„საგადასახადო ორგანოების მოთხოვნით სასაქონლო-მატერიალურ ფასეულობათა ინვენტარიზაციის ჩატარების წესის“ დამტკიცების შესახებ

სახელმწიფო სარეგისტრაციო კოდი 200.250.000.22.033.010.196

საქართველოს ფინანსთა მინისტრის

 ბრძანება №337

2007 წლის 11 აპრილი

ქ. თბილისი

„საგადასახადო ორგანოების მოთხოვნით სასაქონლო-მატერიალურ ფასეულობათა ინვენტარიზაციის ჩატარების წესის“ დამტკიცების შესახებ

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-3 მუხლის, 51-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტისა და 110-ე მუხლის საფუძველზე, საქართველოს მთავრობის 2004 წლის 21 მაისის №39 დადგენილებით დამტკიცებული საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს დებულების მე-4 მუხლის მე-3 პუნქტის ,,ლ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, ვბრძანებ:

1. დამტკიცდეს „საგადასახადო ორგანოების მოთხოვნით სასაქონლო-მატერიალურ ფასეულობათა ინვენტარიზაციის ჩატარების წესი“ თანდართულ დანართებთან ერთად (დანართი №№ 1, 2, 2ა, 3, 3ა, 4, 4ა,5).

2. ბრძანება ამოქმედდეს გამოქვეყნებისთანავე.

 ა. ალექსიშვილი

საგადასახადო ორგანოების მოთხოვნით სასაქონლო-მატერიალურ ფასეულობათა ინვენტარიზაციის ჩატარების წესი

    მუხლი 1. ზოგადი დებულებანი

1. ეს წესი შემუშავებულია საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-3 მუხლის, 51-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტის და 110-ე მუხლის საფუძველზე და განსაზღვრავს გადსახადის გადამხდელთან სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების წარმოებისა და მათი შენახვის ადგილზე საბუღალტრო მონაცემებთან შედარების მიზნით, სამეურნეო საქმიანობის პროცესში გამოყენებული ნედლეულის, მასალების, ნახევარფაბრიკატების, მარაგ-ნაწილების, ტარისა და მზა პროდუქციის (საქონლის) ნაშთების ინვენტარიზაციის პროცედურებს (შემდგომში – ინვენტარიზაცია).

2. ინვენტარიზაციას ექვემდებარება ის სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობებიც, რომელიც არ ეკუთვნის მოცემულ საწარმოს, ორგანიზაციას, დაწესებულებას, ფიზიკურ პირს ან სხვა გადამხდელს, მაგრამ მიღებულია საპასუხისმგებლო შესანახად, გადასამუშავებლად და სხვა.

3. საგადასახადო მიზნებისათვის ინვენტარიზაციის მიზანს წარმოადგენს სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების აღწერის მონაცემების ფაქტობრივ მდგომარეობასთან შედარების შემოწმება.

4. საჭიროების შემთხვევაში საგადასახადო ორგანოს მოთხოვნის შესაბამისად, გადასახადის გადამხდელთან საქონლის მარაგების აღრიცხვის უზრუნველყოფის მიზნით, სასაქონლო-მატერიალურ ფასეულობათა ინვენტარიზაციის პროცესის დროს საგადასახადო ორგანოს თანამშრომელთა საქმიანობის უსაფრთხოებისა და სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულებისას კანონსაწინააღმდეგო ხელყოფისაგან დაცვას უზრუნველყოფს შემოსავლების სამსახურის შესაბამისი სტრუქტურული ქვედანაყოფი.

    მუხლი 2. გადაწყვეტილება გადასახადის გადამხდელთან საბუღალტრო აღრიცხვის, ანგარიშგების უტყუარობისა და საქონლის მარაგების აღრიცხვის უზრუნველყოფის მიზნით სასაქონლო-მატერიალურ ფასეულობათა ინვენტარიზაციის შესახებ

1. საგადასახადო ორგანოს უფროსს უფლება აქვს სასამართლოს გადაწყვეტილების გარეშე გამოსცეს აქციზური საქონლის მფლობელი პირის სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობის ინვენტარიზაციის ჩატარებისათვის ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი (ბრძანება) (არააქციზური საქონლის მფლობელი პირის სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობის ინვენტარიზაციის ბრძანება შეიძლება გაიცეს კალენდარული წლის განმავლობაში არა უმეტეს 3-ჯერ).

2. საგადასახადო ორგანოს უფროსის ბრძანება უნდა შეიცავდეს:

ა) ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის სახეს;

ბ) ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის (ბრძანების) გამომცემი საგადასახადო ორგანოს დასახელებას;

გ) ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის სათაურს;

დ) ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის (ბრძანების) გამომცემი საგადასახადო ორგანოს მიერ მინიჭებულ სარეგისტრაციო ნომერს;

ე) ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის (ბრძანების) გამოცემის დროსა და ადგილს;

ვ) მოქმედების ჩამტარებელი საგადასახადო ორგანოს წარმომადგენლის (წარმომადგენლების) თანამდებობას, სახელსა და გვარს;

ზ) მოქმედების დაწყებისა და დასრულების დროს;

თ) ბრძანების გასაჩივრების წესს;

ი) საგადასახადო ორგანოს უფლებამოსილი პირის სახელს, გვარსა და ხელმოწერას.

3. აღნიშნული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი უნდა შეიცავდეს წერილობით დასაბუთებას, რომელშიც უნდა მიეთითოს ის საკანონმდებლო ან კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტი, რომლის საფუძველზეც გამოიცა ეს ბრძანება.

4. ფიზიკური პირისათვის გაგზავნილი ბრძანება მას უნდა ჩაბარდეს პირადად, ხოლო საწარმოს, დაწესებულების ან ორგანიზაციისათვის გაგზავნილი – სათანადოდ უფლებამოსილ პირს.

5. თუ ადრესატმა უარი განაცხადა ბრძანების მიღებაზე, მისი მიმტანი პირი აკეთებს სათანადო აღნიშვნას მასზე. ასეთ შემთხვევაში ბრძანება ჩაბარებულად ითვლება.

6. გადასახადის გადამხდელის/საგადასახადო აგენტის ან სხვა ვალდებული პირისათვის ბრძანების ჩაბარების შემდეგ აღნიშნული ბრძანების საფუძველზე გადასახადის გადამხდელის ხელმძღვანელმა (დირექტორმა) ინვენტარიზაციის გონივრულ ვადაში ჩატარების მიზნით უნდა შექმნას საინვენტარიზაციო კომისია. საინვენტარიზაციო კომისიაში უნდა შევიდნენ ის პირები, რომლებიც კარგად იცნობენ საინვენტარიზაციო ქონებას, იციან მისი ფასი და პირველადი აღრიცხვა. აღნიშნული კომისია ვალდებულია სრულად და დროულად აღრიცხოს სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობები წარმოებისა და მათი შენახვის ადგილზე და შეუდაროს აღრიცხვის შედეგები ბუღალტრული აღრიცხვის შესაბამის მონაცემებს და ყოველივე ეს შეიტანოს სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების აღწერის ოქმში.

    მუხლი 3. ინვენტარიზაციის ჩატარების საერთო წესი

1. ინვენტარიზაციის გონივრულ ვადაში ჩასატარებლად საწარმოში, დაწესებულებაში ან ორგანიზაციაში ხელმძღვანელის (დირექტორის) ბრძანებით იქმნება საინვენტარიზაციო კომისია, რომელშიც შედიან: ინვენტარიზაციის დამნიშვნელი ხელმძღვანელის (დირექტორის) წარმომადგენელი (კომისიის თავმჯდომარე) და ის პირები, რომლებიც კარგად იცნობენ საინვენტარიზაციო ქონებას, იციან მისი ფასი და პირველადი აღრიცხვა, ხოლო ინდივიდუალური მეწარმეებისათვის, ასევე სხვა გადამხდელებისათვის, რომლებიც საქმიანობენ დაქირავებული პირების გარეშე, ინვენტარიზაციას ატარებს ინდივიდუალური მეწარმე/გადამხდელი. შესაძლებელია საინვენტარიზაციო კომისიაში შეყვანილ იქნეს დამოუკიდებელი აუდიტორი.

2. საინვენტარიზაციო კომისია:

ა) ახორციელებს ფასეულობათა აღწერას წარმოებისა და შენახვის ადგილას;

ბ) ბუღალტერიასთან ერთად მონაწილეობს ინვენტარიზაციის შედეგების განსაზღვრაში.

3. საინვენტარიზაციო კომისია პასუხს აგებს:

ა) ინვენტარიზაციის დადგენილ ვადაში ჩატარებასა და წესების დაცვაზე;

ბ) საინვენტარიზაციო აღწერებში სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების შეტანის სისრულესა და სიზუსტეზე;

გ) საინვენტარიზაციო აღწერებში სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების განმასხვავებელი ნიშნების (ტიპი, ხარისხი, ზომა, რიგითი ნომერი და ა.შ.) სწორად შეტანაზე;

დ) ინვენტარიზაციის შედეგების დადგენილ ვადაში და სწორად გაფორმებაზე.

4. საინვენტარიზაციო კომისიის წევრებს, რომლებმაც განზრახ შეიტანეს საინვენტარიზაციო აღწერებში არასწორი მონაცემები ფასეულობათა დანაკლისის ან ზედმეტობის დაფარვის მიზნით, ეკისრებათ პასუხისმგებლობა მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად.

5. კომისიის წევრთა არასრული შემადგენლობით სასაქონლო-მატერიალურ ფასეულობათა ინვენტარიზაციის ჩატარება დაუშვებელია.

6. მატერიალურად პასუხისმგებელი პირის (პირების) არსებობისას ინვენტარიზაცია უნდა ჩატარდეს პასუხისმგებელი პირის (პირების) აუცილებელი მონაწილეობით, რომლებიც მუშაობენ ინვენტარიზაციის დაწყების მომენტში.

7. ინვენტარიზაციის დაწყების დღისათვის დამთავრებული უნდა იყოს ფასეულობათა შემოსავალ-გასავლის ყველა დოკუმენტის დამუშავება, ნაწარმოები უნდა იყოს შესაბამისი ჩანაწერები ანალიზური აღრიცხვის ბარათებში (წიგნებში) და გამოყვანილი იყოს ნაშთები.

8. სანამ შეუდგებოდეს სასაქონლო-მატერიალურ ფასეულობათა ფაქტობრივი მდგომარეობის (არსებობის) შემოწმებას საინვენტარიზაციო კომისია ვალდებულია:

ა) დალუქოს დამხმარე სათავსოები, სარდაფები და ფასეულობათა შენახვის სხვა ადგილები, რომლებსაც აქვთ ცალკე შესასვლელი და გასასვლელი;

ბ) გასინჯოს ყველა საზომი ხელსაწყოს ვარგისიანობა;

გ) მიიღოს შემოსავალ-გასავლის საბუთების ბოლო დოკუმენტები ან ანგარიშები მატერიალური ფა-სეულობებისა და ფულადი საშუალებების მოძრაობის შესახებ, რაზეც კომისიის თავმჯდომარე აკეთებს ვიზირებას და სვამს ვიზირების თარიღს.

9. მატერიალურად პასუხისმგებელი პირები საგადასახადო ორგანოს უფლებამოსილ პირს წარუდგენენ ხელწერილს იმის შესახებ, რომ ინვენტარიზაციის დაწყებამდე ყველა შემოსავლისა და გასავლის დოკუმენტი ჩაბარებულია ბუღალტერიაში, ყველა მიღებული ფასეულობა აღებულია შემოსავალში, ხოლო გაცემული ჩამოწერილია გასავალში.

 10. სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ინვენტარიზაცია ტარდება მათი ადგილმდებარეობისა და მატერიალურად პასუხისმგებელი პირების მიხედვით. ფაქტობრივი ნაშთების შემოწმება უნდა განხორციელდეს მატერიალურად პასუხისმგებელი პირების (მოლარეების, საწყობის, სექციების, საკუჭნაოების გამგეების და სხვა) აუცილებელი მონაწილეობით. ფასეულობათა ფაქტობრივი არსებობა უნდა დადგინდეს აუცილებელი დათვლის, აწონვის, აზომვის გზით.

11. იმ მასალების, საქონლის რაოდენობა, რომელიც იმყოფება მიმწოდებლის მიერ შეფუთულ მდგომარეობაში დაუზიანებლად, შეიძლება განისაზღვროს არსებული დოკუმენტების საფუძველზე ამ ფასეულობათა შერჩევითი შემოწმებით. დასაყრელი მასალის წონის განსაზღვრა დასაშვებია აზომვისა და ტექნიკური გაანგარიშებების საშუალებით. აზომვების და გაანგარიშების აქტი თან უნდა დაერთოს აღწერას. დიდი რაოდენობით ასაწონი საქონლის ინვენტარიზაციისას აწონვის მონაცემები შეიძლება შეტანილ იქნეს ცალკე უწყისებში, რომელიც დღის ბოლოს ან სამუშაოს დამთავრებისას დაჯამდება და გამოყვანილი ჯამი გადაიტანება საინვენტარიზაციო აღწერაში. აწონვის უწყისები თან დაერთვის საინვენტარიზაციო აღწერებს.

12. აღწერილი ფასეულობები საინვენტარიზაციო უწყისში (აღწერაში) შეიტანება იმ საზომ ერთეუ-ლებში, რომელშიაც წარმოებს მათი აღრიცხვა.

13. აღწერები ხელმოწერილ უნდა იქნეს კომისიის ყველა წევრისა და მატერიალურად პასუხისმგებელი პირების მიერ. აღწერის ბოლოს მატერიალურად პასუხისმგებელი პირი იძლევა ხელწერილს მასზედ, რომ კომისიამ ფასეულობები გასინჯა მისი თანდასწრებით, კომისიის წევრებთან არა აქვს რაიმე პრეტენზია და აღწერილ ფასეულობებს ღებულობენ თავისი პასუხისმგებლობის ქვეშ შესანახად.

14. იმ სასაქონლო-მატერიალურ ფასეულობებზე, რომელიც მოცემულ მეურნეობას არ ეკუთვნის, მაგრამ იმყოფება მასში, შედგება ცალკე აღწერები.

15. თუ სასაქონლო-მატერიალურ ფასეულობათა ინვენტარიზაცია ერთი დღის განმავლობაში არ დამთავრდება, ის უნდა დამთავრდეს დადგენილ ვადებში. ამ შემთხვევაში ის სათავსო, სადაც ინახება მატერიალური ფასეულობანი, საინვენტარიზაციო კომისიის წასვლისას უნდა დაილუქოს კომისიის თავმჯდომარის მიერ საგადასახადო ორგანოს უფლებამოსილ პირთან ერთად და შედგეს დალუქვის ოქმი მატერიალურად პასუხისმგებელი პირისა და კომისიის წევრების ხელმოწერით. ლუქი ინვენტარიზაციის მთელი პერიოდის განმავლობაში უნდა იმყოფებოდეს საგადასახადო ორგანოს უფლებამოსილ პირთან. საინვენტარიზაციო კომისიის მუშაობის პერიოდში შესვენებისას საინვენტარიზაციო აღწერები უნდა ინახებოდეს დაკეტილ სათავსოში, სადაც ტარდება ინვენტარიზაცია (ყუთში, კარადაში, სეიფში).

16. საინვენტარიზაციო აღწერები შეიძლება შეივსოს როგორც ხელით, ასევე კომპიუტერული საშუა-ლებებით. ხელით შედგენილი აღწერები უნდა შეივსოს ბურთულიანი კალმით, სუფთად და გარკვევით. ჩანაწერების ამოშლა და გადასწორება დაუშვებელია.

17. საინვენტარიზაციო აღწერის თითოეულ გვერდზე წარწერით მიეთითება სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების რიგითი ნომრები და ყველა ფასეულობის საერთო რაოდენობის ჯამი ნატურალურ გამოსახულებაში, მიუხედავად იმისა, რომელ საზომ ერთეულებშია ნაჩვენები ეს ფასეულობანი (ცალში, კილოგრამებში, მეტრებში და ა.შ.). შეცდომის დაშვებისას აღწერილობის ყველა ეგზემპლარზე უნდა გადაიხაზოს არასწორი ჩანაწერები და იქვე ჩაიწეროს სწორი ჩანაწერი. შესწორებაზე ხელს აწერს კომისიის ყველა წევრი და მატერიალურად პასუხიმგებელი პირი.

18. საინვენტარიზაციო აღწერაში შეუვსებელი გრაფების დატოვება დაუშვებელია. ასეთი გრაფები უნდა გადაიხაზოს.

19. საინვენტარიზაციო კომისიის მუშაობა ფორმდება ოქმით, რომელშიც აისახება ინვენტარიზაციის შედეგები.

20. ინვენტარიზაციის დამთავრების შემდეგ ყველა მასალა გადაეცემა საგადასახადო ორგანოს უფლებამოსილ პირს.

21. იმ შემთხვევაში, თუ მატერიალურად პასუხისმგებელი პირი ინვენტარიზაციის შემდეგ საინვენტარიზაციო აღწერებში შეამჩნევს შეცდომებს, იგი ვალდებულია ამის შესახებ დაუყოვნებლივ (საწყობის, საკუჭნაოს, სექციის გახსნამდე) განუცხადოს საინვენტარიზაციო კომისიას. კომისია შეამოწმებს განცხადებაში მოყვანილ ფაქტებს და მათი აღმოჩენის შემთხვევაში გაასწორებს დაშვებულ შეცდომებს.

22. საწარმოთა ხელმძღვანელები პასუხიმგებელნი არიან ინვენტარიზაციის დადგენილ ვადებში და სწორად ჩატარებაზე. ისინი ვალდებულნი არიან შექმნან ინვენტარიზაციის ჩატარებისათვის სათანადო პირობები.

23. მთავარი ბუღალტერი (ბუღალტერი) შესაბამისი ქვედანაყოფების ხელმძღვანელებთან ერთად ვალდებულია გულდასმით აკონტროლოს ინვენტარიზაციის ჩატარების დადგენილი წესების დაცვა.

24. ინვენტარიზაციასთან ერთად საწარმოს ბუღალტერიამ უნდა გასინჯოს შესაბამისი ბუღალტრული ანგარიშების კორესპონდენცია. მაგალითად, სასაქონლო-მატერიალურ ფასეულობათა მიხედვით – ყველა მიღებული ფასეულობა აღებულია თუ არა შემოსავალში, ხოლო გასული – ჩამოწერილია თუ არა.

    მუხლი 4. სასაქონლო-მატერიალურ ფასეულობათა ინვენტარიზაცია

1. სასაქონლო-მატერიალურ ფასეულობათა ინვენტარიზაცია, როგორც წესი, მოცემულ სათავსში განლაგებული საქონლის რიგითობის მიხედვით უნდა განხორციელდეს, ხოლო როცა ფასეულობანი სხვადასხვა სათავსშია განლაგებული და ეკუთვნის ერთსა და იმავე პასუხისმგებელ პირს – შენახვის ადგილების თანმიმდევრობით. ფასეულობათა აღწერის შემდეგ სათავსი ილუქება და გადადიან სხვა სათავსში.

2. სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობანი შეიტანება აღწერებში დასახელების, სორტის, სახის, რაოდენობისა და სხვა მახასიათებლების მიხედვით. საინვენტარიზაციო კომისიის წევრები მატერიალურად პასუხისმგებელ პირთან ერთად ახდენენ ფასეულობების გადათვლას, აწონვას და გაზომვას. აღწერაში მატერიალურად პასუხისმგებელი პირების მიერ სიტყვიერად ნათქვამი მონაცემების, ასევე მათი საბუღალტრო აღრიცხვის მონაცემების შეტანა მათი ფაქტობრივად შემოწმების გარეშე დაუშვებელია.

3. ინვენტარიზაციის მსვლელობაში მიღებული მატერიალური ფასეულობანი შეიტანება ცალკე აღწერილობაში დასათაურებით – ,,ინვენტარიზაციის დროს მიღებული სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობანი“. აღწერილობაში მიეთითება როდის და საიდანაა მიღებული ისინი, ასევე შემოსავლის დოკუმენტის თარიღი, ნომერი, საქონლის დასახელება, რაოდენობა, ფასი და თანხა.

4. დიდ საწყობებში, როცა ინვენტარიზაცია დიდხანს გრძელდება, საწარმოს ხელმძღვანელისა და მთავარი ბუღალტრის წერილობითი თანხმობით დასაშვებია ინვენტარიზირებულ ფასეულობათა გაცემა ინვენტარიზაციის პროცესში კომისიის წევრების თანდასწრებით, რაზეც დაუყოვნებლივ ეცნობება საგადასახადო ორგანოს უფლებამოსილ პირს წერილობით.

5. სასაქონლო-მატერიალურ ფასეულობებზე, რომელიც ეკუთვნის სხვა საწარმოებს, დაწესებულებებს ან პირებს, მაგრამ ითვლება საპასუხისმგებლო შესანახად – შედგება ცალკე საინვენტარიზაციო აღწერა.

6. შემოწმებას ასევე უნდა დაექვემდებაროს ის სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობანი, რომელიც ირიცხება შესაბამის ბუღალტრულ ანგარიშებზე როგორც გზაში მყოფი, გადატვირთული, სხვა ორგანიზაციათა საწყობებში მყოფი და სხვა. ამ ფასეულობათა აღრიცხვის ანგარიშებზე შეიძლება დატოვებულ იქნეს მხოლოდ ის თანხები, რომლებიც დადასტურებულია სათანადოდ გაფორმებული დოკუმენტებით. მაგალითად, გზაში მყოფი საქონელი – მიმწოდებელთა ანგარიშგადახდის მოთხოვნებით, და სხვა მათი შემცვლელი საბუთებით; გადატვირთული პროდუქცია – მყიდველებზე წარდგენილი ანგარიშ-ფაქტურების, სასაქონლო ზედნადებისა და საგადასახადო მოთხოვნების ასლებით; სხვა საწარმოთა (ორგანიზაციათა) საწყობებში შენახული ფასეულობანი შენახვის შესახებ ხელწერილებით, ხელშეკრულებებით და ა.შ.

7. გადატვირთულ, მაგრამ მყიდველების მიერ ვადაზე გაუნაღდებელ სასაქონლო-მატერიალურ ფასეულობათა აღწერებზე, თითოეული გადატვირთვის მიხედვით უნდა მიეთითოს მყიდველის დასახელება, ფასეულობის დასახელება, გადატვირთვის თარიღი, ანგარიშ-ფაქტურის ან/და სასაქონლო ზედნადების გამოწერის თარიღი, ნომერი და თანხა.

8. ის სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობანი, რომლებიც ინახება სხვა საწარმოების, დაწესებულებების საწყობებში, აღწერილობებში შეიტანება დოკუმენტების საფუძველზე (სასაქონლო ზედნადები, ხელშეკრულება ან ხელწერილი), რომლებიც ადასტურებენ ამ ფასეულობათა გადაცემას საპასუხისმგებლო შესანახად. ამ ფასეულობებზე აღწერებში მიეთითება მათი დასახელება, რაოდენობა, ხარისხი, ფაქტობრივი ღირებულება (აღრიცხვის მონაცემების მიხედვით), ტვირთის შესანახად მიღების თარიღი, შენახვის ადგილი, დოკუმენტების ნომერი.

9. სხვა საწარმოებში გადასამუშავებლად გადაცემულ სასაქონლო-მატერიალურ ფასეულობათა აღწერილობებში მიეთითება გადამმუშავებელი საწარმოს, დაწესებულების დასახელება, ფასეულობათა დასახელება, ფაქტობრივი ღირებულება (აღრიცხვის მონაცემების მიხედვით), ფასეულობათა გადასამუშავებლად გადაცემის თარიღი და შესაბამისი დოკუმენტების (სასაქონლო ზედნადები, ხელშეკრულება ან ხელწერილი) ნომრები და თარიღები.

10. ტარა აღწერილობაში შეიტანება სახეების, მიზნობრივი დანიშნულების და ხარისხობრივი მდგომარეობის მიხედვით (ახალი, ხმარებაში ნამყოფი და ა.შ.) შემოწმების წინ ცარიელი ტარა უნდა გადაირჩეს სახეების მიხედვით:

ა) ხის ტარა (ყუთები, კასრები);

ბ) მუყაოს ტარა;

გ) ლითონის ტარა(ბიდონები, ფლიაგები);

დ) ქსოვილის ტარა (ტომრები);

ე) მინის ტარა;

ვ) და სხვა.

11. შემოწმებას უნდა დაექვემდებაროს ის სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობანიც, რომელიც სამეურნეო ოპერაციის დამთავრებიდან (მიღების, შენახვის ან მიწოდების ყველა ეტაპზე) 45 დღის ვადაში არ არის აღრიცხული საბუღალტრო დოკუმენტებში. აღნიშნული შეიტანება ცალკე აღწერებში დასათაურებით – ,,სამეურნეო ოპერაციის დამთავრებიდან 45 დღის ვადაში საბუღალტრო დოკუმენტებში აღურიცხავი სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების აღწერის ოქმი“ (დანართი №1). აღწერებში მიეთითება სამეურნეო ოპერაციის დასრულების თარიღი, ასევე სასაქონლო ზედნადების – თარიღი, ნომერი, საქონლის დასახელება, რაოდენობა, ფასი და თანხა.

    მუხლი 5. ინვენტარიზაციის შედარების აქტების შედგენა

1. შედარების აქტის შედგენამდე საწარმოს, დაწესებულების, ორგანიზაციის ბუღალტერია გულდასმით ამოწმებს ყველა გაანგარიშების სისწორეს, რომელიც მოცემულია სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობის აღწერის ოქმებში დანართი №1-ის და დანართი №2-ის შესაბამისად, ხოლო ნავთობპროდუქტების ინვენტარიზაციისას, სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების სპეციფიკიდან გამომდინარე – დანართი №2ა-ს შესაბამისად). გამოვლენილი შეცდომები ფასებში, დაჯამებაში და სხვა უნდა გასწორდეს და დამოწმებული იქნეს საინვენტარიზაციო კომისიის ყველა წევრის მიერ.

2. ინდივიდუალური მეწარმეები, ასევე სხვა გადამხდელები გაანგარიშების სისწორეს ამოწმებენ თვითონ ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული წესის შესაბამისად.

3. დანართ №1-ში მოცემული მონაცემები დანართ №2-ში (№2ა-ში) აღარ შეიტანება.

4. ინვენტარიზაციის შედეგების გამოსავლენად საგადასახადო ორგანოს უფლებამოსილი პირი ადგენს შესაბამის შედარების აქტს დანართი №3-ის მიხედვით, ხოლო ნავთობპროდუქტების ინვენტარიზაციისას, სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების სპეციფიკიდან გამომდინარე – დანართი №4-ის შესაბამისად).

5. იმ ფასეულობათა მიხედვით, რომელიც სხვა პირის საკუთრებაშია, შედგება ცალკე შედარების აქტი (დანართი №3ა-ს შესაბამისად), ხოლო ნავთობპროდუქტების ინვენტარიზაციისას, სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების სპეციფიკიდან გამომდინარე – დანართი №4ა-ს შესაბამისად).

6. შედარების აქტში აისახება ინვენტარიზაციის შედეგები, ანუ გამოვლინდება სხვაობა საბუღალტრო აღრიცხვის მონაცემებსა და ინვენტარიზაციით დადგენილ ფაქტობრივ ნაშთებს შორის.

7. შედარების აქტს ხელს აწერენ საგადასახადო ორგანოს უფლებამოსილი პირი (პირები), კომისიის თავმჯდომარე, კომისიის წევრები, მთავარი ბუღალტერი (ბუღალტერი) და საწარმოს ხელმძღვანელი, ხოლო ინდივიდუალური მეწარმის/სხვა გადამხდელის შემთხვევაში – საგადასახადო ორგანოს უფლებამოსილი პირი, ინდივიდუალური მეწარმე/სხვა გადამხდე-ლი და სხვა უფლებამოსილი პირები (ასეთის არსებობის შემთხვევაში).

    მუხლი 6. საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმის შედგენა ინვენტარიზაციის შედეგებზე

1. ინვენტარიზაციის შედეგად გამოვლენილ საგადასახადო კოდექსით გათვალისწინებული სამართალდარღვევის ფაქტებზე, საგადასახადო ინსპექციის უფლებამოსილი პირები გადასახადის გადამხდელის (სამართალდამრღვევის) მიმართ ადგენენ საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმს კანონმდებლობით დადგე-ნილი წესით.

2. საგადასახადო კოდექსის მე-12 მუხლის 26-ე ნაწილის შესაბამისად გამოვლენილი დანაკლისისას ამავე კოდექსის 143-ე მუხლის მე-6 ნაწილის თანახმად, სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობის დანაკლისი განიხილება მისი აღმოჩენის მომენტში ნაღდი ანგარიშსწორებით საბაზრო ფასებით (აქციზისა და დღგ-ის გარეშე) განხორციელებულ მიწოდებად და გადასახადებით დაიბეგრება საგადასახადო კოდექსით დადგენილი წესით.

3. საგადასახადო კოდექსის 143-ე მუხლის მე-5 ნაწილის შესაბამისად გამოვლენილ სასაქონლო-მატერიალურ ფასეულობას გადამხდელის ბუღალტერი (სათანადოდ უფლებამოსილი პირი) საინვენტარიზაციო კომისიის ყველა წევრისა და საგადასახადო ორგანოს უფლებამოსილი პირის (პირების) თანდასწრებით შემოსავალში აიღებს შესაბამის საბუღალტრო ანგარიშებზე ინვენტარიზაციის შედეგებზე გაფორმებული შედარების აქტების საფუძველზე.

4. გასვლითი საგადასახადო შემოწმებისას ამ წესით განსაზღვრული სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ინვენტარიზაციის შედეგად გამოვლენილი საგადასახადო სამართალდარღვევა აისახება შემოწმების აქტში, ამ შემთხვევაში ცალკე საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმი არ შედგება.

    მუხლი 7. გადაწყვეტილების მიღება სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ინვენტარიზაციით გამოვლენილი დარღვევის შესახებ

1. საგადასახადო კოდექსით გათვალისწინებულ საგადასახადო სამართალდარღვევის საქმის განსახილველად მომზადებისას საგადასახადო ინსპექციის უფროსი/მოადგილე წყვეტს შემდეგ საკითხებს:

ა) განეკუთვნება თუ არა მის კომპეტენციას აღნიშნული საქმის განხილვა;

ბ) სწორად არის თუ არა შედგენილი ოქმი და საგადასახადო სამართალდარღვევის საქმის სხვა მასალები;

გ) გამოთხოვილია თუ არა საჭირო დამატებითი მასალები.

2. საგადასახადო ინსპექციის უფროსი/მოადგილე საგადასახადო სამართალდარღვევათა საქმეების განხილვისას ვალდებულია დაადგინოს:

ა) ჩადენილი იყო თუ არა საგადასახადო სამართალდარღვევა;

ბ) ბრალეულია თუ არა პირი მის ჩადენაში;

გ) ექვემდებარება თუ არა პირი საგადასახადო კოდექსით განსაზღვრულ პასუხისმგებლობას.

3. საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმის შედგენიდან არა უგვიანეს 30 სამუშაო დღისა საქმის განხილვის მასალებზე დაყრდნობით საგადასახადო ინსპექციის უფროსი/მოადგილე საქმეზე იღებს გადაწყვეტილებას, რომელიც ფორმდება ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით (ბრძანებით) (დანართი №5). ბრძანება უნდა შეიცავდეს:

ა) ბრძანების გამომცემი საგადასახადო ინსპექციის დასახელებას;

ბ) საგადასახადო ინსპექციის უფლებამოსილი პირის სახელს, გვარს და ხელმოწერას;

გ) ბრძანების გამოცემის თარიღსა და ადგილს:

დ) საგადასახადო ინსპექციის სარეგისტრაციო ნომერს;

ე) თუ სანქცია გამოიყენება – საგადასახადო კანონმდებლობის ნორმას, რომლის საფუძველზედაც გამოიყენება გადასახადის გადამხდელის/სხვა ვალდებული პირის მიმართ საგადასახადო სამართალდარღვევისათვის გათვალისწინებული სანქცია. ამასთან, იმ შემთხვევაში, თუ ოქმში არასწორად არის მითითებული ის ნორმა, რომლის საფუძველზედაც გამოიყენება სანქცია, ბრძანებაში უნდა აისახოს შესაბამისი ნორმები და მათ საფუძველზე გაანგარიშებული თანხები (თუ აუცილებელია თანხის კორექტირება);

ვ) საქმის განხილვისას დადგენილ გარემოებათა გადმოცემას;

ზ) თუ სანქცია გამოიყენება – გამოსაყენებელი სანქციის ოდენობა;

თ) თუ სანქცია არ გამოიყენება – სანქციის გამოუყენებლობის დასაბუთება;

ი) მიღებული გადაწყვეტილების შინაარსი.

4. საგადასახადო სამართალდარღვევის საქმეზე მიღებულ ბრძანებას ხელს აწერს საქმის განმხილველი საგადასახადო ინსპექციის უფროსი/მოადგილე.

5. გამოცემული ბრძანების საფუძველზე გადასახადის გადამხდელს/საგადასახადო აგენტს ან სხვა ვალდებულ პირს, რომლის მიმართაც გამოტანილია ბრძანება საგადასახადო სამართალდარღვევის შესახებ, წარედგინება „საგადასახადო მოთხოვნა“ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-80 მუხლით დადგენილი წესით.

    მუხლი 8. საგადასახადო სამართალდარღვევის საქმეზე საგადასახადო ორგანოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილების (ბრძანების) გასაჩივრება

საგადასახადო სამართალდარღვევის საქმეზე საგადასახადო ორგანოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება (ბრძანება) შეუძლია გაასაჩივროს პირმა, რომლის მიმართაც გამოტანილია აღნიშნული გადაწყვეტილება, მისმა კანონიერმა ან უფლებამოსილმა წარმომადგენელმა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის VIII კარით დადგენილი წესით.