемые для обеспечения платежных обязательств, вытекающих из ипотечных облигаций, выпущенных банком рефинансирования в соответствии с пунктом первым статьи 5 настоящего Закона.

Статья 4. Стандарты оценки рыночной стоимости недвижимого имущества

1. Рыночную стоимость недвижимого имущества, используемого для обеспечения ипотечного кредита, входящего в объединение активов обеспечения, должен оценить независимый от процесса принятия решения о выдаче кредита оценщик с соответствующими знаниями и профессиональным опытом.

2. Оценочная деятельность осуществляется и рыночная стоимость недвижимого имущества рассчитывается в соответствии с признанными на международном уровне стандартами оценки.

3. Рыночная стоимость недвижимого имущества подлежит перепроверке не реже чем раз в год. Рыночная стоимость недвижимого имущества должна перепроверяться чаще при наличии одного из следующих обстоятельств:

а) значительное ухудшение рыночных условий;

б) значительное падение на рынке недвижимого имущества цен на недвижимое имущество или ожидаемое значительное падение цен на недвижимое имущество, в том числе, и в случае, когда это касается одного из видов или типов недвижимого имущества.

4. Переоценка/пересмотр оценки недвижимого имущества обязательны, если в пределах перепроверки, проведенной в соответствии с пунктом 3 настоящей статьи, возникло подозрение о значительном уменьшении рыночной стоимости недвижимого имущества.

5. Для перепроверки (мониторинга) и переоценки/пересмотра оценки рыночной стоимости недвижимого имущества в соответствии с пунктами 3 и 4 настоящей статьи могут быть использованы статистические методы.

6. Требования, установленные настоящей статьей, уточняются соответствующим подзаконным нормативным актом Национального банка Грузии.

Статья 5. Активы обеспечения, используемые для обеспечения платежных обязательств, вытекающих из ипотечных облигаций, выпущенных банком рефинансирования

1. Для обеспечения платежных обязательств, вытекающих из ипотечных облигаций, выпущенных банком рефинансирования, в объединение активов обеспечения могут вноситься следующие активы, принадлежащие банку рефинансирования:

а) требования, вытекающие из инструментов рефинансирования;

б) дополнительные активы, предусмотренные пунктом 6 статьи 3 настоящего Закона;

в) требования, вытекающие из зарегистрированных деривативов, предусмотренных пунктом 8 статьи 3 настоящего Закона.

2. Запрет, установленный пунктом 2 статьи 3 настоящего Закона, распространяется также на активы, подлежащие внесению в объединение активов обеспечения банка рефинансирования.

3. В случаях, предусмотренных пунктом 3 статьи 25 настоящего Закона, активы обеспечения банка рефинансирования могут включать также активы обеспечения, принадлежащие должнику банка рефинансирования, которые в соответствии с тем же пунктом передаются банку рефинансирования.

4. Суммарный размер номинальных стоимостей остаточных основных сумм инструментов рефинансирования, входящих в объединение активов обеспечения банка рефинансирования, должен быть не менее 80 процентов суммарного размера номинальных стоимостей остаточных основных сумм ипотечных облигаций. При наличии обстоятельств, создающих угрозу стабильности финансового сектора или (и) существенным интересам кредиторов программы, Национальный банк Грузии правомочен установить более низкий предел – не менее 60 процентов суммарного размера номинальных стоимостей остаточных основных сумм ипотечных облигаций. Для целей настоящего пункта при установлении номинальной стоимости остаточной основной суммы инструмента рефинансирования соответственно действуют ограничения, установленные пунктами 3 и 5 статьи 7 настоящего Закона.

5. Должник банка рефинансирования обязан обеспечить активами обеспечения достаточного объема платежные обязательства, вытекающие из инструмента (инструментов) рефинансирования, имеющегося в рамках программы рефинансирования, на что соответственно распространяются требования, установленные статьями 3, 4 и 6–8 настоящего Закона.

6. Положения настоящего Закона, регулирующие отношения, связанные с выпуском ипотечных облигаций банком рефинансирования, не применяются в случае самостоятельного выпуска банком рефинансирования или должником банка рефинансирования ипотечных облигаций в соответствии с настоящим Законом.

Глава III

Ликвидность активов обеспечения и обеспечение обязательств

Статья 6. Требования программы ипотечных облигаций

1. Активы обеспечения, входящие в программу ипотечных облигаций, кроме составляющих исключение случаев, установленных настоящим Законом, могут использоваться только для удовлетворения требований кредиторов программы.

2. Ипотечные облигации, выпущенные в рамках программы ипотечных облигаций, должны быть обеспечены одним объединением активов обеспечения.

3. В пределах одной и той же программы с учетом требований настоящего Закона эмитент может увеличить первоначальный объем эмиссии ипотечных облигаций путем дополнительного выпуска ипотечных облигаций на тех же условиях, а также выпускать ипотечные облигации отдельных отличающихся классов.

Статья 7. Обеспечение обязательств

1. Суммарный размер номинальных стоимостей остаточных основных сумм ипотечных кредитов и дополнительных активов, зарегистрированных в реестре активов обеспечения, должен по меньшей мере на 5 процентов превышать суммарный размер номинальных стоимостей остаточных основных сумм ипотечных облигаций.

2. Если в реестре активов обеспечения зарегистрирован дериватив, в расчете, определенном пунктом первым настоящей статьи, должны учитываться требования и обязательства, вытекающие из такого дериватива.

3. С учетом пунктов 4 и 5 настоящей статьи, если актив обеспечения не удовлетворяет требованиям, установленным статьями 3 или 5 настоящего Закона или (и) подзаконным нормативным актом, изданным Национальным банком Грузии на основании этого же Закона (в том числе, если актив обеспечения после регистрации в реестре активов обеспечения более не удовлетворяет указанным требованиям), указанный актив не учитывается в расчете, определенном пунктом первым настоящей статьи. В отношении активов обеспечения, не удовлетворяющих требованиям, определенным подзаконным нормативным актом, изданным на основании настоящего Закона, Национальным банком Грузии может устанавливаться порядок, отличающийся от порядка, предусмотренного настоящим пунктом.

4. В расчете, определенном пунктом первым настоящей статьи, учитывается только та часть ипотечного кредита, зарегистрированного в реестре активов обеспечения, которая вмещается в предельный размер обеспечения кредита, установленный пунктами 4 и 5 статьи 3 настоящего Закона.

5. Если после регистрации в реестре активов обеспечения актив обеспечения окажется в дефолте, объем такого требования, которое учитывается в расчете, определенном пунктом первым настоящей статьи, может сократиться в порядке, установленном правовым актом Национального банка Грузии. Независимо от указанного, необеспеченное требование, оказавшееся в дефолте, не учитывается при расчете, определенном пунктом первым настоящей статьи.

6. Эмитент обязан проверить соответствие объема активов обеспечения требованиям, установленным пунктом первым настоящей статьи и правовым актом Национального банка Грузии на основании настоящего Закона, и известить о результатах проверки как лицо, осуществляющее надзор за активами обеспечения, так и Национальный банк Грузии. Периодичность и порядок проведения проверки, предусмотренной настоящим пунктом, устанавливаются правовым актом Национального банка Грузии.

7. Если в результате проверки объема активов обеспечения обнаружится нарушение требований, установленных пунктом первым настоящей статьи (или) и правовым актом Национального банка Грузии на основании настоящего Закона, эмитент обязан незамедлительно увеличить активы обеспечения до соответствующего размера.

8. Национальный банк Грузии правомочен правовым актом устанавливать предел избыточности активов обеспечения, превышающий предел, предусмотренный пунктом первым настоящей статьи, а также уточнить порядок расчета обеспечения обязательств.

Статья 8. Требования к ликвидности

1. Объединение активов обеспечения должно содержать дополнительные активы, удовлетворяющие требованиям к ликвидности, установленным правовым актом Национального банка Грузии, и покрывающие отток совокупной чистой денежной ликвидности программы ипотечных облигаций в течение следующих 180 дней.

2. При расчете размера дополнительных активов, определенных пунктом первым настоящей статьи, соответственно учитываются ограничения, установленные пунктами 3 и 5 статьи 7 настоящего Закона.

3. Национальный банк Грузии правомочен установить дополнительные требования к ликвидности для оттока неожидаемой чистой ликвидности во время стрессового положения, создавшегося на рынке.

Статья 9. Программа ипотечных облигаций банка рефинансирования

Положения настоящей главы соответственно распространяются также на программу ипотечных облигаций банка рефинансирования. Национальный банк Грузии правомочен освободить банк рефинансирования или(и) должников банка рефинансирования от исполнения отдельных требований, определенных настоящей главой, если будут удовлетворены требования, установленные Национальным банком Грузии в связи с инструментами рефинансирования и сроками ипотечных облигаций, совместимостью режимов их планового и досрочного покрытия.

Глава IV

Получение авторизации и согласия на выпуск ипотечных облигаций; предоставление информации кредиторам программы

Статья 10. Получение авторизации на выпуск ипотечных облигаций

1. Коммерческий банк, желающий выпускать ипотечные облигации, обязан получить из Национального банка Грузии авторизацию на выпуск ипотечных облигаций.

2. Авторизация на выпуск ипотечных облигаций предоставляется коммерческому банку при удовлетворении им по меньшей мере следующим условиям:

а) наличие у коммерческого банка адекватной операционной программы для выпуска ипотечных облигаций;

б) наличие у коммерческого банка сформированной, ориентированной на защиту инвесторов адекватной политики, процессов и методологии для утверждения займов, используемых в качестве активов обеспечения, внесения в них изменений, их обновления и рефинансирования;

в) наличие надлежащего опыта и знаний у членов и сотрудников органа управления коммерческим банком, участвующих в осуществлении программы ипотечных облигаций;

г) наличие у коммерческого банка достаточного ресурса для создания объединения активов обеспечения, управления ими и надзора за ними.

3. Национальный банк Грузии правомочен отменять авторизацию на выпуск ипотечных облигаций, предоставленную коммерческому банку, в следующих случаях:

а) коммерческий банк получил авторизацию путем предоставления недостоверной информации или осуществления иного незаконного деяния;

б) коммерческий банк более не удовлетворяет условиям, на основании которых была предоставлена авторизация;

в) коммерческим банком неоднократно или грубо было нарушено требование (требования), определенное настоящим Законом, другими законами, регулирующими финансовый сектор, правовым актом или указанием, изданными на их основании, таким образом, что была создана угроза осуществлению программы ипотечных облигаций с учетом интересов кредиторов программы;

г) коммерческим банком не были выпущены ипотечные облигации в течение 3 лет после получения авторизации.

4. Дополнительный порядок предоставления Национальным банком Грузии авторизации на выпуск ипотечных облигаций устанавливается правовым актом Национального банка Грузии.

Статья 11. Получение согласия на осуществление программы ипотечных облигаций; предоставление информации кредиторам программы

1. Эмитент обязан до осуществления программы ипотечных облигаций получить согласие из Национального банка Грузии. С целью получения указанного согласия эмитент предоставляет Национальному банку Грузии информацию о подлежащей осуществлению программе ипотечных облигаций. Порядок и условия дачи Национальным банком Грузии указанного согласия устанавливаются правовым актом Национального банка Грузии.

2. Эмитент обязан предоставить кредиторам программы информацию о ходе осуществления программы ипотечных облигаций. Указанная информация должна содержать все детали, необходимые для надлежащей оценки кредиторами указанной программы профиля и рисков программы. Указанная информация должна предоставляться кредиторам программы не реже чем раз в квартал. Она должна содержать по меньшей мере следующие данные, касающиеся указанной программы:

а) номинальные стоимости объединения активов обеспечения и ипотечных облигаций;

б) идентификационный номер (номера), присвоенный ипотечным облигациям (при наличии такого номера (номеров));

в) распределение объема активов обеспечения по категориям, установленным настоящим Законом и правовым актом Национального банка Грузии;

г) информация о рыночных рисках (в том числе, процентном риске и валютном риске), кредитном риске и риске ликвидности;

д) описание (структура) сроков активов обеспечения и ипотечных облигаций;

е) информация как о показателях фактического обеспечения обязательств программы, так и об определенных пунктом первым статьи 7 настоящего Закона показателях обеспечения и избытке активов обеспечения;

ж) информация о контрагенте и существенных условиях зарегистрированного дериватива (при наличии такого дериватива);

з) удельная доля ипотечных кредитов, в связи с которыми наступил дефолт.

3. Если эмитентом является банк рефинансирования, кредиторам программы предоставляется также предусмотренная пунктом 2 настоящей статьи информация об активах обеспечения, использованных для обеспечения инструмента рефинансирования.

4. Дополнительный порядок предоставления кредиторам программы или (и) опубликования эмитентом информации, предусмотренной пунктом 2 настоящей статьи, устанавливается правовым актом Национального банка Грузии.

Глава V

Право на преимущественное удовлетворение кредиторов программы; реестр активов обеспечения и надзор

Статья 12. Право на преимущественное удовлетворение из активов обеспечения

1. Активы обеспечения – это совокупность активов, сегрегированных от другого имущества эмитента. Не допускается применение к указанным активам любых мер обеспечения обязательства ввиду требований третьих лиц, за исключением следующих требований кредиторов программы:

а) требования, вытекающие из ипотечных облигаций и зарегистрированных деривативов;

б) требования, вытекающие из сделки, заключенной администратором программы.

2. Кредиторы программы ипотечных облигаций (в том числе, владельцы ипотечных облигаций различных классов, выпущенных в рамках программы) по сравнению с другими кредиторами эмитента имеют преимущественное право на удовлетворение предусмотренных подпунктами «а» и «б» пункта первого настоящей статьи требований пропорционально объему указанных требований из активов, входящих в объединение активов обеспечения, для чего не требуется заключение эмитентом и кредиторами программы ипотечных облигаций договора залога или иного специального договора об установлении права на преимущественное удовлетворение.

3. Третьим лицам запрещается производить зачет требований эмитента, вытекающих из активов обеспечения. Указанный запрет не распространяется на окончательный взаимозачет требований, вытекающих из зарегистрированного дериватива (деривативов).

4. Требования, вытекающие из активов обеспечения, которые не учитываются или учитываются в расчете, определенном пунктом первым статьи 7 настоящего Закона, лишь частично являются составной частью объединения активов обеспечения и на них полностью распространяется право на преимущественное удовлетворение кредиторов программы ипотечных облигаций, установленное настоящим Законом.

5. Настоящая статья соответственно распространяется также на активы обеспечения должника банка рефинансирования и право на преимущественное удовлетворение кредиторов программы рефинансирования в отношении них.

Статья 13. Реестр активов обеспечения

1. Актив признается частью объединения активов обеспечения с момента его регистрации в реестре активов обеспечения в соответствии с настоящим пунктом. Регистрация актива в реестре активов обеспечения осуществляется:

а) применительно к требованиям, установленным подпунктом «а» пункта первого и подпунктом «в» пункта 6 статьи 3 настоящего Закона, – с регистрацией в юридическом лице публичного права – Национальном агентстве публичного реестра списка договоров, из которых проистекают указанные требования;

б) применительно к другим активам – с их регистрацией в соответствующем реестре, который ведет эмитент, или в случае, предусмотренном пунктом 5 статьи 5 настоящего Закона, – должник банка рефинансирования.

2. Эмитент/должник банка рефинансирования обязан проверить, чтобы активы, подлежащие регистрации в реестре активов обеспечения, удовлетворяли требованиям, установленным настоящим Законом (в том числе, чтобы на них не распространялась какая-либо мера обеспечения обязательства). За невыполнение указанного обязательства эмитент/должник банка рефинансирования несет ответственность в соответствии с законодательством Грузии.

3. Для регистрации эмитентом/должником банка рефинансирования или по их инициативе соответствующего актива в реестре активов обеспечения (за исключением требований, вытекающих из деривативов) согласие третьих лиц (в том числе, заемщика) не требуется.

4. Не допускается исключение активов обеспечения из реестра активов обеспечения без разрешения лица, осуществляющего надзор за активами обеспечения, а в соответствующих случаях – разрешения администратора программы/ликвидатора программы. Любые действия или любые сделки, соответственно осуществленные либо заключенные в нарушение порядка, установленного настоящим пунктом, недействительны.

5. Не допускается исключение актива обеспечения из реестра активов обеспечения, если это вызовет нарушение какого-либо из требований, установленных настоящим Законом или изданным на его основании правовым актом Национального банка Грузии.

6. Запрет, установленный пунктом 5 настоящей статьи, не распространяется на сделки (транзакции), заключенные администратором программы/ликвидатором программы после обособления программы, целью которых является исполнение обязательств, вытекающих из ипотечных облигаций/инструментов рефинансирования и зарегистрированных деривативов, или возмещение расходов на управление программой.

7. Порядок ведения реестра активов обеспечения эмитентом/должником и обеспечения доступа к информации, имеющейся в реестре, устанавливается правовым актом Национального банка Грузии.

Статья 14. Назначение и освобождение лица, осуществляющего надзор за активами обеспечения

1. У каждого эмитента должно быть лицо, осуществляющее надзор за активами обеспечения, которое осуществляет мониторинг объединения активов обеспечения. Лицо, осуществляющее надзор за активами обеспечения, может вести мониторинг одновременно нескольких объединений активов обеспечения эмитента.

2. Лицом, осуществляющим надзор за активами обеспечения, должно быть юридическое лицо, уполномоченное на осуществление аудита лица общественной заинтересованности. Национальный банк Грузии правомочен устанавливать дополнительные квалификационные требования к лицу, осуществляющему надзор за активами обеспечения.

3. Лицо, осуществляющее надзор за активами обеспечения, назначает и освобождает эмитент с предварительного согласия Национального банка Грузии. Эмитент правомочен назначать лицо, осуществляющее надзор за активами обеспечения, на определенный срок. В случае обособления программы ипотечных облигаций в соответствии с пунктом первым статьи 18 настоящего Закона до отмены обособления приостанавливаются полномочия лица, осуществляющего надзор за активами обеспечения. Лицо, осуществляющее надзор за активами обеспечения, обязано предоставить администратору программы все данные/информацию, необходимые для управления активами обеспечения.

4. Национальный банк Грузии правомочен в случае необходимости требовать от эмитента освобождения лица, осуществляющего надзор за активами обеспечения.

5. Лицо, осуществляющее надзор за активами обеспечения, в рамках исполнения своих обязательств ответственно за вред, причиненный эмитенту или (и) кредитору программы, только в случае умысла или грубой неосторожности. Пределы ответственности лица, осуществляющего надзор за активами обеспечения, перед эмитентом, предусмотренные настоящим пунктом, могут расширяться заключенным между ними соглашением.

6. Настоящая статья и статья 15 настоящего Закона соответственно распространяются также на должника банка рефинансирования и его активы обеспечения. В таком случае должник вправе назначать лицом, осуществляющим надзор за активами обеспечения, сам банк рефинансирования вместо лица, предусмотренного пунктом 2 настоящей статьи.

Статья 15. Обязанности и права лица, осуществляющего надзор за активами обеспечения

1. Лицо, осуществляющее надзор за активами обеспечения, обязано:

а) проверять, чтобы исходя из программы ипотечных облигаций, обязательства перед кредиторами программы всегда были обеспечены объединением активов обеспечения соответствующего объема в соответствии со статьей 7 настоящего Закона;

б) проверить, чтобы активы обеспечения были идентифицируемыми и сегрегированными от других активов эмитента;

в) проверять, чтобы стоимость недвижимого имущества, используемого в качестве обеспечения ипотечного кредита, была оценена в соответствии с порядком, установленным настоящим Законом, и на его основании – Национальным банком Грузии;

г) осуществлять мониторинг цен на недвижимое имущество и в случаях, предусмотренных пунктами 3 и 4 статьи 4 настоящего Закона, требовать от эмитента выполнения обязательств, определенных теми же пунктами;

д) незамедлительно извещать эмитента и Национальный банк Грузии о нарушении требований, установленных настоящим Законом или изданными на его основании правовыми актами;

е) выполнять другие обязательства, взятые по договору, заключенному с эмитентом, или (и) предусмотренные правовым актом Национального банка Грузии (при наличии таких обязательств).

2. При исполнении обязательства, предусмотренного подпунктом «в» пункта первого настоящей статьи, на лицо, осуществляющее надзор за активами обеспечения, не возлагается обязательство по установлению правильности оценки стоимости недвижимого имущества.

3. До выпуска ипотечных облигаций лицо, осуществляющее надзор за активами обеспечения, обязано письменно подтвердить, что в реестре активов обеспечения зарегистрированы активы обеспечения достаточного объема, предусмотренного настоящим Законом. В случае, предусмотренном пунктом 3 статьи 6 этого же Закона, такое подтверждение должно осуществляться индивидуально для каждой новой эмиссии.

4. Лицо, осуществляющее надзор за активами обеспечения, правомочно проверять и истребовать записи эмитента и информацию, которые связаны с ипотечными облигациями и зарегистрированными активами обеспечения.

Статья 16. Обязательства эмитента/должника перед кредиторами программы

1. Эмитент обязан исполнять обязательства перед кредиторами программы ипотечных облигаций, независимо от того, выполняются ли вытекающие из активов обеспечения обязательства третьих лиц перед эмитентом.

2. Погашение (в том числе, досрочное погашение) основных сумм ипотечных облигаций и процентов должно осуществляться в соответствии с условиями эмиссии ипотечных облигаций.

3. Кредиторы программы ипотечных облигаций не вправе требовать незамедлительного выполнения обязательств, вытекающих из ипотечной облигации/зарегистрированного дериватива, по тому основанию, что в отношении эмитента был введен режим резолюции, он стал неплатежеспособным или (и) в отношении него был начат процесс ликвидации. Незамедлительного выполнения указанного обязательства кредиторы программы могут требовать только в следующих случаях:

а) незамедлительное выполнение обязательства предусмотрено в условиях эмиссии ипотечных облигаций/зарегистрированного дериватива и оно связано с невыполнением платежного обязательства, вытекающего из ипотечной облигации/зарегистрированного дериватива, или с возникновением какого-либо из оснований неплатежеспособности программы;

б) Национальным банком Грузии утверждено решение собрания кредитов программы о ликвидации обособленной программы ипотечных облигаций.

4. Настоящая статьи соответственно распространяется также на обязательство должника перед кредитором программы рефинансирования.

Статья 17. Требования кредиторов программы в отношении эмитента

1. У кредиторов программы ипотечных облигаций, требования которых возникли в пределах одной и той же программы, имеются следующие права:

а) до начала процесса ликвидации/неплатежеспособности в отношении эмитента требовать от эмитента выполнения обязательства, вытекающего из ипотечной облигации или (и) зарегистрированного дериватива:

б) после начала процесса ликвидации/неплатежеспособности в отношении эмитента в преимущественном порядке по сравнению с другими кредиторами эмитента удовлетворить свои требования из активов обеспечения, входящих в программу, пропорционально объему указанных требований; если полностью удовлетворить указанные требования из активов обеспечения невозможно, в качестве необеспеченных кредиторов представить эмитенту оставшиеся требования.

2. Право требования, предусмотренное пунктом первым настоящей статьи, в силе до полного удовлетворения требования кредитора программы ипотечных облигаций и не подразумевает повторного или двойного удовлетворения его требования.

3. Настоящая статья соответственно распространяется также на требование кредитора программы рефинансирования в отношении должника.

Глава VI

Обособление программы ипотечных облигаций, управление обособленной программой и ее ликвидация

Статья 18. Обособление программы ипотечных облигаций

1. Программа ипотечных облигаций коммерческого банка признается обособленной при наличии одного из следующих обстоятельств:

а) лицензия коммерческого банка на банковскую деятельность была отменена;

б) в соответствии с пунктом 2 настоящей статьи было принято решение об обособлении программы ипотечных облигаций.

2. Национальный банк Грузии правомочен с учетом наилучших интересов кредиторов программы принимать решение об обособлении программы ипотечных облигаций при наличии одного из следующих оснований:

а) была отменена предоставленная коммерческому банку авторизация на выпуск ипотечных облигаций и обособление программы необходимо для полного и своевременного выполнения платежных обязательств по уплате, вытекающих из ипотечных облигаций;

б) создается угроза выполнению коммерческим банком обязательств перед кредиторами или существует разумное основание предполагать, что осуществить эффективное управление коммерческим банком не представляется возможным;

в) решение об обособлении программы принимается на основании пункта 5 статьи 22 настоящего Закона.

3. С учетом требований, установленных пунктом 4 настоящей статьи, после обособления программы ипотечных облигаций активы обеспечения, входящие в программу, могут использоваться только для удовлетворения требований кредиторов соответствующей программы и возмещения расходов, связанных с управлением программой ипотечных облигаций. Требования кредиторов программы (в том числе, владельцев ипотечных облигаций различных классов, выпущенных в рамках программы) будут удовлетворены из активов обеспечения пропорционально указанным требованиям. Расходам на управление программой отдается преимущество перед требованиями кредиторов программы. Активы, оставшиеся в объединении активов обеспечения после возмещения расходов на управление программой и полного удовлетворения требований кредиторов, исключаются из объединения активов обеспечения.

4. Независимо от требований, установленных пунктом 3 настоящей статьи, если администратор программы осуществил залог активов обеспечения на основании договора финансового залога, залогодержатель имеет право на преимущественное удовлетворение собственного требования по сравнению с другими лицами из предмета залога в соответствии с Законом Грузии «О финансовом залоге, взаимозачетах и деривативах».

5. Средства, полученные из активов обеспечения с момента обособления программы ипотечных облигаций (в том числе, уплаченная заемщиками основная сумма ипотечных кредитов и проценты), должны отделяться от других средств эмитента и с указанной целью размещаться на счете (счетах) сегрегированных денежных средств, открытом в другом коммерческом банке (коммерческих банках). Указанные средства должны быть внесены в объединение активов обеспечения.

6. Активы обеспечения одной программы (в том числе, полученные от указанных активов денежные средства) не могут использоваться для исполнения обязательств перед кредиторами другой программы.

7. Обособление программы ипотечных облигаций не влияет на права и обязательства, возникшие из ипотечных облигаций и зарегистрированного дериватива, в том числе, права кредиторов программы, предусмотренные статьями 16 и17 настоящего Закона. Независимо от обособления программы продолжается выполнение требований, установленных настоящим Законом в связи с добавлением новых активов в объединение активов обеспечения, за исключением случая, когда лицензия эмитента на банковскую деятельность отменена и в отношении него начат процесс ликвидации/неплатежеспособности.

8. Обособление программы ипотечных облигаций в случае, предусмотренном пунктом 2 настоящей статьи, может быть отменено решением Национального банка Грузии, если указанные обстоятельства, ставшие основанием для обособления, более не существуют.

9. Эмитент обязан на всех этапах существования программы ипотечных облигаций иметь операционный план, отражающий мероприятия, обеспечивающие беспрепятственную передачу в соответствующем случае администратору программы функций, предусмотренных настоящим Законом, и надлежащее осуществление программы.

Статья 19. Назначение и освобождение администратора программы

1. В случае обособления программы ипотечных облигаций Национальный банк Грузии назначает администратора программы. Национальный банк Грузии правомочен назначать одного и того же администратора программы для нескольких обособленных программ ипотечных облигаций.

2. Администратор программы подотчетен Национальному банку Грузии. Национальный банк Грузии правомочен в любое время требовать от администратора программы конкретную информацию или отчет, связанный с управлением программой ипотечных облигаций.

3. Национальный банк Грузии правомочен в любое время освободить администратора программы и назначить вместо него другое лицо.

4. Администратором программы должно быть физическое лицо с достаточным опытом и хорошей репутацией. Администратор программы не может быть одновременно специальным управляющим или ликвидатором эмитента. Администратор программы обязан обеспечить предотвращение конфликта интересов и не допускать постановку собственных интересов выше интересов кредиторов программы или превышение должностных полномочий.

5. Национальный банк Грузии правомочен определить размер оплаты труда администратора программы, который должен соответствовать его квалификации и сложности исполняемых им обязанностей. Оплата труда администратора программы и понесенные им обоснованные расходы покрываются из обособленной программы ипотечных облигаций.

6. Администратор программы несет ответственность за свое действие или бездействие также, как обладающие руководящими и представительскими полномочиями лица предприятия в соответствии с Законом Грузии «О предпринимателях». Администратор программы несет ответственность перед кредиторами программы за невыполнение собственных обязанностей. На администратора программы не возлагается обязательство по возмещению вреда, если он действовал добросовестно и с учетом наилучших интересов кредиторов программы на основании имеющейся у него информации.

7. Национальный банк Грузии с принятием решения о назначении или освобождении администратора программы направляет его регистрирующему органу для регистрации.

Статья 20. Права и обязанности администратора программы

1. С обособлением программы ипотечных облигаций полномочие по управлению (в том числе, распоряжению) активами обеспечения передается администратору программы. Администратор программы правомочен от имени эмитента заключать сделки и выполнять соответствующие действия (в том числе, осуществлять права, вытекающие из ипотеки, привлекать средства для своевременного выполнения платежных обязательств, вытекающих из ипотечных облигаций), необходимые для надлежащего администрирования объединения активов обеспечения с целью полного удовлетворения требований кредиторов программы в соответствии с условиями эмиссии/договорными условиями. Администратор программы в пределах осуществления собственных полномочий представляет эмитента как в суде, так и во внесудебных отношениях.

2. Администратор программы обязан в 2-недельный срок со дня его назначения оценить, насколько удовлетворяет программа ипотечных облигаций требованиям, установленным пунктом первым статьи 7 и пунктом первым статьи 8 настоящего Закона, и имеются ли основания для объявления программы неплатежеспособной. Администратор программы незамедлительно извещает об указанном Национальный банк Грузии. В рамках оценки программы администратор программы должен рассмотреть возможность продолжения действия, реструктуризации (в том числе, полного или частичного отчуждения) или ликвидации программы.

3. Если в отношении эмитента ведется процесс ликвидации, с завершением администратором программы оценки, предусмотренной пунктом 2 настоящей статьи, ликвидатор эмитента правомочен требовать исключения из объединения активов обеспечения активов, которые являются частью избытка активов обеспечения и явно не потребуются для обеспечения обязательств программы. Администратор программы правомочен на основании результатов осуществленной им оценки заявить отказ от исключения активов обеспечения. При наличии между сторонами разногласий по указанному вопросу соответствующее решение принимает Национальный банк Грузии.

4. Администратор программы правомочен перенести дату покрытия основной суммы ипотечных облигаций, выпущенных в пределах одной или нескольких эмиссий программы, с соблюдением условий пункта 5 настоящей статьи. Общий срок переноса указанной даты не должен превышать 12 месяцев. Администратор программы также вправе перенести дату покрытия процентов ипотечных облигаций, которая наступает в месячный срок со дня назначения администратора программы, не позднее последнего дня указанного месячного периода. Независимо от пункта 3 статьи 16 настоящего Закона, перенос администратором программы в соответствии с настоящим пунктом даты покрытия основной суммы ипотечной облигации или (и) процента не порождает для кредитора программы права требования незамедлительного выполнения обязательства. Администратор программы должен осуществить полномочия, предоставленные ему настоящим пунктом, в равной мере в отношении всех ипотечных облигаций одной эмиссии (имеющих одни и те же условия). Если в рамках программы выпущены ипотечные облигации различных классов, администратор программы должен осуществить свои полномочия таким образом, чтобы не менялась очередность покрытия основных сумм ипотечных облигаций в пределах программы. Если условиями эмиссии не предусмотрено иное, на основную сумму ипотечной облигации за период (срок), на который была перенесена дата ее покрытия, начисляется процент в соответствии с определенной условиями эмиссии процентной ставкой, действовавшей до переноса даты. На задержанные проценты, внесенные с опозданием, начисляется процент так же (в том же порядке и на тех же условиях), как и внесенную с опозданием основную сумму. Для применения администратором программы полномочий, предусмотренных настоящим пунктом, не требуется согласие владельцев ипотечных облигаций.

5. На момент переноса администратором программы даты покрытия основной суммы ипотечной облигации (за исключением случая, когда срок переноса указанной даты не превышает месяц со дня назначения администратора программы) должны быть выполнены все следующие условия:

а) программа ипотечных облигаций не должна быть неплатежеспособной в соответствии с подпунктом «а» пункта первого статьи 24 настоящего Закона;

б) перенос даты должен быть необходим для предотвращения неплатежеспособности программы ипотечных облигаций в соответствии с подпунктом «б» пункта первого статьи 24 настоящего Закона;

в) должно существовать основание для предположения о том, что перенос даты на максимальный срок (с учетом других дополнительных возможностей переноса указанной даты) обеспечит возможность своевременного выполнения обязательств программы.

6. Администратор программы правомочен представить кредиторам программы одно или несколько предложений, касающихся продолжения действия, реструктуризации (в том числе полного или частичного отчуждения программы) или ликвидации программы. Администратор программы выдвигает предложения, которые ему представляются необходимыми для максимального удовлетворения требований кредиторов программы.

7. Администратор программы обязан представить кредиторам программы предложение (предложения), предусмотренное пунктом 6 настоящей статьи, если в случае принятия решения о применении резолюционного инструмента Комитетом по резолюции в соответствии с пунктом 5 статьи 22 настоящего Закона не ожидается полное и своевременное удовлетворение требований кредиторов программы или программа объявлена неплатежеспособной.

8. Администратор программы обязан обеспечить кредиторов программы всей необходимой для принятия ими информированного решения информацией, связанной с представленным им предложением (предложениями). В случае необходимости администратор программы в качестве условия для предоставления информации может требовать оформления с кредитором программы соглашения о соблюдении конфиденциальности. Кредиторы программы принимают решение, касающееся представленного предложения (предложений), на собрании кредиторов программы, созыв и проведение которого обеспечивает администратор программы. Собрание проводится не ранее 5 рабочих дней и не позднее 2 недель со дня представления администратором программы предложения (предложений). Администратор программы представляет на собрании как собственное предложение (предложения), так и предложение (предложения), представленные кредиторами программы (если таковые имеются). Собрание правомочно принимать решения, если требования кредиторов программы, присутствующих на собрании, составляют по меньшей мере 75 процентов общего числа голосов кредиторов программы. Право голоса кредиторов программы определяется пропорционально принадлежащим им требованиям. Ипотечные облигации, находящиеся во владении эмитента, для целей настоящего пункта не учитываются. Кредиторы программы принимают решение большинством голосов присутствующих на собрании кредиторов программы с правом голоса. Если собранию было представлено более одного предложения, принятым собранием считается предложение, получившее наибольшее число голосов. Если кредиторы программы не смогут принять решение в соответствии с настоящим пунктом, администратор программы правомочен (а в случае, предусмотренном пунктом 7 настоящей статьи, – обязан) представить им обновленное предложение. В указанном случае применяются соответственно правила, установленные пунктами 6 и 7 и настоящим пунктом настоящей статьи. Национальный банк Грузии правомочен подзаконным нормативным актом устанавливать порядок приглашения и проведения собрания кредиторов программы.

9. Предложение, одобренное кредиторами программы, представляется Национальному банку Грузии на утверждение. Национальный банк Грузии правомочен отказать в утверждении предложения, если оно явно нарушает принцип равного отношения к кредиторам программы (за исключением случая, когда кредитор программы изъявляет четко выраженное согласие на неравное к нему отношение) или противоречит требованиям, установленным законодательством Грузии, а также в других случаях, определенных правовым актом Национального банка Грузии. Национальный банк Грузии также правомочен отказать в утверждении предложения, если Комитет по резолюции применяет резолюционный инструмент в соответствии с пунктом 4, 6 или 7 статьи 22 настоящего Закона, и предложение, одобренное кредиторами программы, противоречит указанному инструменту либо если в случае частичного отчуждения программы ипотечных облигаций ее отчуждение противоречит требованиям, установленным статьей 21 настоящего Закона. Если Национальный банк Грузии согласно настоящему пункту не утвердит предложение, администратор программы правомочен (а в случае, предусмотренном пунктом 7 настоящей статьи, – обязан) представить кредиторам программы обновленное предложение. В указанном случае применяются соответственно положения пунктов 6–8 настоящей статьи. Предложение, утвержденное Национальным банком Грузии на основании настоящего пункта, является обязательным для кредиторов программы, и его осуществление обеспечивает администратор программы.

10. Специальный управляющий (если таковой имеется), ликвидатор или другой представитель эмитента обязан обеспечить доступность для администратора программы любой информации или документа, связанного с программой ипотечных облигаций или (и) необходимого для исполнения администратором программы собственных функций. При этом администратор программы и специальный управляющий (если таковой имеется), ликвидатор эмитента должны предоставлять друг другу любую информацию, которая может быть значимой для производства резолюции/ликвидации или управления активами обеспечения.

11. При выполнении собственных функций администратор программы правомочен пользоваться трудовыми и материальными ресурсами эмитента. По просьбе администратора программы эмитент (в том числе, ликвидатор, специальный управляющий эмитента в пределах собственных полномочий) должен выполнять любое действие (транзакцию), необходимое для осуществления программы, и не выполнять какого-либо действия (транзакции), препятствующего ему. Администратор программы должен обеспечить возмещение расходов, понесенных в пределах настоящего пункта, как расходов, связанных с управлением программой.

12. Администратор программы обязан в пределах управления программой ипотечных облигаций соблюдать законодательство, регулирующее деятельность коммерческих банков, и другие требования, установленные законодательством Грузии в отношении эмитента.

13. Администратор программы обязан представлять Национальному банку Грузии с периодичностью и в порядке, установленных Национальным банком Грузии, отчет о ходе осуществления программы ипотечных облигаций и исполнении им собственных полномочий.

Статья 21. Отчуждение программы ипотечных облигаций

1. Администратор программы правомочен на основании предварительного согласия Национального банка Грузии полностью или частично отчуждать программу ипотечных облигаций другому коммерческому банку, авторизованному в соответствии с настоящим Законом.

2. Полное отчуждение программы ипотечных облигаций подразумевает передачу получателю программы всех активов обеспечения и всех обязательств, связанных с программой (в том числе, обязательств, вытекающих из ипотечных облигаций, выпущенных в рамках программы). Для полного отчуждения программы согласие кредиторов программы не требуется.

3. Частичное отчуждение программы ипотечных облигаций подразумевает частичную передачу получателю программы активов обеспечения и обязательств, связанных с программой (в том числе, обязательств, вытекающих из ипотечных облигаций, выпущенных в рамках программы). Для частичного отчуждения программы требуется принятие соответствующего решения на собрании кредиторов программы, в связи с чем применяются положения пунктов 8 и 9 статьи 20 настоящего Закона.

4. В случае частичного отчуждения программы ипотечных облигаций объем активов обеспечения, оставшихся у лица, осуществившего отчуждение (эмитента), должен удовлетворять требованиям, установленным законодательством Грузии для обеспечения обязательств программы.

5. Договор об отчуждении программы ипотечных облигаций должен содержать по меньшей мере следующую информацию:

а) наименования, идентификационные номера и юридические адреса лиц, осуществивших отчуждение, и приобретателей;

б) соглашение о передаче активов и обязательств перед кредиторами программы, зарегистрированных в реестре активов обеспечения, и согласованную цену (при наличии такой цены);

в) перечень всех передаваемых договоров, прав и обязательств, в котором указывается их номинальная стоимость;

г) порядок и условия передачи прав и обязательств, связанных с ними документов и записей.

6. В случае полного отчуждения программы ипотечных облигаций из дохода, полученного от ее отчуждения (при наличии такого дохода), преимущественно должны быть покрыты расходы, связанные с управлением программой. Доходом, оставшимся за вычетом расходов, распоряжается эмитент. В случае частичного отчуждения программы доход, полученный от ее отчуждения (при наличии такого дохода), вносится в объединение активов обеспечения в объеме, необходимом для удовлетворения требований, установленных пунктом первым статьи 7 и пунктом первым статьи 8 настоящего Закона.

7. После отчуждения программы ипотечных облигаций получатель программы обязан в разумный срок предоставить кредиторам указанной программы всю информацию, необходимую для осуществления ими собственных прав и исполнения обязательств надлежащим образом. На получателя программы ипотечных облигаций полностью распространяются требования, установленные настоящим Законом в связи с управлением программой ипотечных облигаций (в том числе, обеспечением обязательств программы) и периодическим информированием кредиторов программы.

8. Для полного или частичного отчуждения программы администратором программы не требуется согласие других лиц (в том числе, заемщика), кроме лиц, предусмотренных настоящей статьей.

Статья 22. Программа ипотечных облигаций в ходе режима резолюции в отношении эмитента

1. Если принято решение о введении режима резолюции в отношении эмитента и программа ипотечных облигаций обособлена, Комитет по резолюции правомочен не более чем на 90 календарных дней со дня введения указанного режима, но не позднее дня принятия в соответствующем случае решения о применении резолюционного инструмента, связанного с программой ипотечных облигаций, полностью или частично ограничить администратора программы в пользовании правами, предусмотренными пунктом первым статьи 20 и статьей 21 настоящего Закона (за исключением переноса даты покрытия основной суммы ипотечных облигаций или (и) процента и удовлетворения требований, вытекающих из активов обеспечения, в том числе, исполнением ипотеки). Комитет по резолюции/специальный управляющий вправе в течение указанного срока осуществлять резолюционные полномочия в связи с программой ипотечных облигаций с учетом ограничений, установленных настоящим Законом и Законом Грузии «О деятельности коммерческих банков».

2. По истечении срока, установленного пунктом первым настоящей статьи, Комитет по резолюции/специальный управляющий не вправе осуществлять резолюционные полномочия в связи с обособленной программой ипотечных облигаций, за исключением использования резолюционных инструментов, предусмотренных пунктами 4, 6 и 7 настоящей статьи.

3. Если решение об использовании Комитетом по резолюции одного или нескольких резолюционных инструментов касается программы ипотечных облигаций, об указанном предварительно, до принятия решения должен быть извещен администратор программы, а если администратор программы не назначен, – кредиторы программы. Администратор программы (если таковой имеется) незамедлительно предоставляет указанную информацию кредиторам программы. На основании настоящего пункта информация кредиторам программы вместо индивидуального сообщения может предоставляться путем опубликования на веб-странице Национального банка Грузии.

4. Если Комитет по резолюции применяет резолюционный инструмент, в результате использования которого (или независимо от его использования) ожидается полное и своевременное исполнение обязательств перед кредиторами программы, кредиторы программы и администратор программы (если таковой имеется) несут обязательство терпения таких мер. Для целей настоящего Закона считается, что полное и своевременное удовлетворение требований кредиторов программы:

а) ожидается, если Комитет по резолюции принимает решение о полном отчуждении активов и обязательств, входящих в программу ипотечных облигаций;

б) не ожидается, если Комитет по резолюции принимает решение о применении инструмента рекапитализации путем списания или конвертации обязательств перед кредиторами программы или о частичном отчуждении активов и обязательств, входящих в программу ипотечных облигаций.

5. До принятия Комитетом по резолюции решения о применении резолюционного инструмента (инструментов), в результате применения которого (которых) не ожидается полное и своевременное удовлетворение требований кредиторов программы, кредиторам программы должна предоставляться возможность (за исключением случая, предусмотренного пунктом 7 настоящей статьи) проводить голосование по одному или нескольким предложениям, касающимся продолжения действия, реструктуризации (в том числе, полном или частичном отчуждении программы) или ликвидации программы ипотечных облигаций в соответствии с пунктами 6–9 статьи 20 настоящего Закона. С указанной целью Национальный банк Грузии принимает решение об обособлении программы ипотечных облигаций и назначает администратора программы.

6. В случае, предусмотренном пунктом 5 настоящей статьи, Комитет по резолюции может использовать резолюционный инструмент (инструменты), определенный тем же пунктом, только в случае, если на собрании кредиторов программы, созванном дважды подряд, кредиторами программы не будет одобрено хотя бы какое-либо из представленных им администратором программы предложений или Национальный банк Грузии дважды подряд откажет в утверждении предложения, одобренного собранием.

7. Кредиторы программы и администратор программы (если таковой имеется) несут обязательство терпения к использованию Комитетом по резолюции резолюционного инструмента рекапитализации путем списания или конвертации обязательств эмитента перед кредиторами программы в пределах ограничения, установленного Законом Грузии «О деятельности коммерческих банков».

8. Если Комитет по резолюции с соблюдением условий настоящей статьи принимает решение о полном или частичном отчуждении программы ипотечных облигаций, она должна быть отчуждена коммерческому банку, авторизованному в соответствии с настоящим Законом, и ее отчуждение должно удовлетворять требованиям, установленным пунктами 4–7 статьи 21 настоящего Закона.

Статья 23. Удовлетворение необеспеченных требований кредиторов программы при ликвидации эмитента

1. При ликвидации эмитента у кредиторов программы ипотечных облигаций имеется в отношении эмитента необеспеченное требование только в той мере (в тех пределах), в которой активов обеспечения недостаточно для полного удовлетворения их требований, срок удовлетворения которых наступил. Необеспеченные требования, предусмотренные настоящим пунктом, от имени кредиторов программы могут предъявляться эмитенту администратором программы, а в соответствующем случае – ликвидатором программы. Кредиторы программы могут также предъявлять указанные требования самостоятельно или (и) оспаривать объем требований, предъявленных от их имени.

2. Если при удовлетворении требований кредиторов коммерческого банка, находящегося в режиме ликвидации, относящихся к ряду необеспеченных требований кредиторов программы в соответствии с Законом Грузии «О деятельности коммерческих банков», у кредиторов программы в отношении коммерческого банка имеются требования, срок выполнения которых не наступил, ликвидатор эмитента обязан удержать сумму в соответствующем размере для требований, потенциально подлежащих предъявлению кредиторами программы (или от их имени) в соответствии с пунктом первым настоящей статьи. С целью определения размера суммы, подлежащей удержанию ликвидатором эмитента, должны, в том числе, учитываться объем и стоимость активов коммерческого банка, находящегося в режиме ликвидации (за исключением активов обеспечения), объем, сроки и кредитное качество активов обеспечения, избыток активов обеспечения, сроки ипотечных облигаций. Размер суммы, подлежащей удержанию ликвидатором в соответствии с настоящим пунктом, определяет администратор программы.

3. Запрещается отмена регистрации эмитента в соответствующем регистрирующем органе до полной передачи программы ипотечных облигаций другому коммерческому банку или полного удовлетворения требований кредиторов программы из активов обеспечения.

Статья 24. Неплатежеспособность обособленной программы ипотечных облигаций

1. Национальный банк Грузии правомочен по собственной инициативе или на основании обращения администратора программы объявить неплатежеспособной обособленную программу ипотечных облигаций эмитента, находящегося в режиме ликвидации, при наличии одного из следующих обстоятельств:

а) активов обеспечения недостаточно для обеспечения обязательств перед кредиторами программы и покрытия расходов на администрирование программы и указанное несоответствие не является временным:

б) невозможно полностью удовлетворить из активов обеспечения требование хотя бы одного кредитора программы, срок выполнения которого наступил, и подобное положение не является временным.

2. Если в соответствии с пунктами 6–9 статьи 20 настоящего Закона на собрании кредиторов программы, созванном дважды подряд после объявления программы ипотечных облигаций неплатежеспособной, кредиторами программы не будет одобрено какое-либо из предложений, представленных им администратором программы, или Национальный банк Грузии дважды подряд откажет в утверждении предложения, одобренного собранием, Национальный банк Грузии принимает решение о ликвидации неплатежеспособной программы. Национальный банк Грузии может принимать решение о ликвидации неплатежеспособной программы и в случае, когда очевидно, что одобренное кредиторами программы предложение о реструктуризации программы не устранит обстоятельств, повлекших неплатежеспособность, или что в случае реструктуризации кредиторы программы получат меньше, чем получили бы при ликвидации.

3. Ликвидацию неплатежеспособной программы осуществляет ликвидатор программы, назначенный Национальным банком Грузии, который наделяется полномочиями, идентичными полномочиям ликвидатора коммерческого банка по активам и обязательствам программы. Полномочия администратора программы прекращаются с назначением ликвидатора программы. Ликвидатор программы в пределах осуществления собственных полномочий представляет эмитента, находящегося в режиме ликвидации, как в суде, так и во внесудебных отношениях. Положения статьи 19 и пунктов 10 и 11 статьи 20 настоящего Закона распространяются соответственно на ликвидатора программы. Ликвидатором программы может быть назначен также администратор программы.

4. Законодательство, регулирующее ликвидацию коммерческих банков, с учетом специальных положений, установленных настоящим Законом, распространяются соответственно на производство ликвидатором программы ликвидации неплатежеспособной программы.

Статья 25. Финансовые трудности должника банка рефинансирования

1. Положения статей 18–24 настоящего Закона, касающиеся обособления программы ипотечных облигаций, управления и неплатежеспособности, а также осуществления связанных с ней резолюционных полномочий, распространяются соответственно также на программу рефинансирования и должника банка рефинансирования.

2. В случае обособления программы рефинансирования в соответствии с пунктом первым настоящей статьи Национальный банк Грузии правомочен назначать банк рефинансирования администратором программы должника.

3. Банк рефинансирования, выполняющий функции администратора программы в соответствии с пунктом 2 настоящей статьи, правомочен завладеть принадлежащими должнику активами обеспечения, чистая текущая стоимость которых не превышает размер платежей, срок уплаты которых наступил на основании инструмента (инструментов) рефинансирования, и зарегистрировать их в реестре активов обеспечения программы ипотечных облигаций. С завладением активами обеспечения в пределах чистой текущей стоимости активов обеспечения прекращаются вытекающие из инструмента (инструментов) рефинансирования платежные обязательства перед банком рефинансирования, срок уплаты которых наступил. Для осуществления банком рефинансирования полномочий, предусмотренных настоящим пунктом, согласие должника не требуется.

Глава VII

Регулирование рынка ипотечных облигаций и надзор за ним

Статья 26. Полномочия Национального банка Грузии

1. Национальный банк Грузии вправе в пределах регулирования рынка ипотечных облигаций и надзора за ним в соответствии с Органическим законом Грузии «О Национальном банке Грузии», настоящим Законом и другими законодательными и подзаконными нормативными актами Грузии осуществлять следующие полномочия:

а) требовать и получать от любых лиц документы/информацию (в том числе, конфиденциальную);

б) требовать прекращения осуществления отдельных действий, если указанные действия противоречат законодательству Грузии;

в) назначать администратора программы ипотечных облигаций;

г) назначать ликвидатора программы ипотечных облигаций;

д) на основании риск-ориентированного подхода проводить проверку эмитента/должника как на месте, так и путем дистанционного надзора (в том числе, проверять программу ипотечных облигаций/программу рефинансирования);

е) в соответствии с Законом Грузии «О деятельности коммерческих банков» применять в отношении коммерческого банка, администратора коммерческого банка или лица, осуществляющего контроль, одну или несколько надзорных мер или (и) санкций (денежных штрафов), предусмотренных тем же Законом;

ж) в установленном им порядке публиковать информацию о нарушителе и совершенном им нарушении;

з) предоставлять авторизацию на выпуск ипотечных облигаций или отменять предоставленную авторизацию на выпуск ипотечных облигаций, давать согласие на осуществление программы ипотечных облигаций;

и) давать обязательные письменные указания;

к) издавать правовые акты;

л) осуществлять другие полномочия, предоставленные ему законодательством Грузии.

2. Национальный банк Грузии правомочен с целью исполнения настоящего Закона издавать подзаконные нормативные акты, определяющие дополнительные требования к соответствию активов обеспечения, максимальный лимит, который не должны превышать активы обеспечения эмитента/должника банка рефинансирования по отношению к его совокупным активам, структурные характеристики программы, порядок учета активов обеспечения, вопросы назначения и освобождения лица, осуществляющего надзор за активами обеспечения, администратора программы и ликвидатора программы, их права и обязанности, а также дополнительные обязательства, связанные с разглашением информации эмитентом/должником банка рефинансирования.

3. Национальный банк Грузии в установленном им порядке и установленных пределах обеспечивает опубликование на собственной веб-странице информации об авторизованных на основании настоящего Закона эмитентах и их программах ипотечных облигаций.

Глава VIII

Переходные и заключительные положения

Статья 27. Нормативные акты, подлежащие изданию

1. Национальному банку Грузии в 90-дневный срок со дня введения в действие настоящего Закона, обеспечить издание следующих правовых актов:

а) об установлении дополнительных критериев для признания дефолтом невыполнения/ожидаемого невыполнения договорного платежного обязательства, предусмотренного подпунктом «и» пункта первого статьи 2 настоящего Закона;

б) об установлении порядка, уточняющего требования, предусмотренного пунктом 6 статьи 4 настоящего Закона;

в) об установлении периодичности и порядка проведения проверки активов обеспечения, предусмотренного пунктом 6 статьи 7 настоящего Закона;

г) об установлении порядка, определяющего требования к ликвидности дополнительных активов, предусмотренных пунктом первым статьи 8 настоящего Закона;

д) об установлении порядка предоставления Национальным банком Грузии авторизации на выпуск ипотечных облигаций, предусмотренного пунктом 4 статьи 10 настоящего Закона;

е) об установлении порядка и условий дачи согласия Национальным банком Грузии на осуществление программы, предусмотренной пунктом первым статьи 11 настоящего Закона;

ж) об установлении порядка предоставления кредиторам программы или (и) опубликования информации, предусмотренной пунктом 4 статьи 11 настоящего Закона;

з) об установлении порядка ведения реестра активов обеспечения и обеспечения доступа к информации, имеющейся в реестре, предусмотренном пунктом 7 статьи 13 настоящего Закона.

2. Дополнительные требования (при наличии таковых) к излишку или (и) ликвидности активов обеспечения, установленные правовым актом Национального банка Грузии на основании пункта 8 статьи 7 и пункта 3 статьи 8 настоящего Закона, не распространяются на программу, задействованную до вступления в силу указанного правового акта, за исключением случая дополнительного выпуска ипотечных облигаций в рамках программы ипотечных облигаций или использования нового инструмента рефинансирования в рамках программы рефинансирования.

Статья 28. Введение Закона в действие

1. Настоящий Закон, за исключением статей первой–26 настоящего Закона, ввести в действие по опубликовании.

2. Статьи первую–26 настоящего Закона ввести в действие на 90-й день после опубликования.

Президент Грузии Саломе Зурабишвили

Тбилиси

29 ноября 2022 г.

№ 2112- IX тс-пХс

рс

ON MORTGAGE-BACKED BONDS