„ეროვნული სასწავლო გეგმის დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის 2006 წლის 28 სექტემბრის №841 ბრძანებაში ცვლილებებისა და დამატებების შეტანის თაობაზე“

სახელმწიფო სარეგისტაციო კოდი 430.210.000.22.022.013.084

საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის

ბრძანება №256

2009 წლის 7 მაისი

ქ. თბილისი

„ეროვნული სასწავლო გეგმის დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის 2006 წლის 28 სექტემბრის №841 ბრძანებაში ცვლილებებისა და დამატებების შეტანის თაობაზე

საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 63-ე მუხლისა და „საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს დებულების დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2004 წლის 21 მაისის №37 დადგენილებით დამტკიცებული დებულების მე-3 მუხლის მე-2 პუნქტის „ა“ და „მ“ ქვეპუნქტების საფუძველზე, ვბრძანებ:

    მუხლი 1

„ეროვნული სასწავლო გეგმის დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის 2006 წლის 28 სექტემბრის №841 ბრძანებით (სსმ III, №137, 06.10.06. მუხ. 1901) დამტკიცებულ ეროვნულ სასწავლო გეგმაში შეტანილ იქნეს შემდეგი ცვლილებები და დამატებები:

 

1. პირველ თავში შეტანილ იქნეს ცვლილება და ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით:

„თავი I

 სწავლისა და სწავლების ძირითადი პრინციპები

საგანმანათლებლო პროცესის ორგანიზება

 

ზოგადსაგანმანათლებლო სკოლის საფეხურები

ზოგადი განათლება სკოლებში იყოფა სამ საფეხურად: დაწყებით, საბაზო და საშუალო საფეხურებად. დაწყებითი საფეხური გულისხმობს I-VI კლასებს, საბაზო – VII-IX, ხოლო საშუალო X-XII კლასებს. სავალდებულო სწავლება საქართველოში მოიცავს I-IX კლასებს.

დაწყებითი საფეხურის ძირითადი ამოცანებია:

² ჩამოაყალიბებინოს მოსწავლეს საფუძვლები შემდგომ, საბაზო საფეხურზე ეფექტურად სწავლისთვის;

² შეუქმნას მოსწავლეს პირობები საკუთარი ინტელექტუალური, ფიზიკური თუ სულიერი თვისებებისა თუ მიდრეკილებების გამოსავლენად და გასავითარებლად;

² შეუქმნას მოსწავლეს პირობები ინფორმაციის მოპოვებისა და იმ უნარ–ჩვევებისა და დამოკიდებულებების გასავითარებლად, რომლებიც მთელი ცხოვრების განმავლობაში დასჭირდება.

 

საბაზო საფეხურის ძირითადი ამოცანებია:

² მიაღწევინოს მოსწავლეებს ზოგადი განათლების ეროვნული მიზნების დოკუმენტში აღწერილ საგანმანათლებლო იდეალებს;

² ჩამოაყალიბოს წინაპირობები მოსწავლეების მომავალი არჩევანისთვის, აპირებს თუ არა სწავლის გაგრძელებას მომავალში და თუ აპირებს – რა სახით;

² შეუქმნას მოსწავლეს პირობები ინფორმაციის, უნარ-ჩვევებისა და დამოკიდებულებების გასავითარებლად მთელი ცხოვრების განმავლობაში.

 

საშუალო საფეხურის ძირითადი ამოცანებია:

² შეუქმნას მოსწავლეს ზოგადი განათლების ეროვნული მიზნების დოკუმენტში აღწერილი იდეალების დახვეწის პირობები;

² შეუქმნას მოსწავლეს პირობები საერთაშორისო სტანდარტის მქონე განათლების მისაღებად;

² შეუქმნას მოსწავლეს პირობები, რათა მან სწორად აირჩიოს თავისი მომავალი განვითარების გზა (გააგრძელოს სწავლა უმაღლეს სასწავლებელში, ან ჩაებას შრომით საქმიანობაში).

 

ხუთი ძირითადი სიახლე ეროვნულ სასწავლო გეგმაში:

² საგანმანათლებლო პროცესის ცენტრში დგას თითოეული მოსწავლე და მიღწეული შედეგი.

² გათვალისწინებულია მოსწავლის ფიზიკური და ფსიქიკური შესაძლებლობები და ასაკთან შესაფერისი ინტერესები;

² სწავლა ნიშნავს ინფორმაციის დაგროვებას, უნარ-ჩვევებისა და დამოკიდებულებების განვითარებას;

² სწავლებაში მოიაზრება არა ერთი კონკრეტული გზის გავლა, არამედ მასწავლებლის და მოსწავლის მიერ ერთობლივად შერჩეული ოპტიმალური ვარიანტის ძიება.

² მთავარი ორიენტირი ხდება არა ცოდნის ოდენობა, არამედ ხარისხი.

 

ეროვნული სასწავლო გეგმის დანერგვა

ეროვნული სასწავლო გეგმის გამოცდისა და დანერგვის განრიგი:

 

სასწავლო წელი

დაწყებითი

საბაზო

საშუალო

I

II

III

IV

V

VI

VII

VIII

IX

X

XI

XII

2005-2006

A1/X

X

X

X

X

X

B1/X

X

X

C1/X

X

2006-2007

A/Y1

A1/X

X

X

X

X

B/Y1

B1/X

X

C/Y1

C1/X

2007-2008

Y

A/Y1

A1/X

X

X

X

Y

B/Y1

B1

Y

C/Y1

2008-2009

Y

A/Y1

A1/X

X

X

Y

B/Y1

B1/C

Y

C/Y1

2009-2010

Y

A/Y1

A1/X

X

Y

B/Y1

B1/C

Y

2010-2011

ა

Y

A/Y1

A1/X

Y

B/Y1

B1/C

2011-2012

ა

Y

A/Y1

A1/B

Y

B/Y1

2012-2013

ა

Y

A/Y1

A1/B

Y

2013-2014

ა

Y

A/Y1

A1/B

2014-2015

ა

Y

A/Y1

A1/B

2015-2016

ა

Y

A/Y1

A1/B

2016-2017

ა

Y

A/Y1

A1/B

2017-2018

ა

Y

Y1

2018-2019

ა

Y

 

*ეროვნული სასწავლო გეგმა გამოცდილი და დანერგილ უნდა იქნეს არა უგვიანეს ეროვნული სასწავლო გეგმის გამოცდისა და დანერგვის განრიგში მითითებულ გრაფაში/სვეტში მოცემული სასწავლო წლების დასრულებისა.

X – არსებული, ძველი სასწავლო გეგმა

A1, B1, C1 – ახალი ეროვნული სასწავლო გეგმის გამოცდა ქართულენოვან სკოლებში

Y1– ახალი ეროვნული სასწავლო გეგმის გამოცდა არაქართულენოვან სკოლებში (სკოლები და სექტორები)

A, B, C – ახალი ეროვნული სასწავლო გეგმის დანერგვა ქართულენოვან სკოლებში (სკოლები და სექტორები)

Y – ახალი ეროვნული სასწავლო გეგმის დანერგვა არაქართულენოვან სკოლებში (სკოლები და სექტორები)

ა – მოდიფიცირებული ვარიანტი

 არაქართულენოვანი სწავლების ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებები (ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებები და სექტორები) ეროვნული სასწავლო გეგმით 12–წლიან ზოგადსაგანმანათლებლო სწავლებაზე სრულად გადადიან არა უგვიანეს 2009–2010 სასწავლო წლის დასასრულისა. ამ დაწესებულებების მიერ სრული ზოგადი განათლების ატესტატი მოსწავლის მიერ მე-11 კლასის საგანმანათლებლო პროგრამის ათვისების საფუძველზე გაიცემა მხოლოდ 2007-2008 სასწავლო წლის დასასრულს.

 

კალენდარი

სასწავლო წელი ითვალისწინებს სამ მესამედს, ანუ სამ ტრიმესტრს. ეს მეტ საშუალებას იძლევა შუალედური შეფასებებისათვის, რაც ხელს შეუწყობს სწავლის ხარისხის ამაღლებას. სასწავლო წელი მინიმუმ 180 სასწავლო დღეს (დაახლოებით 36 კვირას) გრძელდება. ტრიმესტრი გრძელდება 12 კვირას. საჭიროების შემთხვევაში დასაშვებია კვირაში 6 დღე სწავლება, მაგრამ ზოგადად იგულისხმება ხუთდღიანი სასწავლო კვირა.

 

მოსწავლეების რაოდენობა

რეკომენდებულია, რომ მოსწავლეების რაოდენობა გაკვეთილზე არ აღემატებოდეს 25–ს, ხოლო მასწავლებელს საერთო ჯამში 125 მოსწავლეზე მეტი არ ჰყავდეს. მოსწავლეების მაქსიმალური დასაშვები რაოდენობა კლასებში არის 30. ეს ორმხრივად დაიცავს როგორც მოსწავლეს, ისე მასწავლებელს. მოსწავლეებს ექნებათ საშუალება, უკეთ ისწავლონ შეზღუდული ზომის კლასებში. მასწავლებელს კი ამ სისტემით ეყოლება მოსწავლეების ისეთი მაქსიმალური რაოდენობა, რომელიც სასწავლო პროცესის ჯეროვნად დაგეგმვისა და განხორციელების საშუალებას მისცემს.

მოსწავლეების მაქსიმალური რაოდენობის განმსაზ­ღვრელი წესი ეხება მხოლოდ 2005–06 სასწავლო წელს სკოლაში მოსული პირველკლასელების ორგანიზებას და ყოველ შემდგომ თაობას (ანუ 2007–08 სასწავლო წელს ეხება პირველ, მეორე და მესამე კლასელებს და ა.შ.). უფრო მაღალ კლასებში სკოლებმა შეიძლება შემოიღონ ეს წესი მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ამ მოქმედებით არ გამოიწვევს მოსწავლეების ან მასწავლებლების სკოლიდან დათხოვას.

 

მცირეკონტიგენტიან სკოლებში ხშირად კეთდება კლასკომპლექტები. ჩვენთან არსებული საგანმანათლებლო ტრადიციის შესაბამისად კლასკომპლექტების შექმნა მიზანშეწონილია მხოლოდ ორი ასაკობრივი ჯგუფის გაერთიანებით და ისიც იმ შემთხვევაში, თუ ერთობლივად მოსწავლეთა რაოდენობა არ აჭარბებს 20-ს. კლასკომპლექტები ძირითადად კეთდება I-III, II-IV კლასების გაერთიანებით. ორზე მეტი კლასის გაერთიანებამ კლასკომპლექტში შესაძლებელია მნიშვნელოვნად აზარალოს სასწავლო პროცესი და გამოიწვიოს ეროვნული სასწავლო გეგმით გათვალისწინებული შედეგების მიუღწევლობა

 

მოსწავლეების დაყოფა სიძლიერის მიხედვით

დაუშვებელია მოსწავლეების განაწილება კლასებში სიძლიერის მიხედვით, ისევე როგორც დაუშვებელია, რომ საჯარო სკოლამ ნიჭის ან ცოდნის მქონე რომელიმე მოსწავლე მიიღოს და სხვებს უარი უთხრას სწავლაზე. სხვადასხვა ნიჭისა და ცოდნის მოსწავლეები ერთმანეთს ავსებენ გაკვეთილებზე, ერთმანეთს ეხმარებიან ახალი გამოცდილების შეძენაში და, შესაბამისად, არა მარტო უფრო მცოდნეები ხდებიან, არამედ უკეთეს მოქალაქეებადაც ყალიბდებიან.

 

საერთო კულტურის ჩამოყალიბების ხელშეწყობა

იმისთვის, რომ თითოეულ მოსწავლეს ჰქონდეს შანსი, უკეთ გაიცნოს ყველა თანატოლი, სასურველია წლის ბოლოს პარალელური კლასების მოსწავლეების ერთმანეთში შერევა. ეს ხელს შეუწყობს იმას, რომ არ ჩამოყალიბდეს მოსწავლეთა პატარ-პატარა ჯგუფები, რომლებიც ერთად ყოფნის შემთხვევაში ხშირად აფერხებენ გაკვეთილის მსვლელობას. არანაკლებ მნიშვნელოვანია ისიც, რომ ამ სისტემაში მოსწავლე მასწავლებელს იცვლის. ეს კი მის სხვადასხვა სტილის სწავლებასთან ზიარებას უწყობს ხელს. ეს წესი არ არის სავალდებულო, მაგრამ რეკომენდებულია, განსაკუთრებით კი საბაზო და საშუალო საფეხურებზე.

იმისათვის, რომ მოსწავლეებს ჰქონდეთ საშუალება, უკეთ გაიცნონ საკუთარი თანატოლები, რომლებიც სხვა ჯგუფებში სწავლობენ, სასურველია, რომ სკოლამ ხელი შეუწყოს სპორტულ, სახელოვნებო ან საკლუბო აქტივობებს, სადაც სხვადასხვა განაყოფების მოსწავლეები იქნებიან გაერთიანებულნი.

 

სადამრიგებლო პროგრამა

ყველა კლასს თავისი დამრიგებელი ჰყავს. სასურველია, რომ დამრიგებელი ასწავლიდეს თავის სადამრიგებლო კლასს.

დამრიგებელს ევალება:

● მოსწავლის დახმარება აკადემიური თუ სხვა პრობლემის გადაჭრაში;

● მოსწავლეს, მშობლებსა და მასწავლებლებს შორის შუამავლობა პრობლემების წარმოქმნის შემთხვევაში;

● მშობლებისთვის შვილის ყოფაქცევისა და აკადემიური მოსწრების გაცნობა მინიმუმ თვეში ერთხელ;

●  საკუთარი სადამრიგებლო კლასის მოსწავლეების დასწრების აღრიცხვის ყოველდღიური შემოწმება და მოსწავლეთა დასწრების შესახებ ინფორმაციის ყოველკვირეულად ასახვა სკოლის ოფიციალურ დოკუმენტში;

● მოსწავლის მიერ საპატიო გაცდენის თაობაზე მიღებული შეტყობინების ასახვა სკოლის ოფიციალურ დოკუმენტში;

● ამ გეგმით გათვალისწინებული სხვა ვალდებულებების შესრულება.

დამრიგებელი ინდივიდუალური შეხვედრების დროს უნდა აცნობდეს მშობლებს შვილის მოსწრების საკითხებს. დაუშვებელია ერთი მოსწავლის ყოფაქცევისა და აკადემიური მოსწრების შესახებ მეორის მშობელთან ან მის თანდასწრებით საუბარი. თუ მოსწავლე სკოლას აცდენს, დამრიგებელი ვალდებულია გაიგოს გაცდენის მიზეზი ყოველი ასეთი შემთხვევისას. ყოველივე ამის მისაღწევად აუცილებელია, რომ დამრიგებელი პერიოდულად ეკითხებოდეს საგნების მასწავლებლებს მისი სადამრიგებლო კლასის მოსწავლეების აკადემიური მოსწრების, პიროვნული პრობლემებისა თუ ზოგადი წარმატებების შესახებ. დამრიგებელი ასევე პასუხისმგებელია ყოველი ტრიმესტრის და წლის ბოლოს თავისი სადამრიგებლო კლასის მოსწავლეების ნიშნების დროულად და ზუსტად შეტანაზე სასკოლო ნიშნების ფურცელში, სადაც ხდება ამ ნიშნების აღრიცხვა.

სასწავლო წლის დასრულებისას, დამრიგებელმა უნდა გააკეთოს სადამრიგებლო კლასის თითოეული მოსწავლის ნიშნების, დასწრებისა და ქცევის ანალიზი ინდივიდუალურად. სკოლა ვალდებულია დაიცვას შედგენილი ანალიზის კონფიდენციალურობა. იმ შემთხვევაში, თუ მოსწავლის საშუალო წლიური ნიშანი 5.5-ზე დაბალია, დამრიგებელი ვალდებულია, გააფრთხილოს მშობელი და მოსწავლე შემდეგ სასწავლო წლებში, მოსწავლის მიერ (თუ ეს არ არის საფეხურის ბოლო კლასი) მნიშვნელოვანი პროგრესის აუცილებლობის თაობაზე, რათა მოსწავლემ შეძლოს საფეხურის წარმატებით დასრულება. სასურველია დამრიგებელმა სასწავლო წლის ბოლოს თითოეულ მოსწავლეზე დაწეროს მოკლე დახასიათება, სადაც აღწერს:

ა) მოსწავლის ძლიერ მხარეებს, მოსწავლის წარმატებებს აკადემიური და სოციალური კუთხით, მის შესაძლო მონაწილეობას წრეებში, სპორტულ შეჯიბრებებსა თუ სხვა რაიმე ღონისძიებებში.

ბ) მოსწავლის აკადემიური, ფიზიკური, ემოციური და სოციალური განვითარებისთვის მნიშვნელოვან საკითხებს, რომელთა გათვალისწინებაც სასარგებლო იქნებოდა მოსწავლისათვის.

დამრიგებელი მოიაზრება მოსწავლის მრჩევლად, რომელიც ეხმარება მას სკოლაში უკეთ მოღვაწეობაში, ხელს უწყობს მას საკუთარი მიდრეკილებების კლუბებსა ან წრეებში განვითარებაში, ეხმარება მომავალი პროფესიების არჩევაში, კონფლიქტების მშვიდობიანად მოგვარებაში და სხვა. ძირითადად დამრიგებელი აწესრიგებს თავისი სადამრიგებლო კლასის მოსწავლეების დოკუმენტაციას. თუმცა, პატარა სკოლაში შეიძლება ეს ფუნქცია დირექტორის მოადგილემაც (სასწავლო ნაწილმაც) შეითავსოს.

 

დამრიგებელი პასუხისმგებელია მისი სადამრიგებლო კლასის მოსწავლეების ყოველდღიური დასწრების აღრიცხვასა და შემოწმებაზე ამ გეგმით დადგენილი მოთხოვნების შესაბამისად.

მასწავლებლის მიერ სასწავლო პროცესის დაგეგმვა

ყველა სკოლაში (სადაც საგნის ერთზე მეტი მასწავლებელია) სასურველია არსებობდეს საგნობრივი ჯგუფების მასწავლებელთა კათედრები, რომლებიც საგნობრივი ჯგუფის ყველა მასწავლებელს გააერთიანებს. კათედრა საგნობრივი ჯგუფის ყველა მასწავლებლის ერთობლიობის პირობითი სახელია. კათედრების მუშაობის ფუნქციები შეიძლება იყოს:

² საგნობრივი ჯგუფის საგნის/საგნების სწავლების კოორდინაცია;

² ერთმანეთის გამოცდილების გაზიარება, წარმატებების წინაპირობების განსაზღვრა და პრობლემების გადაჭრის გზების ძიება;

² სახელმძღვანელოების შერჩევა;

² შეფასების კომპონენტების შემუშავება და აღწერა;

² სხვა საგნობრივი ჯგუფების მასწავლებლებთან კოორდინირებული მუშაობის წარმოება (მაგ. ისტორიასა და ქართულში საერთო თემატიკის შეთანხმება, ექსკურსიებზე საერთო დავალებების მოფიქრება და სხვა.);

² პროფესიული განვითარების გზების დასახვა;

² რეკომენდაციების შემუშავება დამხმარე სასწავლო მასალებისა და ბიბლიოთეკისთვის საჭირო წიგნების შესახებ;

² რეკომენდაციების შემუშავება ახალი მეთოდოლოგიებისა და მიდგომების შესახებ.

 

ზოგიერთ სკოლაში დაწყებითი საფეხურის მასწავლებლები ცალკე კათედრაზე ერთიანდებიან. ეს მათ ეხმარება დაწყებით კლასებში არსებული პრობლემები ერთობლივად და საგნებს შორის შეთანხმების საფუძველზე შეათანხმონ.

კათედრის ეფექტური მუშაობისთვის სასურველია თავმჯდომარის არჩევა ერთი წლის ვადით. სასურველია თავმჯდომარედ იგივე მასწავლებელი აირჩეს მხოლოდ იმის შემდეგ, რაც საგნობრივი ჯგუფის ყველა წევრი ერთხელ მაინც იქნება თავმჯდომარე. თავმჯდომარის ფუნქციებია:

² რეგულარული შეხვედრების ორგანიზება (დღის წესრიგის მომზადება, საჭიროების შემთხვევაში ოქმებისა და საბუთების წარმოება);

² საგნობრივი ჯგუფის საბჭოების გადაწყვეტილებების მიწოდება სკოლის მართვის ორგანოებისათვის (მაგ. წიგნების არჩევის თაობაზე);

² პროფესიული განვითარებისთვის სასარგებლო ღონისძიებების ორგანიზება (ტრენინგების, კონფერენციების და სხვა. მოწყობა).

 

შესაძლებელია კათედრის თავჯდომარეობა სკოლაში ერთგვარი წახალისების ელემენტიც იყოს იმ მასწავლებლებისთვის, რომლებიც უფრო მეტად ზრუნავენ სკოლისა და საკუთარი შესაძლებლობების განვითარებაზე.

შესაძლებელია კათედრებმა შემოიღონ თითოეულ საგნობრივ ჯგუფში საუკეთესო მოსწავლის (საფეხურის ან კლასის მიხედვით) პრიზი, რომელიც ყოველ წელს სკოლის დამთავრებისას საერთო შეკრებაზე გადაეცემა.

კათედრის მუშაობა ეფექტიანი იქნება, თუ მისი წევრები რეგულარულად შეიკრიბებიან (ერთხელ მაინც თითო ტრიმესტრში). სასურველია კათედრის შეკრება წლის დასაწყისში. ამ შეკრებებზე სასურველია მოხდეს ეროვნული სასწავლო გეგმის საგნობრივი პროგრამებისა და, შესაბამისად, არჩეული სახელმძღვანე­ლოების განხილვა. წინასწარ უნდა მოხდეს იმის განხილვა: თუ რა საჭიროებები ექნებათ მასწავლებლებს წლის განმავლობაში; რა პრობლემების გადაჭრა იქნება აუცილებელი; რა რესურსების გამოყენება იქნება საჭირო ეფექტურად სწავლებისას და ა.შ. ტრიმესტრების ბოლოს კათედრის შეხვედრისას ასევე უნდა გადაიხედოს საგანმანათლებლო სტანდარტის შესრულების მიმდინარეობა. ამ დროისთვის უნდა მოხდეს პრობლემების გამოვლენა და შეფასება, თუ რა ხარისხით იქნება შესაძლებელი ყველა მოსწავლისთვის საგნობრივ პროგრამებში აღწერილი შედეგების მიღწევა.

 

სასკოლო სასწავლო გეგმა

საქართველოს კანონი ”ზოგადი განათლების შესახებ” განმარტავს, რომ სასკოლო სასწავლო გეგმა არის – „სასწავლო გეგმა, რომელიც კონკრეტული ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებისთვის აზუსტებს ეროვნულ სასწავლო გეგმაში მოცემულ დატვირთვას აუცილებელი და მაქსიმალური დატვირთვის ფარგლებში; განსაზღვრავს ეროვნული სასწავლო გეგმით გათვალისწინებულ დამატებით საგანმანათლებლო მომსახურებას და გაუთვალისწინებელ დამატებით საგანმანათლებლო და სააღმზრდელო მომსახურებას, აგრეთვე სკოლაში მიმდინარე საგანმანათლებლო ღონისძიებებს;“

ამავე კანონით, თითოეული სკოლა ეროვნული სასწავლო გეგმის გათვალისწინებით ვალდებულია შეიმუშავოს საკუთარი, სასკოლო სასწავლო გეგმა. სასკოლო სასწავლო გეგმას შეიმუშავებს (შესაძლებელია კათედრების მუშაობის საფუძველზე) პედაგოგიური საბჭო დირექტორის მონაწილეობით. პედაგოგიური საბჭო ამტკიცებს სასკოლო სასწავლო გეგმას სამეურვეო საბჭოსთან შეთანხმებით. სასკოლო სასწავლო გეგმა უნდა განახლდეს ყოველწლიურად.

სასკოლო სასწავლო გეგმის აუცილებელ ნაწილებს შეადგენს:

² სასკოლო საათობრივი ბადე;

² ეროვნული სასწავლო გეგმით გაუთვალის­წინებელი საგანმანათლებლო და სააღმზრდელო მომსახურება;

² სახელმძღვანელოების ჩამონათვალი;

² ინკლუზიური განათლება;

² შეფასების პრინციპები (საგნების და კლასების მიხედვით შეფასების კომპო­ნენტები, აუცილე­ბელი მინიმუმი, რომელიც მოსწავლემ უნდა დაძლიოს კლასიდან კლასში გადასაყვანად, შიდა სასკოლო ტესტირებები თუ სხვ.);

² სადამრიგებლო პროგრამა.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

სასკოლო საათობრივი ბადე

სასკოლო საათობრივი ბადე მოიცავს თითოეული კლასის მიხედვით დაზუსტებულ გაკვეთილების განრიგს, რომელიც აზუსტებს, თუ კვირის რომელ დღეს და დროის რა მონაკვეთში რომელი საგანი ისწავლება. აქვე მითითებული უნდა იყოს, ვინ ასწავლის ამ საგნებს. ამავე ბადეში უნდა იყოს აღნიშნული ყველა დამატებითი საგანმანათლებლო და სააღმზრდელო მომსახურება, ასევე დროის და პედაგოგის/წრის ხელმძღვანელის თუ სხვ. მითითებით.

ყველა სკოლას შეუძლია, საკუთარი სურვილისა და შესაძლებლობების ფარგლებში, შესთავაზოს დამატებითი საგანმანათლებლო და სააღმზრდელო მომსახურება. ეს შეიძლება იყოს დამატებითი საგანი ან წრე. დამატებითი საგანი შეიძლება ისწავლებოდეს ფაკულტატური ან სავალდებულო სახით.

ფაკულტატურ საგანზე დასწრება ხდება მოსწავლეების სურვილის მიხედვით. სავალდებულო დამატებით საგანზე დასწრება აუცილებელია ყველა მოსწავლისთვის. (მაგ. შეიძლება საგანი ეკონომიკა მეშვიდე კლასში ისწავლებოდეს ფაკულტატურ საგნად. ამ შემთხვევაში ამ საგანს ესწრებიან მხოლოდ ის მოსწავლეები, რომლებიც სურვილს გამოთქვამენ. შეიძლება იგივე საგანი სკოლამ შემოიღოს სავალდებულო საგნად. ამ შემთხვევაში ყველა მეშვიდე კლასელი ვალდებულია, იაროს ამ საგანზე).

 

იმისთვის, რომ სკოლამ შესთავაზოს თავის მოსწავლეებს ეროვნული სასწავლო გეგმით გაუთვალისწინებელი ან გათვალისწინებული დამატებითი საგანმანათლებლო და სააღმზრდელო მომსახურება, აუცილებელია, რომ სკოლამ სასწავლო წლის დაწყებამდე წერილობით განმარტოს:

ა) ასეთი სახის მომსახურების ჩამონათვალი;

ბ) უნდა დაზუსტდეს, თუ რა სახით ისწავლება ეს საგნები. აქ უნდა განიმარტოს ისიც, თუ რამდენად არის ეს საგანი სავალდებულო ან ფაკულტატური მოსწავლეებისთვის;

გ) დამატებითი საგნებისთვის სკოლამ უნდა შეიმუშაოს თითოეული საგნის სასწავლო გეგმა (თუ ასეთი გეგმა უკვე არ არის მოცემული ეროვნული სასწავლო გეგმის საგნობრივ პროგრამებში) რომელიც უნდა მოიცავდეს თითოეული საგნის შესწავლის მიზნებს (სადაც ჩამოყალიბებული იქნება, თუ რა ინფორმაციას, უნარების და დამოკიდებულებების განვითარებასა და შესწავლას ითვალისწინებს ეს კურსი), შეფასების პრინციპებს (იქნება თუ არა ამ საგანში სწავლა შეფასებული ჩვეულებრივი ნიშნებით ან ჩათვლების სისტემით) და საჭირო სასწავლო მასალის ჩამონათვალს (სახელმძღვანელოები, სხვა რაიმე წიგნები ან რვეულები).

 

სასწავლო მასალა

აუცილებელია, რომ ყოველი საჯარო სკოლის პედაგოგიურმა საბჭომ დაამტკიცოს სსიპ – ეროვნული სასწავლო გეგმებისა და შეფასების ცენტრის მიერ გრიფმინიჭებულ და კათედრების მიერ შერჩეულ სახელმძღვანელოთა ნუსხა, რომლებსაც სკოლა გამოიყენებს სასწავლო პროცესში.

სახელმძღვანელოების შერჩევა სასურველია მოხდეს საგნობრივი კათედრის შეხვედრაზე. თითოეულ კლასში უნდა იყოს შერჩეული მაქსიმუმ ერთი სახელმძღვანელო (განაყოფების ჩათვლით, ანუ მაგ. მესამე კლასის მათემატიკის სახელმძღვანელო ერთია მთელი სკოლისთვის), მინიმუმ 5 წლით. 5-წლიანი ვადის ხანგრძლივობასთან დაკავშირებით გამონაკლისი დაიშვება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, როდესაც ახალი სასწავლო გეგმის დანერგვასთან ერთად სახელმძღვანელოებიც იცვლება ან სახელმძღვანელოს, საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით ჩამოერთმევა სახელმძღვანელოს გრიფი. ამ შემთხვევაში სკოლა ვალდებულია, დადგენილი წესის შესაბამისად, თავიდან შეარჩიოს შესაბამისი კლასის სახელმძღვანელო.

სახელმძღვანელოების არჩევა და გამოყენება თითოეული საგნისთვის საჭიროებს სერიოზულ დაფიქრებას და შემდეგი წესების სრულ დაცვას:

² თითოეული კლასის ყველა განაყოფში უნდა ისწავლებოდეს ერთი და იმავე სახელმძღვანელოთი;

² თითოეული სახელმძღვანელო გამოყენებაში უნდა იყოს მინიმუმ 5 წლით, გარდა ამ გეგმით დადგენილი გამონაკლისებისა.

² სახელმძღვანელოების არჩევა უნდა მოხდეს კათედრის მიერ. შერჩეულ სახელმძღვანელოთა ნუსხას ამტკიცებს პედაგოგიური საბჭო;

² სახელმძღვანელოების არჩევა უნდა მოხდეს სასწავლო წლის დაწყებამდე მინიმუმ ორი კვირით ადრე;

² მასწავლებელს აქვს უფლება სწავლებისას გამოიყენოს სსიპ – ეროვნული სასწავლო გეგმებისა და შეფასების ცენტრის მიერ გრიფმინიჭებული სახელმძღვანელოების სიაში არშესული წიგნები ან სხვა სასწავლო მასალები, თუ ის თვლის, რომ ეს გამოადგება მოსწავლეს ეროვნულ სასწავლო გეგმაში ასახული მიზნების მიღწევაში, მაგრამ ამ წიგნების გამოყენების უფლება აქვს მხოლოდ დამხმარე, დამატებითი მასალის სახით. მასწავლებელი/სკოლა ვერ დაავალდებულებს მოსწავლეს შეიძინოს არაგრიფირებული წიგნები/სხვა სასწავლო მასალა.

² არჩეული სახელმძღვანელოების სია გამოკრული უნდა იყოს მშობლებისთვის თვალსაჩინო ადგილას სასწავლო წლის დაწყებამდე არა უგვიანეს 10 დღისა.

² არჩეული სახელმძღვანელოების სია (გარდა დამხმარე, დამატებითი მასალისა) უნდა მიეწოდოს საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს და სსიპ – ეროვნული სასწავლო გეგმებისა და შეფასების ცენტრს სპეციალურად ამ მიზნით სსიპ – ეროვნული სასწავლო გეგმებისა და შეფასების ცენტრის მიერ შემუშავებული ფორმის მიხედვით. სკოლა ასევე ვალდებულია საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს და სსიპ – ეროვნული სასწავლო გეგმებისა და შეფასების ცენტრს მიაწოდოს დასაბუთება იმ სახელმძღვანელოს არჩევის თაობაზე, რომელიც არ აკმაყოფილებს ეროვნული სასწავლო გეგმებისა და შეფასების ცენტრის მიერ დადგენილ და გამოქვეყნებულ სახელმძღვანელოს შეფასების კრიტერიუმების 20%-ს მაინც.

სახელმძღვანელოს შერჩევისას პედაგოგიურმა საბჭომ უნდა გაითვალისწინოს ეროვნული სასწავლო გეგმებისა და შეფასების ცენტრის მიერ დადგენილი და გამოქვეყნებული სახელმძღვანელოების შეფასება, რომელიც სკოლებისთვის ხელმისაწვდომია ეროვნული სასწავლო გეგმებისა და შეფასების ცენტრის მიერ გრიფმინიჭებული სახელმძღვანელობის სპეციალური კატალოგის მეშვეობით. გრიფმინიჭებულ სახელმძღვანელოების კატალოგს ეროვნული სასწავლო გეგმებისა და შეფასების ცენტრი აქვეყნებს მის მიერ მითითებულ ვებგვერდზე და აწვდის სკოლებს ელექტრონული ფორმით. სახელმძღვანელოს არჩევისას მასწავლებლებს შეუძლიათ იხელმძღვანელონ ასევე სსიპ – ეროვნული სასწავლო გეგმებისა და შეფასების ცენტრის მიერ მითითებულ ვებ-გვერდზე გამოქვეყნებული სახელმძღვანელოს ნიმუშებითა და გამომცემლობების მიერ რესურსცენტრებში განთავსებული სახელმღვანელოს ეგზემპლარით.

 

სახელმძღვანელოების ხელმისაწვდომობის გაზრდის მიზნით სასურველია სკოლამ შეიმუშავოს მეორადი სახელმძღვანელო­ების ბაზრობების ან გაქირავების სისტემა. ასევე, მნიშვნელოვანია, რომ სკოლამ გამონახოს სახსრები ბიბლიოთეკისთვის დამატებითი ეგზემპლარების საყიდლად – რაც დაეხმარება სოციალურად დაუცველ ბავშვებს იმ შემთხვევაში, თუ წიგნის შეძენა უჭირთ.

სახელმძღვანელოებით სარგებლობისას მასწავლებლებს უნდა ახსოვდეთ, რომ სახელმძღვანელო არის ერთ-ერთი საშუალება და არა ერთადერთი, რომელიც ემსახურება ეროვნული სასწავლო გეგმის საგნობრივ პროგრამებში მოცემული შედეგების მიღწევას. ასევე უნდა გვახსოვდეს, რომ სახელმძღვანელო არ არის თავისთავად პროგრამა – შესაბამისად მასწავლებელი არ უნდა იყოს სახელმძღვანელოში მოცემული „მასალის გავლაზე” ორიენტირებული, არამედ აქცენტი გააკეთოს სახელმძღვანელოებში მოცემული ტექსტების, სავარჯიშოებისა თუ ილუსტრაციების გამოყენებაზე საგნობრივი სტანდარტების შედეგების მისაღწევად. სწორია, როდესაც მასწავლებელი არგებს სახელმძღვანელოს მოსწავლეების საჭიროებებს და არა პირიქით, როდესაც მასწავლებელი ცდილობს მოერგოს სახელმძღვანელოს. მასწავლებელს შეუძლია სწავლების პროცესს მიუდგეს შემოქმედებითად, არ გამოიყენოს რომელიმე ტექსტი ან აქტივობა, შეცვალოს დროის ხანგრძლივობა, რომელიც რომელიმე კონკრეტულ თემას ეთმობა, გადაანაცვლოს პარაგრაფების თანამიმდევრობა, დაამატოს საკუთარი აქტივობები და სხვ.

 

შეფასების პრინციპები

სკოლამ უნდა დაადგინოს ზოგადი შეფასების პრინციპები, რომლითაც მისი ყველა მასწავლებელი იხელმძღვანელებს. სხვა საკითხებთან ერთად უნდა განისაზღვროს:

ა) რა არის ის მინიმალური ბარიერი, რომელიც მოეთხოვება მოსწავლეს იმისთვის, რომ კლასიდან კლასში გადავიდეს?

ბ) რა არის ის მინიმალური ბარიერი, რომლის დაძლევაც მოეთხოვება მოსწავლეს იმისთვის, რომ საგნის დაძლევა დამაკმაყოფილებლად ჩაეთვალოს. აქვე უნდა იყოს განმარტებული, რა ალტერნატივებს სთავაზობს სკოლა იმათ, ვინც წლის დამთავრე­ბისთვის ვერ შეძლებს ამ ბარიერის დაძლევას. თუ არსებობს ე.წ. „საშემოდგომო“, რა იგულისხმება მის ფარგლებში? (მაგ. აძლევს თუ არა მასწავლებელი კონკრეტულ დავალებას მოსწავლეს, იცის თუ არა ამ უკანასკნელმა, თუ რის მიხედვით შეფასდება, აქვს თუ არა მას გამოცდა, თუ მოეთხოვება გარკვეული ნაშრომის წარმოდგენა და სხვ.) მინიმალური ბარიერის დადგენისას, სკოლამ უნდა გაითვალისწინოს, რომ საფეხურის წარმატებით დამთავრებისთვის, მოსწავლეს უნდა ჰქონდეს საფეხურის საშუალო ნიშანი, არანაკლებ 5.5-ისა. ეს კი ნიშნავს იმას, რომ მისი ნიშნები კლასების მიხედვითაც საკმარისი უნდა იყოს იმისთვის, რომ ამ შედეგს მიაღწიოს.;

გ) როგორ ხდება იმ მოსწავლეების შეფასება, რომლებიც ხშირად აცდენენ სკოლას საპატიო მიზეზების გამო? მაგ. როგორ უნდა აღიდგინოს გაცდენილი მასალა, დაჭირდება მას თუ არა დამატებითი გაკვეთილები და სხვ.;

დ) რა კომპონენტებით ფასდება მოსწავლეები კონკრეტულ საგანში და თითოეული კომპონენტის აღწერა.

 

სასკოლო შეფასების სისტემის შემუშავებისას გასათვალისწინებელი აუცილებელი მიდგომები

აკადემიური მოსწრების შეფასება უნდა იყოს ხშირი და მრავალმხრივი. უნდა შეფასდეს არა მარტო ინფორმაციის ფლობა, არამედ შეძენილი უნარ-ჩვევები, აზროვნების დემონსტრირების ფორმები და სხვა. სასწავლო პროცესის წარმატებით წარმართვისათვის არ არის საკმარისი, მოსწავლე მხოლოდ საკონტროლოების და ტესტების შედეგების საფუძველზე შეფასდეს. მასწავლებელი უნდა აფასებდეს მოსწავლეს დაკვირვების შედეგად დაგროვებული მონაცემების, ნამუშევრების კრებულების, პრეზენტაციების, მოსწავლისავე თვითშეფასების, ჯგუფური მუშაობის თუ სხვა ტიპის აქტივობების მიხედვით. მასწავლებელმა შეფასებისას უნდა გაითვალისწინოს მოსწავლის საგანმანათლებლო პროცესში ჩართულობის ხარისხი (სახლში მიცემული დავალების შესრულების ხარისხი, გაკვეთილზე აქტიურობა, შემოქმედებითობა და სხვა). აუცილებელია მოსწავლემ წინასწარ იცოდეს, თუ რა კრიტერიუმებით ფასდება მისი სასწავლო აქტივობა.

 

 

 

ნიშნები	მიღწევის დონეები
10	მაღალი
9
8
7	საშუალო
6
5	საშუალოზე დაბალი
4
3	სუსტი
2
1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

დაბალი ნიშნით შეფასება დისციპლინური სასჯელის მოტივით არ არის გამართლებული. საგნის ნიშანი გამოხატავს მოსწავლის აკადემიურ მოსწრებას. მოსწავლე არასათანადო საქციელისთვის (რომელიც პირდაპირ არ არის დაკავშირებული სასწავლო პროცესთან) საგნის ნიშნით არ უნდა დაისაჯოს. თუ მოსწავლე გაკვეთილებზე არასათანადოდ იქცევა, ეს ავტომატურად იმოქმედებს მის აკადემიურ მოსწრებაზე, რაც შესაბამისად ნიშნავს, რომ მოსწავლის აკადემიური მოსწრება მის შესაძლებლობებთან შედარებით დაბალი იქნება.

ნიშნების წერის სისტემა

შეფასების სისტემა ათქულიანია. 10 საუკეთესო ნიშანია, 1 კი – ყველაზე დაბალი. ათქულიანი სისტემა მეტ საშუალებას აძლევს მასწავლებელს, რომ აკადემიურ მოსწრებაში პროგრესი და რეგრესი დაანახოს მოსწავლეს.

დაწყებით საფეხურზე (I-VI კლასები) მოქმედებს ნიშნების დაწერის სპეციალური სქემა. I-IV კლასებში წლიური შეფასება ნიშნებით არ ხდება. ამ კლასებში ტრიმესტრის ბოლოსა და წლის ბოლოს კლასის დამრიგებელმა თითოეულ მოსწავლეს უნდა დაუწეროს მოკლედ შემაჯამებელი კომენტარი ტექსტის სახით, სადაც დაახასიათებს მოსწავლის წარმატებებს და მისცემს რჩევებს საკუთარი შესაძლებლობების უკეთ გამოვლენისთვის.

V-VI კლასებში ხდება უკვე ნიშნების დაწერა 10-ქულიანი სისტემით. V-VI კლასებსა და საბაზო და საშუალო საფეხურებზე ფიზიკურ აღზრდაში მოსწავლე ფასდება სისტემით: არ ჩაეთვალა, ჩაეთვალა, წარჩინებით ჩაეთვალა.

 

ოფიციალური სტატუსი აქვს შემდეგ ნიშნებს:

² საგნის ტრიმესტრული ნიშანი – საგანში მიღებული შეფასება თითოეულ ტრიმესტრში;

² საგნის წლიური ნიშანი – ტრიმესტრული ნიშნებიდან გამომდინარე შეფასება საგანში;

² საერთო წლიური ნიშანი – ნიშანი, რომელიც გამოხატავს ყველა საგნის შეფასების ერთობლიობას;

² საერთო საფეხურის ნიშანი – დაწყებით, საბაზო და საშუალო საფეხურების საერთო შეფასება.

რადგან ოფიციალური სტატუსი არ აქვს მიმდინარე, ყოველდღიურ ნიშნებს, შესაბამისად, არ არის აუცილებელი, რომ სკოლაში ყველა მასწავლებლისთვის არსებობდეს ერთი და იმავე ტიპის ჟურნალი, რომელშიც ის აწარმოებს ყოველდღიურ შეფასებას. დასაშვებია ისიც, რომ მასწავლებლებმა ყოველდღიური ნიშნები, შეფასებები თუ კომენტარები ჩაიწერონ საკუთარ უბის წიგნაკებში. თუ მშობელს აინტერესებს თავისი შვილის მოსწრება, ის პირველ რიგში უნდა დაუკავშირდეს დამრიგებელს და სთხოვოს მას ინფორმაციის შეგროვება მისი შვილის წარმატებისა თუ წარუმატებლობის შესახებ. დამრიგებელი ვალდებულია, სხვადასხვა მასწავლებელს დაეკითხოს ამ მოსწავლის შესახებ, რის შემდეგაც ის მშობელს ხვდება და გააცნობს ინფორმაციას შვილის სწავლისა თუ ქცევის შესახებ.

 

შეფასების ორი ძირითადი ტიპი

შეფასების ტიპები და მათი გამოყენება დროის მიხედვით
	განმსაზღვრელი	განმავითარებელი
მიმდინარე	ყოვლდღიური დავალე­ბების შესრულება, გაკვე­თილ­ზე ჩართულობა, პრო­ექტის რომელიმე ეტაპი ან სხვ. რომელშიც ნიშანი იწერება.	ყოვლდღიური დავალებების შესრულება, გაკვეთილზე ჩართუ­ლობა, პროექტის რომელიმე ეტაპი ან სხვ. რომელშიც ვუხსნით მოსწავლეს, როგორ გააუმჯო­ბესოს შედეგები.
შემაჯამებელი	რაიმე თემის, დროის მონაკვეთის, პროექტის ბოლოს მიღებული ნიშანი.	რაიმე თემის, დროის მონაკვეთის, პროექტის ბოლოს მიღებული სიტყვიერი შეფასება, კომენტარი, რუბრიკით შეფასება და სხვ.

 

სკოლაში ძირითადად მისაღებია ორი ტიპის შეფასება: განმსაზღვრელი და განმავითარებელი. როდესაც მასწავლებელი ნიშანს უწერს მოსწავლეს და მხოლოდ ამით შემოიფარგლება, ეს ნიშანი განსაზღვრავს მოსწავლის მიღწევის დონეს დასახულ მიზნებთან მიმართებით. მაშინ, როდესაც მასწავლებელი შეფასების ისეთ ფორმას იყენებს, რომელიც მოსწავლეს არა მხოლოდ საკუთარი მიღწევის დონის განსაზღვრაში ეხმარება, არამედ განვითარებაშიც – ეს განმავითარებელი შეფასებაა. განმავითარებელი შეფასების ტიპური ფორმაა კომენტარები, რომელიც ტრიმესტრის განმავლობაში ან ბოლოს, ან რომელიმე დავალების შესრულების შემდეგ იწერება და რომელიც აღწერს ნამუშევრის ძლიერ და სუსტ მხარეებს და ამავდროულად შეიცავს რეკომენდაციებს მიღწევების გაუმჯობესების თაობაზე. განმავითარებელი შეფასების ერთ-ერთი გავრცელებული ხერხია შეფასების ცხრილების (რუბრიკების) გამოყენება.

მნიშვნელოვანია განმსაზ­ღვრე­ლი და განმავი­თარე­ბელი შეფასების მუდ­მივად გამოყენება სწავ­ლის პროცესში. რეკომენდებულია, რომ განმავი­თარებელი შე­ფა­სების წილი სასწავლო პროცესისას უფრო მეტი იყოს, ვიდრე განმსაზღვრე­ლის.

 

ტრიმესტრული ნიშნის შემადგენელი ნაწილები

მოსწავლის ნიშანი უნდა გამომდინარეობდეს მის მიერ საგნის შესწავლის სხვადასხვა კომპონენტისგან. მოსწავლეები შესაძლებელია შეფასდეს შემდეგი კომპონენტების მიხედვით:

ა) გაკვეთილზე ჩართულობა;

ბ) საშინაო დავალებები;

გ) მიმდინარე საკლასო დავალებები;

დ) შემაჯამებელი დავალებები (საკონტროლო/გამოცდა/ტესტირება და სხვ.);

ე) პროექტები;

ვ) დამატებითი კომპონენტი, რომელიც არა უმეტეს საერთო შეფასების 10%-ია და რომელიც მოსწავლეების მიერ დგინდება (მაგ. ორგანიზებულობა, შემოქმედებითობა, ჯგუფში ეფექტური მუშაობა და სხვ.).

თითოეული საგნის სწავლებისას, სკოლა კათედრების მეშვეობით ადგენს მინიმუმ სამ კომპონენტს პირველი ხუთიდან, რომელსაც ანიჭებს პროცენტულ წონებს 90%-ის ფარგლებში. დანარჩენი 10 პროცენტის განაწილება ხდება მასწავლებლის მიერ უკვე მოსწავლეებთან შეთანხმებით. პირველად მასწავლებლები აცნობენ მოსწავლეებს კათედრის მიერ შემუშავებულ კომპონენტებს და უხსნიან, თუ რას მოელიან თითოეული კომპონენტის შეფასებისას. ამის შემდეგ მოსწავლეებთან ერთად ეძებენ იმ კრიტერიუმს, რომელიც, მათი აზრით, კარგი იქნებოდა, რომ დამატებით ათი პროცენტის ფარგლებში ყოფილიყო გამოყენებული. მასწავლებელი შესაძლებელია ეხმარებოდეს მოსწავლეებს ამ კომპონენტის გააზრებაში, მაგრამ მნიშვნელოვანია, რომ მოსწავლეებმა თვითონ გადაწყვიტონ ამ კომპონენტის რაობა და შეფასების დონეები.

თითოეული კომპონენტის მიხედვით დგება შეფასების დონეები ერთიდან ათამდე, რომელიც განმარტავს, თუ რა ქულები იწერება სხვადასხვა დონის მიხედვით. რეკომენდებულია, ტრიმესტრული შეფასება განმავითარებელი ფორმით იყოს შედგენილი. რეკომენდებულია კომენტარების დაწერა ტრიმესტრის ბოლოს ყველასთვის და ტრიმესტრის შუაში იმათთვის, ვინც აუცილებლად უნდა გამოასწოროს საკუთარი სწავლა, რათა ტრიმესტრული შეფასება დადებითი ჰქონდეს. ტრიმესტრის შუაში ასევე შეიძლება დაიწეროს კომენტარი, თუ მოსწავლემ წინა ტრიმესტრთან შედარებით მნიშვნელოვნად გააუმჯობესა თავისი მოსწრება. ამის აღნიშვნა მნიშვნელოვან სტიმულს მისცემს მოსწავლეს იმისთვის, რომ სწავლის ხარისხი ტრიმესტრის ბოლომდე შეინარჩუნოს.

არ არის აუცილებელი მასწავლებელი ყველა მოსწავლეს, ყოველ გაკვეთილზე აფასებდეს ყველა კომპონენტით. კომპონენტების მიხედვით, ნიშნების პროცენტული დათვლა ხდება ტრიმესტრის ბოლოს, ან მაშინ, როდესაც მასწავლებელს, დროის რაიმე მონაკვეთში, აინტერესებს მოსწავლის საერთო ნიშნის გამოყვანა.

 

საგნის წლიური ნიშანი

მოსწავლე თითოეული ტრიმესტრის ბოლოს იღებს ტრიმესტრულ შეფასებას. წლის ბოლოს მასწავლებელი ამ სამი ტრიმესტრული შეფასების საფუძველზე საგანში საბოლოო ნიშანს წერს. არ არის აუცილებელი, რომ საგნის წლიური ნიშანი ტრიმესტრული ნიშნების ზუსტი საშუალო არითმეტიკული იყოს. დასაშვებია მინიმალური გადახრა საშუალო არითმეტიკულის შედეგის დამრგვალებისას, მოსწავლის პროგრესისა თუ რეგრესის გათვალისწინებით.

დაუშვებელია მხოლოდ გამოცდის (ხშირად ეს დამამთავრებელი ტესტირების სახით ხდება ხოლმე სკოლაში) შედეგების მიხედვით მოსწავლეების შეფასება კონკრეტულ საგანში. საერთო წლიური ნიშანი შესაძლებელია ითვალისწინებდეს ასეთი ტესტირების ნიშანსაც ტრიმესტრულ ნიშნებთან ერთად. შესაძლებელია მოსწავლეს, რომელიმე ტრიმესტრის ნიშანი ჰქონდეს მიღებული ექსტერნატის გამოცდის მეშვეობით.. ამ შემთხვევაში, ამ ნიშანსაც გავლენა აქვს საგნის წლიური ნიშნის გამოყვანაზე.

 

საერთო წლიური ნიშანი

საერთო წლიური ნიშანი არის ის ნიშანი, რომელიც მოსწავლის აკადემიურ მოსწრებას გამოხატავს ყველა საგანში. საერთო წლიური ნიშანი ერთი ნიშნით უნდა გამოიხატებოდეს. ამ ნიშნის გამოთვლა ხდება შემდეგი ფორმულით: ვიღებთ ყველა საგნის სამივე ტრიმესტრის ნიშანს, ვაჯამებთ და ვყოფთ ნიშნების საერთო რაოდენობაზე. (შესაძლებელია სხვაგვარი გამოთვლაც – თითოეული მასწავლებელი გამოითვლის საკუთარ საგანში მოსწავლის საგნის წლიურ ნიშანს სამივე ტრიმესტრის ნიშნის გათვალისწინებით და უკვე აქედან გამოითვლება საერთო წლიური ნიშანი).

საერთო წლიური ნიშანი მრგვალდება შემდეგი პრინციპით: 0.5–დან 1,4–მდე= 1; ხოლო 1.5–დან 2.4–მდე=2 და ა.შ. (მეასედების დამრგვალება ხდება იმავე პრინციპით).

სკოლამ უნდა გადაწყვიტოს, თუ რას აკეთებს იმ შემთხვევაში, თუ რომელიმე საგანში მოსწავლე ტრიმესტრის განმავლობაში არ არის შეფასებული. შესაძლებელია მოსწავლეს ამ ტრიმესტრში ჩაეთვალოს ნული, საგნის ან საერთო წლიური ნიშნის გამოყვანისას. შესაძლებელია სკოლამ დაავალდებულოს მოსწავლე დავალებების ნაწილი აანაზღაუროს, ზაფხულის განმავლობაში აღიდგინოს და სხვ.

 

საფეხურის საერთო ნიშანი

საფეხურის საერთო ნიშანი გამოითვლება იმავე პრინციპით, როგორც საერთო წლიური ნიშანი, ანუ ვაჯამებთ საერთო წლიურ ნიშნებს და ვყოფთ წლების რაოდენობაზე, გამოვთვლით საშუალო არითმეტიკულს. საფეხურის საერთო ნიშანიც მრგვალდება იმავე პრინციპით, როგორც წლის საერთო ნიშანი.

თითოეული საფეხურის წარმატებით დასრულება აუცილებელია იმისთვის, რომ მოსწავლეს შემდეგ საფეხურზე სწავლის გაგრძელების და/ან საბაზო საფეხურის ზოგადი განათლების ატესტატის ან სრული ზოგადი განათლების ატესტატის მიღების უფლება ჰქონდეს. წარმატებულად ჩაითვლება ის მოსწავლე, რომელსაც საფეხურის საბოლოო ნიშანი (დამრგვალების შემდეგ) ექნება არანაკლებ 5.5-სა. საშუალო საფეხურის საბოლოო ნიშანი, რომელიც იქნება არანაკლებ 5.5, არის სრული ზოგადი განათლების ატესტატის გაცემის საფუძველი.

შესაძლებელია, რომ საფეხურის წარუმატებლად დაძლევის შემთხვევაში, მოსწავლემ გაიმეოროს მხოლოდ ის საგნები, რომლებიც ხელს უშლის საფეხურის საერთო დადებითი ნიშნის მიღებაში.

 

მოსწავლეების აკადემიური მიღწევების აღიარება

წლიური ან საფეხურის საერთო ნიშანი 8,9 და 10 გულისხმობს წლის ან საფეხურის წარჩინებით დამთავრებას. ყოველი წლის ბოლოს თითოეული საფეხურისთვის უნდა მოეწყოს საერთო შეკრება, სადაც წარჩინებულ მოსწავლეებს წარუდგენენ სკოლას წარჩინების ხარისხის მიხედვით. შესაძლებლობების მიხედვით სკოლამ შეიძლება გადაწყვიტოს ასეთი მოსწავლეების დაჯილდოებაც. ასეთი ღონისძიებები მნიშვნელოვნად ზრდის აკადემიური მოსწრებისადმი პატივისცემის გრძნობას მოსწავლეებში და სკოლაში ზოგადად.

პირი, რომლის საშუალო საფეხურის საერთო ნიშანია 10 დამრგვალების გარეშე, იღებს სრული ზოგადი განათლების ოქროს მედალოსნის ატესტატს. ყველა დანარჩენი, ვისი საფეხურის საერთო ნიშანიცაა 10 დამრგვალების შედეგად (ანუ 9.5-9.9 დიაპაზონში) იღებს სრული ზოგადი განათლების ვერცხლის მედალოსნის ატესტატს.

დაუშვებელია ყველა მოსწავლის ქულების საჯაროდ გამოცხადება. სკოლამ წლის ბოლოს საჯაროდ უნდა გამოაცხადოს მხოლოდ წარჩინებულების ვინაობა. ნაკლებად წარმატებულების აღნიშვნამ სასკოლო მასშტაბით შეიძლება მნიშვნელოვნად დათრგუნოს ასეთი მოსწავლეები და უარყოფითად იმოქმედოს მათ მომავალ წარმატებებზე.

 

სადამრიგებლო პროგრამა

თითოეულ მოსწავლეს უნდა ჰყავდეს სკოლაში დამრიგებელი. სადამრიგებლო პროგრამაში, რომელიც სასკოლო სასწავლო გეგმის ნაწილია, განმარტებული უნდა იყოს, თუ რა პრინციპით ხდება მოსწავლეების ჯგუფების განაწილება ე.წ. სადამრიგებლოებად. ასევე უნდა იყოს განმარტებული პრინციპი, თუ რა პერიოდით არის კონკრეტული დამრიგებელი მოსწავლეებზე პასუხისმგებელი და რას მოიცავს ეს პასუხისმგებლობები გარდა იმისა, რაც ეროვნული სასწავლო გეგმების მოთხოვნებია. (მაგ. არსებობს თუ არა სკოლაში დაწესებული სპეციალური დრო, როდესაც დამრიგებელი ხვდება საკუთარ სადამრიგებლოს მოსწავლეს).

სადამრიგებლო პროგრამა უნდა განმარტავდეს იმას, თუ რა ღონისძიებებს ატარებს დამრიგებელი იმისათვის, რომ მის სადამრიგებლოს მოსწავლეებს გაუწიოს სათანადო დახმარება წარმატებების მიღწევაში (მაგ. აქვს თუ არა გამოყოფილი დრო მოსწავლეებთან შესახვედრად, ხვდება თუ არა ის მშობლებს რეგულარულად იმისთვის, რომ პრობლემებზე ან მიღწევებზე ესაუბროს, აგროვებს თუ არა ის საგნის მასწავლებლებისგან ინფორმაციას მისი სადამრიგებლო ჯგუფის მოსწრებისა თუ ქცევის შესახებ და სხვ.).

 

ინკლუზიური განათლება

ინკლუზიური განათლება გულისხმობს ყველა ტიპის სპეციალური საგანმანათლებლო საჭიროებების მოსწავლეების მაქსიმალურად ჩართვას სასწავლო პროცესში. სკოლამ უნდა დაადგინოს, თუ ვინ არის პასუხისმგებელი ამ საკითხების კოორდინირებაზე (ეს პიროვნება შეიძლება იყოს დირექციის წევრი, მომსახურე პერსონალი, მასწავლებელი ან მშობელიც კი). ამ პიროვნებასთან უნდა იყოს დანიშნული შეხვედრების დრო, როდესაც სპეციალური საჭიროებების მქონე მოსწავლეების მშობლები შეძლებენ გასაუბრებას შესაძლო პრობლემებზე და მათი გადაჭრის გზებზე.

თუ სკოლას ჰყავს სპეციალური საჭიროებების მქონე მოსწავლე, სკოლამ აუცილებლად უნდა განსაზღვროს, თუ რას აკეთებს იმისთვის, რომ ამ მოსწავლის განათლებისთვის ადეკვატური პირობები შექმნას (მაგ. მას შეიძლება ჰქონდეს განსაკუთრებული საგაკვეთილო განრიგი ან სპეციალური სივრცე, სადაც შეძლებს დასვენებას და სხვ.) ხშირ შემთხვევაში მნიშვნელოვანია, რომ სკოლამ ასეთ მოსწავლეს შეუდგინოს ინდივიდუალური სასწავლო გეგმა. თუ მოსწავლეს სწავლის შეფერხებები აქვს, მისი შეფასების კრიტერიუმები უნდა შედგეს მისი ინდივიდუალური გეგმიდან და მისი შესაძლებლობებიდან გამომდინარე. მასწავლებელს არ უნდა მოერიდოს ორი აბსოლუტურად სხვადასხვა შესაძლებლობების მქონე მოსწავლისთვის ერთი და იმავე ქულის დაწერა, რადგან შესაძლებელია ეს ქულა ამ ორი მოსწავლის შესაძლებლობების რეალიზების დონეს გამოხატავდეს. ერთი მოსწავლის ქულები ყოველთვის არ არის შედარებადი მეორე მოსწავლის ქულებთან.

 

მეთოდიკის ძირითადი ორიენტირები

სწორი ლექსიკის გამოყენება

მნიშვნელოვანია სწავლების პრიორიტეტული მხარეების სასკოლო ლექსიკაში გათვალისწინება. გაკვეთილზე სწორი ლექსიკის გამოყენება ხელს უწყობს მოსწავლეებში ამ პრიორიტეტების გათავისებას. ამიტომ მასწავლებელი ხშირად უნდა იყენებდეს ისეთ ფრაზებს, რომლებიც შეიცავენ სიტყვებს აზროვნების შესახებ: „მოვიფიქროთ, ამოვიცნოთ, გავიაზროთ, დავახარისხოთ, შევაფასოთ“. სწავლების პროცესში ხშირად უნდა ისმებოდეს ისეთი კითხვები, რომელიც ხელს უწყობს და სტიმულს აძლევს აზროვნებას.

სკოლამ უნდა ჩამოაყალიბოს ფიქრის კულტურა და ფიქრის გარემო. მასწავლებელი ამას დავალებებსა და გაკვეთილზე გამოყენებული ლექსიკით უნდა უწყობდეს ხელს. მოსწავლეს არ უნდა ეშინოდეს საკუთარი აზრის გამოთქმის, რაც უნდა სულელურად ეჩვენებოდეს მას ის ან მის გარშემო მყოფებს.

 

საგნების ინტეგრირებული სწავლება

სკოლაში მიღებული გამოცდილება, ცოდნა და უნარ–ჩვევები ადამიანს უნდა აძლევდეს შესაძლებლობას, სამყარო მთლიანობაში აღიქვას. შესაბამისად, საგნები, რომლებიც სკოლაში ისწავლება, უნდა ითვალისწინებდეს ერთმანეთთან მჭიდრო კავშირს. უნარ-ჩვევები და საბაზო ცოდნა, რომელთაც ჩვენ ვუვითარებთ სკოლაში, უნდა იყოს იმდენად ფართო პროფილის, რომ დაეხმაროს ადამიანს წარმატების მიღწევაში არა ერთ რომელიმე, არამედ ნებისმიერ სფეროში, რომელშიც ის მოღვაწეობს.

 

აქცენტი მრავალმხრივ პერსპექტივაზე

მოვლენების შეფასება, იქნება ეს ისტორიული, ფიზიკური თუ ესთეტიკური, უნდა მოხდეს მრავალი კუთხით. სასწავლო მასალის მრავალი კუთხით შეფასება ხელს უწყობს მოსწავლეებში კრიტიკული აზროვნების ჩამოყალიბებას, რაც აუცილებელია სტერეოტიპების დაძლევისთვის. სააზროვნო კითხვას მრავალი სწორი პასუხი აქვს. სკოლის მოვალეობაა, დაეხმაროს მოსწავლეებს ამ სწორი პასუხების აღმოჩენაში პრობლემის სხვადასხვა კუთხით შეფასების სწავლებით. სკოლამ აუცილებლად უნდა შეუწყოს ხელი სასწავლო დაწესებულებაში მრავალფეროვნების არსებობას, არა მარტო მოსწავლეების ინტერესების, ენობრივი, რელიგიური თუ ეთნიკური კუთვნილების პატივისცემის გზით, არამედ სხვადასხვა იდეისა და აღმოჩენის დაფასებით.

 

დისციპლინა

სკოლამ უნდა განუვითაროს მოსწავლეებს საკუთარი მოვალეობების გააზრების და საზოგადოებრივი წესრიგის დაცვის უნარ-ჩვევები. მასწავლებლების მაგალითი გადამწყვეტია სკოლაში მშვიდი და საქმიანი გარემოს შესაქმნელად. სკოლაში ნორმალური ატმოსფეროს დასანერგად ასევე გადამწყვეტია მოსწავლეებისათვის იმის ჩანერგვაც, რომ სკოლა მათია და მათ ეკუთვნით. მხოლოდ ამის დაჯერებით შეიძლება მოსწავლეებმა უარი თქვან სასკოლო ინვენტარისა თუ შენობის განზრახ დაზიანებაზე, სკოლებში უხეში კონფლიქტების წამოწყებაზე და სხვა. ადმინისტრა­ციული ზომები, რომლებსაც სკოლა იყენებს მოსწავლე­ების დასასჯელად, უნდა იყოს ორგანიზებული მხოლოდ ისე, რომ მათი ღირსება არ შეილახოს. სკოლაში დისციპლინის მხრივ მნიშვნელოვან სახელმძღვანელოს უნდა წარმოადგენდეს სკოლის შინაგანაწესი და ქცევის კოდექსი, რომელსაც ყველა მოსწავლე უნდა იცნობდეს.

ემოციური და ქცევითი პრობლემების მქონე მოსწავლეების სასწავლო პროგრამა და სწავლის მეთოდები არ უნდა იყოს განსხვავებული სხვა მოსწავლეებისათვის განკუთვნილი პროგრამისაგან. ასეთ მოსწავლეებს სოციალური ქცევის სპეციფიკური ინსტრუქციები სჭირდებათ. სოციალურ უნარ-ჩვევათა სწავლება ნიშნავს მოსწავლისათვის ადეკვატური საკომუნიკაციო ჩვევის გამომუშავებას, თვითდისციპ­ლინასა და პრობლემათა გადაწყვეტის უნარის ჩამოყალიბებას. მოსწავლის უნარი ურთიერთობა დამყაროს თანატოლებთან, მასწავლებელთან, ოჯახთან დაკავშირებულია მისი სოციალური ქცევის განვითარებასთან და რეგულაციასთან. სოციალური უნარ-ჩვევებს მოსწავლე სხვადასხვა სოციალურ კონტექსტში ითვისებს – სახლი, სკოლა, თემი. სკოლა უმნიშვნელოვანეს გავლენას ახდენს ბავშვის ემოციურ, სოციალურ და ქცევით განვითარებაზე.

ემოციური და ქცევითი პრობლემების მქონე მოსწავლეებს ნაკლებად მკაცრი გარემო უნდა შევუქმნათ და გავითვალიწინოთ, რომ ყურადღების გაფანტულობა, იმპულსური ქცევა, ჰიპერაქტიურობა საკმაოდ ფართოდაა გავრცელებული ბავშვებში. ზოგიერთ მოსწავლეს არ შეუძლია დიდი დრო დაუთმოს ერთი საქმის კეთებას, არ აქვს სხვების მოსმენის უნარი და გაკვეთილის მიმდინარეობის დროს გამუდმებით საუბრობს.

ქცევითი და ემოციური პრობლემების მქონე მოსწავლეებთან ურთიერთობის დროს მასწავლე­ბელ­მა უნდა გაითვალისწინოს: თუ მოსწავლე უარს ამბობს მასწავლებლის მითითებების შესრულებაზე და აგრესიულად იქცევა, არ იქნება კარგი, რომ ის მაშინვე კლასიდან გავაგდოთ ან გარკვეული პერიოდით ცალ­კე მოვათავსოთ. პედაგოგი უნდა შეეცადოს გამოავ­ლი­ნოს და გაითვალისწინოს მოსწავლის ინტერესები, შეინარჩუნოს მის მიმართ კეთილგანწყობა. სასურველია მთელი კლასი ჩაერთოს ამ პროცესში;

თუ მოსწავლე თანატოლებთან ხშირად ჩხუბობს და აგრესიულია, პედაგოგმა სასურველია არ აკრძალოს სხვა მოსწავლეების ასეთ ბავშვთან ურთიერთობა, არამედ მისცეს მას დამშვიდების დრო და შეეცადოს ასწავლოს მას თანატოლებთან ურთიერთობების დამყარების წესები. სასურველია მთელი კლასი ჩავრთოთ ამ პროცესში;

თუ მოსწავლემ ხშირად არ იცის გაკვეთილი და სწავლის უნარის დაქვეითებასთან გვაქვს საქმე,
პედაგოგი სასურველია მუდმივად ცუდ ნიშანს არ უწერდეს მოსწავლეს ან დავალების აუცილებლად შესრულებას არ თხოვდეს მას, არამედ მოსწავლის ინტერესებზე დაყრდნობით ადგენდეს დავალებას. სასურველია მასწავლებელმა ასეთი მოსწავლის აკადემიური მიღწევების შეფასების ინდივიდუალურ მეთოდი შეიმუშაოს.

თუ მოსწავლე დეპრესიულია გაკვეთილზე, შესვენებაზე თანატოლებთან ურთიერთობას არ ამყარებს, პედაგოგმა მას ხშირი შენიშვნები არ უნდა მისცეს, არამედ შეეცადოს თანატოლებთან დაამეგობროს ის. ხშირად გადამწყვეტი მნიშვნე­ლობა სკოლაში თანატოლის მიერ თანატოლის დახმარებას ენიჭება. იმ შემთხვევაში, თუ მოს­წავ­ლეს სერიოზული ემოციური და ქცევითი დარღვე­ვები აღენიშნება, მაშინ ასეთი მოსწავლი­სათვის ინდივიდუალური სასწავლო გეგმის შემუ­შავება და სათანადო სამედიცინო დახმარებაა საჭირო.

 

მოსწავლეთა დასწრება

თანამედროვე საგანმანათლებლო პროცესი გულისხმობს მოსწავლეების აქტიურად ჩართვას საკუთარი ცოდნის აგების პროცესში. ეს გულისხმობს მოსწავლეების მიერ არა მხოლოდ საკუთარი ცოდნის აგებაში მონაწილეობას, არამედ თანატოლების სწავლის პროცესში მონაწილეობასაც. გაკვეთილზე ჯგუფური მუშაობისას, პროექტებში მონაწილეობისას, წარმოდგენების დაგეგმვისა თუ განხორციელებისას მოსწავლეები ერთმანეთს ეხმარებიან სხვადასხვა კონცეფციის უკეთესად გაგებაში, უნარ-ჩვევების დაუფლებაში და დამოკიდებულებების ჩამოყალიბებაში. შესაბამისად მოსწავლეების დასწრების უზრუნველყოფა სკოლის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი საზრუნავია.

სკოლამ მაქსიმალური ძალისხმევა უნდა გასწიოს იმისთვის, რომ მოსწავლეები რეგულარულად დაესწრონ გაკვეთილებს. შეზღუდული შესაძლებლობებისა და სპეციალური საჭიროებების მქონე მოსწავლეებთან დაკავშირებით შესაძლებელია, რომ სკოლებმა ასევე იზრუნონ ამ მოსწავლეების მიერ სახლის ან საავადმყოფოს პირობებში პერიოდული საგანმანათლებლო მომსახურების მიღებაზე.

დასწრების აღრიცხვა

მოსწავლეების დასწრების რეგულარული აღრიცხვა, მისი ანალიზი და პრობლემებზე რეაგირება სკოლის დირექტორის პასუხისმგებლობაა. ყველა კლასს (ან განაყოფს) უნდა ჰქონდეს მოსწავლეთა გაკვეთილებზე დასწრების აღრიცხვის ჟურნალი საგნების მიხედვით, სადაც მოხდება თითოეული კლასის მოსწავლის გაკვეთილზე დასწრების აღრიცხვა. ეს ჟურნალი ინახება სკოლის ადმინისტრაციაში, მესამე პირთაგან დაცულ ადგილას.

მასწავლებლის მიერ მოსწავლეთა გაკვეთილებზე დასწრების ყოველდღიური აღრიცხვის წარმოებაზე პასუხისმგებელია დამრიგებელი. დამრიგებელი ვალდებულია მოსწავლეთა გაკვეთილებზე დასწრების თაობაზე შეგროვებული ინფორმაცია, სკოლის დირექტორის მიერ შესაბამისი ანალიზისა და პრობლემებზე რეაგირების უზრუნველყოფის მიზნით, ყოველკვირეულად ასახოს საკუთარი სადამრიგებლო კლასის მოსწავლეთა გაკვეთილებზე დასწრების აღრიცხვის ჟურნალში, რომელიც ასევე ინახება სკოლის ადმინისტრაციაში, მესამე პირთაგან დაცულ ადგილას. დირექტორი ვალდებულია განსაზღვროს ის უფლებამოსილი პირი, რომელიც შესაძლოა იყოს მისი ერთ-ერთი მოადგილე და რომელიც მონიტორინგს გაუწევს დამრიგებელთა მიერ მოსწავლეთა გაკვეთილებზე დასწრების აღრიცხვას.

 

გაცდენების ტიპები

მოსწავლის მიერ გაკვეთილის/გაკვეთილების გაცდენა შეიძლება იყოს საპატიო ან არასაპატიო.

საპატიოდ ჩაითვლება გაცდენა, რომელიც გამოწვეულია: მოსწავლის ავადმყოფობით; სამედიცინო გამოკვლევებით; ახლო ნათესავის გარდაცვალებით; დაწყებით საფეხურზე მშობლის, ან მეურვის უუნარობით, მიიყვანოს მოსწავლე სკოლაში; მოსწავლის მოკლევადიანი მოგზაურობით, რომელიც 1 სასწავლო წლის განმავლობაში არ უნდა აღემატებოდეს 30 დღეს; მოსწავლის ვალდებულებით გამოცხადდეს ოფიციალურ სახელმწიფო დაწესებულებებში; მოსწავლის ოჯახის წევრების ავადმყოფობისას, მოსწავლის მიერ მათზე ზრუნვის აუცილებლობით ან სხვა განსაკუთრებულ შემთხვევებში, როცა მოსწავლე იღებს მონაწილეობას ისეთ ღონისძიებაში, რომელიც ეხება მოსწავლის უნარებისა და ცოდნის გაღრმავებას ან წარმოჩენას. საპატიოდ ითვლება ასევე გაცდენები, რომლებიც ეხება შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე მოსწავლეებს.

მოსწავლის მშობელი/კანონიერი წარმომადგენელი წინასწარ აცნობებს დამრიგებელს მოსწავლის მიერ გაკვეთილის მოსალოდნელი გაცდენის თაობაზე. იმისთვის, რომ გაცდენა მიჩნეულ იქნეს საპატიოდ, მოსწავლის მშობელი/კანონიერი წარმომადგენელი ვალდებულია მოსწავლის სკოლაში გამოცხადებიდან 5 დღის ვადაში წარმოადგინოს განცხადება, სადაც ის აღწერს მისი შვილის ან მეურვეობის/მზრუნველობის ქვეშ მყოფი პირის მიერ გაკვეთილის გაცდენის მიზეზებს. გაცდენის საპატიოდ მიჩნევის შესახებ გადაწყვეტილებას იღებს სკოლის დირექტორი დამრიგებლის წარდგინების საფუძველზე. თუ დირექტორი გაცდენას მიიჩნევს არასაპატიოდ, მოსწავლის გაცდენის საკითხი განსახილველად გადაეცემა დისციპლინურ კომიტეტს, თუ მოსწავლე ან მისი კანონიერი წარმომადგენელი არ ეთანხმება დირექტორის გადაწყვეტილებას. საბოლოო გადაწყვეტილებად ითვლება დისციპლინური კომიტეტის მიერ მიღებული გადაწყვეტილება მოსწავლის გაცდენის არასაპატიოდ მიჩნევის თაობაზე, რომელიც საჩივრდება სკოლის სამეურვეო საბჭოში ან სააპელაციო კომიტეტში, ასეთის არსებობის შემთხვევაში. მშობლის/კანონიერი წარმომადგენლის მიერ განცხადების წარმოდგენამდე ან თუ გაკვეთილის გაცდენა არ არის გამოწვეული ერთ-ერთი ზემოთ ჩამოთვლილი საპატიო მიზეზით, გაცდენა მიიჩნევა არასაპატიოდ, თუ მშობლი/კანონიერი წარმომადგენლი 5 დღეში არ წარმოადგენს შესაბამის განცხადებას.

დამრიგებელი ვალდებულია დასწრების წესების შესახებ ზუსტი ინფორმაცია მიაწოდოს მშობლებსა და/ან მოსწავლის კანონიერ წარმომადგენელს, რასაც ზედამხედველობას უწევს სკოლის დირექტორი.

გაცდენების ოდენობა

თუ მოსწავლე 1 სასწავლო წლის განმავლობაში, რომელიმე საგანში აცდენს საგნისთვის 1 სასწავლო წლის მანძილზე გათვალისწინებული საათების 1/5-ს, მოსწავლე ამ საგანს აბარებს ექსტერნატის ფორმით და მხოლოდ ასე გადადის შემდეგ კლასში/საფეხურზე ან რჩება იმავე კლასში.

თუ მოსწავლე აცდენს გაკვეთილებს საპატიო მიზეზით და გაცდენების რაოდენობა გადააჭარბებს კონკრეტული საგნისთვის 1 სასწავლო წლის მანძილზე გათვალისწინებული საათების 1/2-ს, მოსწავლე ამ საგანს აბარებს ექსტერნატის ფორმით და მხოლოდ ისე გადადის შემდეგ კლასში/საფეხურზე ან რჩება იმავე კლასში. ეს ნორმა არ ეხება შეზღუდული შესაძლებელობების მქონე მოსწავლეებს, რომლებიც შესაძლოა იღებდნენ საგანმანათლებლო მომსახურებას სახლის/საავადმყოფოს პირობებში და/ან სწავლობენ სკოლის მიერ დამტკიცებული ზოგადი განათლების მიღების ალტერნატიული ფორმით.

 სკოლის დირექტორი ვალდებულია დამრიგებლის წარდგინების საფუძველზე, წერილობითი ფორმით, დროულად შეატყობინოს მოსწავლის მშობელს/კანონიერ წარმომადგენელს მოსწავლის მიერ გაკვეთილის/გაკვეთილების გაცდენის ფაქტის მოსალოდნელი შედეგის შესახებ.

 

აქცენტი პიროვნული ღირსებების განვითარებაზე

სკოლამ განსაკუთრებულად უნდა მიაქციოს ყურადღება ისეთი ღირებულებების განვითარებას, როგორიცაა ღირსება, სამართლიანობა, ურთიერთპატივისცემა, სხვისი აზრის მოსმენა და აღიარება. მნიშვნელოვანია, რომ სკოლაში დიდი ყურადღება ექცეოდეს ისეთი გავრცელებული სენის აღმოფხვრას, როგორიცაა პლაგიატობა (ანუ სხვისი აზრების მითვისება). სკოლა უნდა ქმნიდეს ისეთ ატმოსფეროს, სადაც სხვისი აზრების, მოსწავლისა თუ მასწავლებლის, მეცნიერისა თუ მწერლის აზრების საკუთრად გასაღება სირცხვილად ითვლება. მოსწავლემ უნდა გაიაზროს, რომ სხვისი ნაშრომის მითვისება და საკუთარ მიღწევად გამოცხადება ისეთივე ქურდობაა, როგორც სხვისი ნივთის მითვისება. მნიშვნელოვანია, რომ მასწავლებელი პირად მაგალითზე აჩვენებდეს მოსწავლეს, რას ნიშნავს სამართლიანობა და ურთიერთპატივისცემა.

 

განსხვავებული შესაძლებლობებისა და უნარების მქონე მოსწავლეების მაქსიმალური ჩართვა სასწავლო პროცესში

სკოლა და მასწავლებელი უნდა ეცადოს, რომ ნებისმიერი მიდრეკი­ლების, შესაძლებლობის თუ ინტერესის მქონე მოსწავლე მაქსიმალურად ჩართოს სასწავლო პროცესში. ამისთვის მნიშვნელოვა­ნია, რომ გათვალისწინებულ იქნეს მრავალი თავისებურება, რაც მოს­წავ­ლეებში გვხვდება. ზოგიერთ მოსწავლეს, უჭირს მკაფიოდ მეტყველება. ამ შემთხვევაში პე­და­გო­გი დიდი ყურადღებით უნდა მოეპყრას მოსწავლეს, აგრძნობინოს, რომ აინტერესებს მისი საუბარი, დაუკვირდეს მის ნაააზრევს; არ შეაწყვეტინოს მეტყველების პრობლემის მქონე მოსწავლეს საუბარი; აქტიურად ჩართოს ასეთი მოსწავლე საკლასო დისკუსიებში, ყურადღე­ბით უნდა მოუსმინოს მას და წაახალისოს; მეტყველების პრობ­ლე­მის მქონე მოსწავლეს მასწავ­ლე­ბელმა სასურველია არ დაუსვას ბევრი შეკითხვა ერთ­დრო­ულად, რათა მას გრძელი პასუხი არ მოყვეს.

სკოლის ასაკის ბავშვებს შორის ცაციების რაოდენობა მერყეობს 15-დან 29%-მდე. ეს ნიშნავს, რომ სკოლის100 მოწაფიდან 15 მაინც ცაციაა. ცაცია მოსწავლეებთან ურთიერთობისას მასწავლებელმა უნდა გაითვალისწინოს რომ: დაწყებითი საფეხურის კლასების მოსწავლეებმა, მათ შორის ცაციებმა, თავად უნდა აირჩიონ, თუ რომელი ხელით ურჩევნიათ წერა, ხატვა და სხვა დავალებების შესრულება. ცაცია ბავშვისათვის მარჯვენა ხელით წერის, ხატვის და სხვა სოციალურად მნიშვნე­ლო­ვანი მოქმედებების შესრულე­ბის დაძალებამ შეიძლება ცუდად იმოქმედოს ბავშვის ფსიქიკურ განვითარებაზე; ბავშვის ცაციობა არ უნდა გახდეს არაჯანსაღი ყუ­რად­ღებისა და დაცინვის საგანი. ცაციას ცუდი კალიგრაფია, წერის ნელი ტემპი არ უნდა იყოს მისი აკადემიური მოსწრების უარყო­ფითად შეფასების კრიტერიუმი.

შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე მოსწავლის შეფასებისას ხდე­ბა ინდივიდუალური სასწავ­ლო გეგმის გათვალისწი­ნება, სა­დაც შეფასება ხდება იმ სისტემით, რომელიც ამ მოსწავლის შესაძლებლობებზეა მორგებული.

 

სავალდებულო და არჩევითი საგნები

საგნების და ჯგუფების მთავარი პრინციპები

ქართული საგანმანათლებლო ტრადიციისა და განათლების მეცნიერების თანამედროვე მოთხოვნების გათვალისწინებით, I-XII კლასებში ცალკეული საგნების სწავლა–სწავლება შემდეგ ძირითად პრინციპებს ეფუძნება:

ა) სასწავლო საგნებში გამოიყოფა ექვსი ძირითადი ჯგუფი:

1. ქართული ენა და ლიტერატურა (აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში აფხაზური და ქართული);

2. მათემატიკა;

3. საბუნებისმეტყველო მეცნიერებები;

4. საქართველოს ისტორია, საქართველოს გეოგრაფია და სხვა საზოგადოებრივი მეცნიერებები;

5. უცხო ენები;

6. ფიზიკური, შრომითი და ესთეტიკური აღზრდა.

სასწავლო საგნების ჯგუფებად გაერთიანების მთავარი მიზანია მრავალფეროვანი საგნობრივი პროგრამის სისტემატიზაცია. საგნობრივი ჯგუფები შეიცავს მსგავსი მიზნებისა და შესწავლის სფეროების მქონე საგნებს. საგნობრივ ჯგუფებად საგნების დალაგება საშუალებას გვაძლევს განვსაზღვროთ საათების დანაწილების პრინციპი.

ბ) თითოეული საგნობრივი ჯგუფი ისწავლება ზოგადი განათლების სამივე საფეხურზე მოსწავლის მრავალმხრივი განვითარების უზრუნველსაყოფად

თანამედროვე მსოფლიოში წარმატების მისაღწევად ადამიანს მრავალმხრივი განვითარება ესაჭიროება, რაც სასკოლო გეგმასა და საგნობრივი ჯგუფების საათობრივ განაწილებაზეც უნდა აისახოს.

გ) დაწყებით საფეხურზე საგნობრივ ჯგუფებში შემავალი საგნების სწავლება უფრო მეტად ინტეგრირებულია, ვიდრე საბაზო და საშუალო საფეხურებზე.

აზროვნების განვითარების კვალდაკვალ მოსწავლეებს საშუალება ეძლევათ, უფრო დაწვრილებით გაეცნონ და შეისწავლონ სამყაროში მიმდინარე მოვლენები, ღრმად გაიაზრონ და აქტიურად ჩაებან საზოგადოებრივ ცხოვრებაში. ამიტომ დაწყებით საფეხურზე საგნები მეტად ინტეგრირებულად ისწავლება, საბაზო და საშუალო საფეხურებზე კი – უფრო სპეციალიზებულად. სასწავლო პროცესში ამ საგნების შესწავლის შედეგად მიღებულ ცოდნასთან ერთად დიდი ყურადღება ექცევა უნარ-ჩვევების და დამოკიდებულებების გამომუშავებას და განვითარებას.

X-XII კლასებში მოსწავლეთა მიერ საკუთარი ინტელექტუალური მიდრეკილებების განსაზღვრა და გაღვივება ხდება. ამ კლასებში მოსწავლეებს საშუალება აქვთ აუცილებელ საგნებთან ერთად (ქართული ენა და ლიტერატურა, საქართველოს ისტორია, მათემატიკა) აირჩიონ დამატებით საბუნებისმეტყველო, საზოგადოებათმცოდნეობითი ან ესთეტიკურ-შრომითი მიმართულების საგნები.

 

საგნობრივი ჯგუფები

ქართული ენა და ლიტერატურა

აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში – აფხაზური და ქართული

ქართული ენისა და ლიტერატურის შესწავლამ უნდა განუვითაროს მოზარდს ძირითადი საკომუნიკაციო უნარები (წერა, კითხვა, მოსმენა, საუბარი) საქართველოს სახელმწიფო ენაზე. ამ საგნობრივი ჯგუფის ერთ-ერთი მთავარი მიზანია, გამოუმუშავოს მოზარდს ლიტერატურული მემკვიდრეობისადმი პატივისცემა, შეაყვაროს კითხვა, ხელი შეუწყოს მხატვრული ნაწარმოების ესთეტიკური აღქმის და შეფასების უნარის ჩამოყალიბებას. ამ ამოცანის გადაჭრაში დაგვეხმარება ქართული ლიტერატურის სწავლების პროცესში თემატურად და შინაარსობრივად მსგავსი უცხოური ლიტერატურის გაცნობა და მათ შორის პარალელების ძიება. საგნობრივი ჯგუფის ერთ-ერთი მთავარი პრიორიტეტია წერითი და ზეპირი მეტყველების კულტურის განვითარება. მოსწავლეს უნდა გამოუმუშავდეს საკუთარი აზრის ლოგიკური თანამიმდევრობით გამოთქმისა და სხვადასხვა შინაარსისა და დანიშნულების ტექსტების წერის უნარი.

ქართული ენისა და ლიტერატურის საგნობრივი ჯგუფი აერთიანებს ქართულის, როგორც მშობლიურის და ქართულის, როგორც მეორე ენის სასწავლო გეგმებს. ქართული, როგორც მეორე ენა ისწავლება ძირითადად იმ მოსწავლეების მიერ, რომლებისთვისაც ქართული არ არის მშობლიური ენა, ან რომლებისთვისაც ქართულენოვანი გარემოა შეზღუდული და სასწავლო ენა არ არის ქართული. თუმცა აქვე უნდა გვახსოვდეს, რომ იმ მოსწავლეების მიერ, რომლებიც არაქართულენოვან ოჯახებში იზრდებიან, მაგრამ რომლებიც ქართულენოვან სკოლებში სწავლობენ, შესაძლებელია ორივე სასწავლო გეგმა იყოს დაძლევადი.

 

მათემატიკა

მათემატიკური საგნების სწავლების ძირითადი მიზანია მოზარდში კვლევის ჩვევის, აგრეთვე ანალიტიკური, ლოგიკური, სისტემური და სიმბოლური აზროვნების გამომუშავება. მათემატიკის სწავლამ მოსწავლეს უნდა შესძინოს ის უნარ-ჩვევები, რომელიც მას დაეხმარება ცხოვრებისეული, პრაქტიკული პრობლემების გადასაჭრელად.

 

საბუნებისმეტყველო მეცნიერებები

საბუნებისმეტყველო მეცნიერებებმა მოზარდს უნდა გამოუმუშავოს კვლევის, სამყაროსა და გარემოს შესწავლის, მისი დაცვისა და შენარჩუნების უნარ-ჩვევები. მოსწავლე გაეცნობა სამეცნიერო მეთოდებს და შეისწავლის მათი გამოყენების ხერხებს სამყაროს აღქმისა და გააზრებისათვის, აგრეთვე, გაეცნობა მეცნიერებათა მიღწევებს და მათ კავშირს ყოველდღიურ ცხოვრებასთან. საბუნებისმეტყველო საგნების სწავლების ერთ-ერთი მთავარი მიზანია იმ უნარების გამომუშავება, რომელიც ეხმარება ადამიანს, განსაზღვროს თავისი ადგილი ბუნებრივ გარემოში და დააკვირდეს მიმდინარე ბუნებრივ პროცესებს.

ამ საგნობრივ ჯგუფში შედის შემდეგი საგნები: ქიმია, ფიზიკა, ბიოლოგია და დაწყებით კლასებში ბუნებისმეტყველების კურსი. ამ საგნობრივ ჯგუფთან ერთად ისწავლება ფიზიკური გეოგრაფიის საკითხებიც.

 

საქართველოს ისტორია, საქართველოს გეოგრაფია და საზოგადოებრივი მეცნიერებები

ამ საგნობრივი ჯგუფის მთავარი მიზანია, გამოუმუშავოს მოზარდს, როგორც საქართველოს მოქალაქეს, უნარი, განსაზღვროს თავისი ადგილი მსოფლიოში გეოგრაფიული, ისტორიული, რელიგიური, პოლიტიკური, კულტურული თუ ეთნიკური რეალობების გათვალისწინებით. ცოდნისა და ინფორმაციის მიწოდებასთან ერთად ამ საგნობრივი ჯგუფის მიზანია, ისეთი უნარ-ჩვევების გამომუშავება, რომელიც მოამზადებს მოსწავლეს აქტიური და პასუხისმგებელი მოქალაქეობისთვის და საფუძვლად დაედება საკუთარი და საზოგადოებრივი ინტერესების შეცნობას, საკუთარი და სხვა კულტურების და მათი წარმომადგენლების მიმართ პატივისცემას და შემწყნარებლობას.

ამ საგნობრივ ჯგუფს შეადგენს: სავალდებულო საგნები – საქართველოს ისტორია, საქართველოს გეოგრაფია, სამოქალაქო აღზრდა, არჩევითი კურსები – ეკონომიკა, სახელმწიფო და მოქალაქეობა, სამართალი, რელიგიების ისტორია.

 

უცხო ენები

უცხო ენების საგნობრივმა ჯგუფმა საქართველოს მოქალაქეს უნდა განუვითაროს სახელმწიფო ენასთან ერთად კიდევ მინიმუმ ორ ენაზე კომუნიკაციის უნარი. ამ საგნობრივი ჯგუფის ერთ-ერთი მთავარი ამოცანაა, სხვა ენობრივი ჯგუფების წარმომადგენლებთან წერილობით და ზეპირად ურთიერთობის უნარის განვითარება. ძირითადი ყურადღება, ისევე, როგორც ყველა სხვა საგნობრივ ჯგუფში, აქაც შეძენილი ცოდნის პრაქტიკულად გამოყენების უნარს ექცევა.

 ეროვნული სასწავლო გეგმა ითვალისწინებს რუსულის, ინგლისურის, გერმანულის და ფრანგულის სასწავლო პროგრამას, თუმცა სკოლებს ეძლევათ უფლება ამ ენების მაგივრად ან დამატებით რომელიმე სხვა ენა ასწავლონ.

 

ფიზიკური, შრომითი და ესთეტიკური აღზრდა

ამ საგნობრივი ჯგუფის მიზნებია ჯანსაღი ცხოვრების წესის დამკვიდრება, ჯგუფური მუშაობის, ურთიერთდახმარებისა და თანამშრომლობის უნარების გამომუშავება, შრომითი, პრაქტიკული და სახელობო უნარ-ჩვევების განვითარება, ამ საგნობრივმა ჯგუფმა უნდა განუვითაროს მოზარდებს ხელოვნების ნიმუშების შექმნისა და მათი შეფასების, შეცნობის უნარი.

ამ საგნობრივ ჯგუფში შედის მუსიკა, ინტეგრირებული სახვითი და გამოყენებითი ხელოვნება–შრომის კურსი და ფიზიკური აღზრდა. ამასთან ერთად, არჩევითი საგნების სახით საშუალო საფეხურზე ამ საგნობრივი ჯგუფის ნაწილია აგრეთვე შემდეგი საგნები: თეატრალური ხელოვნება, ხელოვნების თეორიული და პრაქტიკული კურსები, მუსიკა და ხაზვა.

 

ინფორმაციული და საკომუნიკაციო ტექნოლოგიები

სკოლების კომპიუტერიზაციის პროგრამის ფონზე სულ უფრო შესაძლებელი ხდება ინფორმაციული და საკომუნიკაციო ტექნოლოგიების ჩართვა სასწავლო პროცესში. ინფორმაციული და საკომუნიკაციო ტექნოლოგიების სწავლების პრიორიტეტია ამ ტექნოლოგიების გამოყენებისთვის აუცილებელი უნარ-ჩვევების განვითარება მოსწავლეებში, სხვადასხვა საგნების სწავლებისას ინტეგრირებისა და ასევე ცალკე სწავლების გზით. სწავლების ეს მიმართულება არ არის გამოყოფილი ცალკე საგნობრივ ჯგუფად და მიეკუთვნება ეგრეთ წოდებულ გამჭოლ სასწავლო პრიორიტეტებს.

სავალდებულო საგნების სწავლება საფეხურების მიხედვით

სავალდებულო საგნების სწავლების სქემა

 

საგნობრივი ჯგუფები

საგანი

დაწყებითი

საბაზო

საშუალო

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

ქართული ენა და ლიტერატურა

ქართული ენა და ლიტერატურა

მათემატიკა

მათემატიკა

საქართველოს ისტორია, საქართველოს გეორგაფია და საზოგადოებრივი მეცნიერებები

საქართველოსა და მსოფლიოს ისტორია

სამოქალაქო განათლება

X

X

საქართველოსა და მსოფლიოს გეოგრაფია

X

საბუნებისმეტყველო მეცნიერებები

ბუნებისმეტყველება

ბიოლოგია

X

ფიზიკა

X

ქიმია

X

უცხო ენები

პირველი უცხო ენა

მეორე უცხო ენა

ესთეტიკური, შრომითი და ფიზიკური აღზრდა

ხელოვნება და შრომა

X

X

მუსიკა

X

X

ფიზიკური აღზრდა

მუქად დაშტრიხული – საგნის სავალდებულო სწავლება

X –არჩევითი საგნები

 

სქემის განმარტებები

ქართული ენა და ლიტერატურა

² ქართული ენისა და ლიტერატურის, მათემატიკისა და ფიზიკური აღზრდის სწავლა სავალდებულოა I-XII კლასების განმავლობაში.

 

საქართველოს ისტორია, საქართველოს გეოგრაფია და საზოგადოებრივი მეცნიერებები

² საქართველოსა და მსოფლიოს ისტორია სავალდებულოდ ისწავლება მე-5–მე-12 კლასებში;

² საქართველოსა და მსოფლიოს გეოგრაფია სავალდებულოდ ისწავლება მე-5–მე-11 კლასებში;

² სამოქალაქო განათლება სავალდებულოდ ისწავლება მე-5–მე-10 კლასებში;

² საქართველოს გეოგრაფიისა და სამოქალაქო განათლების საკითხები 1-ლ–მე-6 კლასებში ინტეგრირებულია ბუნებისმეტყველების კურსში;

 

უცხო ენები

² პირველი უცხო ენის სწავლას მოსწავლე იწყებს მე-3 კლასში, მეორისას კი მე-7 კლასში. მეათე კლასიდან ნებადართულია პირველი უცხო ენის სწავლისათვის თავის დანებება და მესამე უცხო ენის სწავლის დაწყება (X-XII კლასებში). ეს არ გამორიცხავს იმას, რომ მესამე კლასამდე დაიწყონ სკოლებმა უცხო ენის სწავლება, ან მეშვიდე კლასამდე ასწავლონ ორი უცხო ენა თუ სკოლა გადაწყვეტს, რომ მას აქვს ამის საშუალება და ხედავს ამ საგნების შეთავაზების მნიშვნელობას. თუმცა პირველ ორ კლასში უცხო ენის სწავლება არ არის რეკომენდებული. ასევე სკოლას აქვს უფლება ორ უცხო ენაზე მეტი ასწავლოს თავის მოსწავლეებს.

 

საბუნებისმეტყველო საგნები

² ბუნებისმეტყველების ინტეგრირებული კურსი სავალდებულოა 1-ლ–მე-6 კლასებში.

² საბუნებისმეტყველო საგნები – ქიმია, ფიზიკა, ბიოლოგია ისწავლება მე-7–მე-12 კლასებში. თითოეული ისწავლება 4 წლის განმავლობაში სავალდებულო სახით. მე-12 კლასში საბუნებისმეტყველო საგნებიდან მოსწავლე ირჩევს მინიმუმ ერთ ან მაქსიმუმ ორ საგანს.

 

ესთეტიკური, შრომითი და ფიზკური აღზრდა

² ხელოვნების კურსი ისწავლება 1-ლ–მე-10 კლასებში როგორც სავალდებულო საგანი. იმ სკოლას, რომელსაც აქვს შესაბამისი ბაზა, ჰყავს ადამიანური რესურსები და ხედავს ამის საჭიროებას, შეუძლია შეკვეცოს ხელოვნების სწავლება მაგ., ერთი ტრიმესტრით და ნაწილი ამ საგნისა დაუთმოს შრომის სწავლებას, სადაც ასწავლიან ხელსაქმეს, სხვადასხვა სამუშაო იარაღების გამოყენებას, კულინარიას და სხვ.);

² მე-8 და მე-9 კლასებში ხელოვნებისა და მუსიკის სწავლება სავალდებულოა ერთი ტრიმესტრის განმავლობაში მაინც, ან სკოლის გადაწყვეტილებით შესაძლოა ისწავლებოდეს ორი ტრიმესტრის განმავლობაში. იმ კლასში სადაც ხელოვნება ისწავლება ორი ტრიმესტრის განმავლობაში, მუსიკა ისწავლება ერთი ტრიმესტრის განმავლობაში და პირიქით.

 

საშუალო საფეხურის სქემა (მე-10–მე-12 კლასები)

² სავალდებულოა მე-10–მე-12 კლასებში ქართული ენისა და ლიტერატურის, ისტორიის, მათემატიკის, ორი უცხო ენის და ფიზიკური აღზრდის საგნების შესწავლა.

² მე-10 კლასში თითო ტრიმესტრი სავალდებულოდ ისწავლება:

™ სამოქალაქო განათლების ინტენსიური კურსი;

™ სახვითი და გამოყენებითი ხელოვნება.

™ მუსიკა

² მე-11 კლასში გეოგრაფია სავალდებულო საგანია.

² მე-11-მე-12 კლასებში მოსწავლეს ეძლევა საშუალება, სავალდებულო საგნების სწავლის გარდა, აირჩიოს მისთვის სასურველი საგნები ორი საგნობრივი ჯგუფიდან: საქართველოს ისტორია, საქართველოს გეოგრაფია და საზოგადოებრივი მეცნიერებები და ესთეტიკური შრომითი და ფიზიკური აღზრდა.

² მე-12 კლასში მოსწავლეს ეძლევა საშუალება, სავალდებულო საგნების გარდა, აირჩიოს მისთვის სასურველი ერთი ან ორი საბუნებისმეტყველო საგანი. ქიმია სავალდებულოა მე-12 კლასში და ამ კლასში მისი დამატებით არჩევის დროს, ის ისწავლება გაძლიერებული სახით.

² თითოეულ არჩევით ბლოკში სკოლამ უნდა უზრუნველყოს მოსწავლებისთვის მინიმუმ ორი საგნის შეთავაზება. მცირეკონტინგენტიან სკოლებს, რომლებსაც შეიძლება არ ჰქონდეთ საშუალება შესთავაზონ მოსწავლეებს მე-11–მე-12 კლასში არჩევანის ფართო თავისუფლება, აქვთ უფლება თვითონ განსაზღვრონ ზემოთ ჩამოთვლილი არჩევითი საგნებიდან რომელი ოთხი შესთავაზონ თავიანთ მოსწავლეებს. საუკეთესო შემთხვევაში ეს მოხდება მოსწავლეების ინტერესების მაქსიმალური გათვალისწინებით.

 

არჩევითი საგნები საგნობრივი ჯგუფების მიხედვით

 

საქართველოს ისტორია, საქართველოს გეოგრაფია და საზოგადოებრივი მეცნიერებები	საბუნებისმეტყველო მეცნიერებები (მე-12 კლასში მხოლოდ)	ესთეტიკური, შრომითი და ფიზიკური აღზრდა
1. ეკონომიკა 2. სახელმწიფო და მოქალაქეობა 3. სამართალი	1. ქიმია 2. ფიზიკა 3. ბიოლოგია	1. მუსიკა 2. სახვითი და გამოყენებითი ხელოვნება (პრაქტიკული კურსი) 3. ხელოვნების ისტორია (თეორიული კურსი) 4. ხაზვა 5. თეატრალური ხელოვნება
4. გლობალური პრობლემების გეოგრაფია (მე-12 კლასში მხოლოდ)

 

თითოეული ზემოთ მოყვანილი საგანი წარმოადგენს ერთწლიან ან 2-ტრიმესტრიან ინტენსიურ კურსს. საერთო ჯამში მე-11-მე-12 კლასებში მოსწავლემ უნდა ისწავლოს მინიმუმ ერთი საგანი თითოეული საგნობრივი ჯგუფიდან და შესაძლოა ორი.

² მეთორმეტე კლასის ბოლო ტრიმესტრი შესაძლოა დაეთმოს მხოლოდ სავალდებულო საგნებს და უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულებებისათვის მისაღები გამოცდებისათვის მომზადებას. სკოლამ სასწავლო წლის დასაწყისშივე უნდა დაადგინოს, თუ რომელი არჩევითი საგნის სწავლების შეწყვეტას აპირებს მესამე ტრიმესტრში. ამ შემთხვევაში არჩევითი საგნის ჯამური საათები გადანაწილდება ორ ტრიმესტრზე.

² გლობალური პრობლემების გეოგრაფია მეთორმეტე კლასში არჩევითი კურსია და შესაძლებელია როგორც საბუნებისმეტყველო, ისე საზოგადოებრივი მეცნიერებების ბლოკის ფარგლებში ისწავლებოდეს.

 

 

თუ სკოლას აქვს იმის შესაძლებლობა, რომ ოთხზე მეტი საგანიც ასწავლოს, შეზღუდვა ამ მხრივ არ არსებობს. ნებისმიერ სკოლას აქვს უფლება, სავალდებულო მინიმუმის გარდა, ნებისმიერი რაოდენობის საგანი ასწავლოს, თუ მოსწავლეების ფიზიკურ და ინტელექტუალურ შესაძლებლობებს მიიღებს მხედველობაში.

 

ეროვნულ სასწავლო გეგმაში გაუთვალისწინებელი ფაკულტატური საგნები

სკოლას აქვს უფლება შესთავაზოს მოსწავლეებს ეროვნული სასწავლო გეგმით გაუთვალისწინებელი საგნები (მაგ., ცეკვა, ტოლერანტობის პროგრამა, ფოტოგრაფია, ასტრონომია, ჯანსაღი ცხოვრების წესი, რელიგიების ისტორია და სხვა.) ამ საგნების სწავლება წლის დასაწყისშივე უნდა იყოს შეთანხმებული სამეურვეო საბჭოსთან. სასწავლო გეგმა უნდა მოიცავდეს შემდეგ აუცილებელ კომპონენტებს:

1. საგნის მიზნები და ამოცანები და დასაბუთება, თუ რამდენად ემსახურება ეს მიზნები და ამოცანები ზოგადი განათლების ეროვნულ მიზნებში მოცემულ იდეალებს.

2. საგნის ორგანიზების ფორმები (საგნის მასწავლებლის ვინაობა, საგაკვეთილო დატვირთვა, დავალებების ხასიათი და სიხშირე, შეფასების კრიტერიუმები).

 

საგნების საათობრივი განაწილების ძირითადი პრონციპები

საათობრივი ბადე

საათობრივი ბადე განსაზღვრავს მოსწავლეთა სავალდებულო და მაქსიმალური დატვირთვის ოდენობას. საათობრივი ბადე განსაზღვრავს ეროვნულ სასწავლო გეგმაში მოცემული სავალდებულო საგნების სწავლების სავალდებულო ხანგრძლივობას.

 

სასწავლო დღის და გაკვეთილის ხანგრძლივობა

მოზარდის ფიზიკური და ფსიქოლოგიური შესაძლებლობების გათვალისწინებით სარეკომენდაციო დატვირთვის (გაკვეთილებზე გატარებული ასტრონომიული საათების) მაქსიმალური რაოდენობა

 

კლასი	1	2	3	4–5	6–7	8	9-12
მაქსიმალური დასაშვები საათები (ასტრონომიული)	3	4	4	4	5	5	5–6

 

გაკვეთილების რაოდენობა მოზარდის განვითარების კვალდაკვალ იზრდება. გაკვეთილების ხანგრძლივობაა 45 წუთი. გამონაკლისს წარმოადგენს პირველი კლასი, სადაც გაკვეთილი გრძელდება 35 წუთი. შესვენებები გრძელდება მინიმუმ 10 წუთი.

გამონაკლისი შესაძლებელია დაშვებულ იქნეს ექსტრემალური პირობების დროს (ყინვა, განსაკუთრებული სიცხეები და ა.შ.), როდესაც სკოლამ შესაძლოა ხანმოკლე ვადით შეცვალოს გაკვეთილების და/ან დასვენებების ხანგრძლივობები სასწავლო დღის შემცირების მიზნით.

 

სკოლების თავისუფლება საათების განაწილებისას (ფაკულტატური საათები)

თითოეულ კლასში სკოლას ეძლევა უფლება, სავალდებულო საათების გარდა, დაამატოს გარკვეული რაოდენობის საათები, რომელსაც იყენებს მოსწავლეების ინტერესებიდან გამომდინარე ფაკულტატური კურსებისა თუ დამატებითი გაკვეთილების ჩასატარებლად. ასეთი საგნები ტრადიციულად სკოლაში იყო რელიგიების ისტორია, ცეკვა, ფოტოგრაფია და სხვ.

2007-08 სასწავლო წლამდე ფაკულტატური საათების რაოდენობა საათობრივ ბადეში იყო ხოლმე ჩაწერილი როგორც მაქსიმალურ და სავალდებლო საათებს შორის სხვაობა. ახალ საათობრივ ბადეში ამ საათებზე კონკრეტული შეზღუდვა აღარ არსებობს. სკოლამ საკუთარი შესაძლებლობების ფარგლებში უნდა დაამატოს საათები ფაკულტატური საგნებისთვის ან სავალდებულო საგნების სწავლების გასაძლიერებლად. საათების დამატებისას სკოლამ უნდა გაითვალისწინოს სასწავლო დღის და გაკვეთილის რეკომენდებული ხანგრძლივობა და ეცადოს, რომ საათების დამატებისას მიაქციოს ყურადღება იმას, რომ მოსწავლეებს ჰქონდეთ საშუალება შუალედებში სათანადოდ დაისვენონ.

სკოლას ასევე აქვს უფლება, სამინისტროს მიერ მიწოდებული რეკომენდებული საათობრივი ბადის ფარგლებში საათების 25% საკუთარი მოსაზრებებით გადაანაწილოს საგნებს შორის. საათების გადანაწილებისას შესაძლებელია ასევე ჯამური საათებით მანიპულირება. მაგ., ერთ-ერთ საგანს ეთმობა რეკომენდებულ საათობრივ ბადეში 4 საათი კვირაში. ეს ნიშნავს რომ ჯამურად წელიწადში ეს საგანი ისწავლება 4*36 (კვირების რაოდენობა)=144 საათის განმავლობაში. სკოლას შეუძლია შეცვალოს ამ საგნის საათობრივი დატვირთვა ისე, რომ, ვთქვათ, გაზარდოს 150 საათამდე, ან შეამციროს მაგ., 120 საათამდე და სხვ. საკუთარი საჭიროებებიდან გამომდინარე. ეს ნიშნავს იმას, რომ სკოლამ კარგად უნდა დაგეგმოს საკუთარი საგაკვეთილო ცხრილი, რადგან ზოგიერთ ტრიმესტრში შეიძლება ამ საგანს კვირაში 4 საათი დაეთმოს და ზოგიერთში კი – 5 ან 3 და ა.შ.

    

გამჭოლი საგანმანათლებლო პრიორიტეტები

ინფორმაციული და საკომუნიკაციო ტექნოლოგიები

იმ სკოლებში, სადაც არსებობს შესაბამისი კომპიუტერული ტექნიკა, თითოეულ მოსწავლეს დამამთავრებელი კლასისთვის კომპიუტერების გამოყენების საბაზისო უნარ-ჩვევების შესასწავლად მინიმუმ 36-საათიანი კურსი უნდა ჰქონდეს გავლილი. თუ სკოლას აქვს შესაძლებლობა, რომ წინა კლასში მყოფ მოსწავლეებსაც გაატაროს მსგავსი კურსი, მაშინ მათაც მსგავსი წესი ეხებათ და ა.შ. (რაც უფრო მეტი შესაძლებლობა აქვს სკოლას, მით უფრო მეტი კლასი უნდა მოიცვას).

რაც შეეხება ამ 36 საათის გადანაწილებას, აქ სკოლას ეძლევა სრული თავისუფლება თვითონ გადაწყვიტოს, რა სქემით ასწავლის მოსწავლეებს. მნიშვნელოვანია, რომ მოსწავლეებს ჰქონდეთ საშუალება გარკვეული დრო ინდივიდუალურად იმუშაონ კომპიუტერთან. ამისთვის, შესაძლებელია, რომ საკლასო განაყოფები დაიყოს კიდევ უფრო მცირე ჯგუფებად. ასევე შესაძლებელია, რომ მოსწავლეების ერთმა ნაწილმა, ვთქვათ, ინტენსიურად იმუშაოს ერთი ტრიმესტრის განმავლობაში, მომდევნო ტრიმესტრში კი მოსწავლეების სხვა ნაწილმა ჩაანაცვლოს. ანუ, 36 საათი არ არის აუცილებელი, რომ თითოეული მოსწავლისთვის მთელ წელიწადზე, კვირაში თითო საათის სახით იყოს გადანაწილებული. ასევე დასაშვებია ინფორმაციული და კომუნიკაციული ტექნოლოგიების სწავლება არა ცალკე საგნად, არამედ სხვა საგნების ფარგლებში ისწავლებოდეს. მნიშვნელოვანია, რომ სკოლამ მაქსიმალურად გამოიყენოს არსებული კომპიუტერული ტექნიკა. ეს გულისხმობს იმასაც, რომ კომპიუტერები (კომპიუტერების ლაბორატორიაში თუ სხვაგან) უნდა იყოს ხელმისაწვდომი მოსწავლეებისთვის გაკვეთილების შემდეგაც იმისთვის, რომ გააკეთონ დავალებები, გაიღრმავონ საკუთარი უნარ-ჩვევები, ან საკუთარი შეხედულებისამებრ გამოიყენონ ეს ტექნიკა კომუნიკაციისთვის, თვალსაწიერის გაფართოებისთვის, დამატებითი პროექტების მომზადებისა თუ სხვა საგანმანათლებლო მიზნებისთვის. საბიბლიოთეკო და სხვა ინდივიდუალური სამუშაო დრო

სასურველია, რომ მოსწავლეები მივაჩვიოთ ინდივიდუალურ მუშაობას ბიბლიოთეკაში. ამისთვის სკოლა, რომელსაც ამის საშუალება აქვს, მოსწავლეების ბიბლიოთეკაში მუშაობისთვის გამოყოფს განსაზღვრულ დროს. ასევე, მნიშვნელოვანია, რომ მასწავლებლებმა მისცენ მოსწავლეებს დავალებები, რომლებიც ბიბლიოთეკით სარგებლობას გულისხმობს. სასურველია, სკოლამ ბიბლიოთეკის ბაზაზე შექმნას სათანადო პირობები იმისათვის, რომ მოსწავლეებს შეეძლოთ გაკვეთილების შემდეგ ბიბლიოთკაში დარჩენა და მეცადინეობა, თუ ეს მათთვის უფრო მოსახერხებელია.“.

 

2. მე-2 თავში შეტანილ იქნეს ცვლილება და ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით:

„თავი II

ახალი სასწავლო გეგმის შესაბამისი საათობრივი ბადე ნებისმიერი პროფილის (ქართული და არაქართულენოვანი) ზოგადსაგანმანათლებლო საჯარო სკოლებისთვის

 

საგანი/კლასი	I	II	III		IV		VII	VIII	IX		X	XI	XII
ქართული ენა და ლიტერატურა და მშობლიური ენა და ლიტერატურა
ქართული (ენა და ლიტერატურა)	7 (252)	7 (252)	5 (180)	5 (180)			5 (180)	5 (180)	5 (180)		5 (180)	5 (180)	5 (180)
ქართული როგორც მეორე ენა (არაქართულენოვანი სექტორებისთვის)	3 (108)	3 (108)	4 (144)				3 (108)	3 (108)	3 (108		3 (108)	3 (108)	3 (108)
მშობლიური ენა (არაქართულენოვანი სექტორებისთვის)	5-8 (180-288)	5-8 (180-288)	5-8 (180-288)				5-6 (180-216)	5-6 (180-216)	5-6 (180-216)		4-5 (144-180)	4-5 (144-180)	4-5 (144-180)
მათემატიკა
მათემატიკა	5 (180)	5  (180)	5 (180)		5 (180)		4  (144)	4  (144)	4 (144)		5 (180)	5 (180)	4 (144)
უცხოური ენები
პირველი უცხოური ენა			3 (108)		3 (108)		3 (108)	3 (108)	3 (108)		2 (72)	2 (72)	2 (72)
მეორე უცხოური ენა							4 (144)	4 (144)	4 (144)		3 (108)	3 (108)	3 (108)
საქართველოს ისტორია, საქართველოს გეოგრაფია და სხვა საზოგადოებრივი მეცნიერებები
საქართველოს და მსოფლიო ისტორია							3 (108)	3 (108)	4 (144)		2 (72)	3 (108)	3 (108)
გეოგრაფია							2 (72)	2 (72)	2 (72)		2 (72)	3 (108)
სამოქალაქო განათლება									2 (72)		5 (60)
საბუნებისმეტყველო მეცნიერებები
ბუნებისმეტყველება	4 (144)	4 (144)	4 (144)		4 (144)
ბიოლოგია							3 (108)	2 (72)	2 (72)		2 (72)
ფიზიკა								2 (72)	2 (72)		2 (72)	3 (108)
ქიმია									2 (72)		2 (72)	3 (108)	2 (72)
ფიზიკური, შრომითი და ესთეტიკური აღზრდა
ფიზიკური აღზრდა	3 (108)	3 (108)	3 (108)		3 (108)		2 (72)	2 (72)	2 (72)		2 (72)	2 (72)	2 (72)
ხელოვნება – შრომა	2 (72)	2 (72)	2 (72)		2 (72)		2 (72)	3 (36-72)	3 (36-72)		5 (60)
მუსიკა	2 (72)	2 (72)	2 (72)		2 (72)		2 (72)	3 (36-72)	3 (36-72)		5 (60)
არჩევითი საგნები
არჩევითი საგანი (ბიოლოგია, ფიზიკა)													2 (72)
არჩევითი საგანი (ქიმია)													1 (36)
არჩევითი საგანი (გლობალური პრობლემების გეოგრაფია)													3 (108)
არჩევითი საგანი (ეკონომიკა, სამართალი, სახელმწიფო, მუსიკა, ხელოვნება პრაქტიკული, ხელოვნება თეორიული, ხაზვა, თეატრი)												3 (108)	3 (108)
სავალდებულო საათების რაოდენობა კვირაში(ქართულენოვანი სექტ.)	23	23	24		24		30	30	35		32	35	24-26
სავალდებულო საათების რაოდენობა (არაქართულენოვანი სექტორისთვის)	24-27	24-27	28-31				33-34	33-34	38-39		32-33	37-38	26-33

 

● ფრჩხილებში მითითებულია წლის განმავლობაში სავალდებულო ჯამური სააათები

● ხელოვნება და მუსიკა მე-8, მე-9 კლასებში ისწავლება სავალდებულოდ მინიმუმ ერთი და მაქსიმუმ ორი ტრიმესტრის განმავლობაში, კვირაში სამი საათის განმავლობაში. სკოლა წყვეტს: – ა) ან ასწავლის ერთ ტრიმესტრს ხელოვნებას, და ორს – მუსიკას, ბ) ან ორ ტრიმესტრს ხელოვნებას და ერთს – მუსიკას, გ) ან ერთნახევარს – ხელოვნებას და ერთნახევარს – მუსიკას.

● სამოქალაქო განათლება, ხელოვნება და მუსიკა მე-10 კლასში ისწავლება თითო ტრიმესტრის განმავლობაში.

● არაქართულენოვან სექტორებს 2009-10 სასწავლო წელს ეხება მხოლოდ I-III, VII-XII კლასები, სადაც მითითებულია ორი რიცხვი მაგ., 5-8 იგულისხმება, რომ სკოლა ირჩევს საათების რაოდენობას წინა წლების გამოცდილების გათვალისწინებით.

● არჩევითი საგნებიდან ბუნებისმეტყველებისა და გლობალური გეოგრაფიის საგნების არჩევა ხდება მხოლოდ მე-12 კლასში. დანარჩენების არჩევა შესაძლებელია მე-11, მე-12 კლასებში.

 

V-VI კლასების საათობრივი ბადე ქართულენოვანი სკოლებისთვის და

IV-VI კლასების საათობრივი ბადე არაქართულენოვანი სკოლებისთვის

 

ქართულ ენაზე სწავლების სკოლებისთვის კლასი 5 6 1 მშობლიური ენა 4 3 2 მშობლიური ლიტერატურა 3 3 3 უცხო ენა (რუსული) 3 3 4 უცხო ენა (ინგლისური, გერმანული, ფრანგული, სხვ.) 3 3 5 მსოფლიო ისტორია   2 6 საქართველოს ისტორია 2   7 საზოგადოებათმცოდნეობა     8 საქართველოს სახელმწიფოსა და სამართლის საფუძვლები     9 ინფორმატიკა და გამოთვლითი ტექნიკა     10 მათემატიკა 4 4 11 ფიზიკა     12 ქიმია     13 ასტრონომია     14 ბიოლოგია   1 15 გეოგრაფია   1 16 საქართველოს გეოგრაფია     17 ბუნებისმცოდნეობა 1   18 ხელოვნება (სახვითი ხელოვნება) 1 1 19 ხელოვნება (მუსიკა) 1 1 20 ხაზვა     21 შრომითი სწავლება 1 1 22 ეკონომიკა     23 დაწყებითი სამხედრო მომზადება     24 ფიზიკური აღზრდა 2 2 სავალდებულო დატვირთვა 25 25	რუსულ ენაზე სწავლების სკოლისთვის    კლასი 4 5 6 1 ქართული ენა 3 3 3 2 მშობლიური ენა და ლიტერატურა 10 8 6 3 უცხო ენა (ინგლისური, გერმანული, ფრანგული, სხვ.)   3 3 4 მსოფლიო ისტორია     2 5 საქართველოს ისტორია   2   6 საზოგადოებათმცოდ-ნეობა       7 საქართველოს სახელმწიფოსა და სამართლის საფუძვლები       8 ინფორმატიკა და გამოთვლითი ტექნიკა       9 მათემატიკა 5 4 4 10 ფიზიკა       11 ქიმია       12 ასტრონომია       13 ბიოლოგია     1 14 გეოგრაფია     1 15 საქართველოს გეოგრაფია       16 ბუნებისმცოდნეობა 1 1   17 ხელოვნება (სახვითი ხელოვნება) 1 1 1 18 ხელოვნება (მუსიკა) 1 1 1 19 ხაზვა       20 შრომითი სწავლება 1 1 1 21 ეკონომიკა       22 დაწყებითი სამხედრო მომზადება       23 ფიზიკური აღზრდა 2 2 2 სავალდებულო დატვირთვა 24 26 25	აზერბაიჯანულ და სომხურ ენებზე სწავლების სკოლებისთვის   კლასი 4 5 6 1 ქართული ენა 3 3 3 2 მშობლიური ენა და ლიტერატურა 8 7 6 3 უცხო ენა (რუსული) 2 2 2 4 უცხო ენა (ინგლისური, გერრანული, ფრანგული, სხვ.)   3 3 5 მსოფლიო ისტორია     2 6 საქართველოს ისტორია   2   7 საზოგადოებათმცოდ-ნეობა       8 საქართველოს სახელმწიფოსა და სამართლის საფუძვლები       9 ინფორმატიკა და გამოთვლითი ტექნიკა       10 მათემატიკა 5 4 4 11 ფიზიკა       12 ქიმია       13 ასტრონომია       14 ბიოლოგია     1 15 გეოგრაფია     1 16 საქართველოს გეოგრაფია       17 ბუნებისმცოდნეობა 1 1   18 ხელოვნება (სახვითი ხელოვნება) 1 1 1 19 ხელოვნება (მუსიკა) 1 1 1 20 ხაზვა       21 შრომითი სწავლება 1 1 1 22 ეკონომიკა       23 დაწყებითი სამხედრო მომზადება       24 ფიზიკური აღზრდა 2 2 2 სავალდებულო დატვირთვა 24 27 27
უცხო ენების გაღრმავებული სწავლების სკოლებისთვის    კლასი 4 5 6 1 მშობლიური ენა 7 4 3 2 მშობლიური ლიტერატურა   3 3 3 უცხო ენა (რუსული) 3 3 3 4 უცხო ენა (ინგლისური, გერმანული, ფრანგული, სხვ.) 2 3 3 5 მსოფლიო ისტორია     2 6 საქართველოს ისტორია   2   7 საზოგადოებათ-მცოდნეობა       8 საქართველოს სახელმწიფოსა და სამართლის საფუძვლები       9 ინფორმატიკა და გამოთვლითი ტექნიკა       10 მათემატიკა 4 4 4 11 ფიზიკა       12 ქიმია       13 ასტრონომია       14 ბიოლოგია     1 15 გეოგრაფია     1 16 საქართველოს გეოგრაფია       17 ბუნებისმცოდნეობა 1 1   18 ხელოვნება (სახვითი ხელოვნება) 1 1 1 19 ხელოვნება (მუსიკა) 1 1 1 20 ხაზვა       21 შრომითი სწავლება 1 1 1 22 ეკონომიკა       23 დაწყებითი სამხედრო მომზადება       24 ფიზიკური აღზრდა 2 2 2 სავალდებულო დატვირთვა 22 25 25   * მეოთხე კლასის საათები არ ეხება ქართულენოვან სკოლებს“.	რუსულ ენაზე სწავლების სკოლისთვის, უცხო ენების გაღრმავებული სწავლებით    კლასი 4 5 6 1 ქართული ენა 3 3 3 2 მშობლიური ენა და ლიტერატურა 9 8 6 3 უცხო ენა (ინგლისური, გერმანული, ფრანგული, სხვ.) 4 4 4 4 მსოფლიო ისტორია     2 5 საქართველოს ისტორია   2   6 საზოგადოებათმცოდ-ნეობა       7 საქართველოს სახელმწიფოსა და სამართლის საფუძვლები       8 ინფორმატიკა და გამოთვლითი ტექნიკა       9 მათემატიკა 4 4 4 10 ფიზიკა-ასტრონომია       11 ქიმია       13 ბიოლოგია     2 14 გეოგრაფია     2 15 საქართველოს გეოგრაფია       16 ბუნებისმცოდნეობა 1 1   17 ხელოვნება (სახვითი ხელოვნება) 1 1 1 18 ხელოვნება (მუსიკა) 1 1 1 19 ხაზვა       20 შრომითი სწავლება 1 1 1 21 ეკონომიკა       22 დაწყებითი სამხედრო მომზადება        23 დამატებითი საათები მშობლიურ და უცხო ენებში       24 ფიზიკური აღზრდა 2 2 2 სავალდებულო დატვირთვა 26 27 28

 

3. შეტანილ იქნეს ცვლილება 2¹ თავის სათაურში და ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით:

 „თავი II¹. 2008-09 სასწავლო წელს მოქმედი საათობრივი ბადე”.

 

4. შეტანილ იქნეს ცვლილება მე-3 თავის სათაურში და ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით „თავი III. ეროვნული სასწავლო გეგმა”.

 

5. შეტანილ იქნეს ცვლილება მე-3 თავში „ზოგადი ნაწილი საგნობრივ ჯგუფში საქართველოს ისტორია, საქართველოს გეოგრაფია და სხვა საზოგადოებრივი მეცნიერებები” და ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით:

 

„საქართველოს ისტორია, საქართველოს გეოგრაფია და სხვა საზოგადოებრივი მეცნიერებები სკოლაში

 

მიზნები და ამოცანები

 

საზოგადოებრივი მეცნიერებების საგნობრივ ჯგუფში გაერთიანებულია მსგავსი მიზნების, შინაარსისა და შესწავლის მეთოდების მქონე დისციპლინები – ისტორია, გეოგრაფია და სამოქალაქო განათლება. ზოგადი განათლების სამივე საფეხურზე (დაწყებითი, საბაზო და საშუალო საფეხური) ეს საგნები ისწავლება კოორდინირებულად მოსწავლის ასაკობრივი თავისებურებებისა და შესაძლებლობების გათვალისწინებით. სასწავლო პროცესი აგებულია მემკვიდრეობითობისა და უწყვეტობის პრინციპზე.

 

საზოგადოებრივი მეცნიერებების სწავლების მიზანია, ხელი შეუწყოს მოსწავლის პატრიოტად და პასუხისმგებლობის მქონე მოქალაქედ ჩამოყალიბებას. ამ მიზნის მისაღწევად სწავლების პროცესი ისე უნდა წარიმართოს, რომ მოსწავლეს:

 

● გაუღვივდეს ინტერესი საზოგადოების ცხოვრებისა და განვითარების მიმართ წარსულსა და აწმყოში, რათა დასვას კითხვები, შეაგროვოს ინფორმაცია, დაიცვას იდეები, გააანალიზოს მიმდინარე საკითხები;

● განუვითარდეს ურთიერთობის უნარი მოსწავლეებთან, მასწავლებლებთან, თემის წევრებთან საზოგადოების აქტიურ და პასუხისმგებელ წევრად ჩამოსაყალიბებლად, განუმტკიცდეს საკუთარი იდენტობა;

● გამოუმუშავდეს ისტორიისა და გეოგრაფიის დაუფლებისათვის საჭირო უნარები და მაღალზნეობრივი ღირებულებები;

● გაუადვილდეს უშუალო გარემოს და სამყაროს მთლიანობის აღქმა, საქართველოს ისტორიის აღქმა მსოფლიო ისტორიის კონტექსტში; წარმოდგენა შეექმნას საზოგადოებისა და გარემოს ურთიერთობაზე;

● ჩამოუყალიბდეს ლიბერალურ ღირებულებებზე დაფუძნებული მსოფლმხედველობა და ეთიკური ქცევა.

 

მშობლიური ქვეყნისა და მსოფლიოს მნიშვნელოვანი ისტორიული მოვლენების და გეოგრაფიის შესწავლის პროცესში მოსწავლეს უნდა განუვითარდეს შემდეგი უნარები:

 

სპეციფიკური უნარები:

●   დროსა და სივრცეში ორიენტაცია;

●   ისტორიული და გეოგრაფიული ინტერპრეტაცია;

●   ისტორიულ-გეოგრაფიული საშუალებების გამოყენება და შექმნა;

●   სივრცე-დროითი მოდელირება;

●   პოზიციის შემუშავება, კრიტიკა და დაცვა.

 

ზოგადი უნარები:

●   პრობლემის გააზრება და კავშირების დადგენა;

●   ინფორმაციის მოპოვება და ორგანიზება;

●   შემოქმედებითი უნარი;

●   კომუნიკაცია;

●   კვლევა;

●   პრობლემის გადაჭრა;

●   მოდელირება;

●   სწავლის უნარი;

●   თანამშრომლობა.

 

მოსწავლე უნდა აღიზარდოს მაღალზნეობრივ ღირებულებებზე:

●   ადამიანის ღირსებისა და უფლებების პატივისცემა;

●   თანაგრძნობა და მზრუნველობა;

●   სამშობლოს სიყვარული;

●   პრინციპულობა და მოქალაქეობრივი სიმამაცე;

●   კეთილსინდისიერება და შრომისმოყვარეობა;

●   თანასწორობა;

●   ტოლერანტობა;

●   სამართლიანობა და კანონის პატივისცემა.

 

დაწყებითი საფეხური

დაწყებითი საფეხურის დასრულების შემდეგ მოსწავლე უნდა ერკვეოდეს საქართველოსა და მსოფლიოს მნიშვნელოვან ისტორიულ და გეოგრაფიულ მოვლენებში; იცნობდეს თავის საცხოვრებელ გარემოს, საქართველოს ღირსშესანიშნავ ადგილებს, მის მრავალფეროვან კულტურას, ბუნებრივ რესურსებსა და ეკონომიკური საქმიანობის გავრცელებულ დარგებს.

ამ საფეხურზე მოსწავლეს უნდა ვასწავლოთ მარტივი ისტორიული და გეოგრაფიული კვლევა: სხვადასხვა ისტორიულ-გეოგრაფიული საშუალებების (რუკა, გლობუსი, ცხრილი, დიაგრამა, გრაფიკი, ფოტო, სქემატური ნახატი და სხვა) გამოყენება და ზოგიერთი მათგანის მარტივი ანალოგის შედგენა; ადაპტირებულ წერილობით წყაროებზე მუშაობა (ტექსტიდან შინაარსის გამოტანა, ისტორიული ფაქტების შედარება-შეპირისპირება).

მოსწავლეს უნდა ესმოდეს, რომ ისტორიული წარსულის ასახვა და მისი ინტერპრეტაცია სხვადასხვა საშუალებებით არის შესაძლებელი. ასეთი საშუალებებია, მაგ., ნარატიული წყაროები, მხატვრული ლიტერატურა, ზეპირსიტყვიერება, ფოტოები, კინოფილმები, სამუზეუმო ექსპოზიციები და ა.შ. მოსწავლეს უნდა განუვითარდეს კომუნიკაციის უნარი. მას უნდა შეეძლოს მსჯელობისას არგუმენტების მოშველიება, საკუთარი აზრის ლაკონურად გადმოცემა, საკლასო დისკუსიაში მონაწილეობა, ისტორიულ და გეოგრაფიულ საკითხებზე აღწერითი თემის დაწერა.

მოზარდს გაცნობიერებული უნდა ჰქონდეს საკუთარი უფლება-მოვალეობები ოჯახისა და მისთვის ნაცნობი სოციალური ჯგუფების (სკოლა, სამეზობლო, მეგობრები და ა.შ.) წინაშე. იგი უნდა ფლობდეს მარტივ სამომხმარებლო და ჯანმრთელობის უსაფრთხოებისთვის საჭირო უნარ-ჩვევებს; იცოდეს სხვადასხვა სოციალურ გარემოში ქცევის ეთიკური ნორმები. მნიშვნელოვანია, რომ მას განუვითარდეს სხვისი მოსმენის უნარი და პატივს სცემდეს განსხვავებულ აზრს.

 

* * *

საზოგადოებრივი მეცნიერებები სავალდებულო საგნებია ზოგადი განათლების სამივე საფეხურზე (სრული ზოგადი განათლების სამივე საფეხურზე საქართველოს ისტორიისა და პოლიტიკური, სოციალური და ეკონომიკური გეოგრაფიის კურსში ინტეგრირებულია მსოფლიო ისტორიისა და გეოგრაფიის მნიშვნელოვანი საკითხები).

V-VI კლასებში საზოგადოებრივი მეცნიერებები ისწავლება ინტეგრირებული სახით „ჩემი სამშობლოს“ კურსის ფარგლებში.

I-VI კლასებში საზოგადოებრივი მეცნიერებების ელემენტები შედის სხვა სასწავლო საგნებში (ქართული ენა და ლიტერატურა, ბუნებისმეტყველება, ესთეტიკური და შრომითი აღზრდა, მათემატიკა).

 

საბაზო საფეხური

საბაზო საფეხურზე ისტორიის, გეოგრაფიის, სამოქალაქო განათლებისა და რელიგია და საზოგადოების სწავლებამ მოსწავლეს უნდა დაანახოს ადამიანის გამოცდილების მრავალფეროვნება უძველესი დროიდან დღემდე და აგრეთვე თავისი ქვეყნის მიღწევები კაცობრიობის მონაპოვართა ფონზე. მოსწავლეს უნდა მიეწოდოს ინფორმაცია როგორც საქართველოს, ასევე მსოფლიოს პოლიტიკურ, სოციალურ, კულტურულ, რელიგიურ და ეთნიკურ მრავალფეროვნებაზე. ამ ინფორმაციაზე დაყრდნობით მან უნდა შეძლოს გააანალიზოს წარსულისა და თანამედროვეობის უმნიშვნელოვანესი ისტორიული თუ გეოგრაფიული მოვლენები და სხვადასხვა ეპოქებისა და საზოგადოებების განვითარების მსგავსება-განსხვავებები.

ამ საფეხურზე მოსწავლეს უნდა ჩამოუყალიბდეს ისტორიული აზროვნების უნარი – ისტორიული მოვლენის მიზეზების დამოუკიდებლად ახსნა და მისი შედეგების გაანალიზება; ისტორიული პროცესის სხვადასხვა კუთხით (პოლიტიკური, სოციალური, ეკონომიკური, კულტურული, რელიგიური) დანახვა; ისტორიული მოვლენისა და/ან პიროვნების მოღვაწეობის განსხვავებული ინტერპრეტაციების არსებობის მიზეზების ახსნა, განსხვავებული ინტერპრეტაციების შედარება და შეფასება. ისტორიული წყაროების (ისტორიული წერილობითი წყაროები, არქეოლოგიური თუ ეთნოგრაფიული მასალა, ისტორიულ თემაზე შექმნილი მხატვრული ნაწარმოებები, ფოტოსურათები და ა.შ.) მოძიება და მათი კრიტიკულად შეფასება (სასურველია, რომ ისტორიული თუ გეოგრაფიული მასალის მოპოვებისა და დამუშავებისას მოსწავლემ გამოიყენოს საინფორმაციო ტექნოლოგიები (ინტერნეტისა და სი-დი-რომ-ის საშუალებით ინფორმაციის მოძიება, კომპიუტერული პროგრამების დახმარებით მასალის დამუშავება და ელექტრონული ფოსტით ინფორმაციის გაცვლა); ისტორიული თემის დაწერა; ისტორიულ თემაზე გამართულ დისკუსიებსა თუ დებატებში მონაწილეობა.

საბაზო საფეხურის დასრულებისათვის მოსწავლემ უნდა იცოდეს ზოგადი გეოგრაფიული ცნებები; ლოკალურ, რეგიონულ და გლობალურ დონეებზე მიმდინარე ბუნებრივი, სოციალურ-ეკონომიკური თუ პოლიტიკური პროცესების სივრცობრივი ასპექტები; ტერიტორიების გამოყოფის პრინციპები; მოსახლეობის, საწარმოო და არასაწარმოო დარგების სივრცობრივი განაწილება. მას ასევე უნდა შეეძლოს საქართველოს გეოგრაფიული მაჩვენებლების (ბუნებრივი პირობების, რესურსების, განსახლებების, მეურნეობის დარგების) სხვა ქვეყნის გეოგრაფიულ მაჩვენებლებთან შედარება და ამის საფუძველზე მსგავსება-განსხვავებებისა და კავშირების დადგენა; რუკებიდან და სხვა გეოგრაფიული საშუალებებიდან მიღებული ინფორმაციის შეჯერება და ანალიზი; მარტივი თემატური რუკების შედგენა; გეოგრაფიული თემის დაწერა; გეოგრაფიულ პრობლემებთან დაკავშირებულ დისკუსიებსა თუ დებატებში მონაწილეობა; გეოგრაფიული მოსაზრებების ფაქტებისგან განსხვავება. ყოველივე ზემოთქმულის შესწავლა უნდა დაეხმაროს მოსწავლეს გეოგრაფიული ცოდნის დაგროვებასა და უნარ-ჩვევების განვითარებაში, ასევე გარემოსდაცვითი კულტურის ჩამოყალიბებაში.

ლიბერალურ-დემოკრატიულ ღირებულებებზე დაფუძნებული სამოქალაქო აღზრდა მოსწავლეს უნდა დაეხმაროს საზოგადოებისა და სახელმწიფოს წინაშე თავისი უფლება-მოვალეობების გაცნობიერებასა და ადამიანის უფლებების, მმართველობისა და ეკონომიკის განვითარების შესახებ მიღებული თეორიული ცოდნის ყოველდღიურ ცხოვრებასთან მისადაგებაში; განუვითაროს მნიშვნელოვანი სამოქალაქო უნარ-ჩვევები: საკუთარი პოზიციის ჩამოყალიბება და დაცვა, საკუთარი საქციელის კრიტიკულად შეფასება, განსხვავებული აზრის, ეროვნების, სარწმუნოებისა და კულტურის მქონე ადამიანების პატივისცემა.

 

* * *

VII-VIII კლასში საზოგადოებრივი მეცნიერებების სწავლება კვლავ – „საქართველოს და მსოფლიოს ისტორია და გეოგრაფია” – კურსის ფარგლებში გრძელდება. ამ კურსის სწავლებისთვის გამოყოფილი 5 კვირეული საათი შეიძლება განაწილდეს ისტორიისა და გეოგრაფიის მასწავლებლებს შორის. ამ შემთხვევაში საათობრივი ბადე უნდა ეფუძნებოდეს არჩეული სახელმძღვანელოს მაქსიმალურად ეფექტიანი გამოყენების პრინციპს.

IX კლასში ცალკე საგნებად ისწავლება საქართველოს ისტორია, საქართველოს გეოგრაფია და სამოქალაქო განათლება.

საშუალო საფეხური

 

ისტორიის, გეოგრაფიისა და სამოქალაქო განათლების სწავლება ზოგადი განათლების მესამე საფეხურზე ეფუძნება სავალდებულო სკოლაში მოსწავლის მიერ მიღებულ ცოდნას და საშუალებას აძლევს მოზარდს უფრო ღრმად შეისწავლოს მის მიერ არჩეული საგნები.

აღნიშნული კურსის მიზანია, გავაცნოთ მოსწავლეს საზოგადოებრივი მეცნიერებების საფუძვლები და კვლევის მეთოდები. კურსი აგებულია იმგვარად, რომ მოსწავლემ შეძლოს, საკუთარი ინტერესების და ასაკობრივი შესაძლებლობების შესაბამისად, საკითხების დამოუკიდებელი კვლევა და საკუთარი ნამუშევრის პრეზენტაცია (აუდიტორიის წინაშე ადვილად აღსაქმელი ფორმით წარმოჩენა). შეძლოს მომავალში საზოგადოებრივი მეცნიერებების ცალკეულ საგნებში ცოდნისა და უნარ-ჩვევების გამოყენება.

ამ საფეხურზე სამივე კლასში ისტორია რჩება სავალდებულო საგნად. X კლასში მთელი წლის მანძილზე ისტორიის შესავალი კურსი ისწავლება, XI კლასში – საქართველოსა და მსოფლიოს ისტორია უძველესი დროიდან XIX საუკუნის ჩათვლით, ხოლო XII კლასი მთლიანად ეთმობა XX საუკუნის ისტორიას. ასეთი გადაწყვეტილების მიღების ერთ-ერთი მთავარი მიზეზი ის არის, რომ საქართველოსა და მსოფლიო ისტორიის ცოდნა არის წინაპირობა მოსწავლის პატრიოტად და პოლიტიკურად განათლებულ მოქალაქედ ჩამოყალიბებისათვის. ისტორიის სწავლებამ მოსწავლეს უნდა დაანახოს, რომ ისტორია არის უწყვეტი პროცესი, რომ თანამედროვე საზოგადოებისათვის უმნიშვნელოვანესი პოლიტიკური, სოციალური და მორალური პრობლემები მეტწილად განპირობებულია საუკუნეებისა და ათასწლეულების განმავლობაში მომხდარი ცვლილებებით. განსხვავებულ ისტორიულ ეპოქაში სხვადასხვა პიროვნებისა და საზოგადოების წინაშე არსებულ პრობლემათა ალტერნატიული გზების, მათ მიერ არჩეული კონკრეტული გადაწყვეტილებისა და ამ გადაწყვეტილების შედეგების ჩვენებით ისტორიის სწავლებამ მოსწავლეს ასევე უნდა განუვითაროს პრობლემის გადაჭრის უნარი.

ამ ამოცანების შესრულება მოითხოვს, რომ მოსწავლეს მაღალ დონეზე ჰქონდეს განვითარებული ისტორიული აზროვნება: მას უნდა შეეძლოს ისტორიული ეპოქის განცდა (ისტორიული ეპოქის აღწერისას მოვლენების დანახვა იმ პერიოდში მცხოვრები ადამიანების თვალით; წარსულში მომხდარი მოვლენების შეფასება არა მხოლოდ დღევანდელი გადასახედიდან, არამედ იმ ეპოქის ფასეულობებისა და შეხედულებების გათვალისწინებით), აუცილებელია, რომ ისტორიული ეპოქის განცდის უნარის ჩამოყალიბება დაწყებით და საბაზო საფეხურზე დაიწყოს; ისტორიულ მოვლენებს შორის რთული მიზეზ-შედეგობრივი კავშირების დადგენა და ანალიზი; ისტორიული მოვლენის მიზეზებისა და შედეგების განსხვავებული შეფასებების (ინტერპრეტაციების) შედარება და ანალიზი (ამ მიზნის მისაღწევად აუცილებელია სახელმძღვანელოს გარდა მოსწავლეს ხელი მიუწვდებოდეს სხვადასხვა ისტორიულ დოკუმენტებზე და წარსულისა და თანამედროვე ისტორიკოსების თხზულებებზე); ისტორიის გარდაუვალობისა და შემთხვევითობის კონცეფციებზე მსჯელობა (მოსწავლეს უნდა ესმოდეს, რომ პიროვნებას აქვს თავისუფალი ნება და არჩევანის გაკეთების უნარი. მას გააზრებული უნდა ჰქონდეს, რომ ისტორია სხვა გზით შეიძლება განვითარებულიყო. ამ შემთვევაში მას არ შეექმნება შთაბეჭდილება, რომ მომავალი წინასწარ არის განსაზღვრული და რომ პიროვნების ქმედებას და მის მიერ გაკეთებულ არჩევანს არა აქვს აზრი); ისტორიული კვლევა (ისტორიული კვლევა-ძიების მიზნის განსაზღვრა და დაგეგმვა; წერილობითი, ვიზუალური, ლიტერატურული და მუსიკალური წყაროების მოძიება; ისტორიული დოკუმენტის კრიტიკული ანალიზი; ისტორიკოსთა განსხვავებული შეხედულებების შედარება; ჩატარებული კვლევის საფუძველზე ისტორიული თემის დაწერა).

X კლასში მთელი წლის მანძილზე ისწავლება შესავალი გეოგრაფიაში, გეოგრაფიული კვლევა. X–XI კლასებში გეოგრაფია არის სავალდებულო, ხოლო XII კლასში – არჩევითი საგანი – გლობალური პრობლემების გეოგრაფია. მეათე კლასში მოსწავლეებს საშუალება ეძლევათ შეისწავლონ გეოგრაფიული კვლევის თავისებურებები, რაც მათ საშუალებას მისცემს დააჯამონ დაწყებით და საბაზო საფეხურებზე მიღებული ცოდნა და დაინტერესების შემთხვევაში მომავალში გააკეთონ არჩევანი გეოგრაფიის სასარგებლოდ. ამ კურსის ფარგლებში სწავლება გეოგრაფიულ პრობლემებზეა დაფუძნებული და მოსწავლეთათვის აქტუალურ და საინტერესო თემატიკას ემყარება.

საშუალო საფეხურზე მოსწავლე შეისწავლის მსოფლიოს ქვეყნების ძირითად მახასიათებლებს, მათში მიმდინარე სხვადასხვა პროცესებსა და მოვლენებს; განიხილავს და გაანალიზებს ბუნების დაცვისა და ზოგადად მდგრადი განვითარების პრობლემებს, ამ საკითხებისადმი ალტერნატიულ მიდგომებს, მათი გადაწყვეტის შესაძლო გზებს, გლობალური პრობლემების გეოგრაფიულ თავისებურებებს; გააცნობიერებს, თუ რა დიდი წვლილის შეტანა შეუძლია ცოდნითა და გამოცდილებით აღჭურვილ თითოეულ ადამიანსა და საზოგადოებას გარემოს გაჯანსაღებაში, მისი მდგრადობის შენარჩუნებაში.

საშუალო საფეხურის დამთავრების შემდეგ მოსწავლეს უნდა შეეძლოს გარემოში მიმდინარე მოვლენებზე დაკვირვების საფუძველზე განსაზღვროს მოსახლეობის ძირითადი მოთხოვნები და პრობლემები, გამოიკვლიოს და დაგეგმოს მათი გადაჭრის გზები. შეძლოს გეოგრაფიული კვლევის დაგეგმვა, ჩატარება და კვლევის შედეგის როგორც წერილობით, ასევე ზეპირად წარდგენა; კვლევის პროცესში ვიზუალური მასალის (რუკა და სხვა გეოგრაფიული საშუალებები) შექმნა.

ამ საფეხურზე საზოგადოებრივი მეცნიერებების საგნობრივი ჯგუფი X კლასში მოსწავლეს სთავაზობს მოქალაქეობის სავალდებულო ტრიმესტრულ კურსს, ხოლო XI-XII კლასებში კი – ოთხ არჩევით საგანს: სახელმწიფო, გლობალური პრობლემების გეოგრაფია, მოქალაქეობა და ეკონომიკა. ამ საგნების შესწავლა მოსწავლეს საშუალებას მისცემს დაეუფლოს პოლიტიკური, იურიდიული და ეკონომიკური მეცნიერებების საფუძვლებს; დაეხმარება მას სოციალური თუ მორალური პასუხისმგებლობის გაცნობიერებასა და საზოგადოებრივ ცხოვრებაში მონაწილეობის სურვილის განმტკიცებაში.

 

მიმართულებები

 

ეროვნულ სასწავლო გეგმაში განსაზღვრულია ყოველი კლასის ან საფეხურის ბოლოს სასწავლო პროცესის შედეგები და მოსწავლის მიერ მათი მიღწევის ინდიკატორები. შედეგები დაჯგუფებულია მიმართულებების მიხედვით. თითოეული მიმართულება ასახავს საგნის ძირითად შინაარსს და ეფუძნება ერთ ან რამდენიმე დისციპლინას. ისტორიისა და გეოგრაფიის X კლასის სტანდარტის მიმართულებები განსაზღვრულია კვლევითი და საკომუნიკაციო უნარ-ჩვევების შესაბამისად.

 

სწავლების მიმართულებები საგნებისა და კლასების მიხედვით

 

მიმართულებები	საქართველოსა და მსოფლიოს ისტორია და გეოგრაფია	ისტორია	გეოგრაფია	სამოქალაქო განათლება
დრო და სივრცე	5-8		9, 11, 12
გარემო და ეკონომიკა	5-8	9, 11, 12
სახელმწიფო მმართველობა და პოლიტიკა	5-8	9, 11, 12	9, 11, 12
კულტურა და რელიგია	5-8	9, 11, 12
ადამიანი და საზოგადოება	5-8	9, 11, 12		10
პიროვნული განვითარება				10
მოქალაქე და სახელმწიფო				10
მოქალაქეობა				9, 11-12
მმართველობა				9, 11-12
ეკონომიკა				9, 11-12
ისტორიული ინტერპრეტაცია და კვლევა		10
კომუნიკაცია		10	10
გეოგრაფიული კვლევა			10
გარემო და სოციალური სისტემები			9, 11, 12

                                                                                                                              “.

6. მე-3 თავში „III კლასის სტანდარტი ქართულ ენასა და ლიტერატურაში” შემდეგ დაემატოს

„IV კლასის სტანდარტი ქართულ ენასა და ლიტერატურაში” შემდეგი რედაქციით:

 

„IV კლასის სტანდარტი ქართულ ენასა და ლიტერატურაში

 

წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები

 

ზეპირმეტყველება	კითხვა	წერა
1. მოსწავლე ადეკვატურად აღიქვამს სხვადასხვა სახის ტექსტს და გადმოსცემს მათ შინაარსს.   2. მოსწავლე გამოხატავს საკუთარ დამოკიდებულებას მხატვრული ნაწარმოების მიმართ.   3. მოსწავლე უსადაგებს სამეტყველო ქცევას დასახულ საკომუნიკაციო ამოცანას.   4. მოსწავლე იყენებს შესაბამის ენობრივ-გრამატიკულ საშუალებებს კონკრეტულ სამეტყველო სიტუაციაში.	5. მოსწავლე დამოუკიდებლად კითხულობს სხვადასხვა თემაზე შექმნილ მხატვრულ / არამხატვრულ ტექსტებს.   6. მოსწავლე გამოხატავს საკუთარ დამოკიდებულებას წაკითხული ტექსტის (მხატვრული/არამხატვრული) მიმართ; ავლენს ესთეტიკური და ეთიკური შეფასების სურვილს.   7. ინფორმაციის მოსაძიებლად და კონკრეტული საკითხის დასამუშავებლად მოსწავლე იყენებს სხვადასხვა სტრატეგიას.	8. მოსწავლე თხზავს სხვადასხვა ტიპის მცირე ზომის ტექსტს.   9. მოსწავლე წერს შესწავლილი ტექსტის შინაარსს და ავლენს თვითგამოხატვის სურვილს.   10. მოსწავლე წინადადების აგებისას იყენებს გრამატიკული და ორთოგრაფიული თვალსაზრისით სწორ ფორმებს და იცავს პუნქტუაციის ძირითად წესებს.   11. მოსწავლე ფლობს წერის საწყის სტრატეგიებს.

 

IV კლასის პროგრამის შინაარსი

IV კლასის სტანდარტში მოცემული შედეგების მიღწევა შესაძლებელია მოცემულ შინაარსზე დაყრდნობით:

 

1. ინფორმაციის გაგება, ანალიზი და შეფასება

ძირითადი თემატიკა:

ლექსიკოლოგიური ასპექტი: ლექსიკური ფონდის შევსება: სპეციალური ლექსიკა და ტერმინოლოგია; სიტყვათა სემანტიკური კავშირების (სინონიმი, ანტონიმი, ლექსიკური ბუდეები...) აქტიურად, შემოქმედებითად გამოიყენება; ერთი სემანტიკური ჯგუფის სიტყვების კონტექსტურად შერჩევა; სიტყვათა ლექსიკური კავშირები (სიტყვაწარმოების საწყისი წესები, ახალ სიტყვათა წარმოქმნა), რთული შედგენილობის სიტყვები; სიტყვის მრავალმნიშვნელიანობა.

გრამატიკული ასპექტი: სახელის ბრუნვისა და ზმნის პირის ნიშნებთან დაკავშირებული ორთოგრაფიის წესები; სივრცული, დროითი და მიზეზ-შედეგობრივი მიმართებების გამომხატველი ენობრივ-გრამატიკული საშუალებების ურთიერთმიმართება; ძირითადი სიტყვათა კლასები (მეტყველების ნაწილები) და მნიშვნელოვანი სინტაქსური მიმართებები სიტყვათა შორის; სიტყვის მორფოლოგიური აგებულება საწყის დონეზე; სასვენი ნიშნები.

 

2. ენის კომუნიკაციური ასპექტები

ძირითადი თემატიკა: საკომუნიკაციო ამოცანა და მისი გადაჭრის ხერხები; ჯგუფური აქტივობა (როლის შესრულება/მოკლე ზეპირი გამოსვლა); ენის სხვადასხვა ფუნქციური სტილი (სასაუბრო, სალიტერატურო) და მათი გამოყენების სფეროები; მიზნობრივი ტექსტები (აბრა, რეკლამა, პლაკატი, რეცეპტი, სამახსოვრო წესები, ინსტრუქცია, სხვადასხვა ხასიათის წერილები), მათი ჩაწერისა და გაფორმების წესები.

 

3. მხატვრული ტექსტის გაგება და თვითგამოხატვა

საკითხავი მასალა:

ქართული ხალხური ზეპირსიტყვიერება; ნიმუშები მსოფლიო ხალხთა ფოლკლორიდან: ზღაპრები, თქმულებები, ლეგენდები, მითები (ქართული, ბერძნული, რომაული და სხვ.); თანამედროვე ქართულით გამართული სხვადასხვა პერიოდის ნაწარმოებები, ლიტერატურული ზღაპრები (ქართველი და უცხოელი მწერლების), ლექსები და პროზაული თხზულებები. მარტივი საინფორმაციო/შემეცნებითი ტექსტები; სხვადასხვა სახის არამხატვრული ტექსტები.

ძირითადი თემატიკა:

თემატიკა ფართოვდება: სხვადასხვა ქვეყნის ხალხთა ცხოვრება, სათავგადასავლო ნაწარმოებები, დიდაქტიკური თხზულებები, ფანტასტიკა, იუმორისტული და სატირული ნაწარმოებები, საყოფაცხოვრებო, პატრიოტული და ჰეროიკული თემები.“.

 

7. შეტანილ იქნეს ცვლილება მე-3 თავში „საგნობრივი პროგრამა ქართულის როგორც მეორე ენისათვის” და ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით:

 

„ქართული როგორც მეორე ენა

 

შესავალი

ქართულის როგორც მეორე ენის სასწავლო გეგმა განკუთვნილია არაქართულენოვანი სკოლების მოსწავლეებისათვის. მისი მიზანია, უზრუნველყოს სახელმწიფო ენის სწავლება და ამით ხელი შეუწყოს ისეთი სრულფასოვანი მოქალაქის აღზრდას, რომელიც შეძლებს ქვეყნის საზოგადოებრივ ცხოვრებაში აქტიურად ჩაბმას და საკუთარი წვლილის შეტანას მის განვითარებაში.

 უფრო კონკრეტულად ქართულის როგორც მეორე ენის სასწავლო გეგმის მიზანია, მოსწავლე უზრუნველყოს იმგვარი ცოდნით, რომ მან შეძლოს:

● წარმატებული კომუნიკაცია;

● სხვადასხვა ტიპის ტექსტების შექმნა და გაგება;

● ქართული ენობრივ-კულტურული თვითმყოფადობისა და ფასეულობების პატივისცემა;

● სახელმწიფოებრივი აზროვნების ჩამოყალიბება;

● სახელმწიფოში მცხოვრები სხვადასხვა ეთნიკური ჯგუფის სოციოკულტურულ თავისებურებათა დაფასება და პატივისცემა; სოციოკულტურული მრავალფეროვნების მიმართ პოზიტიური დამოკიდებულების გამოვლენა;

● ქართული ენის ცოდნის შემდგომი გაღრმავება და გამდიდრება დამოუკიდებლად.

● სხვა ენების დამოუკიდებლად შესწავლა.

 

ამ მიზნების მიღწევა სხვადასხვა ტიპის ამოცანების გადაჭრას გულისხმობს, კერძოდ, მოსწავლემ:

1. უნდა აითვისოს როგორც ენობრივი, ისე კულტურული ინფორმაცია.

2. უნდა შეიძინოს სხვადასხვა კატეგორიის უნარ-ჩვევა:

● სამეტყველო უნარ-ჩვევები (მოსმენა, კითხვა, წერა, ლაპარაკი);

● უცხო კულტურის გაგების უნარი;

● ენის სწავლის უნარ-ჩვევები (სწავლის სწავლა);

● სასიცოცხლო უნარ-ჩვევები (თანამშრომლობა, თავისუფალი არჩევანის გაკეთება, პრობლემის გადაჭრა, შემოქმედებითობა და სხვა).

3. უნდა ჩამოუყალიბდეს სხვადასხვა ტიპის დამოკიდებულება:

● პიროვნულ განსხვავებათა დაფასება და პატივისცემა;

● ენობრივ-კულტურული კუთვნილების განცდა;

● ენების სწავლის სურვილი და სხვა.

4. უნდა ჩამოუყალიბდეს ქვეყნის მოქალაქეობის განცდა.

 

სასწავლო გეგმის სტრუქტურა

ქართულის როგორც მეორე ენის სასწავლო გეგმა შედგება სამი ძირითადი ნაწილისაგან:

● შესავალი;

● სტანდარტი;

● პროგრამის შინაარსი.

 

 თავის მხრივ, სტანდარტი შედგება სამი ძირითადი კომპონენტისაგან:

● მიმართულება;

● შედეგი;

● ინდიკატორი.

 

 მიმართულებები შედგება თითოეული კლასის ბოლოს მისაღწევი შედეგებისაგან. თითოულ შედეგს თავისი ინდიკატორები აქვს.

 

ქართულის როგორც მეორე ენის

სტანდარტის მიმართულებები

 

დასახული მიზნების უზრუნველსაყოფად ქართულის როგორც მეორე ენის

სწავლება ხუთი მიმართულებით იშლება: მოსმენა, კითხვა, წერა, ლაპარაკი, სწავლის სწავლა.

 

მოსმენა, ლაპარაკი, კითხვა, წერა

პირველ ოთხ მიმართულებას (მოსმენა, ლაპარაკი, კითხვა, წერა) აქვს საერთო შიდა სტრუქტურა, რომელიც მოიცავს სამ განსხვავებული ტიპის შედეგს:

1. კომუნიკაციური შედეგები, რომლებიც გულისხმობს ტექსტების შინაარსის გაგება-გაანალიზებას (კითხვასა და მოსმენაში) და შექმნას (წერასა და ლაპარაკში).

2. ენობრივი შედეგები, რომლებიც გულისხმობს ტექსტის სტრუქტურული და ენობრივი მახასიათებლების ამოცნობას (კითხვაში) და გამოყენებას (წერასა და ლაპარაკში).

3. სტრატეგიული შედეგები, რომლებიც გულისხმობს მოსმენის, კითხვის, ლაპარაკისა და წერის სტრატეგიების დაუფლებას.

4. ინტერკულტურული შედეგები, რომლებიც გულისხმობს ტექსტების გაანალიზებას ინტერკულტურული თვალსაზრისით (კითხვაში).

 

 შიდა სტრუქტურის მიზანია გამოკვეთოს ის უნარები, რომელთა განვითარება საერთო მიზანს წარმოადგენს ყველა ენის სწავლა-სწავლებისათვის, იქნება ეს ქართული ენა და ლიტერატურა ქართული როგორც მეორე ენა თუ ნებისმიერი სხვა ენა. სასურველია ენების სწავლებისას დაიძლიოს საგნობრივი კარჩაკეტილობა და დაინერგოს ენების ინტეგრირებული პედაგოგიკა. მართლაც, ნებისმიერი ტიპის (მშობლიურის, არამშობლიურის) ენის შესწავლისას მოსწავლე მსგავსი ამოცანების წინაშე დგება. მაგალითად, მან უნდა დაადგინოს, რა სტრუქტურისაა ტექსტი, რა შინაარსის შემცველია, რა ენობრივი მახასიათებლები აქვს მას, რა ტიპის სტრატეგიები უნდა გამოიყენოს მის გასააზრებლად და სხვა. მეტიც, ასეთივე ენობრივ-კომუნიკაციური ამოცანების წინაშე დგას მოსწავლე ნებისმიერ სხვა საგანშიც (იქნება ეს ისტორია, მათემატიკა, ფიზიკა თუ სხვა), როცა უწევს ტექსტების გააზრება, შედგენა თუ აუდიტორიის წინაშე ზეპირი გამოსვლა. ასე რომ, ენობრივ-კომუნიკაციური უნარები გამჭოლი ხასიათისაა – ამ უნარების დაუფლება მოსწავლეს ნებისმიერი საგნის ათვისების პროცესში სჭირდება. ინტეგრირებული დიდაქტიკა გულისხმობს ენების სწავლისას მიღებული გამოცდილების ურთიერთდაკავშირებას, მოსწავლის მიერ შეძენილი გამოცდილების გადატანის ხელშეწყობას ერთი ენიდან მეორეში. ასეთი მიდგომა განამტკიცებს უნარებს, ამდიდრებს გამოცდილებას და ზრდის მოსწავლეთა ქმედითუნარიანობას. ამის განსახორციელებლად მასწავლებელმა უნდა იფიქროს შესწავლილ თუ შესასწავლ ენებს შორის ხიდების გაბმაზე. მაგალითად, ქართული როგორც მეორე ენის სტანდარტში მოცემულია სტრატეგია – მოსწავლე მთლიანობაში ეცნობა ტექსტს ინფორმაციების მოძიების მიზნით, ამ ეტაპზე არ ჩერდება უცნობ სიტყვებზე, განსხვავებული სიმბოლოებით აღნიშნავს ტექსტში არსებით საკითხებს, რომლებსაც უნდა მიუბრუნდეს მათი გაღრმავების მიზნით, საკვანძო სიტყვებს და სხვა (ქ. მ. XII. 11). იგი იმ უნართა რიცხვს განეკუთვნება, რომლებიც მოსწავლემ შეიძლება ეფექტურად გამოიყენოს ნებისმიერ საგანში ტექსტის გააზრებისას. ხიდების გასაბმელად მასწავლებელმა უნდა გააცნობიერებინოს მოსწავლეს, რომ კონკრეტული უნარის გადატანა შეიძლება განსხვავებულ საგნებში და განსხვავებულ კონტექსტებში.

 სწორედ ამის ხელშეწყობას ემსახურება არაერთი ინდიკატორი, რომლებიც წარმოდგენილია ქართული როგორც მეორე ენის სტანდარტის სტრატეგიულ შედეგებში და მიმართულებაში სწავლის სწავლა. მოვიტანთ რამდენიმე მათგანს:

მიმართულება – კითხვა, შედეგი – ქ. მ. XI. 11; ინდიკატორები:

● აღწერს, რა ხერხით/გზით მოახერხა საკითხავი ამოცანის გადაჭრა;

● ადარებს სხვების მიერ შერჩეულ ხერხს და გამოაქვს დასკვნა, თუ რომელი მიდგომა იყო უფრო ეფექტური;

● საკითხავი ამოცანების გადასაჭრელად იყენებს როგორც მშობლიურ, ისე სხვა ენაზე მიღებულ გამოცდილებას.

 

მიმართულება – წერა, შედეგი – ქ. მ. X. 15; ინდიკატორები:

● იხსენებს სხვა საგნებში რა ტიპის სტრატეგია გამოუყენებია ტექსტის შედგენისას, ადარებს ძველ და ახალ გამოცდილებას, გამოაქვს დასკვნები;

● მსჯელობს, რომელ სასწავლო თუ ცხოვრებისეულ სიტუაციაში შეიძლება გამოადგეს გამოყენებული სტრატეგიები.

 

 დაწყებით და საბაზო-საშუალო საფეხურზე სწავლა/სწავლების სხვადასხვა ეტაპზე მოსმენას, ლაპარაკს, კითხვას და წერას განსხვავებული დიდაქტიკური დატვირთვა აქვს, ამიტომ ამ მიმართულებებს ქვემოთ საფეხურების მიხედვით დავახასიათებთ.

 

სწავლის სწავლა

 

 ამ მიმართულების მიზანია მოსწავლეებისათვის სასწავლო საქმიანობის დამოუკიდებლად მართვის სწავლება. ამისათვის იმთავითვე უნდა შევაჩვიოთ ისინი სასწავლო მიზნებისა და ამოცანების გააზრებას, შედეგების დამოუკიდებლად შეფასებას, გარკვეულ საკითხებთან დაკავშირებით პასუხისმგებლობის საკუთარ თავზე აღებას, იმ ფაქტორების გამოწვევას, რომლებიც დადებითად მოქმედებს სასწავლო პროცესზე და სხვა.

 ამ მიმართულების ქვეშ ცალკე შედეგად შედის პროექტის განხორციელება. მოსწავლეები ეუფლებიან პროექტის განხორციელების ხელშესაწყობად საჭირო და აუცილებელ სტრატეგიებს; სწავლობენ რესურსების ეფექტურად მართვას, ეუფლებიან სხვადასხვა სტრატეგიის გამოყენებას ლექსიკური მასალის ასათვისებლად და გრამატიკულ მოვლენებში გასარკვევად, იძენენ სტრატეგიულ უნარებს წარმატებული სწავლების უზრუნველსაყოფად და სხვა.

 

ქართულის როგორც მეორე ენის სწავლება

დაწყებით საფეხურზე

 

დაწყებით საფეხურზე სახელმწიფო ენის სწავლების მთავარი ამოცანაა მოსწავლის მოტივაციის გაძლიერება და ქართული ენის სწავლის მიმართ ინტერესის სტიმულირება. მნიშვნელოვანია, მოზარდებმა შეიყვარონ ქართული ენის სწავლების პროცესი. ამისათვის სათანადო ყურადღება უნდა დაეთმოს ისეთი მეთოდების გამოყენებას, რომლებიც ითვალისწინებს ამ ასაკობრივი ჯგუფის ფსიქიკური განვითარების თავისებურებებს.

 ქართულის როგორც მეორე ენის სწავლებამ უნდა მოამზადოს მოსწავლე მომდევნო, საბაზო საფეხურზე წარმატებული სწავლისათვის. ამისათვის მან ხელი უნდა შეუწყოს ისეთი ზოგადი (გამჭოლი) უნარების განვითარებას, როგორიცაა წარმოსახვა, მეხსიერება, ნებისყოფა, ყურადღების მობილიზება, ორგანიზება, თანამშრომლობა და სხვა.

 რაც შეეხება საგნის სპეციფიურ უნარებს, ამ საფეხურზე პრიორიტეტული მნიშვნელობა მიენიჭება ზეპირმეტყელების (მოსმენა-გაგება, ზეპირად კითხვა და ლაპარაკი) უნარების განვითარებას, თუმცა სათანადო ყურადღება უნდა მიექცეს სხვა ენობრივი თუ კომუნიკაციური უნარების განვითარებასაც.

 

სწავლების მიმართულებები

 

 მოსმენას ამ ეტაპზე პრიორიტეტული მნიშვნელობა ენიჭება. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია სმენის გამახვილება ქართული ენისათვის დამახასიათებელ ჟღერადობებზე, რაც აუცილებელი ფაქტორია გაგების უნარისა და სწორი გამოთქმის ჩამოსაყალიბებლად. მოსასმენ ტექსტებს უნდა ახლდეს შესაბამისი თვალსაჩინო მასალა და ბგერითი ინდიკატორები, რომლებზე დაყრდნობითაც მოსწავლეს უნდა გაუადვილდეს ტექსტის გაგება.

 ლაპარაკი: სწავლების სტრატეგია ამ ეტაპზე მიმართულია რეპროდუცირებისაკენ. მიზანი სწორი გამოთქმის ჩამოყალიბება და ლექსიკური მარაგის გამდიდრება/განმტკიცებაა. პროდუცირება შეზღუდული სახით მიმდინარეობს, თუმცა V კლასიდან მისი ხვედრითი წონა მკვეთრად იზრდება. მოსწავლეებმა ლექსიკური მარაგის გამოყენებით უნდა დასვან და უპასუხონ კითხვებზე, ნიმუშების მიხედვით უნდა გაითამაშონ მარტივი სცენები, მონაწილეობა მიიღონ ყოფით სიმულაციურ სიტუაციებში, პირად ან სხვის გამოცდილებაზე დაყრდნობით ისაუბრონ მათთვის ნაცნობ თემებზე.

 კითხვა: სწავლების საწყის ეტაპზე აუცილებელია განვასხვავოთ ორი უნარი: წერილობითი კოდის გახმოვანება და წაკითხულის შინაარსის გაგების უნარი.

 რამდენადაც დაწყებითი საფეხურის I-III კლასებში პრიორიტეტულია მოსმენა, კითხვის უნარ-ჩვევაზე ნაკლები აქცენტი კეთდება, IV კლასიდან კი იწყება კითხვის სისტემური სწავლება.

 ყურადღება ექცევა სოციოკულტურულ თავისებურებებზე მოსწავლეთა ყურადღების გამახვილებას, ინტერესის გამოჩენას.

 წერა: ამ ეტაპზე აუცილებელია განვასხვავოთ სამი ტიპის უნარ-ჩვევა – მოტორიკა, კოდირება ანუ ბგერების ასოებად ქცევა და პროდუცირება. ისევე როგორც კითხვაში, წერაზეც ნაკლები აქცენტი კეთდება I-II კლასებში. მოსწავლეებს არ უნდა წავუყენოთ მკაცრი მოთხოვნები. სასურველია, შევთავაზოთ მხოლოდ სახალისო აქტივობები. წერისათვის აუცილებელი უნარების გასავითარებლად სისტემური ვარჯიში III კლასიდან იწყება. სასურველია, მოსწავლეებს ამ შემთხვევაშიც სახალისო და შინაარსიანი კონტექსტები შევთავაზოთ.

 

ქართულის როგორც მეორე ენის სწავლება

საბაზო საფეხურზე

საბაზო საფეხური სავალდებულო სწავლების დამამთავრებელი ციკლია, ამდენად, ამ ეტაპზე მნიშვნელოვანია მოზარდში მოქალაქეობრივი შეგნების, განსაკუთრებით კი ისეთი გამჭოლი უნარ-ჩვევების განვითარება, როგორიცაა ტოლერანტობა, პირადი და საზოგადოებრივი პასუხისმგებლობა, დამოუკიდებლობა, თვითგანვითარება და სხვა.

რაც შეეხება საგნის სპეციფიკურ უნარებს, ამ საფეხურზე პრიორიტეტული მნიშვნელობა მიენიჭება მოსწავლის აღჭურვას ისეთი ცოდნით, რომ მან შეძლოს:

● ზეპირი და წერითი კომუნიკაცია ქართულ ენაზე ყოველდღიურ ყოფით სიტუაციებში;

● ნებისმიერი ტიპის არამხატვრული ტექსტის დამუშავება და გაანალიზება;

● კულტურული და სოციოკულტურული თავისებურებების გაანალიზება;

● ცოდნის დონის დამოუკიდებლად ამაღლება სხვადასხვა მიმართულებით.

 

 

სწავლების მიმართულებები

 მოსმენა: ამ ეტაპზე მოთხოვნა გაგების თვალსაზრისით იზრდება. მოსწავლეებს მოეთხოვებათ ტექსტის უფრო ამომწურავად გაგება და ასევე სათანადო ძირითადი ენობრივი მახასიათებლების შესწავლა/გაანალიზება.

 რაც შეეხება ტექსტებს, გამოიყენება როგორც გადამუშავებული, ისე ნახევრად ავთენტური მასალა.

 ლაპარაკი: სწავლების სტრატეგია ამ ეტაპზე მიმართულია პროდუცირებისაკენ. მოსწავლეები მონაწილეობენ სიმულაციურ სიტუაციებში, პირად ან სხვის გამოცდილებაზე დაყრდნობით საუბრობენ მათთვის საინტერესო და სასურველ თემებზე/ნაცნობ პრობლემებზე.

 კითხვა: სწავლების ამ ეტაპზე მნიშვნელოვანია წაკითხულის გაგების უნარის გაღრმავება. მოსწავლეებს მოეთხოვებათ სასწავლო მიზნით ადაპტირებული სხვადასხვა ფუნქციური სტილის (როგორც მხატვრული, ისე არამხატვრული) ტექსტების გაგება და გაანალიზება როგორც შინაარსის, ისე მათი სტრუქტურული და ენობრივი მახასიათებლების მიხედვით.

 ყურადღება ექცევა ხმამაღალი კითხვის ტექნიკის დაუფლებას.

 მოსწავლეებს საკითხავი ამოცანების გადაჭრის ხელშესაწყობად მოეთხოვებათ კითხვის სხვადასხვა სტრატეგიის (გაცნობითი, შესწავლითი და ძიებითი კითხვის ტექნიკა) გამოყენება.

 როგორც ზემოთ აღვნიშნეთ, კითხვის მიმართულებაში ცალკე შედეგად გადის ე.წ. კულტურათა დიალოგი. მოსწავლეები ამ ეტაპზე არა მარტო იჩენენ ინტერესს, არამედ აანალიზებენ ტექსტს ინტერკულტურული თვალსაზრისითაც.

 წერა: ამ ეტაპზე სწავლება თანდათან გადადის რეპროდუცირებიდან პროდუცირებაზე. მოსწავლეები სწავლობენ პრაგმატული ხასიათის ინფორმაციული ტექსტების (ბუკლეტი, აფიშა, ინსტრუქციები, გზამკვლევი და სხვა) წერას; ქმნიან ტექსტებს, რომლებშიც ავლენენ პიროვნულ და შემოქმედებით დამოკიდებულებას; წერენ გამოხმაურებას აქტუალურ და საინტერესო საკითხებზე, სხვადასხვა ტიპის საქმიან წერილს (მაგ., ე.წ. CV, სამოტივაციო წერილს, ახსნა-განმარტებით წერილს და სხვა).

 

ქართულის, როგორც მეორე ენის სწავლება

საშუალო საფეხურზე

საშუალო საფეხურზე მთავარ პრიორიტეტად რჩება კვლავ მოქალაქეობრივი შეგნებისა და შემოქმედებითი უნარ-ჩვევების ჩამოყალიბება.

 საშუალო საფეხურის მთავარი ამოცანაა მოსწავლის მომზადება ამა თუ იმ სფეროში სწავლის ან მუშაობის გასაგრძელებლად. ამდენად, მნიშვნელოვანია, არაქართულენოვან მოსწავლეთა ენის ფლობის დონე მიუახლოვდეს მშობლიური ენის ფლობის დონეს, რათა მათ დაუბრკოლებლად შეძლონ საზოგადოებრივი ცხოვრების ნებისმიერ სფეროში ჩართვა. საშუალო საფეხურის დასრულების შემდეგ მოსწავლეებს უნდა შეეძლოთ:

● სხვადასხვა ხასიათის ზეპირი თუ წერილობითი ტექსტის გაგება, დამუშავება, გაანალიზება;

სხვადასხვა მიზნით, სხვადასხვა აუდიტორიისათვის ნებისმიერი ტიპის/სახის წერილობითი ტექსტის შეთხზვა და ამ პროცესში ცხოვრებისეული და შემოქმედებითი გამოცდილების რეალიზება;

● ტექსტის სტრუქტურაში გარკვევა და მის ნაწილებს შორის კავშირის გააზრება;

● იმ უნარ-ჩვევებისა და სტრატეგიების დაუფლება, რომლებიც მიღებულია მოცემულ კულტურულ გარემოში კამათის, დისკუსიის, დებატებისა და საკუთარი აზრის გამოთქმისას;

● იმ უნარ-ჩვევებისა და სტრატეგიების დაუფლება, რომლებიც უზრუნველყოფს სოციალურ გარემოში პიროვნების ადეკვატურ თვითგამოხატვას;

● კონკრეტული ინფორმაციის მოძიება, კრიტიკულად გადამოწმება და გამოყენება;

● სხვადასხვა ეპოქის ლიტერატურულ ტექსტებში ასახულ კულტურულ ფასეულობათა გააზრება და მათ მიმართ საკუთარი დამოკიდებულების, პოზიციის გამოხატვა და სხვა.

 

 

სწავლების მიმართულებები

მოსმენა: მოსასმენი ტექსტების სპექტრი უფრო ფართო და კომლექსური შინაარსისაა.

ლაპარაკი: სწავლების სტრატეგიები ამ ეტაპზე მიმართულია თვითგამოხატვის უნარის დახვეწისა და გამდიდრებისაკენ. მოსწავლეები უკვე წინასწარი მომზადების გარეშე მონაწილეობენ ინტერაქციაში, გაბმულად საუბრობენ მათთვის საინტერესო თემებზე; დეტალურად პასუხობენ საკითხის/თემის გარშემო დასმულ კითხვებზე; არგუმენტირებულად მსჯელობენ პრობლემურ საკითხებზე; მოჰყავთ დამატებითი მტკიცებულებები საკუთარი თვალსაზრისის გასამყარებლად, აფასებენ ალტერნატიულ წინადადებებს და სხვა.

კითხვა: სწავლების ამ ეტაპზე ზეპირი თუ წერითი მეტყველების უნარის განვითარების მთავარი წყარო კითხვა ხდება. შესაბამისად, ძალიან დიდი როლი ენიჭება ამ მიმართულებით მუშაობას. მოსწავლეებს მოეთხოვებათ უკვე არაადაპტირებული სხვადასხვა ფუნქციური სტილის (როგორც მხატვრული, ისე არამხატვრული) ტექსტების გაგება და გაანალიზება როგორც შინაარსის, ისე მათი სტრუქტურული და ენობრივი მახასიათებლების მიხედვით.

 მოსწავლეებს კითხვის სტრატეგიების გამოყენება მოეთხოვებათ უკვე ტექსტის სიღრმისეული შესწავლის მიზნით. ისინი ეუფლებიან სქემატური ჩანაწერების სხვადასხვა ტექნიკას, რომელიც ცალკე შედეგად გადის კითხვის მიმართულებაში.

 კვლავ ცალკე შედეგად გადის ე.წ. კულტურათა დიალოგი. მოსწავლეები არა მარტო აანალიზებენ ტექსტს ინტერკულტურული თვალსაზრისით, არამედ მსჯელობენ სხვადასხვა ნაწარმოებში ასახული ფასეულობებისა და შეხედულებების მსგავსება-განსხვავებებზე და ასახელებენ მათ გამომწვევ ფაქტორებს.

წერა: მოსწავლე ამ ეტაპზე ეუფლება ისეთი ფუნქციონალური ტექსტების წერას, რომლებიც მას დასჭირდება სასწავლო ან სამეცნიერო მასალის დამუშავებისას (მაგ., კონსპექტის შედგენა; რეფერატის დაწერა როგორც ერთი წყაროს, ისე სხვადასხვა წყაროს მიხედვით; რეზიუმეს, გამოკვლევის დაწერა).

 ქმნიან სხვადასხვა ჟანრის ტექსტს, რომლებშიც ავლენენ პიროვნულ და შემოქმედებით დამოკიდებულებას.

 ეუფლებიან წერის ეფექტური სტრატეგიების გამოყენებას წერის პროცესის ყველა ეტაპზე შედეგის გასაუმჯობესებლად.

 

ქართულის, როგორც მეორე ენის სწავლების

პროგრამის შინაარსი

დაწყებითი საფეხურის I-IV კლასების პროგრამის შინაარსში მოცემულია სამეტყველო ფუნქციები შესაბამისი ენობრივი კონსტრუქციებითა და ენობრივი ფორმულებით, ასევე გრამატიკული მასალა და სარეკომენდაციო ლექსიკა. ეს ჩამონათვალი, ბუნებრივია, ვერ იქნება ამომწურავი და ვერც სავალდებულო. ის მხოლოდ საორიენტაციო ხასიათს ატარებს. შესაბამისად, შესაძლებელია მისი შეცვლა, შევსება ან შემცირება.

 V კლასიდან მოყოლებული (იგულისხმება საბაზო და საშუალო საფეხურებიც), პროგრამის შინაარსში მოცემულია მხოლოდ პრიორიტეტული სამეტყველო ფუნქციები შესაბამისი სარეკომენდაციო ენობრივი კონსტრუქციებით, ფორმულებითა და ძირითადი გრამატიკული საკითხებით. სარეკომენდაციო ლექსიკა ცალკე აღარ არის გატანილი. მთავარია, დასასწავლი ენობრივი მასალისა და კულტურული თემატიკის შერჩევისას გავითვალისწინოთ, ერთი მხრივ, სტანდარტში მითითებული საკომუნიკაციო ამოცანები და, მეორე მხრივ, ასაკობრივი თავისებურებები და მოზარდის ინტერესთა სფერო.

 

სასკოლო სტანდარტის შესაბამისობა ევროსაბჭოს მიერ დადგენილ ენის ცოდნის დონეებთან

ევროსაბჭოს განათლების კომიტეტისა და უცხოური ენების განყოფილებამ ენების სწავლა/სწავლებისა და შეფასებისათვის შეადგინა და გამოსცა საერთო ევროპული სარეკომენდაციო ჩარჩო. ჩარჩოს მიზანია, ენის ცოდნის კვალიფიკაციის განსასაზღვრად შექმნას საერთო ბაზა ევროსაბჭოს წევრი ქვეყნებისათვის, აგრეთვე ხელი შეუწყოს მასწავლებლების, პროგრამების შემდგენლების, სერტიფიკატის გამცემი ორგანიზაციებისა და ენების სწავლების ადმინისტრატორების შეთანხმებულ მოქმედებას.

სარეკომენდაციო ჩარჩო განსაზღვრავს ენის ცოდნის 3 ძირითად დონეს:

● A – ძირითადი მომხმარებელი (ენის ელემენტარული ცოდნა)

● B – დამოუკიდებელი მომხმარებელი (ენის კარგი ფლობა)

● C – სპეციალისტი (ენის თავისუფალი ფლობა)

ეს 3 დონე 6 განშტოებად იყოფა : A1 (გასაღები), A2 (საფუძველი), B1 (ზღვრული), B2 (ზღვრული განვითარებული), C1 (მაღალი), C2 (სრულყოფილი). ზოგადსაგანმანათლებლო სკოლის ქართულის, როგორც მეორე ენის, სტანდარტი მიზნად ისახავს C1 (მაღალი) დონის დაუფლებას.

ცხრილის სახით წარმოვადგენთ ქართულის როგორც მეორე ენის სტანდარტის მოთხოვნებისა და ევროსაბჭოს ენის ფლობის დონეების მიახლოებით შესაბამისობას დაწყებით, საბაზო და საშუალო საფეხურების ბოლოს. ერთმანეთისაგან გავმიჯნავთ რეცეპციულ (კითხვა და მოსმენა) და პროდუციულ (ლაპარაკი და წერა) უნარებს, რამდენადაც ამა თუ იმ საფეხურზე მოთხოვნები არათანაბარია.

საფეხური	ენის ფლობის დონე მოსმენა და კითხვა	ენის ფლობის დონე წერა და ლაპარაკი
დაწყებითი	B B1	A2
საბაზო	B2+	B1+
საშუალო	C1	B2+ Aარასრული C1

 

8. მე-3 თავში „II კლასის სტანდარტი – ქართული, როგორც მეორე ენა” შემდეგ დაემატოს ”III კლასის სტანდარტი –  ქართული, როგორც მეორე ენა” შემდეგი რედაქციით:

 

„III კლასის სტანდარტი – ქართული, როგორც მეორე ენა

 

შედეგები და ინდიკატორები

 

მოსმენა	კითხვა	წერა	ლაპარაკი
1. მოსწავლე იგებს მასწავლებლის მითითებებს და სავარჯიშოს მარტივ ინსტრუქციებს.   2. მოსწავლე იგებს მცირე ზომის დიალოგს.   3. მოსწავლე იგებს მცირე ზომის აღწერითი ხასიათის ტექსტს.   4. მოსწავლე ისმენს და იგებს მცირე ზომის თხრობითი ხასიათის ილუსტრირებულ ტექსტს (ადაპტირებული ზღაპარი, მოთხრობა, ამბავი).   5. მოსწავლე უყურებს და იგებს ანიმაციურ ფილმებს.   6. მოსწავლე შინაარსის გასაგებად იყენებს სათანადო სტრატეგიებს.	7. მოსწავლე იძენს კითხვისათვის აუცილებელ ელემენტარულ უნარ-ჩვევებს.   8. მოსწავლე კითხულობს მოსმენაში დამუშავებულ ტექსტებს.   9. მოსწავლე კითხულობს და იგებს მიკროტექსტებს.   10. მოსწავლე იძენს ხმამაღალი კითხვის ელემენტარულ უნარ-ჩვევას.   11. მოსწავლე იჩენს ინტერესს კულტურული განსხვავებების მიმართ.   12. მოსწავლე იძენს კითხვის სტრატეგიებს.	13. მოსწავლე გადაწერს სიტყვებს, ასოებს.	14. მოსწავლე იძენს მეტყველებისათვის აუცილებელ უნარ-ჩვევებს.   15. მოსწავლე მონაწილეობს მარტივ ინტერაქციაში.   16. მოსწავლე აღწერს სურათს.   17. მოსწავლე იყენებს ლაპარაკის სტრატეგიებს.

 

გრამატიკა

სწავლის სწავლა

18. მოსწავლე ამოიცნობს და ცდილობს გამოიყენოს ზოგიერთი გრამატიკული ფორმა.   19. მოსწავლე იმახსოვრებს და ავტომატურად იყენებს ზოგიერთ გრამატიკულ ფორმას.   20. მოსწავლე იყენებს სტრატეგიებს ენობრივი ამოცანების დასაძლევად.

21. მოსწავლე პროექტის (მაგ., კულინარული რეცეპტის/ნაკეთობის შექმნა და სხვა) განხორციელების ხელშესაწყობად მიმართავს სხვადასხვა სტრატეგიას.   22. მოსწავლე ორგანიზებას უწევს სასწავლო საქმიანობას.   23. მოსწავლე აქტიურადაა ჩაბმული სასწავლო პროცესში.   24. მოსწავლეს აქვს კონსტრუქციული დამოკიდებულება დაბრკოლებების მიმართ.   25. მოსწავლე იყენებს არსებულ რესურსებს და ქმნის ახალს.   26. მოსწავლე ცდილობს თანამშრომლობას თანაკლასელებთან, გუნდის წევრებთან და ტოლერანტულია სხვისი შეცდომების მიმართ.

 

IV კლასი

 

შედეგები და ინდიკატორები

 

მოსმენა	კითხვა	წერა	ლაპარაკი
1. მოსწავლე იგებს მასწავლებლის მითითებებს და ინსტრუქციებს.   2. მოსწავლე იგებს მცირე ზომის დიალოგს.   3. მოსწავლე ისმენს და იგებს თხრობითი ხასიათის ილუსტრირებულ ტექსტს (ადაპტირებული ზღაპარი, მოთხრობა, ამბავი).   4. მოსწავლე უყურებს და იგებს ანიმაციურ ფილმებს.   5. მოსწავლე შინაარსის გასაგებად იყენებს სათანადო სტრატეგიებს.	6. მოსწავლე იძენს კითხვისათვის აუცილებელ უნარ-ჩვევებს.   7. მოსწავლე კითხულობს და იგებს პრაგმატული ხასიათის ინფორმაციულ ტექსტს (მაგ., გაკვეთილების ცხრილი, დღის განრიგი, მარტივი კულინარული რეცეპტი, მარტივი კატალოგი და სხვა).   8. მოსწავლე კითხულობს და იგებს ღია ბარათს.   9. მოსწავლე კითხულობს მოსმენაში დამუშავებულ ტექსტებს.   10. მოსწავლე კითხულობს და იგებს ილუსტრირებულ შემეცნებითი ხასიათის მიკროტექსტებს.   11. მოსწავლე ფლობს ხმამაღალი კითხვის ელემენტარულ უნარ-ჩვევას.   12. მოსწავლე იძენს კითხვის სტრატეგიებს.   13. მოსწავლე იჩენს ინტერესს კულტურული განსხვავებების მიმართ.	14. მოსწავლე იძენს წერისათვის აუცილებელ უნარ-ჩვევებს.   15. მოსწავლე წერს მარტივ ყოფით ტექსტებს.	16. მოსწავლე იძენს მეტყველებისათვის აუცილებელ უნარ-ჩვევებს.   17. მოსწავლე მონაწილეობს მარტივ ინტერაქციაში.   18. მოსწავლე გაბმულად საუბრობს.   19. მოსწავლე იყენებს ლაპარაკის სტრატეგიებს.

 

გრამატიკა

სწავლის სწავლა

20. მოსწავლე ამოიცნობს და იყენებს ზოგიერთ გრამატიკულ ფორმას.   21. მოსწავლე იმახსოვრებს და ავტომატურად იყენებს ზოგიერთ გრამატიკულ ფორმას.   22. მოსწავლე იყენებს სტრატეგიებს ენობრივი ამოცანების დასაძლევად.

23. მოსწავლე პროექტის (მაგ., თანაკლასელების ნახატების/ნაკეთობების გამოფენის მოწყობა და სხვა) განხორციელების ხელშესაწყობად მიმართავს სხვადასხვა სტრატეგიას.   24. მოსწავლე ორგანიზებას უწევს სასწავლო საქმიანობას.   25. მოსწავლე აქტიურადაა ჩაბმული სასწავლო პროცესში.   26. მოსწავლეს აქვს კონსტრუქციული დამოკიდებულება დაბრკოლებების მიმართ.   27. მოსწავლე იყენებს არსებულ რესურსებს და ქმნის ახალს.   28. მოსწავლე ცდილობს თანამშრომლობას თანაკლასელებთან, მასწავლებელთან, გუნდის წევრებთან და ტოლერანტულია სხვისი შეცდომების მიმართ.

 

პროგრამის შინაარსი

 

III-IV კლასი

 

სამეტყველო ფუნქციები	ენობრივი კონსტრუქციები და ფორმულები
რუბრიკა	III-IV კლასი
1.1. სოციალური ურთიერთობები
მისალმება	გამარჯობა(თ), გაგიმარჯოს(თ)!
მოკითხვა	როგორ ბრძანდებით?
დამშვიდობება	კარგად ბრძანდებოდეთ! ღამე მშვიდობისა!
მადლობის გადახდა
მობოდიშება
წარდგენა (საკუთარი თავის/სხვისი), გაცნობა	გაიცანით, ეს არის ... / ...-ა
მილოცვა (დაბადების დღის, დღესასწაულის)	გისურვებ(თ) ჯანმრთელობას, ბედნიერებას...
დათანხმება, უარი	კი, კარგი,
წახალისება	ძალიან კარგია!
თხოვნა/ნებართვის აღება
შეთავაზება
ტელეფონით საუბარი	ვინ გნებავთ? – თუ შეიძლება, ...-ს სთხოვეთ!
1.2.ინფორმაციის გაცვლა
პირადი მონაცემები: სახელი, გვარი, ასაკი, საცხოვრებელი ადგილი	რამდენი წლის არის/წლისაა ... /შენი ...? – ის არის + ...…წლის / ის ... წლისაა; ცხოვრობს + ...…-ში
ეროვნების და წარმომავლობის შესახებ	საიდან ხარ(თ)? – თბილისიდან...
ტელეფონის ნომერი	ჩემი ტელეფონის ნომერია ...
ოჯახი / ნათესავები	ეს ჩემი ოჯახია; ვცხოვრობ ...-თან ერთად
საკუთრების შესახებ	ეს მისი/მათი ოთახია;
პროფესიის/ხელობის შესახებ	ის მუშაობს ...ში, ექიმია.
სახელდება პიროვნების / საგნის
ჯანმრთელობის შესახებ	რა გაწუხებს(თ)? – მახველებს/... მტკივა
საკუთარი ან სხვისი საქმიანობის, აქტივობის შესახებ	რით ერთობი?
საყიდლებზე ყოფნისას	რა ღირს ...?
კვებითი ჩვევების შესახებ
თავისუფალი დროის შესახებ;	რას აკეთებ თავისუფალ დროს? დავდივარ + ...-ზე; ...თან ერთად + ვთამაშობ + ...-ს; ვერთობი + ...თან ერთად
მომავალი გეგმების/განზრახვის შესახებ
მგზავრობის შესახებ
1.3. აღწერა, დახასიათება
ადამიანის გარეგნობა	როგორია? – არის + ზედ. სახელი აქვს + გრძელი, ლამაზი, შავი... თმა
ადამიანის ჩაცმულობა
ადამიანის ხასიათი	როგორია? – არის + ზედ. სახელი
საგნის, შენობის (სახლი, სკოლა...), ცხოველის, ფრინველის აღწერა	ეს ხის მაგიდაა / ეს სკოლის შენობაა...
1.4. გემოვნების გამოხატვა
1.5. შეფასება, დამოკიდებულების გამოხატვა
საკუთარი დამოკიდებულების გამოხატვა (ნივთის, საქმიანობის, ამინდის, საჭმლის... მიმართ)	არა, არ მომწონს ... / არა, არ მიყვარს ...
დადებითი, უარყოფითი შეფასება (ნივთის, საქმიანობის, საჭმლის...)	არც ისე ...-ა (კარგია, გემრიელია...)
საკუთარი პოზიციის გამოხატვა
1.6. შეგრძნებების გამოხატვა	მაკანკალებს ...
1.7. საჭიროების, სურვილის გამოხატვა
საჭიროება	მჭირდება ...
სურვილის შესახებ	მე მინდა + საწყისი
1.8. გრძნობების, ემოციის გამოხატვა
სიხარული	მიხარია!
სინანული
ბრაზი
ეჭვი, ვარაუდი
გაკვირვება	მართლა?
შიში
ინტერესი	მაინტერესებს/არ მაინტერესებს + საწყისი
ინდიფერენტულობა
1.9. დროში ორიენტირება
მითითება საათის/დღის/კვირის/თვის/წლის	ცხრის ნახევარია იანვარში... ზამთარში/გაზაფხულზე...
ქრონოლოგიური თანამიმდევრობა	გუშინ, დღეს, ხვალ; დილით...
სიხშირე, ხანგრძლივობა
1.10.სივრცეში ორიენტირება
ადგილმდებარეობის მითითება (ადამიანის, ნივთის, ცხოველის, მარშრუტის...)	სად არის ...? – არის + -თან/ახლოს/შორს/მარჯვნივ...
მიმართულების განსაზღვრა	მიდის + ...-თან
1.11. ლოგიკური კავშირის გამოხატვა
მიზეზი, შედეგი, ოპოზიცია	... იმიტომ, რომ, ...-ია
1.12. ინსტრუქციის მიცემა
რჩევა-დარიგება, მოთხოვნა, აკრძალვა, ნებართვა, ვალდებულება
1.13. ინტერაქცია საკლასო ოთახში
მასწავლებლის მითითებები	ყურადღებით მომისმინე(თ)! მიპასუხე(თ) კითხვაზე! წაიკითხე(თ) დავალება! დაიყავით ჯგუფებად! გააკეთე(თ) სწრაფად! აღწერე(თ) სურათი! გაიმეორე(თ)!

 

ლექსიკა	III-IV კლასი
რუბრიკა
1.1. ინდივიდი და მისი გარემოცვა
ადამიანები
ოჯახი/ნათესავები	ბიძაშვილი, დეიდაშვილი, მამიდაშვილი, ბიცოლა
პროფესია/ხელობა	მფრინავი, კოსმონავტი, კაპიტანი, მომღერალი, მსახიობი, მკერავი, მოცეკვავე, ბაღის მასწავლებელი, კბილის ექიმი...
ადამიანის სხეულის ნაწილები	მუცელი, ზურგი, კისერი, მუხლი, ტუჩი, ლოყა, შუბლი, წარბი...
გარეგნობა	ქერა, ხუჭუჭა, მელოტი
ხასიათი, ემოცია	თამამი, მორცხვი, ზარმაცი, სერიოზული, ჭორიკანა...
ჯანმრთელობა/ავადმყოფობა	საავადმყოფო, ავადმყოფი, წამალი, ნემსი, ბამბა, გრიპი, სურდო...
პირადი ნივთები (და ჰიგიენა)	…
ტანსაცმელი/ფეხსაცმელი, აქსესუარები	ქურთუკი, ჟილეტი, კაშნე, წინდა, თავსაფარი, ღილი, ქამარი, საყურე, ბეჭედი, ჩანთა...
ჭურჭელი კვების პროდუქტები (სურსათი, კერძები)	ჭურჭელი: ქვაბი, ტაფა, ჩაიდანი... სურსათი: კვერცხი, მარილი, წვნიანი, სალათა, წვენი, შოკოლადი, ღვეზელი, ლიმონათი...
ხილი და ბოსტნეული	ხილი: კომში, ლეღვი, ბანანი, ბროწეული, ქლიავი, ლიმონი... ბოსტნეული: ლობიო, ხახვი, ნიორი, მწვანილი, წიწაკა, ჭარხალი...
1.2. საცხოვრებელი
სახლი/ბინა	იატაკი, ჭერი, სამზარეულო, აბაზანა, საძინებელი...
ავეჯი
საყოფაცხოვრებო ნივთები, ტექნიკა	ხალიჩა, მუთაქა, ბალიში, საბანი... ნათურა. . .
ქალაქი, სოფელი	გადასასვლელი, პარკი, ეზო... მინდორი, ბოსტანი, ვენახი, ღობე...
ქვეყნები და სახელმწიფოები; ეროვნება; სახელმწიფოს ატრიბუტები
1.3. გარე სამყარო
ცხოველთა სამყარო (ცხოველები, ფრინველები, მწერები...)	ცხოველები: ვირი, ზებრა, აქლემი, ნიანგი, ბეჰემოთი, ზღარბი, გოჭი, კვიცი, ხბო... ფრინველები: ინდაური, ქორი, წიწილა, ბარტყი. . . მწერები: ჭიანჭველა, ჭრიჭინა, კრაზანა, ჭია, ჭიამაია...
ბუნება (გარემო, მცენარეები)	მცენარე, ტოტი, კვირტი, მუხა ... ოკეანე, ნაკადული, წყარო, გუბე, გორა, კენჭი...
ციური სხეულები, ამინდი	დედამიწა, პლანეტა, კოსმოსი... სიცხე, სიცივე, ნისლი, ყინვა, ფიფქი
1.4. თავისუფალი დრო
თავისუფალი დრო (გართობა, სათამაშოები...)
დღესასწაულები, ღირშესანიშნაობები	მისალოცი ბარათი, ზეიმი... გოზინაყი, ჩურჩხელა
ზღაპრის სამყარო	ფიფქია, ჯუჯა, ქოხი, დედინაცვალი, ნატვრისთვალი, დედაბერი...
კვებისა და მომსახურების ობიექტები/პერსონალი	კაფე, სასადილო, გამყიდველი, ოფიციანტი, მაღაზია, ფული, სალარო, ბაზარი...
კულტურული ობიექტები და მისი პერსონალი	მსახიობი, მომღერალი, მოცეკვავე, კლოუნი, მომთვინიერებელი...
ფოსტა	ფოსტა, წერილი, მისალოცი ბარათი, მარკა...
ტრანსპორტი პერსონალი, ატრიბუტიკა	გემი, ნავი, კატერი, მეზღვაური, კაპიტანი, რკინიგზა, ლიანდაგი, მემანქანე, პილოტი... ჩემოდანი, ბილეთი...
1.5. სკოლა
სკოლა, სკოლის პერსონალი	სკოლელი, კლასელი, დამრიგებელი... კაბინეტი, საკლასო ოთახი...
სასწავლო ნივთები, ავეჯი	ნივთები: სახაზავი, ცარცი, მარკერი, დღიური, ჟურნალი...
სასწავლო საგნები	ბუნება, ისტორია, გეოგრაფია...
1.6. დრო და სივრცე
დრო, დროის განსაზღვრა	დილით, საღამოს, ღამით, შუადღისას...
სეზონები
დღე/ღამე, კვირის დღეები, თვეები, წელი
სივრცე, ადგილმდებარეობა	მარჯვნივ, მარცხნივ, გვერდით...
1.7. მახასიათებლები
ფერი	ვარდისფერი, ყავისფერი, იასამნისფერი, სტაფილოსფერი...
ფორმა, ზომა, თვისება	ფორმა: მართკუთხედი, სამკუთხა, ოთხკუთხა... თვისება:
წონა, რაოდენობა	რაოდენობა: მრავალი, უამრავი, ნახევარი წონა: კილო, კილოგრამი
ტემპერატურა	გრილი, თბილი
რიცხვები	20-100
1.8. აქტივობები
შინ	საქმიანობს, ალაგებს, რეცხავს... ეხმარება... ისვენებს მეცადინეობს...
სკოლაში	ანგარიშობს, ფიქრობს, იმეორებს...
სპორტი	აგებს, იგებს, ხტუნაობს, ხტება, ჭიდაობს, ეჯიბრება...
დასვენება, გართობა	იცინის, ხუმრობს, ათვალიერებს, ქანაობს...
მომსახურება	ყიდულობს, იხდის (ფულს), კერავს, ჭრის, ქსოვს, აშენებს...
მგზავრობა, გადაადგილება	მიემგზავრება...

 

9. მე-3 თავში „2. სპეციალური ნაწილი საგანში მათემატიკა” შემავალი „III კლასის მათემატიკის სტანდარტი” შემდეგ დაემატოს „IV კლასის მათემატიკის სტანდარტი” შემდეგი რედაქციით:

 

„IV კლასის მათემატიკის სტანდარტი

წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები:

 

მათ. IV მიმართულება:
რიცხვები და მოქმედებები	კანონზომიერებები და ალგებრა	გეომეტრია და სივრცის აღქმა	მონაცემთა ანალიზი, ალბათობა და სტატისტიკა
1. გამოსახავს, ადარებს და ალაგებს რიცხვებს პოზიციური სისტემის გამოყენებით 2. სხვადასხვა ხერხით ასრულებს ნატურალურ რიცხვებზე შეკრება-გამოკლების მოქმედებებს და აფასებს მოქმედებათა შედეგს 3. სხვადასხვა ხერხით ასრულებს ნატურალურ რიცხვებზე შეკრება-გამოკლების მოქმედებებს და აფასებს მოქმედებათა შედეგს 4. განასხვავებს, ასახელებს და ადარებს მთელის ნაწილებს (ნახევარი, მესამედი, მეოთხედი) 5. იყენებს და ერთმანეთთან აკავშირებს ზომის სხვადასხვა ერთეულებს	6. აგებს, გამოსახავს და იკვლევს შესაბამისობას. 7. მარტივი მათემატიკური ამოცანის ამოხსნისას ადგენს და იყენებს ალგებრულ გამოსახულებას	8. აღწერს გეომეტრიულ ფიგურებს და ახდენს მათ კლასიფიკაციას 9. ქმნის ბრტყელი და სივრცული ფიგურების გრაფიკულ გამოსახულებებს და მოდელებს 10. პოულობს საგანთა და ფიგურათა ზომებს და ობიექტთა შორის მანძილებს 11. ორიენტირებს სქემაზე და ქმნის მარშრუტის აღმწერ მარტივ სქემას	12. აგროვებს თვისებრივ და რაოდენობრივ მონაცემებს მოცემულ თემასთან ან გამოსაკვლევ ობიექტთან დაკავშირებით 13. აწესრიგებს რაოდენობრივ და თვისებრივ მონაცემებს 14. აკეთებს თვისებრივ და რაოდენობრივ მონაცემთა ინტერპრეტაციას და ელემენტარულ ანალიზს

 

შინაარსი:

1. ნატურალური რიცხვები მილიონის ფარგლებში;

2. მოქმედებები ნატურალურ რიცხვებზე;

3. ნაშთით გაყოფა;

4. მთელის ნახევარი, მესამედი და მეოთხედი ნაწილები მხოლოდ გაცნობის წესით (ნაწილის წილადად ჩაწერა და წილადების შესახებ ცოდნა არ იგულისხმება);

5. სიგრძის ერთეულები;

6. დროის ერთეულები: საათები და წუთები, საწყისი წარმოდგენები საათის 12-საათიანი ფორმატის შესახებ;

7. წონის ერთეულები: კილოგრამი, გრამი;

8. შესაბამისობები საგნებს შორის, საგნებსა და მათ ატრიბუტებს შორის; შესაბამისობის გამოსახვა ცხრილის და სქემის საშუალებით; მოცემული შესაბამისობისათვის ელემენტის წინასახე;

9. შეკრების, გამოკლებისა და გამრავლების შემცველი მთელრიცხოვანი გამოსახულებები და მათი ეკვივალენტობა;

10. შეკრებისა და გამრავლების კომუტაციურობა (გადანაცვლებადობა), ასოციაციურობა (ჯუფთებადობა) და შეკრების მიმართ გამრავლების დისტრიბუციულობა (განრიგებადობა);

11. ტექსტური ამოცანები, რომლებიც შეკრების, გამოკლებისა და გამრავლების შემცველი ალგებრული გამოსახულებების საშუალებით იხსნება;

12. სივრცული ფიგურები: პრიზმა, კონუსი, ცილინდრი;

13. სივრცული ფიგურის ელემენტთა ურთიერთგანლაგება: მოსაზღვრე და არამოსაზღვრე წახნაგები, თანამკვეთი და არათანამკვეთი წიბოები;

14. მრავალკუთხედის პერიმეტრი;

15. რეალურ ვითარებაში ობიექტთა ურთიერთგანლაგების აღმწერი სქემები;

16. თვისებრივი და რაოდენობრივი მონაცემების შეგროვების საშუალებანი: გაზომვა, დაკვირვება, გამოკითხვა; მონაცემთა ამოკრება მონაცემთა უმარტივესი წყაროებიდან (მაგ. ცნობარი);

17. თვისებრივი და რაოდენობრივი მონაცემების ორგანიზაცია: მონაცემთა დაჯგუფება; რაოდენობრივ მონაცემთა დალაგება ზრდადობა-კლებადობით; თვისებრივ მონაცემთა დალაგება ლექსიკოგრაფიული მეთოდით;

18. მონაცემთა წარმოდგენის საშუალებანი რაოდენობრივი და თვისებრივი მონაცემებისთვის: ცხრილი, პიქტოგრამა; სვეტოვანი დიაგრამა.

 

საბაზო საფეხური

ეროვნული სასწავლო გეგმა მათემატიკაში პირობითად დაყოფილია ოთხ ძირითად მიმართულებად: რიცხვები და მოქმედებები; გეომეტრია და სივრცის აღქმა; მონაცემთა ანალიზი, სტატისტიკა და ალბათობა; კანონზომიერებები და ალგებრა.

ეს მიმართულებები მჭიდრო ურთიერთკავშირშია და მოიცავს იმ ცოდნას და უნარ-ჩვევებს, რომელსაც მოსწავლე უნდა დაეუფლოს ზოგადსაგანმანათლებლო სკოლაში სწავლის განმავლობაში. სასწავლო გეგმის დაყოფა მიმართულებებად არ ნიშნავს კურსის ანალოგიურ დაყოფას, იგი მხოლოდ წარმოაჩენს შესასწავლი მასალის სპექტრს და საშუალებას იძლევა მიეთითოს, თუ რაზე უნდა გამახვილდეს მეტი ყურადღება სწავლების ამა თუ იმ საფეხურზე.

საბაზო სკოლის მათემატიკაში ძირითადი აქცენტი გადატანილია იმ ცოდნის გაღრმავებაზე, რომელიც დაკავშირებულია რიცხვებთან. ხოლო ახალი მათემატიკური ობიექტები და პროცედურები, რომლებიც დაკავშირებულია სიმრავლეებთან, ასახვებთან, გეომეტრიულ გარდაქმნებთან, გაზომვებთან და რაოდენობრივ მონაცემთა მახასიათებლებთან, ეფუძნება მოსწავლის ცოდნას რიცხვების მიმართულებით. ზოგადი განათლების დაწყებითი საფეხურისაგან განსხვავებით, სადაც ძირითადი ყურადღება ექცევა რიცხვების დაკავშირებას რაოდენობებთან, ხოლო რიცხვებზე მოქმედებები დაკავშირებულია პროცედურებთან რომლებიც ხორციელდება რეალურ ობიექტებზე, ზოგადი განათლების საბაზო საფეხურზე რიცხვის ცნება თანდათანობით კარგავს თვალსაჩინოებას და იძენს უფრო მეტ აბსტრაქციას. ერთი მხრივ ეს ხელს უწყობს მოსწავლის წარმოსახვის უნარის განვითარებას, ხოლო მეორე მხრივ მოსწავლე იძენს რიცხვების და მათთან დაკავშირებული პროცედურების, სხვადასხვა კონტექსტში გამოყენების უნარს. ამასთანავე საფუძველს უყრის ისეთი კომპეტენციების ჩამოყალიბებას და განვითარებას, რომლებიც არ არის დაკავშირებული ობიექტების რომელიმე კონკრეტულ ერთობლიობასთან და ზოგადია – გამოიყენება არა მარტო მათემატიკაში, არამედ ნებისმიერ სხვა სფეროში (მაგალითად: სიმრავლე და მასთან დაკავშირებული მოქმედებები, ასახვა, ფუნქცია, მიმართება).

ზოგადი განათლების საბაზო საფეხურზე საფუძველი ეყრება მსჯელობა-დასაბუთების უნარის განვითარებას. ამ უნარის განვითარება სასკოლო მათემატიკის ერთ-ერთი ძირითადი მიზანია. თუ ზოგადი განათლების დაწყებით საფეხურზე, ძირითადი ყურადღება გადატანილი იყო მათემატიკური ცნებების და პროცედურების გააზრებაზე, ამ ცნებების გამოყენებაზე და პროცედურების კორექტულად ჩატარებაზე, ზოგადი განათლების საბაზო საფეხურზე საფუძველი ეყრება ისეთი უნარების განვითარებას, როგორებიცაა მიღებული პასუხის დასაბუთება, გამონათქვამის ჭეშმარიტების ან მცდარობის დადგენა, გამონათქვამების ერთობლიობიდან დასკვნის ჩამოყალიბება. ეს უნარები და შესაბამისი ხერხები ეტაპობრივად ვრცელდება მათემატიკის ყველა მიმართულებით. მსჯელობა-დასაბუთების ხერხების გამოყენებასთან ერთად, გეომეტრიის მიმართულებით საფუძველი ეყრება გეომეტრიულ გარდაქმნებთან დაკავშირებულ ცოდნას. ეს თავის მხრივ, ხელს უწყობს წარმოსახვისა და სივრცის აღქმის უნარის განვითარებას.

დისკრეტული მათემატიკის ელემენტების შესახებ ცოდნა საფუძველს უყრის შემთხვევითი მოვლენის და ალბათობის ცნების ღრმად გააზრებას, რომელიც, თავის მხრივ უკავშირდება მონაცემთა შემაჯამებელ რიცხვითი მახასიათებლების ცნების გაგებას და მათი გამოყენების უნარის განვითარებას.

 

კუმულაციური შედეგები

 

რიცხვები და მოქმედებები:

1. კითხულობს, გამოსახავს, ადარებს და ალაგებს ნამდვილ რიცხვებს. იყენებს პოზიციურ სისტემას და რიცხვის ჩაწერის სტანდარტულ ფორმას. ახდენს ნამდვილი რიცხვების კლასიფიკაციას.

2. სხვადასხვა ხერხით ასრულებს მოქმედებებს რაციონალურ რიცხვებზე. აფასებს მოქმედებათა შედეგს.

3. იყენებს მსჯელობა-დასაბუთების ზოგიერთ ხერხს.

4. ხსნის გამოთვლებთან დაკავშირებულ ამოცანებს.

5. ერთმანეთთან აკავშირებს ზომის სხვადასხვა ერთეულებს და იყენებს მათ ამოცანების ამოხსნისას.

 

კანონზომიერებები და ალგებრა:

1. ამოიცნობს, აანალიზებს და გამოსახავს სიდიდეებს შორის წრფივ დამოკიდებულებას.

2. იყენებს ფუნქციებს და მათ თვისებებს სიდიდეებს შორის დამოკიდებულების აღსაწერად და გამოსაკვლევად.

3. ამოცანის ამოხსნისას იყენებს სიმრავლურ ცნებებსა და ოპერაციებს. აგებს, გამოსახავს და იკვლევს შესაბამისობას ორ სიმრავლეს შორის.

4. ამარტივებს ალგებრულ გამოსახულებას. იყენებს განტოლებათა სისტემებს და უტოლობებს პრობლემის გადაჭრისას.

5. ამოიცნობს კანონზომიერებას ობიექტების მიმდევრობაში. განავრცობს და აანალიზებს ობიექტების მიმდევრობას.

6. პრობლემების გადაჭრისას იყენებს დისკრეტული მათემატიკის ელემენტებს.

 

გეომეტრია და სივრცის აღქმა:

1. ამოიცნობს გეომეტრიულ ფიგურებს, ადარებს მათ სახეობებს და ახდენს კლასიფიცირებას. იყენებს ფიგურათა თვისებებს ფიგურათა სახეობების შედარებისა და ფიგურების კლასიფიცირებისთვის.

2. წარმოადგენს გეომეტრიულ ობიექტებს ამოცანის კონტექსტის შესაბამისად.

3. ახდენს გეომეტრიულ გარდაქმნებს და იყენებს მათ ფიგურათა თვისებების დასადგენად. იკვლევს და იყენებს გეომეტრიულ გარდაქმნებს და მათ კომპოზიციებს.

4. იყენებს კოორდინატების მეთოდს ორიენტაციისათვის.

5. ხსნის გეომეტრიულ ამოცანებს სამკუთხედებთან დაკავშირებული ცნებებისა და ფაქტების გამოყენებით.

6. პოულობს/აფასებს ფიგურების ან მათი ელემენტების ზომებს და იყენებს მათ პრაქტიკული პრობლემების გადაჭრისას.

7. ასაბუთებს გეომეტრიული დებულებების მართებულობას.

8. იყენებს წერტილთა გეომეტრიული ადგილის ცნებას ობიექტთა გამოსახვისა და მათი თვისებების აღსაწერად.

 

მონაცემთა ანალიზი, ალბათობა და სტატისტიკა:

1. მოიპოვებს დასმული ამოცანის ამოსახსნელად საჭირო თვისებრივ და რაოდენობრივ მონაცემებს. აწესრიგებს და წარმოადგენს მონაცემებს დასმული ამოცანის ამოსახსნელად ხელსაყრელი ფორმით.

2. აკეთებს თვისებრივ და რაოდენობრივ მონაცემთა ინტერპრეტაციას და ანალიზს ამოცანის კონტექსტის გათვალისწინებით. აკეთებს მონაცემთა ანალიზს და აყალიბებს დასკვნებს.

3. ამოიცნობს შემთხვევით მოვლენებს და ითვლის ხდომილობათა ალბათობებს. ითვლის/აფასებს დამოუკიდებელ ხდომილობათა ალბათობებს შემთხვევითი ექსპერიმენტებისათვის დაბრუნებით და დაბრუნების გარეშე.

4. ფარდობით სიხშირესა და ალბათობას შორის კავშირის გამოყენებით აფასებს ხდომილობათა ალბათობებს და მსჯელობს ხდომილობათა მოსალოდნელობის შესახებ.

 

საშუალო საფეხური

ეროვნული სასწავლო გეგმა მათემატიკაში პირობითად დაყოფილია ოთხ ძირითად მიმართულებად: რიცხვები და მოქმედებები; გეომეტრია და სივრცის აღქმა; მონაცემთა ანალიზი, სტატისტიკა და ალბათობა; კანონზომიერებები და ალგებრა.

ეს მიმართულებები მჭიდრო ურთიერთკავშირშია და მოიცავს იმ ცოდნას და უნარ-ჩვევებს, რომელსაც მოსწავლე უნდა დაეუფლოს ზოგადსაგანმანათლებლო სკოლაში სწავლის განმავლობაში. სასწავლო გეგმის დაყოფა მიმართულებებად არ ნიშნავს კურსის ანალოგიურ დაყოფას, იგი მხოლოდ წარმოაჩენს შესასწავლი მასალის სპექტრს და საშუალებას იძლევა მიეთითოს, თუ რაზე უნდა გამახვილდეს მეტი ყურადღება სწავლების ამა თუ იმ საფეხურზე.

ზოგადი განათლების საშუალო საფეხურზე განსაკუთრებული ყურადღება ექცევა მათემატიკის სხვადასხვა მიმართულებებს შორის ურთიერთკავშირის და მათემატიკასა და სხვა დისციპლინებს შორის კავშირის წარმოჩენას. ხდება იმ ხერხების და მეთოდების გავრცობა, რომლებსაც საფუძველი ეყრება რომელიმე კონკრეტული მათემატიკური ობიექტის ან/და მათემატიკური პროცედურის გამოყენებით. მაგალითად: მსჯელობა-დასაბუთება და დებულებების დამტკიცება გამოიყენება როგორც რიცხვებში და გეომეტრიაში, ასევე ალგებრაში და მონაცემთა ანალიზში; ფუნქციები და ასახვები გამოიყენება როგორც სიდიდეებს შორის დამოკიდებულების აღსაწერად ალგებრაში, ასევე რიცხვების თვისებების დასადგენად, გეომეტრიული ობიექტების ზომებს შორის დამოკიდებულების აღსაწერად, მონაცემთა შორის დამოკიდებულების აღსაწერად. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მათემატიკაში შეძენილი ცოდნისა და უნარების გამოყენება ისეთ დისციპლინებში, როგორებიცაა ბუნებისმეტყველება (მაგალითად: ფიზიკური მოვლენების მოდელირება ფუნქციების გამოყენებით, ალბათობის გამოყენება გენეტიკაში და პოპულაციის გავრცელების აღწერისას), საზოგადოებრივი მეცნიერებები (მაგალითად: ოპტიმიზაციის ხერხების გამოყენება ეკონომიკური მოდელების აღწერისას, სფერული გეომეტრიის გამოყენება გეოგრაფიაში, სტატისტიკური ხერხების გამოყენება სხვადასხვა სოციალური და ისტორიული მოვლენების შესახებ მსჯელობისას), ხელოვნება და ესთეტიური აღზრდა (მაგალითად: ოქროს კვეთა, სიმეტრია, ფერების წარმოქმნა).

ზოგადი განათლების საშუალო საფეხურზე, ასევე მნიშვნელოვანია ისეთი უნარის განვითარებისათვის ხელშეწყობა, როგორიცაა მოდელირება. შევნიშნავთ, რომ ამ უნარის განვითარება მათემატიკის სწავლა – სწავლების ერთ-ერთი უმთავრესი მიზანია. შეიძლება ითქვას, რომ სწორედ მოდელირების დროს ხდება მათემატიკის სხვადასხვა მიმართულებაში შეძენილი ცოდნის და უნარების შეჯერება. გარდა ამისა, მოდელირების უნარი მნიშვნელოვანია არა მარტო მათემატიკაში, არამედ ნებისმიერ სხვა სფეროში.

ყოველივე ზემოთქმულის გათვალისწინებით, შეიძლება ითქვას, რომ ზოგადი განათლების საშუალო საფეხურზე მათემატიკამ საფუძველი უნდა ჩაუყაროს იმ ცოდნას და უნარებს, რომლებიც მოსწავლეს გამოადგება მთელი შემდგომი ცხოვრების მანძილზე მიუხედავად იმისა, თუ მოღვაწეობის რომელ სფეროს აირჩევს იგი.

 

კუმულაციური შედეგები

 

რიცხვები და მოქმედებები:

1. განასხვავებს ნამდვილ რიცხვთა ქვესისისტემებს. აკავშირებს რიცხვთა პოზიციურ სისტემებს / ნამდვილ რიცხვთა სიმრავლეებს ერთმანეთთან.

2. სხვადასხვა ხერხით ასრულებს ნამდვილ რიცხვებზე მოქმედებებს და აფასებს მათ შედეგს.

3. იყენებს მსჯელობა-დასაბუთების სხვადასხვა ხერხს. ახდენს მსჯელობა-დამტკიცების პროცესისა და მისი შედეგის ანალიზს.

4. წყვეტს პრაქტიკული საქმიანობიდან მომდინარე პრობლემებს.

 

კანონზომიერებები და ალგებრა:

1. იკვლევს ფუნქციის თვისებებს და იყენებს მათ სიდიდეებს შორის დამოკიდებულების შესასწავლად. იყენებს ფუნქციებსა და მათ თვისებებს რეალური ვითარების მოდელირებისას და მის შესასწავლად. იკვლევს და ადგენს ფუნქციის ან ფუნქციათა ოჯახის თვისებებს და ახდენს ამ თვისებების ინტერპრეტირებას კონტექსტთან მიმართებაში.

2. იყენებს განტოლებათა და უტოლობათა სისტემებს მოდელირების საშუალებით პრობლემის გადაჭრისას.

3. იყენებს დისკრეტული მათემატიკის ცნებებსა და აპარატს მოდელირების, ანალიზის და პრობლემების გადაჭრისას.

4. იყენებს გრაფიკულ, ალგებრულ მეთოდებს ან/და ტექნოლოგიებს ფუნქციის/ფუნქციათა ოჯახის თვისებების შესასწავლად.

 

გეომეტრია და სივრცის აღქმა:

1. ფლობს და იყენებს გეომეტრიულ ფიგურათა წარმოდგენისა და დებულებათა ფორმულირების ხერხებს.

2. ასაბუთებს გეომეტრიული დებულებების მართებულობას. იყენებს დედუქციურ/ინდუქციურ მსჯელობას და/ან ალგებრულ ტექნიკას გეომეტრიულ დებულებათა დასამტკიცებლად.

3. პოულობს ობიექტთა ზომებსა და ობიექტთა შორის მანძილებს. პოულობს/აფასებს ფიგურების ან მათი ელემენტების ზომებს და იყენებს მათ პრაქტიკული პრობლემების გადაჭრისას.

4. იკვლევს და ახასიათებს გეომეტრიულ გარდაქმნებს და იყენებს მათ გეომეტრიული პრობლემების გადაჭრისას.

5. ასრულებს ოპერაციებს ვექტორებზე და იყენებს ვექტორებს გეომეტრიული და საბუნებისმეტყველო პრობლემების გადაჭრისას.

6. იყენებს სივრცული ფიგურის კვეთებსა და გეგმილებს სივრცული ფიგურის შესასწავლად.

7. იკვლევს და იყენებს ზოგიერთ ფაქტს არევკლიდური გეომეტრიიდან.

 

მონაცემთა ანალიზი, ალბათობა და სტატისტიკა:

1. მოიპოვებს დასმული ამოცანის ამოსახსნელად საჭირო თვისებრივ და რაოდენობრივ მონაცემებს. განასხვავებს შერჩევის მეთოდს პოპულაციის სრული აღწერისაგან და მსჯელობს შერჩევის მიხედვით პოპულაციის შესახებ დასკვნების გამოტანის შესაძლებლობაზე.

2. აწესრიგებს და წარმოადგენს თვისებრივ და რაოდენობრივ მონაცემებს დასმული ამოცანის ამოსახსნელად ხელსაყრელი ფორმით.

3. წარმოადგენს მონაცემებს დასმული ამოცანის ამოსახსნელად ხელსაყრელი ფორმით და ახდენს მათ ინტერპრეტაციას.

4. აკეთებს მონაცემთა ანალიზს და აყალიბებს დასკვნებს.

5.იყენებს სტატისტიკურ და ალბათურ ცნებებს/თვალსაზრისებს ყოველდღიურ ვითარებებში.

6. აღწერს შემთხვევითობას ალბათური მოდელების საშუალებით.

 

10. შეტანილ იქნას ცვლილება მე-3 თავში „1. ზოგადი ნაწილი საგანში სახვითი და გამოყენებითი ხელოვნება/შრომითი სწავლება” და ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით:

 

„1. სახვითი და გამოყენებითი ხელოვნება/შრომითი სწავლება

 

პიროვნების აღზრდა და ჰარმონიული განვითარება, რაც სასკოლო განათლების ძირითად მიზანს წარმოადგენს, შეუძლებელია ხელოვნებასთან მისი ზიარების გარეშე. ხელოვნების სხვადასხვა დარგის შესწავლა აღქმასა და გრძნობას აფაქიზებს, წარმოსახვის უნარს, შემოქმედებით მიდგომას და კრიტიკულ აზროვნებას ავითარებს, რის გარეშეც წარმოუდგენელია ადამიანის ნებისმიერი საქმიანობა.

პიროვნების აღზრდა-განვითარებისთვის აუცილებელი შრომითი საქმიანობა ახალი სასწავლო გეგმის მიხედვით ხელოვნების სწავლებასთან არის ინტეგრირებული. ამ ინტეგრირების საფუძველს სახვითი ხელოვნების სწავლებაში გამოყენებით-დეკორატიული ხელოვნების ელემენტების ჩართვა წარმოადგენს.

ხელოვნების სწავლება შრომით საქმიანობასთან ერთად ზოგადსაგანმანათლებლო სკოლის სამივე საფეხურზეა გათვალისწინებული: დაწყებით და საბაზო საფეხურზე სავალდებულო (I–IX კლასები), ხოლო საშუალო საფეხურზე სავალდებულო (X კლასი) და არჩევითი (XI, XII კლასები) საგნების სახით. სტანდარტში წარმოდგენილი არჩევითი კურსებიდან მოსწავლეს შეუძლია ერთ-ერთის არჩევა შესასწავლად XI ან XII კლასში.

სწავლებისას ყურადღება მახვილდება განწყობა-დამოკიდებულებების, პრაქტიკული, შემოქმედებითი და კვლევა-ძიების უნარ-ჩვევების განვითარებაზე, ცოდნის გამოყენებაზე.

 

 სახვითი და გამოყენებითი ხელოვნების/შრომითი სწავლების მიზანია:

● მოსწავლის ჩაბმა შემოქმედებით და საინტერპრეტაციო საქმიანობაში და ამ გზით მისთვის მშვენიერების განცდის და წარმოსახვის უნარის განვითარება

● ხელოვნების ნიმუშების აღქმის უნარის ჩამოყალიბება და ამ ნიადაგზე მუდმივი ინტერესისა და სიყვარულის გაღვივება ხელოვნებისადმი

● ხელოვნების უნივერსალური ენის შესწავლა და მისი საშუალებით ეროვნულ და მსოფლიო კულტურულ ფასეულობებთან ზიარება, სამყაროს ერთიანობის განცდის ჩამოყალიბება

● შემოქმედებითი საქმიანობის ტექნიკურ საშუალებათა დაუფლება და შრომის უნარ-ჩვევის ჩამოყალიბება

 

სახვითი და გამოყენებითი ხელოვნების/შრომითი სწავლების ამოცანებია:

შესაბამისი ფასეულობებისა და დამოკიდებულებების ჩამოყალიბება, ხელოვნებასთან და შრომით საქმიანობასთან დაკავშირებული უნარ-ჩვევების განვითარება და აუცილებელი ცოდნის მიცემა მოსწავლეებისათვის; კერძოდ:

 

ფასეულობები და დამოკიდებულებები	უნარ-ჩვევები	ცოდნა
პატივისცემის გრძნობის განვითარება ეროვნული და ზოგადსაკაცობრიო კულტურის, ადამიანის შრომის მიმართ; თანაგანცდისა და თანაგრძნობის უნარის განვითარება; შემწყნარებლური დამოკიდებულების ჩამოყალიბება სხვა ადამიანების, განსხვავებული აზრისა და მსოფლმხედველობისადმი	შემოქმედებითი აზროვნებისა და გაგების უნარის განვითარება; ემოციური სფეროს განვითარება; წარმოსახვის, გემოვნებისა და კრიტიკული აზროვნების განვითარება; ხედვის, სივრცითი წარმოდგენების, დაკვირვების უნარის, მხედ- ველობითი მეხსიერების და ხელის მოტორიკის განვითარება; შრომითი უნარ-ჩვევების ჩამოყალიბება; საკომუნიკაციო უნარების განვითარება; სახვით და გამოყენებით ხელოვნებაში პრაქტიკული უნარ-ჩვევების შეძენა	სამყაროს შესახებ წარმოდგენის ჩამოყალიბება; საკუთარი და სხვათა კულტურული მემკვიდრეობის გაცნობა; სახვითი ხელოვნების ენის შესწავლა

 

 დაწყებით საფეხურზე ხელოვნების, როგორც სასწავლო-აღმზრდელობითი დარგის, პედაგოგიურ პოტენციალს მისი თვალსაჩინო-სახეობრივი ბუნება განსაზღვრავს. უმცროსკლასელებში, მათი ასაკობრივი თავისებურებიდან გამომდინარე, თვალსაჩინო პრაქტიკული აზროვნება და სამყაროს ემოციური აღქმა სჭარბობს, ამიტომ მათთვის მნიშვნელოვანია თამაშზე დაფუძნებული აქტივობა, რასაც შესანიშნავად მიესადაგება ხელოვნების სხვადასხვა დარგის (ხატვა, მუსიკა) შესწავლის სპეციფიკა.

 დაწყებით საფეხურზე ხელოვნების სწავლება ძირითადად ბავშვის ემოციური და გონებრივი სფეროს, შრომითი და საკომუნიკაციო უნარების განვითარებას ემსახურება.

 საბაზო საფეხურზე ხელოვნების დარგებში შეძენილი პრაქტიკული უნარ-ჩვევები მოზარდს საკუთარი თავის ძიებისა და თვითდამკვიდრების პროცესს უადვილებს. ამავე დროს, მნიშვნელოვნად არბილებს იმ გამძაფრებულ კრიტიკულ დამოკიდებულებას სამყაროს მიმართ, რომელიც ნიშანდობლივია ამ ასაკისათვის, ვინაიდან ხელოვნების ნაწარმოების გაგების უნარი განსხვავებული აზრისა და მსოფლმხედველობის მიმართ შემწყნარებლობასაც გულისხმობს.

 საშუალო საფეხური პირობითად ორ ეტაპად იყოფა: გარდამავალი X კლასი და XI-XII კლასები, როდესაც მოსწავლე მზად არის გაცნობიერებული არჩევანისათვის. ამ დროს მას საშუალება ეძლევა, საკუთარი ინტერესების მიხედვით აირჩიოს და შეისწავლოს სხვადასხვა საგნობრივ ჯგუფთან დაკავშირებული ერთ-ერთი საგანი.

 პრაქტიკული უნარ-ჩვევების დაუფლება-განვითარება X კლასში ემსახურება ხელოვნების ნიმუშის ანალიზისას მასში გამოყენებული მხატვრული ხერხების, ავტორის ჩანაფიქრის უკეთ გაგებას. მოსწავლეები ახორციელებენ აგრეთვე სხვადასხვა სახის პროექტს. ყოველივე ეს ეხმარება მას არჩევანის გაკეთებაში ესთეტიკური საგნების ჯგუფიდან (იმ შესაძლებლობის ფარგლებში, რასაც სკოლა შესთავაზებს.), რათა XI ან XII კლასებში მოხდეს შეძენილი უნარ-ჩვევების და ცოდნის შემდგომი გაღრმავება და პროფესიული საფუძვლების ჩაყრა.    

აღსანიშნავია, რომ VIII, IX და X კლასებში 2009-10 სასწავლო წლიდან ესთეტიკური ციკლის საგნები (1. სახვითი და გამოყენებითი ხელოვნება/ შრომითი სწავლება; 2. მუსიკა) ისწავლება ტრიმესტრული პრინციპით. VIII-IX კლასებში სკოლა თავად გადაწყვეტს, როგორ გაანაწილოს არსებული საათები ორ საგანს შორის. შესაძლებელია:

● მუსიკა ისწავლებოდეს 1 ტრიმესტრი, სახვითი და გამოყენებით

● ხელოვნება /შრომითი სწავლება – 2 ტრიმესტრი

● მუსიკა ისწავლებოდეს 2 ტრიმესტრი, სახვითი და გამოყენებითი ხელოვნება/შრომითი სწავლება – 1 ტრიმესტრი

● ამ საგნებს შორის თანაბრად განაწილდეს საათები ანუ თითოეული საგანი ისწავლებოდეს ერთნახევარი ტრიმესტრის განმავლობაში.

 

X კლასში კი სახვითი და გამოყენებითი ხელოვნება/ შრომითი სწავლება და მუსიკა თითო ტრიმესტრის განმავლობაში ისწავლება.

­

საგნის როლი

სასკოლო განათლების ეროვნული

მიზნის განხორციელებაში

 

თანამედროვე სკოლა მიზნად ისახავს ისეთი პიროვნების ფორმირებას, რომელიც მზად იქნება მთელი სიცოცხლის მანძილზე იზრუნოს საკუთარი განვითარებისათვის. ამგვარ ადამიანს უნდა ახასიათებდეს:

 

1. კრიტიკული აზროვნება;

2. პრობლემათა გადაჭრის უნარი;

3. შემოქმედებითი აზროვნება;

4. სამოქალაქო ცნობიერება;

5. კომუნიკაციის უნარი;

6. კვლევა-ძიების უნარი;

7. თვითშეფასებისა და საკუთარი სასწავლო საქმიანობის წარმართვის უნარი.

 

სახვითი და გამოყენებითი ხელოვნების/შრომით სწავლებას თავისი წვლილი შეაქვს ამგვარი პიროვნების ჩამოყალიბებაში.

 

1. კრიტიკული აზროვნება

ხელოვნების შესწავლის პროცესში მოვლენათა გააზრებისა და პრობლემათა წვდომის უნარის ჩამოყალიბებას, კრიტიკული და შემოქმედებითი აზროვნების განვითარებას ხელს უწყობს: ა) მოსწავლეთა მიერ მხატვრული იდების პროდუცირება, ბ) საკუთარი და სხვების შემოქმედების დახასიათება, შეფასება და ანალიზი; გ) იმ როლის გააზრება, რომელსაც ასრულებს ეროვნული და მსოფლიო კულტურების მემკვიდრეობა სხვადასხვა კონტექსტში.

 

2. პრობლემათა გადაჭრის უნარი

ხელოვნების სწავლებისას პრობლემათა გადაჭრის უნარის განვითარებას ხელს უწყობს: ა) სწავლის პროცესში წარმოშობილი იდეების რეალიზაციის პრაქტიკა, ბ) საუკეთესო შედეგის მისაღწევად საჭირო მასალის, იარაღის, გამომსახველობითი ხერხების თუ ტექნიკის შერჩევა და ეფექტიანი გამოყენება, გ) დასახული ამოცანის გადაჭრისათვის აუცილებელი ინიციატივის და პასუხისმგებლობის გამოვლენა; დ) სტრესის, იმედგაცრუებისა და მარცხის დაძლევა და დასახული მიზნისაკენ მტკიცედ სწრაფვა.

 

3. შემოქმედებითი აზროვნება

ხელოვნების სწავლებისას მოვლენების მიმართ შემოქმედებითი მიდგომის უნარის განვითარებას ხელს უწყობს: ორიგინალური მხატვრული იდეების გენერირება და მათი განხორციელებისათვის არასტანდარტული გზების ძიება.

 

4. სამოქალაქო ცნობიერება

ხელოვნების სწავლებისას საზოგადოებრივ ცხოვრებაში მონაწილეობის სურვილისა და უნარის, ეროვნული თვითშეგნების გრძნობის განვითარებას ხელს უწყობს: კლასის, სკოლის და საზოგადოების კულტურულ ცხოვრებასა და კეთილდღეობაში საკუთარი წვლილის შეტანა; კულტურული მემკვიდრეობის და საზოგადოების წინაშე საკუთარი მოვალეობებისა და პასუხისმგებლობის გაცნობიერება.

 

5. კომუნიკაციის უნარი

ხელოვნების სწავლებისას კომუნიკაციის უნარის განვითარებას ხელს უწყობს: ა) საკუთარი და სხვისი ნაწარმოებების შესახებ მსჯელობა, კამათი და პოზიციის დასაბუთება, ბ) სხვადასხვა საშუალებებით (ხატვა, წერა, მსჯელობა) საკუთარი აზრისა და გრძნობების გამოხატვა; გ) ჯგუფური მუშაობისას სხვებთან ურთიერთობა, თანამშრომლობა და პრობლემურ საკითხებზე შეთანხმება; დ) კრიტიკული თვალსაზრისის გამოთქმა და დასაბუთება.

 

6. კვლევა-ძიების უნარი

ხელოვნების სწავლებისას ინფორმაციის მოპოვებისა და გაანალიზების უნარის განვითარებას ხელს უწყობს: ა) ინფორმაციის მრავალფეროვანი წყაროების გამოყენება, ბ) ინფორმაციის შეჯერება, კრიტიკული შეფასება და ეფექტური ორგანიზაცია; გ) ინფორმაციის გამოყენება საკუთარი შემოქმედებისათვის, კვლევისათვის, დამოუკიდებელი აზრის ჩამოყალიბებისათვის და სამოქმედო გეგმის განსაზღვრისთვის.

 

7. თვითშეფასებისა და და საკუთარი სასწავლო საქმიანობის წარმართვის უნარი

ხელოვნების სწავლებისას თვითშეფასებისა და საკუთარი სასწავლო საქმიანობის წარმართვის უნარის განვითარებას ხელს უწყობს: ა) საკუთარი შესაძლებლობებისა და მიღწევების სწორი შეფასება; ბ) საკუთარი ემოციების გაცნობიერება და მათი მართვა; გ) უწყვეტი (მთელი სიცოცხლის მანძილზე) სწავლის ჩვევის გამომუშავება; დ) საქმიანობის სწორად და ეფექტურად დაგეგმვის უნარი; ე) განათლებისა და პროფესიული ზრდისათვის ხელსაყრელი პირობების გამოყენება.

 

სწავლების მიმართულებები

 

ხელოვნების/შრომის სწავლება სასწავლო გეგმის მიხედვით სამი მიმართულებით იშლება:

 

1. პრაქტიკული უნარ-ჩვევები და იდეების გამოხატვა ხელოვნებაში;

2. კომუნიკაცია და ინტერპრეტაცია;

3. ხელოვნების აღქმა კონტექსტში.

 

სწავლება ყველა მიმართულების ფარგლებში მიმდინარეობს პარალელურად და ერთმანეთთან მჭიდრო ურთიერთკავშირში.

1. პრაქტიკული უნარ-ჩვევების განვითარება და იდეების გამოხატვა ხელოვნებაში

ამ მიმართულების ფარგლებში მოსწავლეები იძენენ პრაქტიკულ უნარ-ჩვევებს; ეცნობიან და ეუფლებიან სახვითი და გამოყენებითი ხელოვნების ელემენტებს, პრინციპებს, გამომსახველობით ხერხებს, სხვადასხვა ტექნიკას, მასალას, იარაღსა და პროცედურებს.

მოსწავლეები ავითარებენ სხვადასხვა მოტივის ზეგავლენით წარმოშობილი იდეებისა და ჩანაფიქრების ხორცშესხმის უნარს, რისთვისაც იყენებენ წარმოსახვას, ემოციებს, დაკვირვების უნარს, მასალისადმი შემოქმედებით მიდგომას და სწავლის პროცესში მიღებულ ცოდნას.

 

2. კომუნიკაცია და ინტერპრეტაცია

ამ მიმართულების ფარგლებში მოსწავლეები სწავლობენ ხელოვნების ნაწარმოების გაგებას და შეფასებას, მის შესახებ აზრის ჩამოყალიბებას, ეჩვევიან საკუთარი ჩანაფიქრის ნათელ და მკაფიო განმარტებას და სხვისი აზრის გულისყურით მოსმენას, ეუფლებიან კოლექტიური მუშაობის და მსჯელობის მეთოდებს.

3. ხელოვნების აღქმა კონტექსტში

ამ მიმართულების ფარგლებში მოსწავლეები ეცნობიან ქართული და მსოფლიო, ძველი და ახალი ხელოვნების ცნობილ ნიმუშებს და ხალხური შემოქმედების ზოგიერთ დარგებს, არკვევენ მათ შინაარსსა და დანიშნულებას, აკავშირებენ მათ ყოველდღიურ რეალობასთან და საკუთარ გამოცდილებასთან; ეცნობიან მათი შექმნისა და შეფასების განსხვავებულ ისტორიულ, კულტურულ, სოციალურ და სხვა კონტექსტებს.

 

სახვითი და გამოყენებითი ხელოვნების/შრომითი სწავლების სასწავლო კურსის შემაჯამებელი შედეგები სკოლის დაწყებით და საბაზო საფეხურზე

 

 

	დაწყებითი საფეხური	საბაზო საფეხური
პრაქტიკული უნარ-ჩვევები და იდეების გამოხატვა	ექვსწლედის ბოლოს მოსწავლე:   მიზანმიმართულად ირჩევს და შემოქმედებითად იყენებს ხელოვნების ელემენტებსა და პრინციპებს, სხვადასხვა მასალას, ტექნიკასა და პროცედურას კონკრეტული პრობლემის გადასაჭრელად ნამუშევრის შექმნისას;   თანამშრომლობს სხვებთან, როგორც პირადი, ისე საერთო მიზნის მისაღწევად;	ცხრაწლედის ბოლოს მოსწავლე:   შემოქმედებითად იყენებს ხელოვნების ელემენტებს, პრინციპებს, სხვადასხვა მასალას, ტექნიკასა და პროცედურას;           მიმართავს ინდივიდუალური და ჯგუფური მუშაობის სხვადასხვა სტრატეგიას;
კომუნიკაცია და ინტერპრეტაცია	წარმოადგენს ინდივიდუალურ და ჯგუფურ ნამუშევრებს და მიღებულ ცოდნაზე დაყრდნობით გამოთქვამს და ასაბუთებს საკუთარ აზრს ხელოვნების ნაწარმოების შესახებ;   ესმის და წარმოაჩენს, რომ ხელოვნება არის კულტურის თვითგამოხატვის საშუალება;	წარმოადგენს ინდივიდუალურ და ჯგუფურ ნამუშევრებს, მიღებულ ცოდნაზე დაყრდნობით აანალიზებს ხელოვნების ნიმუშს და განმარტავს, რა მიზნით არის მასში გამოყენებული კონკრეტული ხერხი ან მასალა;   აცნობიერებს ხელოვნებას, როგორც მსოფმხედველობის გამოხატვის და კომუნიკაციის საშუალებას;
ხელოვნების აღქმა კონტექსტში	ამოიცნობს და ადარებს ერთმანეთს სხვადასხვა ეპოქისა და კულტურის ხელოვნების ნიმუშებს და იკვლევს ხელოვნების როლს ლოკალურ და მსოფლიო საზოგადოების ცხოვრებაში;   ეცნობა ქართულ ხელოვნებას და ხელოვნების მოღვაწეებს.	ამოიცნობს და ადარებს ერთმანეთს სხვადასხვა ეპოქისა და     სტილის ნამუშევრებს იკვლევს და განმარტავს კონტექსტის გავლენას კონკრეტულ ნაწარმოებსა და ხელოვანის შემოქმედებაზე;   იკვლევს საქართველოს სხვადახვა კუთხის ხელოვნების ნიმუშებს და მსჯელობს მათ შესახებ.

 

11. მე-3 თავში „2. სპეციალური ნაწილი საგანში სახვითი და გამოყენებითი ხელოვნება/შრომითი სწავლება” შემავალი „III კლასის სტანდარტი სახვით და გამოყენებით ხელოვნებაში/შრომით სწავლებაში” შემდეგ დაემატოს „IV კლასის სტანდარტი სახვით და გამოყენებით ხელოვნებაში/შრომით სწავლებაში” შემდეგი რედაქციით:

 

„IV კლასის სტანდარტი სახვით და გამოყენებით ხელოვნებაში/შრომით სწავლებაში

წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები

 

პრაქტიკული უნარ-ჩვევები და იდეების გამოხატვა ხელოვნებაში	კომუნიკაცია და ინტერპრეტაცია	ხელოვნების აღქმა კონტექსტში
ს.გ.IV.1 მოსწავლე იყენებს სახვითი ხელოვნების ძირითად ელემენტებსა და პრინციპებს ნამუშევრის შექმნისას	ს.გ.IV.7 მოსწავლე წარმოადგენს ინდივიდუალურ და ჯგუფურ ნამუშევრებს და საუბრობს მათში გამოხატულ იდეებზე და გამოყენებულ მხატვრულ ხერხებზე	ს.გ.IV.11 მოსწავლე ადარებს ერთმანეთს ხელოვნების სხვადასხვა დარგს
ს.გ.IV.2 მოსწავლე ატარებს ექსპერიმენტს სხვადასხვა მასალის, ტექნიკის და პროცე­დურის გამოყენებით ნამუშევრის შექმნისას	ს.გ.IV.8 მოსწავლეს ესმის და წარმოაჩენს, რომ ხელოვნება არის გრძნობების და განწყობილებების გამოხატვის საშუალება	ს.გ.IV.12 მოსწავლე აკავშირებს ნაწარმოების შინაარსს სხვა საგნებში განვლილ მასალასთან
ს.გ.IV.3 მოსწავლე აკვირდება გარემოში ობიექტებს შორის კავშირებს და ასახავს ნამუშევარში	ს.გ.IV.9 მოსწავლე კრიტიკის დროს პატივისცემით ეკიდება სხვის ნამუშევარს და აზრს
ს.გ.IV.4 მოსწავლე გამოსახავს საკუთარ გრძნობებს, განწყობი­ლებებსა და იდეებს ნამუშევარში	ს.გ.IV.10 მოსწავლე მონაწილეობს სხვა­და­სხვა სახის ღონისძი­ებაში
ს.გ.IV.5 მოსწავლე გეგმავს და ასრულებს სხვადასხვა სამუშაოს
ს.გ.IV.6 მოსწავლე მუშაობს გუნდში პრობლემის გადასაჭრელად

 

IV კლასის სასწავლო პროგრამის შინაარსი

 

სახვითი ხელოვნების ძირითადი ელემენტები და პრინციპები:

ხაზი (შტრიხი), ფერი (ფერის ინტენსივობა, ნახევარტონი), ფაქტურა, ფორმა; (განწყობილების გადმოცემა ხაზის და ფერის საშუალებით). მთლიანობის და საერთო პრორპორციების გადმოცემა; სივრცის გადმოცემის მცდელობა (ჰორიზონტის ხაზი, წინა და უკანა პლანის გარჩევა გამოსახულების მასშტაბისა და ტონალობის საშუალებით); სიმეტრია, რიტმი, წონასწორობა.

მასალა, იარაღი:

ფანქარი, პასტელი, გუაში, აკვარელი, ნახშირი, ცარცი ფერადი ქაღალდი, მუყაო, პლასტილინი, თიხა, ქსოვილი, თოკი, მავთული, ლითონის, პლასტმასის კოლოფები, ბუნებრივი და ხელოვნური მასალა; ექსპერიმენტი სხვადასხვა მასალითა და იარაღით.

ტექნიკა და პროცედურა:

ფერწერის, გრაფიკის სხვადასხვა ტექნიკა, ანაბეჭდი, ძერწვა, აპლიკაცია, ქაღალდის პლასტიკა, მოზაიკა, კოლაჟი, კონსტრუქცია; დაჭრა, დაწებება, ღუნვა, გრეხვა, დაწვნა.

იდეების გამოხატვა:

საგნებს შორის კავშირების, ასოციაციების გადმოცემა; იდეების წყაროები: ცნობილი მხატვრების ნამუშევრები, შთაბეჭდილებები გარემოზე დაკვირვებიდან, ფანტაზია, მხატვრული ლიტერატურა, ფილმი, სხვადასხვა სახის წარმოდგენა.

სავარაუდო თემები:

„ზაფხულის ერთი დღე”, „ჩემი ოჯახი”, „დილა”, „დაბადების დღე”, „პეპელა”, „ჩემი საყვარელი ცხოველი”, „ჩემი სკოლა“, „ზღაპრების ქვეყანაში”, „ზამთრის არდადეგები“, „თეატრში”, „ქუჩაში”, „სპორტული შეჯიბრი” და სხვ.

შრომითი საქმიანობა:

შესასრულებელი სამუშაოს თანმიმდევრობის დაგეგმვა, დროის ლიმიტისა და უსაფრთხოების წესების დაცვა, მონაწილეობა საკლასო ოთახის, ეზოს დასუფთავება-გალამაზებაში; დაზიანებულ ნივთების და სასკოლო ინვენტარის (წიგნი, რუკა) აღდგენა, სხვადასხვა საკლასო თუ სასკოლო ღონისძიების გაფორმება, მისალოცი და მოსაწვევი ბარათების, ჩარჩოების, ქოთნების, კედლის გაზეთის, ზეიმის აფიშის შექმნა და სხვ.

მუშაობის სტრატეგია:

მუშაობა დამოუკიდებლად, მეწყვილესთან, გუნდურად.

ღონისძიებები:

საკლასო და სასკოლო გამოფენა, ზეიმი, სპექტაკლი, ექსკურსიები მუზეუმში, გალერეებში, ქალაქგარეთ კულტურული მემკვიდრეობის გაცნობის მიზნით.

წარდგინება:

ნამუშევრის წარდგენა (საუბარი ნამუშევარზე, შეფასება), კითხვების დასმა, პასუხის გაცემა, შთაბეჭდილებების, დაკვირვების, გამოცდილების გაზიარება, პატივისცემის გამომჟღავნება სხვისი ნამუშევრის და აზრის მიმართ, სხვისი აზრის ყურადღებით მოსმენა, სათანადო ტერმინოლოგიის გამოყენება.

ხელოვნების აღქმა კონტექსტში:

სახვითი ხელოვნების ცნობილი ნიმუშების დათვალიერება, ამოცნობა და მიკუთვნება კონკრეტულ დარგთან, დარგების შედარება; შინაარსის დაკავშირება სხვა საგნებში განვლილ მასალასთან; საუბარი შთაბეჭდილებებზე; განწყობილების ამოცნობა; ლოკალურ გარემოში არსებული ხელოვნების ნიმუშების კვლევა (ინფორმაციის შეგროვება მათ უბანში, ქალაქში, სოფელში, რაიონში მცხოვრებ ხელოვნების მოღვაწეებზე და მათ შემოქმედებაზე, მსჯელობა, თუ რა გავლენას ახდენს გარემო და ეპოქა ხელოვნების ნაწარმოებზე).

 

12. შეტანილ იქნეს ცვლილება მე-3 თავში „2. სპეციალური ნაწილი საგანში სახვითი და გამოყენებითი ხელონება/შრომით სწავლებაში” შემავალ „X კლასის სტანდარტი სახვით და გამოყენებით ხელოვნებაში/შრომით სწავლებაში” და ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით:

 

„X კლასის სტანდარტი სახვით და გამოყენებით ხელოვნებაში/შრომით სწავლებაში

 

წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები

 

პრაქტიკული უნარ-ჩვევები და იდეების გამოხატვა	კომუნიკაცია და ინტერპრეტაცია	ხელოვნების აღქმა კონტექსტში
ს.გ.X.1 მოსწავლე იკვლევს და შემოქმე­დე­ბითად იყენებს ხელოვ­ნების ელემენტებს, პრინციპებს, სხვადასხვა მასალას, ტექნიკასა და       პროცედურას თვით­გა­მოხატვისათვის.	ს.გ.X.4 მოსწავლე იყენებს სახვითი ხელოვნების ელემენტებისა და პრინციპების ცოდნას ხელოვნების კონკრეტული ნიმუშის ანალიზის დროს.	ს.გ.X.6 მოსწავლე აანალიზებს სხვადასხვა ეპოქაში შექმნილ ნაწარმოებებს და მსჯელობს მათ შორის არსებულ მსგავსება-განსხვავებაზე.
ს.გ.X.2 მოსწავლე ასახავს ნამუშევარში გარემოზე დაკვირვების შედეგებს, ავითარებს გამომსახველობით ხერხებს.	ს.გ.X.5 მოსწავლე საუბრობს ხელოვნების ნაწარმოებით გამოწვეულ იდეებსა და ემოციებზე და მსჯელობს იმის შესახებ, თუ რამ აღძრა მასში ისინი	ს.გ.X.7 მოსწავლე იკვლევს და განმარტავს რა გავლენას ახდენს ისტორიული, სოციალური და სხვ. კონტექსტი კონკრეტული ხელოვანის შემოქმედებაზე.
ს.გ.X.3 მოსწავლე მონაწილეობს პროექტებში.		ს.გ.X.8 მოსწავლე იკვლევს ქართულ ხელოვნებას და ხელოვნების მოღვაწეებს.
		ს.გ.X.9 მოსწავლე ეცნობა თეატრალური და კინოხელოვნების ელემენტებს.

 

X კლასის სასწავლო პროგრამის შინაარსი

 

სახვითი ხელოვნების ძირითადი ელემენტები და პრინციპები:

ხაზი, ფერი, შუქ-ჩრდილი, ფაქტურა, ფორმა, მოცულობა; პრორპორციები; კომპოზიციური განაწილების საფუძვლები: მთლიანობა, სივრცე (ხედვის წერტილი, ჰორიზონტის ხაზი, პერსპექტივა, თავშეყრის წერტილი, წინა და უკანა პლანი) სიმეტრია, რიტმი, წონასწორობა, კონტრასტი (განწყობილების, ემოციების გადმოცემა სხვადასხვაგვარი ეფექტების და მხატვრული ხერხების საშუალებით).

მასალა და იარაღი:

ტუში, ფანქარი, პასტელი, გუაში, აკვარელი, ტემპერა, ნახშირი, თიხა, ქსოვილი, ძაფი, თოკი, მავთული, ლითონი, ბუნებრივი და ხელოვნური მასალა; ექსპერიმენტი სხვადასხვა მასალით; სადურგლო, სამეთუნეო, საქსოვი, სამკერვალო იარაღი.

ტექნიკა და პროცედურა:

ანაბეჭდი, ძერწვა, კოლაჟი, ფარდაგი, თექა, გობელენი, ნაქარგობა, ქარგვა, ქსოვა, კერვა, ხეზე კვეთა, კომპიუტერული ტექნოლოგიები; ხელოვნების ცნობილი ნიმუშების ასლების გაკეთება; ექსპერიმენტი შერჩეულ სფეროში (მხატვრობა, დიზაინი, ფოტოგრაფია); ექსპერიმენტი მასალით, ტექნიკით.

მონაწილეობა პროექტებში:

პროექტის იდეის განსაზღვრა (თემატური საღამოები, საქველმოქმედო გამოფენა, სპექტაკლის დადგმა, გაზეთის, ჟურნალის წიგნის მაკეტის დამზადება, სკვერის კეთილმოწყობა, სკოლის, საკლასო ოთახის ინტერიერის დიზაინის შექმნა და სხვ.); პროექტის დაგეგმვა, ფუნქციების განაწილება: ორგანიზება, ფინანსური გათვლა, სპონსორის მოძიება, საზოგადოებასთან ურთიერთობა, მასალით მომარაგება, მუსიკალური გაფორმება, რეჟისურა, სცენოგრაფია, მხატვარობა, დიზაინი: კოსტუმი, დეკორაცია, გრიმი; რესურსის შექმნა, წარმოდგენაში მონაწილეობა (მსახიობი, წამყვანი, გამნათებელი და ა.შ.), წარდგენა და სხვა.

კომუნიკაცია და ინტერპრეტაცია:

ხელოვნების ნიმუშის ანალიზი და შეფასება სახვითი ხელოვნების ელემენტებისა და პრინციპების ცოდნაზე დაყრდნობით; ნამუშევრით გამოწვეულ ემოციებზე და შთაბეჭდილებებზე მსჯელობა, ნაწარმოების შინაარსის დაკავშირება საკუთარ გამოცდილებასთან.

ხელოვნების აღქმა კონტექსტში:

სხვადასხვა ეპოქის და სტილის ნამუშევრების შედარება და ანალიზი (სტილი, თემა, ჟანრი და სხვ.) მხატვრის ინდივიდუალური მანერა; ქართული ხელოვნების და ხელოვნების მოღვაწეების კვლევა; თეატრალური და კინოხელოვნების გაცნობა-ანალიზი.

 

13. შეტანილ იქნეს ცვლილება მე-3 თავში „3. ზოგადი ნაწილი საგანში მუსიკა” და ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით:

 

„3. ზოგადი ნაწილი საგანში – მუსიკა

 

შ ე ს ა ვ ა ლ ი

 

მუსიკას ესთეტიკური აღზრდის საგნებს შორის განსაკუთრებული ადგილი უჭირავს - მას ყველაზე ძლიერი გავლენის მოხდენა შეუძლია ადამიანზე. მუსიკის ზეგავლენით ადამიანის ემოციური სფერო მდიდრდება, მას საკუთარი დამოკიდებულება უყალიბდება სხვადასხვა ფასეულობების – სიკეთის, სილამაზის მიმართ, უვითარდება ეროვნული თვითშეგნების გრძნობა... მუსიკის ემოციური ზეგავლენა იმდენად აშკარაა, რომ იჩრდილება მისი სხვა ფუნქცია. როგორც უახლესმა სამეცნიერო გამოკვლევებმა აჩვენა, მუსიკას კოგნიტური ხასიათი აქვს და მისი შესწავლა მნიშვნელოვან ზეგავლენას ახდენს მოსწავლეთა საერთო აკადემიურ მოსწრებაზე.

მუსიკის გაკვეთილებზე ბავშვი უახლოვდება, ეჩვევა მუსიკას. ამ შემთხვევაში მთავარია ინტერესის და შემოქმედებითი საწყისის გაღვიძება, რათა მუსიკასთან ურთიერთობა მას სიამოვნებად ექცეს. რა თქმა უნდა, სკოლა არ ითვალისწინებს მუსიკოსისათვის აუცილებელი პროფესიული ჩვევების აღზრდას. მით უმეტეს, რომ ყველა ბავშვს განსხვავებული ბუნებრივი მონაცემები აქვს.

ინტერესის გაღვიძებას საგნის მიმართ დიდად შეუწყობს ხელს ინტეგრირებული სწავლება. ინტეგრირება შეიძლება ვიზუალურ ხელოვნებასთან (კომპოზიტორის პორტრეტი, საქართველოს რომელიმე კუთხის ხედი, მუსიკით მიღებული შთაბეჭდილების დახატვა...,), თეატრალურ ხელოვნებასთან (ეტიუდი, მუსიკალური სპექტაკლი, წარმოდგენის მუსიკალური გაფორმება...), ცეკვასთან (მუსიკით გამოწვეული ემოციის გადმოცემა სხეულის მოძრაობით, ცეკვის ილეთების შესწავლა), პოეზიასთან, ლიტერატურის ნიმუშებთან (მუსიკალური ნაწარმოებების ლიტერატურული პირველწყარო, ვოკალური ნაწარმოებების ტექსტები), ისტორიასთან (ეპოქა, ისტორიული მოვლენები...), მათემატიკასთან (ნოტების გრძლიობები, სიმეტრიის პრინციპები...), ინფორმატიკასთან (მუსიკალური კომპიუტერული პროგრამები), ფიზიკასთან (ბგერა, როგორც რხევების ერთობლიობა, მუსიკალური საკრავების თავისებურებები აკუსტიკის პრინციპებიდან გამომდინარე...) და ა.შ.

 

მუსიკის სწავლების მიზანია:

● მოსწავლის ჩაბმა შემოქმედებით და საინტერპრეტაციო საქმიანობაში;

● მისი „მსმენელად“ აღზრდა ხალხური და კლასიკური მუსიკის მაღალმხატვრული ნიმუშების გაცნობის გზით;

● ცოდნის მიღება მუსიკის სფეროში, რაც ხელს შეუწყობს მას განათლებულ, კულტურულ ადამიანად ჩამოყალიბებაში;

● შემოქმედებითი საქმიანობისათვის აუცილებელი უნარ-ჩვევების შეძენა და განვითარება.

 

მუსიკის სწავლების ამოცანებია:

● მუსიკალური სმენის განვითარება;

● რიტმის გრძნობის განვითარება;

● მუსიკალური მეხსიერების განვითარება;

● მოსმენის ჩვევის ჩამოყალიბება.

 

ახალი სასწავლო გეგმის მიხედვით, მუსიკის სწავლება გათვალისწინებულია ზოგადსაგანმანათლებლო სკოლის სამივე საფეხურზე: დაწყებით და საბაზო საფეხურზე სავალდებულო, ხოლო საშუალო საფეხურზე სავალდებულო და არჩევითი საგნების სახით.

 

დაწყებით საფეხურზე განსაკუთრებით დიდია მუსიკის საგნის მნიშვნელობა, როდესაც ბავშვის თანდაყოლილი, ბუნებრივი უნარები, მიდრეკილებები მთლიანად არ გამომჟღავნებულა და მათ გახსნა, წარმართვა სჭირდება. ბავშვისთვის ახლობელი სხვადასხვა აქტივობით (თამაში, იმპროვიზაცია...) ხდება მისი მიზიდვა და დაინტერესება მუსიკით. ამ საფეხურზე მუსიკის საგანი ითვალისწინებს მოსწავლეთა შემოქმედებითი უნარების ამოქმედებას, ერთობლივ შემოქმედებით პროცესებში მათ ჩართვას.

საბაზო საფეხურზე მუსიკის გაკვეთილებზე შეძენილი ცოდნა და პრაქტიკული უნარ-ჩვევები მოზარდს საკუთარი თავის ძიებისა და თვითდამკვიდრების პროცესს უადვილებს. იგი საუკეთესო საშუალებაა ბავშვის განვითარების და ინტერესების სწორად წასამართად. იგი მნიშვნელოვნად შეარბილებს იმ კრიტიკულ დამოკიდებულებას გარემოს მიმართ, რომელიც ნიშანდობლივია ამ ასაკისათვის, ვინაიდან ხელოვნების ნაწარმოების გაგების უნარი განსხვავებული აზრისა და მსოფლმხედველობის მიმართ შემწყნარებლობასაც გულისხმობს.

საშუალო საფეხური პირობითად ორ ეტაპად იყოფა: გარდამავალი X კლასი და XI-XII კლასები.

X კლასის მუსიკის კურსი საშუალებას მისცემს მოსწავლეს, რომ მან პრაქტიკული შემოქმედებითი საქმიანობის გარდა, გააცნობიეროს და გაიაზროს მუსიკალური კულტურის განვითარების თავისებურებები და ისტორიულ ჭრილში აღიქვას ისინი.

აღსანიშნავია, რომ VIII, IX და X კლასებში 2009-10 სასწავლო წლიდან ესთეტიკური ციკლის საგნები (1. სახვითი და გამოყენებითი ხელოვნება/ შრომითი სწავლება; 2. მუსიკა) ისწავლება ტრიმესტრული პრინციპით. VIII-IX კლასებში სკოლა თავად გადაწყვეტს, როგორ გაანაწილოს არსებული საათები ორ საგანს შორის. შესაძლებელია:

● მუსიკა ისწავლებოდეს 1 ტრიმესტრი, სახვითი და გამოყენებითი ხელოვნება/ შრომითი სწავლება – 2 ტრიმესტრი;

● მუსიკა ისწავლებოდეს 2 ტრიმესტრი, სახვითი და გამოყენებითი ხელოვნება/შრომითი სწავლება – 1 ტრიმესტრი;

● ამ საგნებს შორის თანაბრად განაწილდეს საათები ანუ თითოეული საგანი ისწავლებოდეს ერთნახევარი ტრიმესტრის განმავლობაში.

X კლასში კი სახვითი და გამოყენებითი ხელოვნება/ შრომითი სწავლება და მუსიკა თითო ტრიმესტრის განმავლობაში ისწავლება.

 

მე-11-12 კლასში, როდესაც მოსწავლე მზად არის გაცნობიერებული არჩევანისათვის, მას საშუალება ეძლევა, ესთეტიკური აღზრდის საგნების ბლოკიდან საკუთარი ინტერესების მიხედვით აირჩიოს და შეისწავლოს ერთ-ერთი, მათ შორის, მუსიკის სასწავლო კურსიც.

 

 სწავლის მიმართულებები

მუსიკის სწავლება სამი მიმართულებით იშლება:

 

1. პრაქტიკული უნარ-ჩვევები და იდეების გამოხატვა მუსიკაში;

2. კომუნიკაცია და ინტერპრეტაცია;

3. მუსიკალური ნაწარმოების აღქმა კონტექსტში.

 

სწავლება ყველა მიმართულების ფარგლებში მიმდინარეობს პარალელურად და ერთმანეთთან მჭიდრო ურთიერთკავშირში.

 

1. პრაქტიკული უნარ-ჩვევების განვითარება და იდეების გამოხატვა

ამ მიმართულების ფარგლებში მოსწავლეებს გამოუმუშავდებათ და ჩამოუყალიბდებათ პრაქტიკული ჩვევები, რომლებიც მათი შემოქმედებითი უნარების გახსნას და ამოქმედებას ემსახურება – სიმღერა, მუსიკალური თუ თეატრალური იმპროვიზაცია, ცეკვა... მოსწავლეები შეისწავლიან მუსიკალურ ელემენტებს, ნოტების, რიტმის ჩაწერას და წაკითხვას, მუსიკალურ კომპიუტერულ პროგრამებს...

მოსწავლეები გამოხატავენ განსხვავებულ განწყობილებებს, ემოციებს, სიუჟეტებს, თემებს, იდეებს, რომელსაც ისინი მუსიკალურ ნაწარმოებებში, ან თავის გარემოში ხვდებიან. ამისათვის ისინი შეარჩევენ და იყენებენ გამოხატვის შესაფერის ფორმებს და გამომსახველობით ხერხებს, რომლებსაც მუსიკის გაკვეთილზე გაეცნენ. გარდა ამისა, მუსიკის გაკვეთილზე მოსწავლეები ეუფლებიან ისეთ ზოგადპრაქტიკულ ჩვევებს, როგორიცაა დაგეგმვის, ორგანიზების, ჯგუფური მუშაობის ჩვევები.

 

2. კომუნიკაცია და ინტერპრეტაცია

ამ მიმართულების ფარგლებში მოსწავლეები ეჩვევიან მუსიკის მოსმენას, შეფასებას, აზრის ნათლად გამოთქმას, საკუთარი შეხედულების დასაბუთებას კამათის, მსჯელობის დროს შესაფერისი წიგნიერი ენითა და ქცევის ნორმების დაცვით, ეუფლებიან ასევე კოლექტიური მუშაობის მეთოდებს, უვითარდებათ შეფასების და თვითშეფასების უნარი.

მოსწავლეები ესწრებიან და მონაწილეობენ სხვადასხვა ღონისძიებებში. სწავლობენ, რომ ხელოვნების (მუსიკალური) ნაწარმოები ყოველთვის გარკვეულ იდეას გამოხატავს.

 

3. მუსიკალური ნაწარმოების აღქმა კონტექსტში

ამ მიმართულების ფარგლებში მოსწავლეები ეცნობიან ინფორმაციას მოსმენილი ნაწარმოებების

– ქართული (ხალხური და პროფესიული) და მსოფლიო მუსიკალური კულტურის ცნობილი ნიმუშების შესახებ და აკავშირებენ მათ კულტურულ და ისტორიულ კონტექსტთან.

ეს ინფორმაცია სხვადასხვა ხერხით უკავშირდება ყოველდღიურ მოვლენებს, მათ გამოცდილებას, რითაც უფრო მისაღები და საინტერესო ხდება. ისინი ეცნობიან ქართული და მსოფლიო მუსიკალური კულტურის წარმომადგენლებს – კომპოზიტორებსა და შემსრულებლებს.

მოსწავლეები ეცნობიან აგრეთვე მუსიკალურ საკრავებს, მსგავსებასა და განსხვავებას მათ შორის და სხვადასხვა მუსიკალურ კოლექტივებს.

 

მუსიკის სასწავლო კურსის შემაჯამებელი შედეგები

სკოლის დაწყებით და საბაზო საფეხურზე

	დაწყებითი საფეხური	საბაზო საფეხური
პრაქტიკული უნარ-ჩვევები და იდეების გამოხატვა	ექვსწლედის ბოლოს მოსწავლე:   იყენებს ხმას, მუსიკალურ საკრავებს, მუსიკის, ცეკვის, დრამის ელემენტებს თვითგამოხატვისთვის;       თანამშრომლობს სხვებთან როგორც საკუთარი, ისე საერთო მიზნის მისაღწევად;	ცხრაწლედის ბოლოს მოსწავლე:   იკვლევს და შემოქმედებითად იყენებს ხმას, მუსიკალურ საკრავებს, მუსიკალური, ქორეოგრაფიული და დრამატული ხელოვნების ზოგიერთ პრინციპს და გამომსახველობით ხერხებს თვითგამოხატვისთვის;   მიმართავს ინდივიდუალური და ჯგუფური მუშაობის სხვადასხვა სტრატეგიას;
კომუნიკაცია და ინტერპრეტაცია	მიღებულ ცოდნაზე დაყრდნობით გამოთქვამს და ასაბუთებს საკუთარ აზრს მუსიკალური ნაწარმოების შესახებ;     ესმის და წარმოაჩენს, რომ მუსიკა კულტურის თვითგამოხატვის საშუალებაა;	მიღებულ ცოდნაზე დაყრდნობით აანალიზებს მუსიკალური ხელოვნების ნიმუშს, განმარტავს, რა მიზნით არის გამოყენებული კონკრეტული გამომსახველობითი ხერხი;   აცნობიერებს ხელოვნებას, როგორც მსოფლმხედველობის გამოხატვის და კომუნიკაციის საშუალებას;
მუსიკის აღქმა კონტექსტში	ამოიცნობს და განიხილავს ქართული და მსოფლიო მუსიკალური ხელოვნების ცნობილ ნაწარმოებებს;   ეცნობა და შეისწავლის ხელოვნების სხვადასხვა დარგებს, მათ კავშირებს და მუსიკალური ხელოვნების სხვადასხვა წარმომადგენლებს.	ადარებს ერთმანეთს სხვადასხვა ეპოქის და ჟანრის ნამუშევრებს და მსჯელობს მათ შორის არსებულ მსგავსება-განსხვავებებზე,   შეისწავლის და იკვლევს მუსიკალურ კულტურას და მის წარმომადგენლებს, ადარებს და მსჯელობს განსხვავებულ სტილებზე, მიმდინარეობებზე, შესრულების მანერაზე.

 

14. მე-3 თავში „4. სპეციალური ნაწილი საგანში მუსიკა” შემავალი „III კლასის სტანდარტი მუსიკაში” შემდეგ დაემატოს „IV კლასის სტანდარტი მუსიკაში” შემდეგი რედაქციით:

 

„IV კლასის სტანდარტი მუსიკაში

წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები

 

პრაქტიკული უნარ-ჩვევები და იდეების გამოხატვა	კომუნიკაცია, ინტერპრეტაცია	მუსიკალური ნაწარმოების აღქმა კონტექსტში
მუს.IV.1. მოსწავლე იყენებს მუსიკალურ ელემენტებს იმპროვიზაციული სავარჯიშოების დროს	მუს.IV.9. მოსწავლე უსმენს და საუბრობს მუსიკალური ნაწარმოების შესახებ	მუს.IV.1.3. მოსწავლე ასხვავებს მუსიკოსთა სპეციალობებს და ადარებს მათ ერთმანეთს
მუს.IV.2. მოსწავლე მღერის მარტო და სხვებთან შეთანხმებულად	მუს.IV.10. მოსწავლე მონაწილეობს სხვადასხვა სახის ღონისძიებაში	მუს.IV.14. მოსწავლე განიხილავს მოსმენილ ნაწარმოებებს
მუს.IV.3. მოსწავლე განსაზღვრავს და გადმოსცემს მისთვის საინტერესო განწყობილებას, სიუჟეტს, თემას	მუს.IV.11. მოსწავლე კულტურულ ღონისძიებებზე დასწრებისას იცავს ქცევის ნორმებს	მუს.IV.15. მოსწავლე ასხვავებს მუსიკალურ საკრავებს
მუს.IV.4. მოსწავლე ასრულებს რამდენიმე ცეკვის ზოგიერთ ილეთს	მუს.IV.12. მოსწავლეს ესმის და წარმოაჩენს, რომ მუსიკა გრძნობების და გან­წყო­ბილებების გამოხატვის საშუალებაა
მუს.IV.5. მოსწავლე ამოიცნობს და ჩაწერს სანოტო სისტემის ნიშნებს
მუს.IV.6. მოსწავლე ორგანიზებას უწევს საკუთარ სასწავლო საქმიანობას
მუს.IV.7. მოსწავლე მუშაობს ჯგუფში
მუს.IV.8. მოსწავლე აწყობს საკლასო ღონისძიებებს

 

IV კლასის სასწავლო პროგრამის შინაარსი

 

იმპროვიზაციული სავარჯიშოები:

● მუსიკალური ელემენტების გამოყენებით;

● ბგერა, ხმოვანების სიძლიერე, რიტმი, ტემპი, მეტრი, რეგისტრი (მაღალი – საშუალო – დაბალი), ტემბრი (ინსტრუმენტული, ვოკალური), კილო (მაჟორი – მინორი), ...

სიმღერა:

● ერთხმიანი და მარტივი ორხმიანი სიმღერები საბავშვო, ხალხური რეპერტუარიდან, მელოდიები პოპულარული ნაწარმოებებიდან;

● თანხლებით და მის გარეშე.

ცეკვა:

● ქართული/ისტორიულ- ყოფითი/სხვა ხალხთა ცეკვები;

● ცეკვის ზოგადი ნახაზის შესრულება;

● ცეკვა პარტნიორთან და ანსამბლში.

განწყობილების გადმოცემა:

● პანტომიმა;

● კომპოზიცია (სცენების გათამაშება);

● სპექტაკლი.

სანოტო სისტემა:

● ნოტების ამოცნობა და ჩაწერა ვიოლინოს გასაღებში;

● ნოტების და პაუზების წაკითხვა და ჩაწერა, მარტივი რიტმული ნახაზის გამოხატვა ტაშით.

მოსასმენი მასალა:

● ხალხური სიმღერები;

● ფრაგმენტები ბაროკოს, კლასიკური, რომანტიზმის ეპოქის, ქართველ კომპოზიტორთა ნაწარმოებებიდან.

მუშაობის ფორმები:

● ინდივიდუალური, წყვილში და ჯგუფური.

ღონისძიებები:

● სკოლის საანგარიშო კონცერტი;

● კლასის სპექტაკლი;

● ვიქტორინა.

მუსიკალური ნაწარმოების აღქმა კონტექსტში:

● ინფორმაცია: შექმნის ისტორია, სიუჟეტი, ავტორი...

● განწყობილების ამოცნობა, საუბარი შტაბეჭდილებებზე;

● მუსიკოსთა სპეციალობების გაცნობა: კომპოზიტორი, მომღერალი, დირიჟორი, პიანისტი, მევიოლინე... და მათი დაკავშირება კონკრეტულ ადამიანებთან.

საკრავები:

● ხალხური და კლასიკური ინსტრუმენტების განსხვავება ფორმით და ჟღერადობით.

 

15. შეტანილ იქნეს ცვლილება მე-3 თავში „4. სპეციალური ნაწილი საგანში მუსიკა” შემავალ „X კლასის სტანდარტი მუსიკაში” და ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით:

 

„მუსიკა

X კლასის სტანდარტი

 

წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები

 

პრაქტიკული უნარ-ჩვევები და იდეების გამოხატვა	კომუნიკაცია, ინტერპრეტაცია	მუსიკალური ნაწარმოების აღქმა კონტექსტში
მუს.X.1. მოსწავლე ჩართულია იმპროვიზაციის პროცესში	მუს.X.6. მოსწავლე უსმენს და აანალიზებს მუსიკალურ ნაწარმოებს	მუს.X.9. მოსწავლე იცნობს და ახასიათებს ქართული და მსოფლიო მუსი­­კა­ლური ხელოვნების ნიმუშებს
მუს.X.2. მოსწავლე მღერის მარტო და სხვებთან შეთანხმებულად	მუს.X.7. მოსწავლე აცნობს თანაკლა­სელებს მუსიკალური ხე­ლოვ­ნების ნი­­­მუშს ან მუ­სი­კოსის შემოქმედებას	მუს.X.10. მოსწავლე იკვლევს მუსი­კისა და მუსიკოსის როლს სხვადასხვა ქვე­ყა­ნასა და ეპოქაში
მუს.X.3. მოსწავლე ცეკვავს მარტო და სხვებთან ერთად	მუს.X.8. მოსწავლე განიხილავს საკუ­თარ და სხვის შემოქ­მე­დებას
მუს.X.4. მოსწავლე ქმნის კომპოზიციებს მუსიკალურ-კომპიუტერული პროგრამების გამოყენებით
მუს.X.5. მოსწავლე მონაწილეობს პროექტებში

 

X კლასის სასწავლო პროგრამის შინაარსი მუსიკაში

 

სიმღერა:

● სიმღერები ქართული ხალხური, თანამედროვე რეპერტუარიდან;

● ფრაგმენტები ქართველ და უცხოელ კომპოზიტორთა ცნობილი ნაწარმო­ებე­ბიდან.

 

ცეკვა:

● ქართული, ისტორიულ-ყოფითი, თანამედროვე ცეკვები.

 

კომპიუტერული პროგრამები:

● Cakewalk;

● Finale;

● Sibelius;

● Voyetra.

 

იმპროვიზაცია:

● შემოქმედებით პროცესში ჩართვა ხმით, სხეულის მოძრაობით, დაკვრით.

 

პროექტი:

● კონცერტის, სპექტაკლის, საღამოს ორგანიზება;

● გაზეთის, ჟურნალის მომზადება.

 

მუშაობის ფორმები:

● ჯგუფური;

● წყვილში;

● ინდივიდუალური.

 

ინფორმაცია მუსიკალური ხელოვნების შესახებ:

● სხვადასხვა ეპოქის პოპულარული მუსიკალური ნაწარმოებები;

● ქართული ხალხური და პროფესიული მუსიკის პოპულარული ნიმუშები;

● გამოჩენილი კომპოზიტორები და მათი შემოქმედება;

● გამოჩენილი შემსრულებლები; პოპულარული მუსიკალური, მუსიკალურ-თეატრალური კოლექტივები.”;

 

16. მე-3 თავში „6. სპეციალური ნაწილი საგანში ფიზიკური აღზრდა” შემავალი „II კლასის სტანდარტი ფიზიკურ აღზრდაში” შემდეგ დაემატოს „IV კლასის სტანდარტი ფიზიკურ აღზრდაში” შემდეგი რედაქციით:

 

„IV კლასის სტანდარტი ფიზიკურ აღზრდაში

წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები

 

ჯანმრთელობა და უსაფრთხოება	მოძრაობა და მოტორული უნარ-ჩვევები	აქტიური მონაწილეობა
ფ.ა.IV.1.1. მოსწავლე იცავს პირადი ჰიგიენისა და უსაფრთხოების წესებს.	ფ.ა.IV.2.1. მოსწავლე წარმოაჩენს ფიზიკურ აქტივობაში მო­ნა­წილეო­ბისათვის აუცილებელ სამოძრაო უნარ-ჩვევებს (გადაადგილება – გაქ­ცევა, გამოდევნება; მანიპულირება – დარტყმა, მიზანში სროლა; წონას­წორობის შენარჩუნება – სხეულის სხვადასხვა მიმართულებით მოძრაობა, ტრიალი).	ფ.ა.IV.3.1. მოსწავლე მონაწილეობს ისეთ ძირითად ფიზიკურ აქტივობებში, რომლებიც აუმჯობესებენ მის ჯანმრთელობას.
		ფ.ა. IV.3.2. მოსწავლე ფიზიკურ აქტივობებში მონაწილე­ობისას იძენს ე.წ. სასიცოცხლო უნარ-ჩვევებს (პრობლემის გადაჭრა, გადაწყვეტი­ლების მიღება, მიზნის დასახვა, ადამიანებთან ურთიერთობა).
		ფ.ა. IV.3.3. მოსწავლე აკავშირებს ფიზიკურ აქტივობას სხეულის მდგომარეო­ბასთან.

IV კლასი

 

წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები

 

ჯანმრთელობა და უსაფრთხოება	მოძრაობა და მოტორული უნარ-ჩვევები	აქტიური მონაწილეობა
ფ.ა.IV.1.1. მოსწავლე იცავს პირადი ჰიგიენისა და უსაფრთხოების წესებს.	ფ.ა.IV.2.1. მოსწავლე წარმოაჩენს ფიზიკურ აქტივობაში მონაწილე­ობისათვის აუცილებელ სამოძრაო უნარ-ჩვევებს (გადაადგილება – გაქ­ცევა, გამოდევნება; მანიპულირება – ფეხით დარტყმა, დაჭერა; წონას­წორობის შენარჩუნება – სხეულის სიმძიმის გადა­ტანა ერთი ფეხიდან მეორეზე, ან ერთი ხელი­დან მეორე ხელზე).	ფ.ა.IV.3.1. მოსწავლე მონაწილეობს ისეთ ძირითად ფიზიკურ აქტივობებში, რომლებიც აუმჯობესებენ მის ჯანმრთელობას.
		ფ.ა.IV.3.2. მოსწავლე ფიზიკურ აქტივობებში მონაწილე­ობისას მოსწავლე იძენს ე.წ. სასი­ცოც­ხლო უნარ-ჩვევებს (პრობლემის გადაჭრა, გადაწ­ყვეტილების მიღება, მიზნის დასახვა, ადამია­ნებ­თან ურთიერთობა).

 

17. შეტანილ იქნეს ცვლილება მე-3 თავში „1. ზოგადი ნაწილი საგნობრივ ჯგუფში საბუნებისმეტყველო მეცნიერებები” და ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით:

 

„1. ზოგადი ნაწილი საგნობრივ ჯგუფში საბუნებისმეტყველო მეცნიერებები

1. საბუნებისმეტყველო განათლების მნიშვნელობა

 

თანამედროვე ზოგადსაგანმანათლებლო სტანდარტი გულისხმობს მოსწავლის აღჭურვას იმ ცოდნითა და უნარ-ჩვევებით, რომლებიც საშუალებას მისცემს მას ალღო აუღოს კაცობრიობის სწრაფ პროგრესს, გამოიყენოს თანამედროვე მეცნიერების მიღწევები, გახდეს საზოგადოების სრულფასოვანი წევრი. ცოდნის პასიური მიმღებიდან მოსწავლე უნდა ჩამოყალიბდეს აქტიურ შემმეცნებლად, რომელიც შეძლებს მიღებული ცოდნა გამოიყენოს, როგორც პროფესიული წარმატებისათვის, ასევე საზოგადოების სასიკეთოდ.

იმისათვის, რომ საბუნებისმეტყველო მეცნიერებების სწავლებამ დააკმაყოფილოს აღნიშნული კრიტერიუმები, საჭიროა მოსწავლეს:

● გაუჩნდეს ინტერესი გარემომცველი სამყაროს კვლევის, სიახლეთა აღმოჩენისა და შეცნობის მიმართ;

● განუვითარდეს ბუნებისმეტყველისათვის საჭირო ელემენტარული კვლევა-ძიებითი და მათი სხვადასხვა სიტუაციაში გამოყენების უნარ-ჩვევები;

● გაცნობიერებული ჰქონდეს სამყაროში მიმდინარე პროცესების ერთიანობა;

● ჩამოუყალიბდეს გარემომცველ სამყაროზე ზრუნვის უნარ-ჩვევები;

● გამოუმუშავდეს დამოუკიდებელი, კრიტიკული აზროვნების და კომუნიკაციის უნარი;

● განუვითარდეს თვითშეფასების და თვითკონტროლის უნარი, სხვათა აზრის დაფასების და გაზიარების უნარი, განსაზღვროს თავისი ადგილი საზოგადოებაში;

● მიეცეს ჯანსაღი და უსაფრთხო ცხოვრების წესის დაუფლების შესაძლებლობა;

● გაცნობიერებული ჰქონდეს მეცნიერების როლი და ადამიანთა თანამშრომლობის აუცილებლობა კაცობრიობის პროგრესისათვის.

 

ბუნებისმეტყველების სწავლებისას ყურადღების გამახვილება განწყობა-დამოკიდებულებებისა და უნარ-ჩვევების განვითარებაზე, კვლევა-ძიებასა და ცოდნის გამოყენებაზე არის როგორც თანამედროვე პედაგოგიური მეთოდიკის, ისე ქართული კლასიკური დიდაქტიკის მოთხოვნაც. იაკობ გოგებაშვილის თანახმად, უმთავრესი მიზანი ბუნების შესწავლისა არის – „გაუხსნას ყმაწვილს თანაგრძნობა ბუნებისა, შეაყვაროს მისი გამოძიება და მისი განხილვა” („ბუნების კარი”,   გამოცემის წინასიტყვაობა).

 

2. საბუნებისმეტყველო მეცნიერებების სწავლების მიზანი და ამოცანები

 

მიზანი :

საბუნებისმეტყველო დისციპლინების სწავლების მიზანია აზიაროს მოსწავლე მეცნიერების საფუძვლებს და განუვითაროს კვლევის უნარ-ჩვევები, რაც მას საშუალებას მისცემს შეიცნოს და გაითავისოს სამყარო, ჩაერთოს საზოგადოებრივი საქმიანობის სხვადასხვა სფეროში, იგრძნოს პასუხისმგებლობა საკუთარი თავის, საზოგადოებისა და გარემოს მიმართ.

ამოცანები:

ცოდნა:

● ცოცხალი სამყარო და სასიცოცხლო პროცესები;

● სამყაროში მიმდინარე ფიზიკური და ქიმიური პროცესები;

● დედამიწა და გარესამყარო;

● გარემოს მდგრადი განვითარების პრინციპები.

 

უნარ-ჩვევები:

● დაკვირვება, აღწერა;

● აღრიცხვა;

● კლასიფიკაცია;

● გაზომვა/სიდიდეების გამოყენება;

● კომუნიკაცია;

● განჭვრეტა/ჰიპოთეზის გამოთქმა;

● დაგეგმვა;

● მონაცემების ინტერპრეტაცია;

● ცდის ჩატარება;

● მოდელის შექმნა და გამოყენება.

 

დამოკიდებულება:

● ინტერესი საბუნებისმეტყველო დისციპლინების მიმართ;

● საბუნებისმეტყველო მეცნიერებების მნიშვნელობის გააზრება;

● ინტერესი მეცნიერული კვლევისა და სიახლეების მიმართ;

● თანამშრომლობის სურვილი;

● გარემოზე ზრუნვა და პასუხისმგებლობა;

● უსაფრთხო ცხოვრების წესის დაცვის მნიშვნელობის გააზრება.

 

3. საფეხურების აღწერა

დაწყებითი საფეხური (I – VI კლასები)

დაწყებით საფეხურზე მოსწავლე იწყებს გარემოში დამოუკიდებლად ორიენტირებას და უჩნდება მისი კვლევის სურვილი.

სწავლების ამ საფეხურზე საფუძველი უნდა ჩაეყაროს მოსწავლის მიერ გარემოს პასიური აღქმიდან აქტიურ შემეცნებაზე გადასვლას, შემოქმედებითი აზროვნებისა და გარემოსადმი სწორი დამოკიდებულების ჩამოყალიბებას;

ბიომრავალფეროვნების, მატერიის, ენერგიის და ფიზიკური ძალების შეცნობას. მოსწავლემ უნდა შეძლოს მიღებული ცოდნისა და შეძენილი გამოცდილების ყოველდღიურ ცხოვრებაში გამოყენება.

დაწყებით საფეხურზე მოსწავლეს უვითარდება სპეციფიკური უნარ-ჩვევები, რომელთაგან პრიორიტეტულია:

Ø გარემოზე დაკვირვება (როგორც საკუთარი გრძნობის ორგანოების, ისე მარტივი ხელსაწყოების გამოყენებით);

Ø ბუნებრივი მოვლენების ამოცნობა და მარტივი პროცესების აღწერა;

Ø მონაცემების შეგროვება დაკვირვების, მარტივი ექსპერიმენტის, საინფორმაციო წყაროების გამოყენებით;

Ø გამოსაკვლევი საკითხის შესახებ კითხვების დასმა;

Ø ობიექტების კლასიფიკაცია მათი მახასიათებლების მიხედვით;

Ø რაოდენობრივი მონაცემების აღრიცხვა, მათი ორგანიზება და პრეზენტაციის სხვადასხვა საშუალებით წარმოდგენა;

Ø გარემოზე ზრუნვა, უსაფრთხოების წესების დაცვა.

 

საბაზო საფეხური (VII- IXკლასები)

სწავლების ამ საფეხურზე მოსწავლე იღრმავებს შემეცნებისათვის საჭირო უნარ-ჩვევებს. მოსწავლე მოვლენების გარეგნული აღწერიდან გადადის მოვლენათა არსის წვდომაზე ძირითადი ფიზიკური და ქიმიური კანონების შეცნობით. მოსწავლე იწყებს ემპირიული გზით სამყაროს აღქმას, შემოქმედებითად აზროვნებას, ცდილობს სამყაროში ადამიანის ადგილისა და მნიშვნელობის განსაზღვრას.

საბაზო საფეხურზე მოსწავლე ივითარებს სპეციფიკურ უნარ-ჩვევებს, რომელთაგან პრიორიტეტულია:

Ø კვლევის ზოგიერთი თანამედროვე მეთოდის გამოყენება;

Ø სამეცნიერო ლიტერატურის მოძიება და გამოყენება;

Ø ექსპერიმენტის დაგეგმვა და წარმართვა, მონაცემთა შეგროვება-დამუშავება;

Ø კრიტიკული ანალიზი, დასკვნების გამოტანა;

Ø პრეზენტაცია (გრაფიკების, დიაგრამების, მოდელის შექმნა).

 

საშუალო საფეხური (X- XII კლასები)

სწავლის ბოლო საფეხურზე ხდება საბუნებისმეტყველო განათლების შემდგომი გაღრმავება, საფუძველი ეყრება პროფესიულ ცოდნას, რათა საშუალო საფეხურის კურსამთავრებულმა შეძლოს სწავლის გაგრძელება, სრულფასოვანი განათლების მიღება და თანამედროვე საზოგადოებაში ინტეგრაცია. ამ საფეხურზე მოსწავლეს საშუალება ეძლევა გაიაზროს საბუნებისმეტყველო დარგში მუშაობის თავისებურებანი, დააფასოს საბუნებისმეტყველო მეცნიერებისა და ტექნოლოგიების მნიშვნელობა პროგრესისათვის და გაიცნობიეროს ის დიდი პასუხისმგებლობა, რომელიც დაეკისრება მას, როგორც მკვლევარს და როგორც მოქალაქეს.

სწავლების ამ საფეხურზე მოსწავლე ივითარებს სპეციფიკურ უნარ-ჩვევებს, რომელთაგან პრიორიტეტულია:

Ø დამოუკიდებელი აზროვნების უნარის გაღრმავება, რათა მოსწავლემ შეძლოს საკუთარი ან სხვათა მონაცემებით მანიპულირება, ახალი ან შეცვლილი სიტუაციის შედეგების წინასწარ განჭვრეტა, ჰიპოთეზის გამოთქმა, ექსპერიმენტული მოდელის შექმნა;

Ø პროექტის შექმნა, წარმართვა და დაცვა ფართო აუდიტორიის წინაშე.

 

4. სპეციფიკური უნარ-ჩვევები და მათი განვითარება საფეხურების მიხედვით

ნებისმიერი საგნის ათვისება გაცილებით უფრო ეფექტურად ხდება იმ შემთხვევაში, როდესაც მოსწავლე აქტიურად არის ჩაბმული შესასწავლი საკითხის კვლევა-ძიებაში და ცნობისმოყვარეობას იკმაყოფილებს არა მხოლოდ მზა მასალის ათვისებით, არამედ ინფორმაციის მოძიების, თვალსაჩინოებებზე მუშაობის და ინტერაქტიული სწავლების პროცესში ჩაბმის გზით. ამიტომ, საბუნებისმეტყველო საგნების სწავლებისას განსაკუთრებული ყურადღება ექცევა სპეციფიკური უნარ-ჩვევების განვითარებას.

საბუნებისმეტყველო მეცნიერებები არ არის მხოლოდ აღწერილობითი ხასიათის, ისინი აუცილებლად გულისხმობენ სასიცოცხლო პროცესების, ფიზიკური და ქიმიური მოვლენების კვლევის გზით შესწავლას. ბუნებისმეტყველების დაუფლებისათვის აუცილებელია იმ სპეციფიკური უნარ-ჩვევების გამომუშავება, რომლებიც უკავშირდება გარემოს კვლევას.

 

ამ უნარ-ჩვევების ჩამონათვალი და განმარტება მოცემულია ცხრილში

 

კვლევის უნარ-ჩვევები	განმარტება
1. დაკვირვება, აღწერა	შეგრძნების ორგანოების და მარტივი ხელსაწყოების საშუალებით ობიექტების და მოვლენების მახასიათებლების განსაზღვრა
2. აღრიცხვა	დაკვირვების შედეგის ჩაწერა, ჩახატვა, სხვ.
3. კლასიფიკაცია	ობიექტების და მოვლენების დაჯგუფება მათი მახასიათებლების მიხედვით
4. გაზომვა/სიდიდეების გამოყენება	შესაბამისი საზომი ერთეულების გამოყენებით რაოდენობრივი აღწერა სივრცითი და დროითი ურთიერთობების განსაზღვრა ცვლადი მახასიათებლების გამოვლენა
5. კომუნიკაცია	წერითი და ზეპირი მეტყველების, გრაფიკების, ცხრილების, დიაგრამების და პრეზენტაციის სხვა საშუალებათა (მათ შორის ტექნოლოგიაზე დამყარებული) გამოყენება
6. განჭვრეტა/ჰიპოთეზის გამოთქმა	მოსალოდნელი შედეგების თაობაზე ვარაუდის გამოთქმა
7. დაგეგმვა	ქმედებების თანმიმდევრობის განსაზღვრა
8. ცდის ჩატარება	მეთოდიკის შერჩევა და ექსპერიმენტული მონაცემების შეგროვება
9. მონაცემების ინტერპრეტაცია	საკუთარი ან სხვის მიერ მიღებული მონაცემების ანალიზი, განზოგადება
10. მოდელის შექმნა და გამოყენება	მოვლენის მოდელირება

 

ზემოთ აღნიშნული უნარ-ჩვევები ეტაპობრივად ვითარდება სწავლების სამივე საფეხურზე, მოსწავლის გონებრივი და ფიზიკური შესაძლებლობების გათვალისწინებით. უნარების საფეხურებრივი განვითარება წარმოდგენილია ცხრილში:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

	დაწყებითი საფეხური	საბაზო საფეხური	საშუალო საფეხური
კვლევის უნარ-ჩვევები	● სვამს შეკითხვებს ობიექტების და მოვლენების შესახებ, და ეძებს გზებს მათზე პასუხის გასაცემად.     ● აგროვებს მონაცემებს უშუალო დაკვირვებით ან მარტივი ცდების საშუალებით.       ● იყენებს ასაკის შესაბამის ხელსაწყოებს მონაცემების მოსაპოვებლად.     ● იყენებს მონაცემების/ინფორმაციის წარმოდგენის მარტივ ხერხებს (ტექსტის, ნახატების, რუკების, ცხრილების)	● სვამს შეკითხვებს ობიექტების და მოვლენების შესახებ მათი გამოკვლევის მიზნით.     ● აგროვებს მონაცემებს უშუალო დაკვირვებით, ცდების საშუალებით, და/ან სახვადასხვა ინფორმაციული წყაროებიდან     ● იყენებს ხელსაწყოებს მონაცემების მოსაპოვებლად და/ან დაკვირვების პროცესის გასაუმჯობესებლად     ● წარმოადგენს მონაცემებს პრეზენტაციის მრავალგვარი საშუალებებით (ცხრილები, გრაფიკები, მათემატიკური და ფიზიკური მოდელები)	● გამოთქვამს შემოწმებად ჰიპოთეზას, გეგმავს ექსპერიმენტს მის შესამოწმებლად.     ● აკეთებს არჩევანს და იყენებს მონაცემების მოპოვების სტრატეგიებს       ● ირჩევს და იყენებს ხელსაწყოებს მონაცემების მოსაპოვებლად და/ან დაკვირვების პროცესის გასაუმჯობესებლად     ● ირჩევს მონაცემების წარმოდგენის ფორმებსა და საშუალებებს და წარადგენს ფართო აუდიტორიის წინაშე

 

5. მიმართულებები და მათი აღწერა

ბუნებისმეტყველების სასკოლო კურსის შინაარსი დაყოფილია მიმართულებებად. თითოეული მათგანი წარმოაჩენს, თუ რაზე უნდა გამახვილდეს ყურადღება სწავლების ამა თუ იმ საფეხურზე. მიმართულებები ერთმანეთთან მჭიდრო კავშირშია და ემსახურება სამყაროს ერთიანობის შეცნობას.

დაწყებით საფეხურზე საგანი „ბუნებისმეტყველება’’ პირობითად დაყოფილია 4 მიმართულებად:

1. ცოცხალი სამყარო (ბიოლოგიის ელემენტები);

2. სხეულები და მოვლენები (ფიზიკისა და ქიმიის ელემენტები);

3. დედამიწა და გარესამყარო (გეოგრაფიისა და ასტრონომიის ელემენტები);

4. ადამიანი და გარემო (სამოქალაქო აღზრდის ელემენტები).

 

მიმართულებები „ადამიანი და გარემო” და „დედამიწა და გარესამყარო” მხოლოდ დაწყებით საფეხურზეა ინტეგრირებული ბუნების კურსში, ხოლო მიმართულება „სხეულები და მოვლენები” შემდეგ საფეხურზე 2 მიმართულებად იყოფა: „ფიზიკური მოვლენები” და „ქიმიური მოვლენები.”

საბაზო საფეხურზე  საგანი „ბუნებისმეტყველება’’ დაყოფილია სამ მიმართულებად:

1. ცოცხალი სამყარო (ბიოლოგიის საფუძვლები);

2. ფიზიკური მოვლენები (ფიზიკის საფუძვლები);

3. ქიმიური მოვლენები (ქიმიის საფუძვლები).

საშუალო საფეხურზე საგნები „ბიოლოგია’’, „ქიმია’’, „ფიზიკა’’ ისწავლება შემდეგი მიმართულებების სახით:

1. ცოცხალი სამყარო (ბიოლოგია);

2. ფიზიკური მოვლენები (ფიზიკა);

3. ქიმიური მოვლენები (ქიმია).

 

ცოცხალი სამყარო (დაწყებითი, საბაზო და საშუალო საფეხური)

მოსწავლე დაწყებით საფეხურზე ეცნობა: ცოცხალი ბუნების მრავალფეროვნებას, ორგანიზმების აგებულებისა და ცხოვრების თავისებურებებს, ორგანიზმების ძირითად ჯგუფებს და მათ მახასიათებლებს, ძირითად სასიცოცხლო მოთხოვნილებებს, სასიცოცხლო ციკლებს. მოსწავლე აგროვებს ინფორმაციას იმ გარემო პირობების შესახებ, რომლებიც ხელს უწყობს ორგანიზმების ზრდასა და განვითარებას; ეცნობიან ორგანიზმების გარემოსთან შეგუების ფორმებს. მოსწავლე აცნობიერებს, რომ გარემო მრავალფეროვანი და დინამიურია, შედგება ერთმანეთთან მჭიდროდ დაკავშირებული ცოცხალი და არაცოცხალი კომპონენტებისაგან. მოსწავლე გარემომცველ სამყაროს შეიცნობს დაკვირვების (მარტივი ხელსაწყოების გამოყენებით), აღწერის და კლასიფიკაციის გზით.

მოსწავლე საბაზო საფეხურზე ეცნობა: სიცოცხლის უჯრედული ორგანიზაციის, ნივთიერებათა და ენერგიის ცვლის, გამრავლების, მემკვიდრეობითობის, სიცოცხლის განვითარების ზოგად პრინციპებს; ადამიანის ორგანიზმის ცხოველქმედების (ორგანოთა სისტემების დონეზე) ფიზიკურ და ქიმიურ კანონზომიერებებს, ჰომეოსტაზის ფენომენს; ეკოსისტემების კომპონენტებს, მათ ურთიერთკავშირს და ეკოსისტემაში მიმდინარე პროცესებს.

მოსწავლე ითვისებს კვლევის ზოგიერთ ციტოლოგიურ, გენეტიკურ და ფიზიოლოგიურ მეთოდს; ეუფლება ბიოლოგიური ექსპერიმენტის დაგეგმვასა და წარმართვას, ეჩვევა მონაცემების კრიტიკულ ანალიზს.

მოსწავლე ეცნობა იმ ზოგიერთი აღმოჩენის ისტორიას, რომელმაც გადამწყვეტი როლი ითამაშა ბიოლოგიისა და მედიცინის განვითარებაში.

მოსწავლე საშუალო საფეხურზე ეცნობა სიცოცხლის ფენომენს მოლეკულურ დონეზე: მატრიცულ რეაქციებს, გენების გამოვლენის და რეგულაციის პრინციპებს, ავტოტროფული და ჰეტეროტროფული უჯრედების ცხოველქმედებას;

მოსწავლე ეცნობა ადამიანის ნორმალური ანატომიის და ფიზიოლოგიის კერძო საკითხებს და ჰომეოსტაზის დარღვევის ზოგიერთ მაგალითს.

მოსწავლე ეცნობა კვლევის თანამედროვე მეთოდებს, ქმნის კონკრეტული ბიოლოგიური პროცესის შესწავლის პროექტს, ასრულებს მას და ახდენს მიღებული შედეგების პრეზენტაციას ფართო აუდიტორიის წინაშე;

მოსწავლე ეცნობა ბიოლოგიის სხვადასხვა დარგის სპეციფიკას, კონკრეტული მაგალითებით აცნობიერებს მეცნიერული მუშაობის სირთულეებს, მეცნიერის პასუხისმგებლობას და თავდადებას.

ადამიანი და გარემო (დაწყებითი საფეხური)

ამ მიმართულების ფარგლებში მოსწავლე ეცნობა ადამიანსა და გარემოს შორის არსებულ ურთიერთდამოკიდებულებას, აგროვებს ინფორმაციას, თუ როგორ მოქმედებს გარემო ადამიანთა ცხოვრების ნირზე და პირიქით, როგორ იცვლება გარესამყარო ადამიანის ზემოქმედების შედეგად; ეცნობა ბუნებრივი სიმდიდრეების მრავალფეროვნებას, მათი რაციონალურად გამოყენების გზებს და საყოფაცხოვრებო ნარჩენების სწორი უტილიზაციის მეთოდებს.

მოსწავლეს უყალიბდება პირადი და ჯგუფური პასუხისმგებლობა და აქტიურად ერთვება ლოკალური გარემოს დაცვის საქმეში.

მოსწავლე ეცნობა ჯანმრთელი და უსაფრთხო ცხოვრების წესებს.

დედამიწა და გარესამყარო (დაწყებითი საფეხური)

მოსწავლე ეცნობა შეხედულებებს დედამიწის, მზის სისტემისა და სამყაროს დინამიური ბუნების შესახებ. მას საშუალება ეძლევა დროისა და სივრცის შესახებ სწორი წარმოდგენა განივითაროს. მოსწავლე შეისწავლის ბუნებაში მიმდინარე ციკლურ პროცესებს, დედამიწაზე სიცოცხლის არსებობისათვის აუცილებელ რესურსებს, იკვლევს მათი გამოყენების გზებს და საშუალებებს.

გარემოს შეცნობის მეთოდების დასაუფლებლად გათვალისწინებულია პრაქტიკული სამუშაოები, მათ შორის, უშუალო დაკვირვება და სასწავლო ცდები, მარტივი ხელსაწყოების გაცნობა და გაზომვა-გამოთვლითი სამუშაოების ჩატარება, ადგილზე ორიენტირება, რუკების გამოყენება, ობიექტების და პროცესების მოდელირება და სხვ.

სხეულები და მოვლენები (დაწყებითი საფეხური)

მიმართულების მიზანია მოსწავლეს დაანახოს კავშირი მის ირგვლივ არსებულ საგნებსა თუ ბუნებრივ მოვლენებს შორის.

მოსწავლე აკვირდება, იკვლევს და სვამს კითხვებს ნივთიერი სამყაროს და მასში მიმდინარე მოვლენების შესახებ, ეუფლება ჯგუფური მუშაობის ჩვევებს, სწავლობს ინფორმაციის შეგროვებას და ცდილობს დასმულ კითხვებზე პასუხის გაცემას.

მარტივი ექსპერიმენტების ჩატარებით მოსწავლე ეჩვევა ხელსაწყოებთან მუშაობას, მათ სწორად, დანიშნულების მიხედვით გამოყენებას და უსაფრთხოების წესების დაცვას.

დაწყებით საფეხურზე დაკვირვების შედეგების გადმოცემა ხდება ჯერ ნახატებისა და მარტივი სქემების, მოგვიანებით კი –­­ ცხრილების საშუალებით.

 მოსწავლე შეისწავლის: მოძრაობის მარტივ ფორმებს და მათ გამომწვევ მიზეზებს, სხეულთა წონასწორობას, ენერგიის ძირითად ფორმებსა და წყაროებს, მასალათა და ნივთიერებათა ძირითად თვისებებს. მიღებული ცოდნის საფუძველზე ის ამყარებს კავშირს კვლევის შედეგებსა და მეცნიერულ მოსაზრებებს შორის, ამზადებს მარტივ მოდელებს და ახდენს მათ დემონსტრირებას. ამ საფეხურის ბოლოსათვის დაგროვილი ცოდნისა და გამომუშავებული უნარ-ჩვევების საფუძველზე მოსწავლე ცდილობს დაადგინოს მოვლენებს შორის მიზეზ-შედეგობრივი კავშირები, რაც გაუღრმავებს სამყაროს კვლევისადმი ინტერესს.

ფიზიკური მოვლენები (საბაზო და საშუალო საფეხური) მოსწავლე საბაზო საფეხურზე ეცნობა სამყაროს უნივერსალურ კანონებს, მეცნიერული იდეების განვითარებას და სხვადასხვა სახის მოდელების გამოყენებით ცდილობს მოვლენათა ახსნას;

მოზარდი შეისწავლის ბუნებაში არსებულ ძალთა მოქმედების შედეგებს, სითბურ და ელექტრომაგნიტურ მოვლენებს, აღწერს მათ თვისებრივად და რაოდენობრივად, ეცნობა ყოველდღიურ ცხოვრებაში მათი გამოყენების მაგალითებს;

გეგმავს ექსპერიმენტებს, ატარებს მათ დამოუკიდებლად ან თანაკლასელებთან ერთად, სწავლობს შედეგების სწორად ფორმულირებას და თავისი მოსაზრებების ცხრილებისა და გრაფიკების საშუალებით გადმოცემას;

იზიარებს სხვათა შეხედულებებს და აფასებს მათ;

მოიძიებს ინფორმაციას მეცნიერული კვლევების შესახებ და იაზრებს მათ მნიშვნელობას თანამედროვე ცხოვრებისთვის.

საშუალო საფეხურზე მოსწავლე იღრმავებს საბაზო საფეხურზე შეძენილ ცოდნას, შეისწავლის და აანალიზებს თანამედროვე ფიზიკის მიღწევებს, საბუნებისმეტყველო მეცნიერებების განვითარების დადებით და უარყოფით გავლენას გარემოზე, იძენს მეცნიერული კვლევის უნარ-ჩვევებს და ექმნება მყარი საფუძველი მომავალი საქმიანობისათვის. ამ საფეხურის ბოლოს მოსწავლე დამოუკიდებლად გეგმავს და წარმართავს მარტივ ექსპერიმენტს, გამოთქვამს და ამოწმებს ჰიპოთეზას;

მოზარდი სხვადასხვა წყაროდან მოიძიებს ინფორმაციას მეცნიერული კვლევების შესახებ, ადარებს მათ საკუთარი კვლევის შედეგებს, ირჩევს მონაცემების წარმოდგენის ფორმებსა და საშუალებებს და აკეთებს პრეზენტაციას ფართო აუდიტორიის წინაშე.

ქიმიური მოვლენები. (საბაზო და საშუალო საფეხური )

საბაზო საფეხურზე ამ მიმართულების სწავლების ძირითადი მიზანია: მოსწავლეები ჩასწვდნენ ქიმიის ძირითადი კანონების არსს, გაერკვნენ ატომურ-მოლეკულურ მოძღვრებაში, შეძლონ ქიმიურ რეაქციათა თვისებრივი და რაოდენობრივი დახასიათება, გაეცნონ ელემენტთა პერიოდული სისტემას, მისი შექმნის ისტორიას, ჰქონდეთ წარმოდგენა ქიმიურ ბმებზე, არაორგანულ და ორგანულ ნაერთებსა და მათ პრაქტიკულ გამოყენებაზე.

ამ საფეხურზე მოსწავლეები უნდა დაეუფლონ კვლევისა და კომუნიკაციის აუცილებელ უნარ-ჩვევებს. მოსწავლეებმა უნდა შეძლონ შესწავლილი თეორიული საკითხების პრაქტიკული გამოყენება: ექსპერიმენტის დამოუკიდებლად ჩატარება, მონაცემების შეგროვება, ანალიზი და სათანადო დასკვნების გამოტანა. მათ უნდა შეძლონ თავიანთი მონაცემებისა და დასკვნების საზოგადოებისათვის წარდგენა პრეზენტაციის სხვადასხვა საშუალების გამოყენებით. მოსწავლეებს თანდათან უნდა გამოუმუშავდეთ კრიტიკული აზროვნების უნარი.

საშუალო საფეხურზე მოსწავლე საბაზო საფეხურზე მიღებული ინფორმაციისა და გამოცდილების საფუძველზე იღრმავებს ცოდნას ქიმიური რეაქციების მიმდინარეობის კანონზომიერებათა შესახებ. ამ შედეგს ის აღწევს ცდების დაგეგმვისა და ჩატარების საფუძველზე. ატომის აღნაგობის, ქიმიური ბმების ბუნებისა და პერიოდულობის კანონის შესწავლის საფუძველზე ის განჭვრეტს ელემენტთა და მათ ნაერთთა თვისებებს. მოსწავლეს ექმნება სრულყოფილი წარმოდგენა თერმოქიმიურ და ელექტროქიმიურ პროცესებზე. იგი ეცნობა ქიმიური წარმოების საფუძვლებს, აღწერს ტექნოლოგიურ სქემებს ნაერთთა ქიმიური თვისებების საფუძველზე. მოსწავლე მასწავლებლის დახმარებით იკვლევს ქიმიურ წარმოებასთან დაკავშირებულ გარემოს დაცვის პრობლემებს. ამ საფეხურზე მოსწავლე ეცნობა გამოჩენილ მეცნიერ-ქიმიკოსთა შემოქმედების ისტორიას.

 

6.     საბუნებისმეტყველო საგნების სწავლების ორგანიზება საფეხურების მიხედვით

დაწყებით საფეხურზე ისწავლება ინტეგრირებული საგანი ბუნებისმეტყველება, რომელიც აერთიანებს საკითხებს გეოგრაფიის, ასტრონომიის, ბიოლოგიის, ფიზიკის, ქიმიის და სამოქალაქო აღზრდის სფეროებიდან.

საბუნებისმეტყველო დისციპლინები ხელს უწყობს უშუალო გარემოს შეცნობის, სამყაროს მთლიანობის აღქმის ჩამოყალიბებას, ხოლო სამოქალაქო განათლება უვითარებს მოსწავლეს გარემოსადმი პოზიტიურ დამოკიდებულებას და გარემოზე პასუხისმგებლობის გრძნობას.

 

საბაზო საფეხურზე საბუნებისმეტყველო საგნები – ბიოლოგია, ფიზიკა, ქიმია – ისწავლება შემდეგი სახით:

 

VII კლასში – ბიოლოგია მთელი წლის მანძილზე სავალდებულო საგანი.

VIII კლასში – ბიოლოგია და ფიზიკა მთელი წლის მანძილზე სავალდებულო საგნები.

IX კლასში – ბიოლოგია, ფიზიკა და ქიმია მთელი წლის მანძილზე სავალდებულო საგნები.

 

საშუალო საფეხურზე საბუნებისმეტყველო საგნები – ბიოლოგია, ფიზიკა, ქიმია – ისწავლება შემდეგი სახით:

X კლასში   – ბიოლოგია, ფიზიკა და ქიმია მთელი წლის მანძილზე სავალდებულო საგნები.

XI კლასში – ფიზიკა და ქიმია მთელი წლის მანძილზე სავალდებულო საგნები.

XII კლასში – ქიმია მთელი წლის მანძილზე სავალდებულო საგნის სახით.

XII კლასში – არჩევითი საგნები ბიოლოგია, ქიმია, ან ფიზიკა. XII კლასში მოსწავლეს შეუძლია აირჩიოს ერთი ან ორი არჩევითი საგანი.

 

საბუნებისმეტყველო საგნები – ბიოლოგია, ფიზიკა, ქიმია ისწავლება VII–XII კლასებში. თითოეული საგანი სავალდებულო სახით ისწავლება 4 წლის განმავლობაში.

XII კლაში მოსწავლემ საბუნებისმეტყველო საგნობრივი ჯგუფიდან აუცილებლად უნდა აირჩიოს ერთი საგანი, ხოლო, სურვილის შემთხვევაში, შეუძლია ისწავლოს მეორე საბუნებისმეტყველო საგანიც.

 

საბუნებისმეტყველო საგნების სწავლების სქემა საფეხურების მიხედვით:

 

საბუნებისმეტყველო მეცნიერებები		კლასები
		დაწყებითი						საბაზო			საშუალო
		1	2	3	4	5	6	7	8	9	10	11	12
	ბუნებისმეტყველება
	ბიოლოგია												X
	ფიზიკა												X
	ქიმია												X

 

     – სავალდებულო კურსი

 

X – არჩევითი კურსი

 

7. სასწავლო გეგმის სტრუქტურა

ბუნებისმეტყველების საგნობრივ პროგრამაში აღწერილია ის სავალდებულო მოთხოვნები, რომლებსაც უნდა აკმაყოფილებდეს ყოველი მოსწავლე თითოეული კლასის დასრულების შემდეგ. ეს მოთხოვნები, თითოეული მიმართულებისათვის, შედეგებისა და ინდიკატორების სახითაა ჩამოყალიბებული.

შედეგი გვიჩვენებს, თუ რა უნდა შეეძლოს მოსწავლეს სწავლის მოცემული ეტაპის (კლასის) დასრულების შემდეგ.

ინდიკატორი არის დებულება იმ ცოდნისა და უნარ-ჩვევების დემონსტრირების შესახებ, რომელიც ჩამოყალიბებულია შესაბამის შედეგში.

ინდიკატორის ძირითადი დანიშნულებაა გამოავლინოს, მიღწეულია თუ არა შედეგი. ინდიკატორი ორიენტირებულია უნარ-ჩვევებზე და ჩამოყალიბებულია აქტივობის ენაზე. შედეგთან დაკავშირებული ინდიკატორების ერთობლიობა ფარავს შედეგს. ამავე დროს, თითოეული მათგანი წარმოაჩენს შედეგს რომელიმე კუთხით.

თითოეული საფეხურის შესაბამისი შედეგებისა და მათი ინდიკატორების ერთობლიობას თან ერთვის სარეკომენდაციო შინაარსი, რომელიც არის სასწავლო მასალის იმ საკითხთა ჩამონათვალი, რომლის გამოყენებითაც შესაძლებელია ჩამოყალიბებული შედეგების მიღწევა სწავლების მოცემულ კლასში.

 

სტადარტის შედეგებს აქვს ინდექსი. ინდექსი ინფორმაციას იძლევა საგნის, კლასის და შედეგის ნომრის შესახებ. მაგ.:

ბუნ. III. 7. –     ბუნ. – საგანი

 III. – კლასი

 7. – შედეგის ნომერი

 

საბუნებისმეტყველო საგნების შემოკლებები ინდექსებში:

ბუნ. – ბუნებისმეტყველება

ქიმ. – ქიმია

ფიზ. – ფიზიკა

ბიოლ. – ბიოლოგია

 

18. მე-3 თავში „2. სპეციალური ნაწილი საგანობრივ ჯგუფში საბუნებისმეტყველო მეცნიერებები” შემავალი „II კლასის ბუნებისმეტყველების სტანდარტი” შემდეგ დაემატოს „IV კლასის ბუნებისმეტყველების სტანდარტი” შემდეგი რედაქციით:

 

„IV კლასის ბუნებისმეტყველების სტანდარტი

 

წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები

 

მიმართულება:
ცოცხალი სამყარო	სხეულები და მოვლენები	დედამიწა და გარესამყარო	ადამიანი და გარემო
ბუნ. IV. 1. მოსწავლე აღწერს ორგანიზმების სასიცოცხლო ციკლს     ბუნ. IV. 2. მოსწავლე მსჯელობს გადაშენებული ორგანიზმების შესახებ     ბუნ. IV. 3. მოსწავლე ცოცხალი ორგანიზმების შეგუებით ნიშან-თვისებებს უკავშირებს საარსებო გარემოს	ბუნ. IV. 4. მოსწავლე სხეულთა წონასწორობას უკავშირებს ბერკეტის მუშაობის პრინციპს   ბუნ. IV. 5. მოსწავლე განასხვავებს სითბოს გამტარებსა და არაგამტარებს     ბუნ. IV. 6. მოსწავლე განასხვავებს მასალებს, მსჯელობს მათი თვისებების შესახებ	ბუნ. IV. 7. მოსწავლე რუკაზე განსაზღვრავს ობიექტების მდებარეობას და ურთიერთმიმართებას     ბუნ. IV. 8. მოსწავლე მსჯელობს დედამიწის ფორმაზე     ბუნ. IV. 9. მოსწავლე იკვლევს მნიშვნელოვან გეოგრაფიულ ობიექტებს     ბუნ. IV. 10. მოსწავლე აღწერს გარემოში ბუნებრივი მოვლენებით გამოწვეულ ცვლილებებს	ბუნ. IV. 11. მოსწავლე იცავს საზოგადოებრივი ჰიგიენის და უსაფრთხო ქცევის წესებს       ბუნ. IV. 12. მოსწავლე იკვლევს ადამიანის ცხოვრების ნირს სხვადასხვა საარსებო გარემოში

 

პროგრამის შინაარსი:

IV კლასის სტანდარტის შედეგების მიღწევა შესაძლებელია მოცემული შინაარსის საფუძველზე:

 

სასიცოცხლო ციკლი:

სასიცოცხლო ციკლის სტადიები, თესლი/აღმონაცენი/ზრდასრული მცენარე, კვერცხი/მატლი/ ჭუპრი/პეპელა, ქვირითი/თავკომბალა/ბაყაყი.

 

გადაშენებული ორგანიზმები:

გადაშენებული ორგანიზმები და მათი მონათესავე თანამედროვე ორგანიზმები, ორგანიზმთა გადაშენების მიზეზები.

ცოცხალ ორგანიზმთა შეგუება გარემოსთან:

სხვადასხვა საარსებო გარემოსთან ორგანიზმების შეგუების თავისებურებები, სტრუქტურული და ქცევითი შეგუების სახეები.

წონასწორობა:

სხეულთა წონასწორობა, ბერკეტი.

მასალები და მათი თვისებები:

ბუნებრივი და ხელოვნური მასალები: ბამბა, მინა, ცემენტი, პოლიეთილენი და სხვა

მასალათა თვისებები (ფერი, თბოგამტარობა, დრეკადობა, გამჭვირვალობა და სხვა) და მათი შესაბამისი გამოყენება საგნების დასამზადებლად.

სითბოს გადაცემა:

სითბოს გამტარი და არაგამტარი მასალები, ბუნებრივი და ხელოვნური თბოიზოლატორები.

დედამიწის ფორმა:

ძველ ხალხთა წარმოდგენა, მოგზაურები – აღმოჩენები.

სასწავლო რუკა:

საქართველოს სასწავლო რუკები: ფიზიკურ-გეოგრაფიული, სამხარეო, კონტურული ჰორიზონტის მხარეები, ექსკურსიის მარშრუტი.

საქართველოს მნიშვნელოვანი გეოგრაფიული ობიექტები:

რელიეფის ძირითადი ფორმები: კავკასიონი, კოლხეთის დაბლობი და სხვ. ჰიდროგრაფიული ქსელი: ფარავანი, პალიასტომი, მტკვარი, რიონი და სხვ. დედაქალაქი, სამხარეო ცენტრები, ქალაქები.

ბუნებრივი მოვლენები და გარემოს ცვლილება:

სტიქიური მოვლენები, ბუნებრივი ბარიერები, ეროზია და გამოფიტვა.

საზოგადოებრივი ჰიგიენა და უსაფრთხოება:

ჯანმრთელობა და დასასვენებელი ადგილები, საზოგადოებრივ ადგილებში უსაფრთხო ქცევის წესები, საზოგადოებრივ ადგილებში ორიენტირების მარეგულირებელი ნიშნები, ჯანსაღი კვება, საკვების გზა ნედლეულიდან მზა პროდუქტამდე.

ადამიანის ცხოვრების ნირი სხვადასხვა საარსებო გარემოში:

სხვადასხვა გარემოში მცხოვრებ ადამიანთა ჩაცმულობა, საცხოვრებელი, საკვები, გარემოს ზემოქმედება ადამიანთა საქმიანობაზე, სხვადასხვა საარსებო გარემოსთან ადამიანებისა შეგუების თავისებურებები.”.

 

19. შეტანილ იქნას ცვლილება მე-3 თავში „2. სპეციალური ნაწილი საგნობრივ ჯგუფში. საბუნებისმეტყველო მეცნიერებები” შემავალ „VII კლასის ბუნებისმეტყველების სტანდარტში” და „VIII კლასის ბუნებისმეტყველების სტანდარტში” და ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით:

 

„VII კლასის ბუნებისმეტყველების სტანდარტი

 

წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები

მიმართულება:

ცოცხალი სამყარო

ბუნ. VII. 1. მოსწავლე განარჩევს სიცოცხლის ძირითად ფორმებს და გამოვლინებებს ბუნ. VII. 2. მოსწავლე ახასიათებს ორგანიზმების მრავალფეროვნებას ბუნ. VII. 3. მოსწავლე ახასიათებს ეკოსისტემის კომპონენტებს და მათ შორის არსებულ კავშირებს ბუნ. VII. 4. მოსწავლე მსჯელობს დედამიწაზე სიცოცხლის განვითარების თავისებურებათა შესახებ   ბუნ. VII. 5. მოსწავლე აკავშირებს უჯრედის სტრუქტურას ფუნქციასთან ბუნ. VII. 6. მოსწავლე იკვლევს ორგანიზმების განვითარების თავისებურებებს ბუნ. VII. 7. მოსწავლე აღწერს ეკოსისტემებში ენერგიის გადაცემასა და ნივთიერებათა მიმოქცევას ბუნ. VII. 8. მოსწავლე ორგანიზმების მრავალფეროვნებას უკავშირებს ევოლუციის პროცესს

 

პროგრამის შინაარსი

 

VII კლასის სტანდარტის შედეგების მიღწევა შესაძლებელია მოცემული შინაარსის საფუძველზე:

 

უჯრედი (ზოგადი მონაცემები აგებულების შესახებ  – გარსი, ცოტოპლაზმა, ბირთვი).

ორგანიზმი.

ერთუჯრედიანი და მრავალუჯრედიანი ორგანიზმები.

სიცოცხლის თვისებების გამოვლინება (მოძრაობა, კვება, სუნთქვა, გამოყოფა, ზრდა, გამრავლება, გაღიზიანებადობა).

 

ორგანიზმთა მრავალფეროვნება.

მსხვილი ტაქსონომიური ერთეულების ზოგადი დახასიათება.

საქართველოს ბიომრავალფეროვნების ზოგიერთი ტიპობრივი წარმომადგენელი

სახეობა.

 

ეკოსისტემა, თანასაზოგადოება, პოპულაცია, ინდივიდი.

ეკოსისტემის კომპონენტები – ბიოტური და აბიოტური.

კვებითი ჯაჭვი.

პროდუცენტი, კონსუმენტი (ბალახის მჭამელი, ხორცის მჭამელი, ნაირმჭამელი), რედუცენტი.

ორგანიზმების გარემოსთან შეგუება.

ბუნებრივი და ხელოვნური ეკოსისტემები.

ადამიანის ზემოქმედება ბუნებრივ ეკოსისტემებზე.

პრეისტორიული სამყარო.

ნამარხი ორგანიზმები.

* * * *

სიცოცხლის ორგანიზაციის დონეები.

უჯრედი – ორგანიზმის სტრუქტურული და ფუნქციური ერთეული.

უჯრედის ძირითადი სტრუქტურული კომპონენტები. ვირუსის, პროკარიოტული და ეუკარიოტული უჯრედების სტრუქტურული ერთეულები.

უჯრედის შემადგენელი ორგანული და არაორგანული ნივთიერებები. დიფუზია, ოსმოსი.

მიტოზი. მეიოზი. სქესობრივი და უსქესო გამრავლება. სასიცოცხლო ციკლი.

კვებითი კავშირები. ფოტოსინთეზი. ავტოტროფული და ჰეტეროტროფული ორგანიზმები.

წყლისა და ელემენტების მიმოქცევა ეკოსისტემაში.

ბუნებრივი გადარჩევა. ადაპტაცია. ხელოვნური გადარჩევა. კულტურული მცენარეები და შინაური ცხოველები.

 

VIII კლასის ბუნებისმეტყველების სტანდარტი

წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები

 

ცოცხალი სამყარო	ფიზიკური მოვლენები
ბუნ. VIII. 1. მოსწავლე აკავშირებს უჯრედის სტრუქტურას ფუნქციასთან   ბუნ. VIII. 2. მოსწავლე იკვლევს ორგანიზმების განვითარების თავისებურებებს   ბუნ. VIII. 3. მოსწავლე აღწერს ეკოსისტემებში ენერგიის გადაცემასა და ნივთიერებათა მიმოქცევას   ბუნ. VIII. 4. ორგანიზმების მრავალფეროვნებას უკავშირებს ევოლუციის პროცესს	ბუნ. VIII. 5. მოსწავლე აღწერს სხეულთა აჩქარებულ მოძრაობას   ბუნ. VIII. 6. მოსწავლე აღწერს სხეულთა მოძრაობას და ურთიერთქმედებებს   ბუნ. VIII. 7. მოსწავლე ახასიათებს სხეულთა წონასწორობას   ბუნ. VIII. 8. მოსწავლე ახასიათებს დამუხტულ სხეულთა ურთიერთქმედებას   ბუნ. VIII. 9. მოსწავლე აღწერს ელექტრული დენის სითბურ, ქიმიურ და მაგნიტურ მოქმედებას

 

პროგრამის შინაარსი

 

VIII კლასის სტანდარტის შედეგების მიღწევა შესაძლებელია მოცემული შინაარსის საფუძველზე:

სიცოცხლის ორგანიზაციის დონეები.

უჯრედი – ორგანიზმის სტრუქტურული და ფუნქციური ერთეული.

უჯრედის ძირითადი სტრუქტურული კომპონენტები. ვირუსის, პროკარიოტული და ეუკარიოტული უჯრედების სტრუქტურული ერთეულები.

უჯრედის შემადგენელი ორგანული და არაორგანული ნივთიერებები. დიფუზია, ოსმოსი.

მიტოზი. მეიოზი. სქესობრივი და უსქესო გამრავლება. სასიცოცხლო ციკლი.

კვებითი კავშირები. ფოტოსინთეზი. ავტოტროფული და ჰეტეროტროფული ორგანიზმები.

წყლისა და ელემენტების მიმოქცევა ეკოსისტემაში.

ბუნებრივი გადარჩევა. ადაპტაცია. ხელოვნური გადარჩევა. კულტურული მცენარეები და შინაური ცხოველები.

* * * * * * * *

წრფივი თანაბარაჩქარებული მოძრაობა, სიჩქარე, აჩქარება და გადაადგილება თანაბარაჩქარებული მოძრაობის დროს, აჩქარების ერთეული. სიჩქარისა და აჩქარების გრაფიკები.

მრუდწირული მოძრაობა. სიჩქარე მრუდწირული მოძრაობისას. ბრუნვის სიხშირე, პერიოდი.

მოძრაობის ფარდობითობა, სიჩქარეთა შეკრება.

სხეულთა ინერტულობა, მასა. ათვლის ინერციული სისტემები, ნიუტონის კანონები. სიმძიმის ძალა. მასა და წონა. მსოფლიო მიზიდულობის კანონი. იმპულსი, იმპულსის მუდმივობის კანონი.

სიმძიმის ცენტრი, წონასწორობა (მდგრადი, არამდგრადი, განურჩეველი).

ბერკეტი. მექანიკის ოქროს წესი. ძალის მომენტი.

ორგვარი ელექტრული მუხტი. ელექტრული ველი, ელ. ველის ძალწირები, დამუხტული სხეულების ურთიერთქმედება. ელ. მოვლენები ბუნებაში.

ელექტრული დენი. ელექტროგამტარები და იზოლატორები. დენის წყაროები. დენის სითბური და ქიმიური მოქმედება.

მაგნიტური ველი, წრფივი დენის მაგნიტური ველი, ველის ძალწირები, დენის მაგნიტური მოქმედება.“.

20. შეტანილ იქნეს ცვლილება მე-3 თავში „X კლასის ბუნებისმეტყველების სტანდარტი”, „X კლასის ბუნებისმეტყველების სტანდარტი (გარდამავალი)”, „XI/XII კლასების ბიოლოგიის სტანდარტი (გარდამავალი)”, „XI/XII კლასების ფიზიკის სტანდარტი (გარდამავალი)”, „XI/XII კლასების ქიმიის სტანდარტი (გარდამავალი)” და ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით:

 

„X კლასი

ბიოლოგია

წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები

 

მიმართულება: ცოცხალი სამყარო

ბიოლ. X. 1.     მოსწავლე აანლიზებს მემკვიდრული ინფორმაციის შენახვის, გადაცემისა და რეალიზაციის მექანიზმებს ბიოლ. X. 2.     მოსწავლე აფასებს გენეტიკაში დაგროვილი ცოდნის მნიშვნელობას, მსჯელობს მისი გამოყენების პერსპექტივებზე

 

პროგრამის შინაარსი

X კლასის სტანდარტის შედეგების მიღწევა შესაძლებელია მოცემული შინაარსის საფუძველზე:

 

მემკვიდრეობითობის მოლეკულური საფუძველი.

მატრიცული ტიპის რეაქციები – რეპლიკაცია, ტრანსლაცია, ტრანსკრიფცია. გენეტიკური კოდი.

გენები და მათი მნიშვნელობა ცოცხალი ორგანიზმებისათვის.

გენები, როგორც მემკვიდრეობის ერთეული.

გენთა აქტივობის რეგულაცია.

გენთა დამოუკიდებელი მოქმედება. დომინირება და რეცესიულობა. შეჭიდული გენები. გენთა მრავლობითი მოქმედება.

გენეტიკური ცვალებადობა. მისი მიზეზები: მუტაციები, რეკომბინაცია.

შემთხვევითი და კანონზომიერი მოვლენები გენეტიკაში.

ნიშანთვისებაზე მოქმედი ფაქტორები – გენოტიპი და გარემო პირობები.

მეცნიერები, რომლებმაც მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანეს გენეტიკის განვითარებაში. ექსპერიმენტები და მონაცემების ინტერპრეტაცია. მათი აღმოჩენების მნიშვნელობა.

 

თანამედროვე გენეტიკური ტექნოლოგიები და მათი მნიშვნელობა.

გენური ინჟინერია (პლაზმიდები, რესტრიქტაზები, ვექტორები).

გენურ ინჟინერიასთან დაკავშირებული ბიოტექნოლოგიები.

გენეტიკური ტესტი.

გენეტიკის როლი სასამართლო ექსპერტიზის პრაქტიკაში.

გენური თერაპიის პერსპექტივები და მნიშვნელობა ადამიანის ჯანმრთელობისთვის.

ღეროვანი უჯრედები, მათი გამოყენების შესაძლებლობები.

გენბანკები და მათი შექმნის საჭიროება.

გენმოდიფიცირებული ორგანიზმები და ბიოლოგიური უსაფრთხოება.

ბიოლოგიური ეთიკა.

 

X კლასი

ფიზიკა

წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები

 

მიმართულება: ფიზიკური მოვლენები

ფიზ. X. 1.       მოსწავლე იკვლევს ელქტრულ და მაგნიტურ მოვლენებს ფიზ. X. 2.       მოსწავლე აკავშირებს მეცნიერულ აღმოჩენებს ფიზიკაში ყოველდღიურობასთან

 

პროგრამის შინაარსი

 

X კლასის სტანდარტის შედეგების მიღწევა შესაძლებელია მოცემული შინაარსის საფუძველზე:

 

ელექტროსტატიკა

ელექტრული ველი, დამუხტული სხეულების ურთიერთქმედება.

კულონის კანონი. დიელექტრიკული შეღწევადობა. ელ. ველის დაძაბულობა, სუპერპოზიციის პრინციპი. ელ. სტატიკური ველის მუშაობა. ელ. ველის პოტენციალი. პოტენციალთა სხვაობა.

ელქტროტევადობა, კონდენსატორი, ბრტყელი კონდენსატორის ელექტროტევადობა.

ელექტრული დენი

დენის ძალა, ძაბვა, გამტარის წინაღობა, კუთრი წინაღობა. წინაღობის დამოკიდებულება ტემპერატურაზე. ომის კანონი წრედის უბნისათვის. გამტართა პარალელური და მიმდევრობითი შეერთება. დენის მუშაობა და სიმძლავრე. ჯოულ-ლენცის კანონი. დენის წყაროს ემძ, დენის წყაროს შიგა წინაღობა. ომის კანონი სრული წრედისათვის.

ელექტრული დენი სითხეში, აირში და ვაკუუმში.

ნახევარგამტარი, ელ. დენი ნახევარგამტარში.

მაგნიტური ველი

მაგნიტური ველი, დენიანი გამტარების ურთიერთქმედება.

 

X კლასი

ქიმია

წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები

 

მიმართულება: ქიმიური მოვლენები

ქიმ. X. 1.   მოსწავლე იკვლევს ქიმიის როლს ადამიანის საქმიანობის სხვადასხვა სფეროში   ქიმ. X. 2.   მოსწავლე ამოიცნობს და აღწერს მის გარშემო და ბუნებაში მიმდინარე ქიმიურ გარდაქმნებს ქიმ. X. 3.   აკავშირებს გარემოს სისუფთავისა და კვების პროდუქტების ხარისხს ადამიანის ჯანმრთელობასთან ქიმ. X. 4    განიხილავს მნიშვნელოვან ქიმიურ აღმოჩენებს ისტორიულ ჭრილში, მათი აღმოჩენის წინა პირობებს, მათ მნიშვნელობას თანამედროვე ადამიანის ყოფა-ცხოვრებასა და მრეწველობაში

 

პროგრამის შინაარსი

X კლასის სტანდარტის შედეგების მიღწევა შესაძლებელია მოცემული შინაარსის საფუძველზე:

 

ნივთიერებათა ფიზიკური და ქიმიური თვისებები.

კავშირი სხვადასხვა კლასის არაორგანულ ნაერთებს შორის. ნარევები. მინერალები.

ქიმიური ელემენტების პერიოდული სისტემა. პერიოდულობის კანონი, მისი აღმოჩენა.

ატომის აგებულება. იზოტოპი. ელექტრონების განაწილება. ელექტრონული ფორმულები /პერიოდული სისტემის პირველი 20 ელემენტი/.

ბუნებრივი საღებავები.

ქიმიური რეაქციები: წვა, ჟანგვა, კოროზია.

ბუნებრივი და ხელოვნური მასალები.

ქიმიური რეაქციის ტიპები (დაშლის, შეერთების, ჩანაცვლების, მიმოცვლის, პოლიმერიზაციის) – ახალი ნაერთების წარმოქმნა.

ტრადიციული და თანამედროვე ნედლეული. ბუნებრივი და ხელოვნური მასალები.

მათი თვისებები და გამოყენება.

ბიოსფეროს, ლითოსფეროს, ჰიდროსფეროსა და ატმოსფეროს შედგენილობა.

ჰაერი, წყალი, ნიადაგი – შედგენილობა (ნორმა), დამაბინძურებელი ფაქტორები. გავლენა ადამიანის ჯანმრთელობაზე.

ქიმიკატების როლი საკვების კვებითი ღირებულების შენარჩუნებასა და გაუმჯობესებაში. მათ გამოყენებასთან დაკავშირებული საფრთხე.

საკვების შესაფუთი მასალის მავნე ზემოქმედება გარემოზე.

კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტები, რომლებიც არეგულირებს საკვების ხარისხს და პროდუქტებში ქიმიკატების შემცველობას.

 

XI კლასი

ფიზიკა

წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები:

 

მიმართულება: ფიზიკური მოვლენები

ფიზ. XI. 1. მოსწავლე აკავშირებს ტექნოლოგიურ პროცესებს მექანიკის ძირითად კანონებთან   ფიზ. XI. 2. მოსწავლე იკვლევს მექნიკური ტალღების თვისებებს   ფიზ. XI. 3. მოსწავლე იკვლევს სინათლის ორმაგ ბუნებას   ფიზ. XI. 4. მოსწავლე ხსნის სითბურ პროცესებს თერმოდინამიკის კანონების გამოყენებით   ფიზ. XI. 5. მოსწავლე იკვლევს ელექტრულ და მაგნიტურ ურთიერთქმედებას   ფიზ. XI. 6. მოსწავლე აღწერს ბირთვული ენერგიის მიღებისა და გამოყენების გზებს   ფიზ. XI. 7. მოსწავლე აფასებს თანამედროვე ფიზიკის განვითარების მნიშვნელობას

 

პროგრამის შინაარსი

XI კლასის სტანდარტის შედეგების მიღწევა შესაძლებელია მოცემული შინაარსის საფუძველზე:

 

მექანიკის ძირითადი კანონები (ნიუტონის კანონები, ენერგიის შენახვის კანონი, მსოფლიო მიზიდულობის კანონი, იმპულსის მუდმივობის კანონი), ტექნოლოგიური პროცესების განვითარება.

ტალღების არეკვლა, გარდატეხა, ინტერფერენცია, დიფრაქცია. დოპლერის ეფექტი.

ინფრაბგერა და ულტრაბგერა, რეზონანსი.

 

სინათლის გავრცელების სიჩქარე (სხვადასხვა მკვლევართა მიერ ჩატარებული გაზომვები), სინათლის ტალღური ბუნება, ელექტრომაგნიტური ტალღების სკალა, ფოტოეფექტი, სინათლის კვანტური ბუნება.

შინაგანი ენერგია, თერმოდინამიკის I და II კანონი, შექცევადი და შეუქცევადი პროცესები, სითბური ძრავები, ძრავის მქკ. აბსოლუტური ტემპერატურა, აბსოლუტური ნული.

დენის ძალა, ძაბვა, წინაღობა; ომის კანონი წრედის უბნისათვის; ელექტრული სქემები; ცვლადი დენი, ცვლადი დენის გენერატორი, ელ. მაგნიტური ინდუქციის მოვლენა, თვითინდუქცია.

რეზერფორდის ცდა, ატომის პლანეტარული მოდელი, ბორის პოსტულატები. ატომის ბირთვის აღნაგობა, ბირთვული ძალები, ბირთვული რეაქტორი, ჯაჭვური რეაქცია, თერმობირთვული რეაქციები. რადიოაქტივობა, α, β და γ გამოსხივება.

ფარდობითობის თეორიის ელემენტები. თანამედროვე საკომუნიკაციო სისტემები. ლაზერის გამოყენება.

XI კლასი

ქიმია

წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები:

 

მიმართულება: ქიმიური მოვლენები

ქიმ. XI. 1. მოსწავლე აღწერს ატომის აღნაგობას და მასში მიმდინარე პროცესებს   ქიმ. XI. 2. მოსწავლე ახასიათებს ჟანგვა-აღდგენით პროცესებს   ქიმ. XI. 3. მოსწავლე ნივთიერებათა თვისებებს უკავშირებს ატომის ელექტრონულ აღნაგობას და ქიმიური ბმის ხასიათს   ქიმ. XI. 4. მოსწავლე ახასიათებს ქიმიურ რეაქციას კინეტიკური მაჩვენებლების მიხედვით, განჭვრეტს ქიმიური რეაქციის წონასწორობის გადახრის მიმართულებას   ქიმ. XI. 5. მოსწავლე ახასიათებს ქიმიური ელემენტებისა და მათი ნაერთების თვისებებს, მსჯელობს მათი მნიშვნელობის შესახებ   ქიმ. XI. 6. მოსწავლე ახასიათებს ორგანულ ნაერთებს, მსჯელობს მათი მნიშვნელობის შესახებ

 

პროგრამის შინაარსი

XI კლასის სტანდარტის შედეგების მიღწევა შესაძლებელია მოცემული შინაარსის საფუძველზე:

 

მოკლე ცნობები ატომის აღნაგობაზე მეცნიერთა შეხედულებების შესახებ.

კვანტური რიცხვები და ორბიტალები. პაულის პრინციპი, უმცირესი ენერგიის პრინციპი, ჰუნდის წესი. ელექტრონული ფორმულები, ორბიტალური დიაგრამები. s- , p- , d-, f- ელემენტები.

რადიოაქტიურობა. ალფა, ბეტა და გამა გამოსხივება. ატომბირთვული რეაქციები. მასის დეფექტი.

 

სტაბილური და არასტაბილური იზოტოპები.

ჟანგვის რიცხვი, ჟანგვა-აღდგენითი რეაქციები, მათი კლასიფიკაცია და მაგალითები. ჟანგვა-აღდგენითი რეაქციების ტოლობების შედგენა.

სტანდარტული ელექტრონული პოტენციალების რიგი, გალვანური ელემენტები. ელექტროლიზი, ფარადეის კანონები, ელექტროლიზის როლი წარმოებაში.

 

ელექტრონული ორბიტალების ჰიბრიდიზაცია. სიგმა და პი ბმები.

კოვალენტური ბმის წარმოქმნის დონორ-აქცეპტორული მექანიზმი. მეტალური ბმა, წყალბადური ბმა.

ბმის მახასიათებლები – ბმის სიგრძე, ბმის ენერგია, ჯერადობა, ნაჯერობა, გეზურობა.

ქიმიური რეაქციის მყისიერი სიჩქარე. მოქმედ მასათა კანონი. შექცევადი და შეუქცევადი რეაქციები.

ქიმიური წონასწორობა, ლე-შატელიეს პრინციპი. ქიმიურ წონასწორობაზე მოქმედი ფაქტორები.

 პერიოდული სისტემის მთავარი ქვეჯგუფების ზოგადი დახასიათება.

ელემენტები: ჰალოგენები, ჟანგბადი, გოგირდი, აზოტი, ფოსფორი, ნახშირბადი, სილიციუმი, ნატრიუმი, კალიუმი, მაგნიუმი, კალციუმი, ალუმინი, რკინა, მანგანუმი და მათი შესაბამისი მარტივი და რთული ნივთიერებები: გავრცელება, მიღება, ფიზიკური და ქიმიური თვისებები, გამოყენება.

 

ორგანული ნაერთების აღნაგობის თეორიის ძირითადი დებულებები. ნახშირწყალბადები (ალკანები, ალკენები, ალკინები, ალკადიენები, ციკლოალკანები, არომატული ნახშირწყალბადები), ერთ- და მრავალატომიანი სპირტები, ალდეჰიდები, კეტონები, კარბონმჟავები, ამინები. ორგანულ ნაერთთა კლასებს შორის ურთიერთკავშირი, ჰომოლოგიური რიგი, იზომერია, ნომენკლატურა, აღნაგობა, ფიზიკური და ქიმიური თვისებები, მიღება და გამოყენება, მარკოვნიკოვის წესი, ატომთა ურთიერთგავლენა მოლეკულაში. ცილები, ცხიმები, ნახშირწყლები, მათი მონომერები, აგებულება, თვისებები, როლი ბუნებაში. სინთეზური მაღალმოლეკულური ნაერთები.

 

XII კლასი

 

ქიმია

სავალდებულო და არჩევითი კურსი

წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები:

 

მიმართულება: ქიმიური მოვლენები

ქიმ. XII. 1. მოსწავლე აღწერს ატომის აღნაგობას და მასში მიმდინარე პროცესებს   ქიმ. XII. 2. მოსწავლე ახასიათებს ჟანგვა-აღდგენით პროცესებს   ქიმ. XII. 3. მოსწავლე ნივთიერებათა თვისებებს უკავშირებს ატომის ელექტრონულ აღნაგობას და ქიმიური ბმის ხასიათს   ქიმ. XII. 4. მოსწავლე ახასიათებს ქიმიურ რეაქციას კინეტიკური მაჩვენებლების მიხედვით, განჭვრეტს ქიმიური რეაქციის წონასწორობის გადახრის მიმართულებას   ქიმ. XII. 5. მოსწავლე ახასიათებს ქიმიური ელემენტებისა და მათი ნაერთების თვისებებს, მსჯელობს მათი მნიშვნელობის შესახებ   ქიმ. XII. 6. მოსწავლე ახასიათებს ორგანულ ნაერთებს, მსჯელობს მათი მნიშვნელობის შესახებ

 

პროგრამის შინაარსი

XII კლასის სტანდარტის შედეგების მიღწევა შესაძლებელია მოცემული შინაარსის საფუძველზე:

 

მოკლე ცნობები ატომის აღნაგობაზე მეცნიერთა შეხედულებების შესახებ.

კვანტური რიცხვები და ორბიტალები. პაულის პრინციპი, უმცირესი ენერგიის პრინციპი, ჰუნდის წესი. ელექტრონული ფორმულები, ორბიტალური დიაგრამები. s- , p- , d-, f- ელემენტები.

რადიოაქტიურობა. ალფა, ბეტა და გამა გამოსხივება. ატომბირთვული რეაქციები. მასის დეფექტი.

სტაბილური და არასტაბილური იზოტოპები.

ჟანგვის რიცხვი, ჟანგვა-აღდგენითი რეაქციები, მათი კლასიფიკაცია და მაგალითები. ჟანგვა-აღდგენითი რეაქციების ტოლობების შედგენა.

სტანდარტული ელექტრონული პოტენციალების რიგი, გალვანური ელემენტები. ელექტროლიზი, ფარადეის კანონები, ელექტროლიზის როლი წარმოებაში.

 

ელექტრონული ორბიტალების ჰიბრიდიზაცია. სიგმა და პი ბმები.

კოვალენტური ბმის წარმოქმნის დონორ-აქცეპტორული მექანიზმი. მეტალური ბმა, წყალბადური ბმა.

ბმის მახასიათებლები – ბმის სიგრძე, ბმის ენერგია, ჯერადობა, ნაჯერობა, გეზურობა.

 

ქიმიური რეაქციის მყისიერი სიჩქარე. მოქმედ მასათა კანონი. შექცევადი და შეუქცევადი რეაქციები.

ქიმიური წონასწორობა, ლე-შატელიეს პრინციპი. ქიმიურ წონასწორობაზე მოქმედი ფაქტორები.

 

პერიოდული სისტემის მთავარი ქვეჯგუფების ზოგადი დახასიათება.

ელემენტები: ჰალოგენები, ჟანგბადი, გოგირდი, აზოტი, ფოსფორი, ნახშირბადი, სილიციუმი, ნატრიუმი, კალიუმი, მაგნიუმი, კალციუმი, ალუმინი, რკინა, მანგანუმი და მათი შესაბამისი მარტივი და რთული ნივთიერებები: გავრცელება, მიღება, ფიზიკური და ქიმიური თვისებები, გამოყენება.

 

ორგანული ნაერთების აღნაგობის თეორიის ძირითადი დებულებები. ნახშირწყალბადები (ალკანები, ალკენები, ალკინები, ალკადიენები, ციკლოალკანები, არომატული ნახშირწყალბადები), ერთ- და მრავალატომიანი სპირტები, ალდეჰიდები, კეტონები, კარბონმჟავები, ამინები. ორგანულ ნაერთთა კლასებს შორის ურთიერთკავშირი, ჰომოლოგიური რიგი, იზომერია, ნომენკლატურა, აღნაგობა, ფიზიკური და ქიმიური თვისებები, მიღება და გამოყენება, მარკოვნიკოვის წესი, ატომთა ურთიერთგავლენა მოლეკულაში. ცილები, ცხიმები, ნახშირწყლები, მათი მონომერები, აგებულება, თვისებები, როლი ბუნებაში. სინთეზური მაღალმოლეკულური ნაერთები.

 

XII კლასი

ფიზიკა

არჩევითი კურსი

 

წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები:

 

მიმართულება: ფიზიკური მოვლენები

ფიზ. XII. 1. მოსწავლე აკავშირებს ტექნოლოგიურ პროცესებს მექანიკის ძირითად კანონებთან   ფიზ. XII. 2. მოსწავლე იკვლევს მექნიკური ტალღების თვისებებს   ფიზ. XII. 3. მოსწავლე იკვლევს სინათლის ორმაგ ბუნებას   ფიზ. XII. 4. მოსწავლე ხსნის სითბურ პროცესებს თერმოდინამიკის კანონების გამოყენებით   ფიზ. XII. 5. მოსწავლე იკვლევს ელექტრულ და მაგნიტურ ურთიერთქმედებას   ფიზ. XII. 6. მოსწავლე აღწერს ბირთვული ენერგიის მიღებისა და გამოყენების გზებს   ფიზ. XII. 7. მოსწავლე აფასებს თანამედროვე ფიზიკის განვითარების მნიშვნელობას

 

პროგრამის შინაარსი

XII კლასის სტანდარტის შედეგების მიღწევა შესაძლებელია მოცემული შინაარსის საფუძველზე:

 

მექანიკის ძირითადი კანონები (ნიუტონის კანონები, ენერგიის შენახვის კანონი, მსოფლიო მიზიდულობის კანონი, იმპულსის მუდმივობის კანონი) ტექნოლოგიური პროცესების განვითარება.

ტალღების არეკვლა, გარდატეხა, ინტერფერენცია, დიფრაქცია. დოპლერის ეფექტი.

ინფრაბგერა და ულტრაბგერა, რეზონანსი.

სინათლის გავრცელების სიჩქარე (სხვადასხვა მკვლევართა მიერ ჩატარებული გაზომვები), სინათლის ტალღური ბუნება, ელექტრომაგნიტური ტალღების სკალა, ფოტოეფექტი, სინათლის კვანტური ბუნება.

შინაგანი ენერგია, თერმოდინამიკის I და II კანონი, შექცევადი და შეუქცევადი პროცესები, სითბური ძრავები, ძრავის მქკ. აბსოლუტური ტემპერატურა, აბსოლუტური ნული.

დენის ძალა, ძაბვა, წინაღობა; ომის კანონი წრედის უბნისათვის; ელექტრული სქემები; ცვლადი დენი, ცვლადი დენის გენერატორი, ელ. მაგნიტური ინდუქციის მოვლენა, თვითინდუქცია.

რეზერფორდის ცდა, ატომის პლანეტარული მოდელი, ბორის პოსტულატები. ატომის ბირთვის აღნაგობა, ბირთვული ძალები, ბირთვული რეაქტორი, ჯაჭვური რეაქცია, თერმობირთვული რეაქციები. რადიოაქტივობა, α, β და γ გამოსხივება.

ფარდობითობის თეორიის ელემენტები. თანამედროვე საკომუნიკაციო სისტემები. ლაზერის გამოყენება.

 

XII კლასი

ბიოლოგია

არჩევითი კურსი

 

წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები:

 

მიმართულება: ცოცხალი სამყარო

ბიოლ. XII. 1. მოსწავლე ახასიათებს ეკოსისტემაში მიმდინარე ნივთიერებათა მიმოქცევის და ენერგიის ცვლის პროცესებს   ბიოლ. XII. 2. მოსწავლე იკვლევს ეკოლოგიური ფაქტორების ზეგავლენას ეკოსისტემების ფორმირებაზე   ბიოლ. XII. 3. მოსწავლე ამყარებს კავშირს უჯრედის სტრუქტურას, ქიმიურ შედგენილობასა და ფუნქციას შორის   ბიოლ. XII. 4. მოსწავლე ახასიათებს მემკვიდრეობითობას და ცვალებადობას   ბიოლ. XII. 5. მოსწავლე იყენებს ევოლუციის კონცეფციას ორგანულ სამყაროში მიმდინარე ცვლილებების ასახსნელად

 

პროგრამის შინაარსი

XII კლასის სტანდარტის შედეგების მიღწევა შესაძლებელია მოცემული შინაარსის საფუძველზე:

 

ბიოსფერო. ეკოსისტემა. ეკოლოგიური ფაქტორები (ბიოტური, აბიოტური, ანტროპოგენური). კვებითი კავშირები. ეკოლოგიური პირამიდა (რიცხვთა, ბიომასის, ენერგიის).

პოპულაცია. მისი მახასიათებლები. პოპულაცია, როგორც ევოლუციის ერთეული. სახეობა.

უჯრედი. უჯრედის ქიმური შედგენილობა (არაორგანული და ორგანული ნივთიერებები). პლასტიკური და ენერგეტიკული ცვლა. სუნთქვა/ ფოტოსინთეზი. მატრიცული რეაქციები.

ზრდა და გამრავლების ფორმები (სქესობრივი და უსქესო).

მიტოზი. მეიოზი. ონტოგენეზი.

 

ნიშან-თვისებების დამემკვიდრება. დათიშვის მოვლენა. გენთა დამოუკიდებელი განაწილება. გენთა შეჭიდულობა. მემკვიდრული დაავადებები.

ნიშან-თვისებების ცვალებადობა (მემკვიდრული ცვალებადობა, მოდიფიკაციური ცვალებადობა)

ევოლუცია. ევოლუციის პროცესზე მოქმედი ფაქტორები. ბუნებრივი გადარჩევა. მუტაციები. გენების დრეიფი. მიგრაციები.

ევოლუციის შედეგები. ორგანიზმების შეგუებულობა. სახეობათა მრავალფეროვნება.

ანთროპოგენეზი.

ხელოვნური გადარჩევა. თანამედროვე ბიოტექნოლოგიები. გენური ინჟინერია.“.

 

21. შეტანილ იქნეს ცვლილება მე-3 თავში „VI. საგნობრივი პროგრამა უცხოურ ენებში (ინგლისური, რუსული, ფრანგული, გერმანული)” ამავე თავში შემავალ „ინფორმაციული და საკომუნიკაციო ტექნოლოგიებამდე” და ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით:

 

„VI. საგნობრივი პროგრამა უცხოურ ენებში

(ინგლისური, რუსული, ფრანგული, გერმანული)

 

შესავალი

საქართველო, როგორც ევროსაბჭოს წევრი ქვეყანა, ენობრივად და კულტურულად მრავალფეროვან სივრცეში შევიდა. უცხოური ენების ცოდნის გარეშე შეუძლებელია ამ სივრცეში ინტეგრირება და საკუთარი პიროვნული შესაძლებლობების სრულფასოვანი რეალიზება. ამიტომაც, ზოგადსაგანმანათლებლო სკოლის ეროვნული სასწავლო გეგმა ორი ან სამი უცხოური ენის სწავლებას ითვალისწინებს.    

უცხოური ენის ცოდნის დამადასტურებელი საერთაშორისო დიპლომების მოპოვების ხელშესაწყობად სასწავლო გეგმაში განსაზღვრულია სასკოლო სტანდარტის შესაბამისობა ევროსაბჭოს მიერ დადგენილ დონეებთან და მითითებულია, სწავლების რომელი საფეხური შეესატყვისება ევროსტანდარტის ამა თუ იმ დონეს.

 

უცხოური ენის სწავლების მიზნები და ამოცანები

 უცხოური ენა, როგორც ეროვნული სასწავლო გეგმის განუყოფელი ნაწილი, სასკოლო განათლების მთავარი სახელმწიფო მიზნის განხორციელებას ემსახურება – ეროვნულ და საკაცობრიო ღირებულებებთან ნაზიარები, თავისუფალი პიროვნების აღზრდას, რომელიც შეძლებს თავისი წვლილის შეტანას სამოქალაქო საზოგადოების ჩამოყალიბებასა და განვითარებაში.

ჩვენი მიზანია მოსწავლეს მივცეთ ისეთი განათლება, რომ მან შეძლოს:

● ორ ან სამ უცხოურ ენაზე მეტყველება;

● წარმატებული კომუნიკაცია სხვა კულტურის წარმომადგენლებთან;

● განსხვავებული კულტურული კონტექსტების და ტექსტების გაგება;

● ნებისმიერი ენობრივ-კულტურული თვითმყოფადობის დაფასება და პატივისცემა;

● თანამოღვაწეობა სხვადასხვა ენობრივ-კულტურული იდენტურობის მქონე მოქალაქეებთან;

● ცოდნის დამოუკიდებლად გაღრმავება და გამდიდრება ენობრივი თუ კულტურული თვალსაზრისით;

● სხვა უცხოური ენების დამოუკიდებლად შესწავლა.

 

 ამ მიზნების მიღწევა 3 ტიპის ამოცანის გადაჭრას გულისხმობს:

1.  მოსწავლემ უნდა აითვისოს როგორც ენობრივი, ისე კულტურული ინფორმაცია.

2.  მოსწავლემ უნდა შეიძინოს სხვადასხვა კატეგორიის უნარ-ჩვევა:

● სამეტყველო უნარ-ჩვევები (მოსმენა, ლაპარაკი, კითხვა, წერა);

● უცხო კულტურის გაგების უნარი;

● უცხოური ენის სწავლის უნარ-ჩვევები (სწავლის სწავლა);

●   სასიცოცხლო უნარ-ჩვევები (თანამშრომლობა, თავისუფალი არჩევანის გაკეთება, თვითსრულყოფა, შემოქმედებითობა და სხვა).

3.  მოსწავლეს უნდა ჩამოუყალიბდეს სხვადასხვა ტიპის დამოკიდებულება:

● ინდივიდუალურ განსხვავებათა დაფასება და პატივისცემა;

● ენობრივ-კულტურული კუთვნილების განცდა;

● მშობლიური კულტურული გარემოს თვითმყოფადობის, მისი განუმეორებლობის დაფასება და პატივისცემა;

● პოზიტიური დამოკიდებულება როგორც კულტურული, ისე ინდივიდუალური მრავალფეროვნების მიმართ და მისი, როგორც სამყაროს მრავალფეროვნების კერძო გამოვლინების აღქმა;

● ინტერესი უცხო სამყაროს მიმართ;

● უცხოური ენების სწავლის სურვილი.

 

უცხოური ენა

დაწყებით, საბაზო და საშუალო საფეხურზე

 

უცხოური ენის სწავლებას სკოლის სხვადასხვა საფეხურზე სხვადასხვა აღმზრდელობითი და საგანმანათლებლო მიზნები აქვს.

 

უცხოური ენის სწავლება დაწყებით საფეხურზე

დაწყებით საფეხურზე უცხოური ენის სწავლების აღმზრდელობითი მიზანია მოზარდის მომზადება მომდევნო – საბაზო საფეხურზე წარმატებული სწავლისათვის. ამისათვის მან უნდა უზრუნველყოს:

● მოზარდის გონებრივი და ფსიქოემოციური პოტენციალის ამოქმედება და განვითარება (მეხსიერება, ფანტაზია, წარმოსახვა, მრავალგვარი აზროვნება და სხვა);

● დადებითი დამოკიდებულებების ჩამოყალიბება საკუთარი თავის, სხვების, სწავლის, საგნის, უცხო სამყაროს მიმართ;

● სასიცოცხლო უნარ-ჩვევების განვითარება, რომელთაგან სწავლის ამ ეტაპზე პრიორიტეტულია ნებისყოფა, ყურადღების მობილიზება, წესების დაცვა და პატივისცემა, სასწავლო ნივთების/საქმიანობის მოწესრიგება, თანამშრომლობა (მუშაობა წყვილად, გუნდურად, ურთიერთდახმარება), შემოქმედებითობა.

 

რაც შეეხება უცხოური ენების სწავლების საგანმანათლებლო მიზანს, სწავლის ამ ეტაპზე პრიორიტეტული ადგილი მიეკუთვნება უცხოურ ენაზე ზეპირმეტყველებას (მოსმენა-ლაპარაკი) და კულტურული ინფორმაციის ათვისებას.

დაწყებით საფეხურზე სწავლების მთავარი ამოცანაა მოსწავლის ინტერესის სტიმულირება, მოტივაციის გაძლიერება: მოზარდებმა უნდა შეიყვარონ ენის სწავლის პროცესი და თვით უცხოური ენა და კულტურა. სწავლის პროცესში წარუმატებლობის, მარცხის განცდა უნდა გამოირიცხოს. ამისათვის სწავლების მეთოდიკამ უნდა გაითვალისწინოს მოსწავლეთა ფსიქიკური განვითარების თავისებურებები და გამოიყენოს სწავლების შესატყვისი ხერხები.

 

უცხოური ენის სწავლება საბაზო საფეხურზე

 საბაზო საფეხური სავალდებულო სწავლების დამამთავრებელი ციკლია: საბაზო საფეხურის დამთავრების შემდეგ, მოსწავლეთა ერთი ნაწილი ტოვებს სკოლას და აქტიურ ცხოვრებაში ერთვება. ამ საფეხურზე უცხოური ენის მთავარი აღმზრდელობითი მიზანია მოსწავლეში მოქალაქეობრივი შეგნებისა და შემოქმედებითი უნარ-ჩვევების განვითარება (ტოლერანტობა, პირადი და საზოგადოებრივი პასუხისმგებლობა, დამოუკიდებლობა, თვითგანვითარება, კრიტიკული აზროვნება, თვითგამოხატვა. . . ).

უცხოური ენის საგანმანათლებლო მიზანია მოსწავლის აღჭურვა ბაზისური ცოდნით, რომელიც მას ხელს შეუწყობს გზა გაიკვალოს თანამედროვე ცხოვრებაში, კერძოდ, ამ ციკლის ბოლოს მოსწავლეს უნდა შეეძლოს:

● ზეპირი და წერილობითი კომუნიკაცია ორ უცხოურ ენაზე ყოველდღიურ ყოფით სიტუაციებში;

● ცოდნის დონის დამოუკიდებლად ამაღლება ამა თუ იმ მიმართულებით (მოსმენა, ლაპარაკი, კითხვა, წერა, კულტურა);

● ინტერაქცია განსხვავებულ კულტურულ თუ სოციოკულტურულ კონტექსტებში.

საბაზო საფეხურზე სწავლების მთავარი ამოცანაა მოსწავლის მომზადება ისეთი მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილების მისაღებად, როგორიცაა გეზის არჩევა (აქტიურ ცხოვრებაში ჩაბმა, პროფესიული განათლების მიღება, სკოლაში სწავლის გაგრძელება). ამის უზრუნველსაყოფად სწავლების მეთოდიკაში უნდა დაინერგოს ისეთი სტრატეგიები, რომლებიც გამოავლენს მოსწავლის პოტენციალის თავისებურებებს (მრავალმხრივი შეფასება).

 

უცხოური ენის სწავლება საშუალო საფეხურზე

 

ამ საფეხურზე უცხოური ენის მთავარ აღმზრდელობით მიზნად რჩება მოსწავლეში მოქალაქეობრივი შეგნებისა და შემოქმედებითი უნარ-ჩვევების ჩამოყალიბება.

მოსწავლეს, რა სფეროც არ უნდა აირჩიოს მან პროფესიული საქმიანობისათვის, უცხოური ენა დასჭირდება როგორც ცოდნის გამდიდრებისა და გამოცდილების გაზიარების საშუალება. ამდენად, საშუალო საფეხურზე უცხოური ენის სწავლების საგანმანათლებლო მიზანია მოსწავლის უზრუნველყოფა ისეთი ცოდნით, რომ მან შეძლოს ერთ ან ორ უცხოურ ენაზე:

● სხვადასხვა ხასიათის ზეპირი თუ წერილობითი ტექსტების (რეპორტაჟი, საქმიანი წერილი, ინტერვიუ, რეფერატი, ბიოგრაფია, პუბლიცისტური წერილი, შემეცნებითი ტექსტი და სხვა) გაგება, გაანალიზება და დამუშავება შემდგომში გამოყენების მიზნით სასწავლო საქმიანობაში;

● ზეპირი თუ წერილობითი ახსნა-განმარტების, საკუთარი აზრის, დამოკიდებულების გამოხატვა და დასაბუთება;

● მეგობრული თუ საქმიანი წერილების შედგენა, აქტუალურ თემებზე ზეპირი მოხსენების/პროექტის წარდგენა და სხვა.

 

უცხოური ენის სასწავლო გეგმა სკოლის სხვადასხვა საფეხურზე

 

პირველი, მეორე და მესამე უცხოური ენების განაწილება საფეხურების მიხედვით. ეროვნული სასწავლო გეგმა დაწყებით საფეხურზე მხოლოდ ერთი უცხოური ენის სწავლებას ითვალისწინებს, საბაზოსა და საშუალოზე – ორის. თუ სკოლას რამდენიმე ენის სწავლების შესაძლებლობა აქვს, მაშინ მოსწავლე სურვილისამებრ აირჩევს ერთ-ერთს. მაგ., თუ სკოლას აქვს სათანადო ადამიანური რესურსი ფრანგული, რუსული და ინგლისური ენის სწავლებისათვის, დაწყებითი საფეხურის მოსწავლეთა ერთ ჯგუფს შეუძლია აირჩიოს რუსული, მეორეს – ფრანგული, მესამეს – ინგლისური. მოსწავლეები, რომლებმაც დაწყებითში ფრანგულის შესწავლა დაიწყეს, საბაზო საფეხურზე მეორე ენად აირჩევენ რუსულს ან ინგლისურს და ა.შ. საშუალო საფეხურზე დასაშვებია, მოსწავლემ შეწყვიტოს პირველი უცხოური ენის შესწავლა და მის ნაცვლად მესამე უცხოური ენის შესწავლა წამოიწყოს, თუკი სკოლას აქვს საშუალება ასეთი არჩევანისა (იხ. ცხრილი 1 და 2).

 

ცხრილი 1.

 

	დაწყებითი				საბაზო			საშუალო
კლასი	3	4	5	6	7	8	9	10	11	12
უცხოური ენა 1	+	+	+	+	+	+	+	+	+	+
უცხოური ენა 2	-	-	-	-	+	+	+	+	+	+

 

ცხრილი 2

 

	დაწყებითი				საბაზო			საშუალო
კლასი	3	4	5	6	7	8	9	10	11	12
უცხოური ენა 1	+	+	+	+	+	+	+	-	-	-
უცხოური ენა 2	-	-	-	-	+	+	+	+	+	+
უცხოური ენა 3	-	-	-	-	-	-	-	+	+	+

 

მესამე უცხოურ ენად რეკომენდებულია რომელიმე არაევროპული ენა (სასაზღვრო ზონებში ეს შეიძლება იყოს მეზობელი სახელმწიფოების ენები).

სავალდებულო სწავლების ფარგლებში ორივე უცხოურ ენაში მოსწავლის მიერ ცოდნის თანაბარი დონის მიღწევის უზრუნველსაყოფად, საბაზო საფეხურის საათობრივ ბადეში მეტი საათი დაეთმობა მეორე უცხოურ ენას (ანუ – უცხოურ ენა 2-ს). საშუალო საფეხურის საათობრივ ბადეში კი იქნება ალტერნატიული ვარიანტები: სკოლა თვითონ აირჩევს, თუ რომელ ენას მიაკუთვნოს მეტი.

უცხოური ენის საგნობრივი პროგრამა სამი კომპონენტისაგან შედგება: შესავალი, სტანდარტი და პროგრამის შინაარსი.

უცხოური ენის სტანდარტი. სტანდარტი საერთოა ნებისმიერი უცხოური ენისათვის, რომელიც შეიძლება სკოლაში ისწავლებოდეს. იგი განსაზღვრავს უცხოური ენის სწავლების მოსალოდნელ შედეგებს სწავლების თითოეული საფეხურისათვის.

 უცხოური ენის სტანდარტი დაყოფილია არა კლასების, არამედ ენის ფლობის დონეების მიხედვით. შესაბამისად, სახელმძღვანელოებიც სტანდარტის დონეების მიხედვით დაიწერება.

 დაწყებითი და საბაზო-საშუალო საფეხურის დონეები. დაწყებითი საფეხურის სტანდარტის დონეები და ასევე მათზე დაფუძნებით შედგენილი სახელმძღვანელოები შინაარსობრივი და პედაგოგიური თვალსაზრისით მიესადაგება ამ საფეხურის მოსწავლეთა ფსიქიკური განვითარების თავისებურებებს. ამდენად, დაწყებითი საფეხურის დონეები და მათ მიხედვით შედგენილი სახელმძღვანელოები არ გამოდგება საბაზო-საშუალო საფეხურების მოსწავლეთათვის, და პირიქით, საბაზო-საშუალო საფეხურის სტანდარტის დონეები და მათ მიხედვით შედგენილი სახელმძღვანელოები არ გამოდგება დაწყებით საფეხურის მოსწავლეთათვის.

 ერთი მხრივ, დაწყებითი და, მეორე მხრივ, საბაზო-საშუალო საფეხურის დონეთა ერთმანეთისაგან გასამიჯნად სტანდარტში განსხვავებული ინდექსებია გამოყენებული – დაწყებითის დონეებზე მიუთითებს ასო "დ", ხოლო საბაზო-საშუალოს დონეებზე ასო "ს":

 დაწყებითი საფეხურისთვის ოთხი დონეა გამოყოფილი, საბაზო-საშუალო საფეხურისთვის კი – შვიდი დონე:

 

დაწყებითი საფეხურის დონეები	დI	დII	დIII	დIV
საბაზო-საშუალო საფეხურის დონეები	სI	სII	სIII	სIV	სV	სVI	სVII

 

დონეების და კლასების შესაბამისობა. დონეების მიხედვით დაყოფა უცხოური ენების სასწავლო გეგმას უფრო მოქნილს ხდის და მასწავლებელს საშუალებას აძლევს კონკრეტული კლასის მოთხოვნების მიხედვით შეარჩიოს ამა თუ იმ დონის სახელმძღვანელო. მაგალითად, I დონის ინგლისური ენის სახელმძღვანელო შეიძლება შეიტანოს მან VII კლასშიც, თუ მოსწავლეები ამ ეტაპზე იწყებენ ინგლისურის შესწავლას, და X კლასშიც, თუკი ისინი ამ ეტაპზე დაიწყებენ ინგლისურის სწავლას.

 კლასების და დონეების შესაბამისობა პირველი, მეორე და მესამე უცხოური ენისათვის

 

დაწყებითი

საბაზო – საშუალო

კლასი

III

IV

V

VI

VII

VIII

IX

X

XI

XII

უცხ. ენა 1

დონე

დI

დII

დIII

დIV

სII/ სIII

სIII/ სIV

სIV/ სV

სV/ სVI

სVI/ სVII

სVII

უცხ. ენა 2

დონე

სI

სII

სIII

სIV

სV

სVI

უცხ. ენა 3

დონე

სI

სII

სIII

 

როგორც ცხრილიდან ჩანს, პირველი უცხოური ენის შემთხვევაში საბაზო-საშუალო საფეხურის თითოეულ კლასში ორ-ორი დონეა შეთავაზებული, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ მასწავლებელს არჩევანის საშუალება აქვს. მეშვიდე კლასში გადმოსულ, მოსწავლეები სხვადასხვა კლასში და სხვადასხვა სკოლაში შეიძლება განსხვავებულ დონეზე ფლობდნენ დაწყებითში ნასწავლ ენას, რაც სხვადასხვა ფაქტორზეა დამოკიდებული. ამდენად, მასწავლებელი თვითონ გადაწყვეტს კონკრეტულ მე-7 კლასში მეორე დონის (სII) სახელმძღვანელო შეიტანოს, თუ მესამესი (სIII). შეიძლება ისეც მოხდეს, რომ მოსწავლეებს პირველი დონის სახელმძღვანელო დასჭირდეთ. ასეთ შემთხვევაში მასწავლებელი არ უნდა მოერიდოს პირველი დონის სახელმძღვანელოს არჩევას.

 მეორე უცხოური ენის შემთხვევაში მეორე დონის სახელმძღვანელო (სII) მე-8 კლასში გამოდგება, მესამე უცხოურის შემთხევაში კი – მეთერთმეტეში.

 დონეების სისტემის დანერგვის აზრი იმაში მდგომარეობს, რომ მასწავლებელმა კლასში არსებული რეალური მდგომარეობიდან გამომდინარე იმოქმედოს და ამა თუ იმ კლასში შეიტანოს იმ დონის სახელმძღვანელო, რომელიც მოსწავლეთა მოთხოვნებს შეესაბამება.

 ასე რომ, მასწავლებლის პრეროგატივაა აირჩიოს, თუ რომელ კლასში რომელი დონის სახელმძღვანელოს შეიტანს.

 

ევროსაბჭოს მიერ განსაზვრული ენის ფლობის დონეები. ევროსაბჭოს განათლების კომიტეტისა და უცხოური ენების განყოფილებამ უცხოური ენების სწავლა/სწავლებისა და შეფასებისათვის შეადგინა და გამოსცა საერთო ევროპული სარეკომენდაციო ჩარჩო. ამ ჩარჩოს მიზანია, შექმნას წევრ-ქვეყნებისათვის საერთო ბაზა ენის ცოდნის კვალიფიკაციის განსასაზღვრად და ხელი შეუწყოს მასწავლებლების, პროგრამების შემდგენლების, სერტიფიკატის გამცემი ორგანიზაციებისა და უცხოური ენების სწავლების ადმინისტრატორების შეთანხმებულ მოქმედებას.

სარეკომენდაციო ჩარჩო განსაზღვრავს ენის ცოდნის 3 ძირითად დონეს:

● A – ძირითადი მომხმარებელი (ენის ელემენტარული ცოდნა)

● B – დამოუკიდებელი მომხმარებელი (ენის კარგი ფლობა)

● C – სპეციალისტი (ენის თავისუფალი ფლობა)

ეს სამი დონე 6 განშტოებად იყოფა : A1 (გასაღები), A2 (საფუძველი), B1 (ზღვრული), B2 (ზღვრული განვითარებული), C1 (მაღალი), C2 (სრულყოფილი). ზოგადსაგანმანათლებლო სკოლის უცხოური ენის სტანდარტი მიზნად ისახავს B1 (ზღვრული) დონის დაძლევას.

 

 სტანდარტის დონეების შესაბამისობა ევროსაბჭოს მიერ განსაზღვრულ ენის ფლობის დონეებთან ასეთია:

 

დაწყებითი საფეხურის დონეები
უცხოური ენის სტანდარტის დონეები	დI	დII	დIII	დIV
ევროსაბჭოს სტანდარტის შესაბამისი დონე	A1.1	A1.2	A2.1	A2.2

 

უცხოური ენის სტანდარტის დონეები	სI	სII	სIII	სIV	სV	სVI	სVII
ევროსაბჭოს სტანდარტის შესაბამისი დონე	A1	A2	B1.1	B1.2	B1.3	B1.4	B+/ B2 არასრული

 

 

 პროგრამის შინაარსი. საგნობრივი პროგრამის მესამე ნაწილი გახლავთ პროგრამის შინაარსი, რომელიც სარეკომენდაციო (და არა სავალდებულო) ხასიათისაა. პროგრამის შინაარსი წარმოადგენს იმ ენობრივი მასალისა და სოციოკულტურული თემატიკის სარეკომენდაციო ჩამონათვალს, რომლითაც შეიძლება სტანდარტით განსაზღვრული უნარ-ჩვევების განვითარება.

ეროვნული სასწავლო გეგმის ფარგლებში პროგრამის შინაარსი განისაზღვრა ოთხი უცხოური ენისათვის (ფრანგული, გერმანული, რუსული, ინგლისური). სკოლები, რომლებთაც სხვა უცხოური ენების სწავლება აქვთ დაგეგმილი, მხოლოდ სტანდარტით იხელმძღვანელებენ.

 

უცხოური ენის სწავლების მიმართულებები

და მათი შინაარსი

 

დასახული მიზნების უზრუნველსაყოფად უცხოური ენის სწავლება შვიდი მიმართულებით გაიშლება: მოსმენა, კითხვა, წერა, ლაპარაკი, სწავლის სწავლა, კულტურათა დიალოგი, უცხოური ენის პრაქტიკული გამოყენება.

 

მოსმენა, ლაპარაკი, კითხვა, წერა

 

პირველ ოთხ მიმართულებას (მოსმენა, ლაპარაკი, კითხვა, წერა) აქვთ საერთო შიდა სტრუქტურა, რომელიც მოიცავს სამი განსხვავებული ტიპის შედეგს:

1. კომუნიკაციური შედეგები, რომლებიც გულისხმობს ტექსტების შინაარსის გაგება-გაანალიზებას (კითხვასა და მოსმენაში) და შექმნას (წერასა და ლაპარაკში);

2. ენობრივი შედეგები, რომლებიც გულისხმობს ტექსტის სტრუქტურული და ენობრივი მახასიათებლების ამოცნობას (კითხვაში) და გამოყენებას (წერასა და ლაპარაკში);

3. სტრატეგიული შედეგები, რომლებიც გულისხმობს მოსმენის, კითხვის, ლაპარაკის, წერის სტრატეგიების დაუფლებას.

 

შიდა სტრუქტურის მიზანია, გამოკვეთოს ის უნარები, რომელთა განვითარება საერთო მიზანს წარმოადგენს ყველა ენის სწავლა-სწავლებისათვის, იქნება ეს ქართული ენა და ლიტერატურა, ქართული როგორც მეორე ენა, გერმანული, ფრანგული, რუსული თუ ინგლისური ენები. სასურველია, ენების სწავლებისას დაიძლიოს საგნობრივი კარჩაკეტილობა და დაინერგოს ენების ინტეგრირებული პედაგოგიკა. მართლაც, ნებისმიერი ტიპის (მშობლიურის, არამშობლიურის) ენის შესწავლისას მოსწავლე მსგავსი ამოცანების წინაშე დგება. მაგალითად, მან უნდა დაადგინოს, თუ რა სტრუქტურისაა ტექსტი, რა შინაარსის შემცველია, რა ენობრივი მახასიათებლები აქვს მას, რა ტიპის სტრატეგიები უნდა გამოიყენოს მის გასააზრებლად და სხვა. მეტიც, ასეთივე ენობრივ-კომუნიკაციური ამოცანების წინაშე დგას მოსწავლე ნებისმიერ არაენობრივ საგანშიც (იქნება ეს ისტორია, მათემატიკა, ფიზიკა თუ სხვა), როცა უწევს ტექსტების გააზრება, შედგენა თუ აუდიტორიის წინაშე ზეპირი გამოსვლა. ასე რომ, ენობრივ-კომუნიკაციური უნარები გამჭოლი ხასიათისაა – ამ უნარების დაუფლება მოსწავლეს ნებისმიერი საგნის ათვისების პროცესში სჭირდება. ინტეგრირებული დიდაქტიკა გულისხმობს ენების სწავლისას მიღებული გამოცდილების ურთიერთდაკავშირებას, მოსწავლის მიერ შეძენილი გამოცდილების გადატანის ხელშეწყობას ერთი ენიდან მეორეში. ასეთი მიდგომა განამტკიცებს უნარებს, ამდიდრებს გამოცდილებას და ზრდის მოსწავლეთა ქმედითუნარიანობას. ამის განსახორციელებლად, მასწავლებელმა უნდა იფიქროს შესწავლილ თუ შესასწავლ ენებს შორის ხიდების გაბმაზე. ასე მაგალითად, უცხოური ენის მეხუთე დონის სტანდარტში ასახული სტრატეგია – მოსწავლე ტექსტს მთლიანად წაიკითხავს, სხვადასხვა სიმბოლოთი მონიშნავს მთავარ საკითხებს, მეორეხარისხოვან იდეებს, საკვანძო სიტყვებს – იმ უნართა რიცხვს განეკუთვნება, რომლებიც შეიძლება მან ეფექტურად გამოიყენოს ტექსტის გააზრებისას ნებისმიერ საგანში, იქნება ეს ენობრივი (ქართული, ინგლისური, რუსული თუ სხვა), თუ არაენობრივი საგნები (ისტორია, ფიზიკა, გეოგრაფია და სხვა). ხიდების გასაბმელად მასწავლებელმა უნდა გააცნობიერებინოს მოსწავლეს, რომ კონკრეტული უნარის გადატანა შეიძლება განსხვავებულ საგნებში და განსხვავებულ კონტექსტებში.

სწორედ ამის ხელშეწყობას ემსახურება არაერთი ინდიკატორი, რომლებიც წარმოდგენილია უცხოური ენის სტანდარტის სტრატეგიულ შედეგებში და მიმართულებაში სწავლის სწავლა. მოვიტანთ რამდენიმე მათგანს:

მიმართულება კითხვა, შედეგი – უცხ. სV.10; ინდიკატორი:

● „აღწერს, რა ხერხით/გზით მოახერხა საკითხავი ამოცანის გადაჭრა;

● ადარებს სხვების მიერ შერჩეულ ხერხს და გამოაქვს დასკვნა, თუ რომელი მიდგომა იყო უფრო ეფექტური;

● საკითხავი ამოცანების გადასაჭრელად იყენებს როგორც მშობლიურ, ისე სხვა ენაზე მიღებულ გამოცდილებას.“

მიმართულება წერა, შედეგი – უცხ.სV,.15; ინდიკატორები:

● იხსენებს სხვა საგნებში რა ტიპის სტრატეგია გამოუყენებია ტექსტის შედგენისას, ადარებს ძველ და ახალ გამოცდილებას, გამოაქვს დასკვნები.

 

დაწყებით და საბაზო-საშუალო საფეხურზე სწავლა/სწავლების სხვადასხვა ეტაპზე მოსმენას, ლაპარაკს, კითხვას, წერას განსხვავებული დიდაქტიკური დატვირთვა აქვს, ამიტომ ამ მიმართულებებს სწავლების ეტაპების მიხედვით დავახასიათებთ.

 

ეროვნული სასწავლო გეგმის ფარგლებში უცხოური ენის სწავლების 3 ძირითადი ეტაპი გამოიყოფა:

პირველი (საწყისი) ეტაპი მოიცავს დაწყებითი საფეხურის, ასევე საბაზო-საშუალო საფეხურების პირველ და მეორე დონეებს, ანუ დI, დII, სI, სII;

მეორე (შუა) ეტაპი მოიცავს დაწყებითი საფეხურის, ასევე საბაზო-საშუალო საფეხურების მესამე და მეოთხე დონეებს ანუ დIII, დIV, სIII, სIV;

მესამე (ბოლო) ეტაპი მოიცავს საბაზო-საშუალო საფეხურის მეუხუთე, მეექვსე და მეშვიდე დონეებს, ანუ სV, სVI, სVII.

 

სწავლების პირველი ეტაპი

მოსმენა – ამ ეტაპზე მოსმენას, როგორც უცხოური ენის ათვისების მთავარ არხს, პრიორიტეტული მნიშვნელობა მიენიჭება. სიტყვიერ ჯაჭვში ბგერების, სიტყვების, მარტივი წინადადებების სმენით გარჩევას განსაკუთრებული მნიშვნელობა დაეთმობა, რადგან უცხოური ენისათვის დამახასიათებელ ჟღერადობებზე სმენის გამახვილება აუცილებელია გაგების უნარისა და სწორი გამოთქმის ჩამოსაყალიბებლად, რაც წარმატებული ინტერაქციის საფუძველს წარმოადგენს. ფონემატური სმენის განვითარება შინაარსიან კონტექსტში მოხდება. ტექსტებს უხვად უნდა ახლდეს თვალსაჩინო მასალა (სურათები, საგნები, ნახატები, ფოტოები და სხვა) და ბგერითი ინდიკატორები (რაიმე ხმაური, მკაფიოდ გამოხატული ინტონაციები და სხვა), რომლებზე დაყრდნობითაც მოსწავლეს გაუადვილდება ტექსტის გაგება.

დაწყებით ეტაპზე მოსწავლეებს არც ტექსტის ამომწურავად გაგება მოეთხოვებათ (საკმარისია საკომუნიკაციო სიტუაციის, ზოგადი ინფორმაციისა და ცალკეული გამოთქმების გაგება) და არც გამოთქმების დესტრუქტურიზაცია და ლინგვისტური თვალსაზრისით გაანალიზება.

 პირველ, ისევე როგორც მეორე ეტაპზე მოსმენილი ტექსტები გამოიყენება ნიმუშებად ზეპირმეტყველებისათვის. ამიტომ:

● ტექსტები არ უნდა იყოს უცხო ლექსიკითა და გრამატიკული კონსტრუქციებით გადატვირთული; სასურველია, მოსწავლეებისათვის დიდაქტიზებული* ტექსტების შეთავაზება

● ტექსტების ენა ფუნქციურ ენას უნდა შეესატყვისებოდეს და იცავდეს თანამედროვე ენის ნორმებს.

ლაპარაკი – პირველ ეტაპზე მოსწავლის ალაპარაკება გაჭირდება. სწავლების სტრატეგია რეპროდუცირებისკენ იქნება მიმართული. რეპროდუცირების მიზანია, სწორი გამოთქმის ჩამოყალიბება და ლექსიკური მარაგის გამდიდრება/განმტკიცება. რეპროდუცირებისთვის გამოიყენება ლექსები, გათვლები (პატარებისათვის), სიმღერები, დიალოგები, სკეტჩები.

პროდუცირება ძალიან შეზღუდული სახით მიმდინარეობს – მოსწავლეები შესწავლილი ლექსიკური მასალის გამოყენებით დასვამენ/უპასუხებენ კითხვებს და ნიმუშების მიხედვით გაითამაშებენ მარტივ სცენებს.

კითხვა – აუცილებელია განვასხვავოთ ორი უნარი: ტექსტის ხმამაღლა წაკითხვა გამართულად ანუ, ასე ვთქვათ, მისი სწორად გახმოვანება და წაკითხულის შინაარსის გაგება.

გახმოვანების უნარის გასავარჯიშებლად უნდა მივცეთ ისეთი ტექსტი, რომლის შინაარსიც მას უკვე გააზრებული აქვს, რადგანაც ხმამაღალი კითხვისას მოსწავლე შინაარსზე ვერ ფიქრობს. მთელი მისი ყურადღება გადატანილია ფონეტიკურ ასპექტზე, მისი გონება დაკავებულია ასოების ბგერებთან დაკავშირებით. ამ დროს იგი კითხულობს იმას, რასაც ხედავს, და არა იმას, რასაც იაზრებს.

წაკითხულის გაგების უნარის გასავარჯიშებლად სასურველია, მოსწავლეები ჩავაყენოთ აქტიური მკითხველის მდგომარეობაში. ამისათვის მათ ტექსტის წაკითხვამდე უნდა მივცეთ კონკრეტული საკითხავი ამოცანა; კონკრეტული ამოცანით უნდა მივიყვანოთ ისინი ტექსტთან.

ასაკობრივი თავისებურებების გათვალისწინებით დაწყებით საფეხურზე სწავლების პირველ წელს კითხვის უნარ-ჩვევაზე ნაკლები აქცენტი გაკეთდება, უპირატესობა მიენიჭება დაღმავალ მეთოდს, ანუ სიტყვების ამოცნობას დანაწევრების გარეშე. სასურველია, კითხვის სისტემური სწავლება დაიწყოს მოგვიანებით, სწავლების მეორე-მესამე წელს.

    

წერა – აქაც სწავლება ძირითადად რეპროდუცირებას დაეფუძნება.

კითხვის მსგავსად, წერის უნარის განვითარება სხვაგვარად წარიმართება დაწყებით საფეხურზე, რამდენადაც მოსწავლეებს ჯერ კიდევ აქვთ ტექნიკურ-მოტორული ხასიათის პრობლემები. ამის გათვალისწინებით, დაწყებით საფეხურზე სწავლების პირველ წელს განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმობა წერის ტექნიკურ-მოტორული უნარ-ჩვევის ჩამოყალიბებას. მოსწავლე გამოწერს ასოებს, ნასწავლ სიტყვებს; დაეუფლება ასოების გადაბმის ტექნიკას.

საწყის ეტაპზე რეპროდუცირება რომ მოსაწყენი არ გახდეს, მნიშვნელოვანია, მრავალფეროვანი, სახალისო და, რაც მთავარია, შინაარსიანი კონტექსტების შეთავაზება. (მაგ.: კითხვარის შევსება, სადაც ჩაწერს, რომელი საჭმელი უყვარს და რომელი – არა).

წერითი რეპროდუცირება ხელს შეუწყობს როგორც კითხვის უნარის გაუმჯობესებას, ისე ენობრივი მასალის დამახსოვრებას.

 

სწავლები მეორე (შუა) ეტაპი

მოსმენა: – მეორე ეტაპზე გამოიყენება როგორც დიდაქტიზებული, ისე ნახევრად ავთენტიკური ტექსტები, რომელთა მოცულობა და სირთულის დონე აღემატება წინა დონის ტექსტებისას.

გაგების თვალსაზრისით მოთხოვნა გაიზრდება: მოსწავლეებს მოეთხოვებათ ტექსტის უფრო ამომწურავად გაგება და ენობრივი მოვლენების შესწავლა/გაანალიზება.

ლაპარაკი – მეორე ეტაპზე პრიორიტეტული ამოცანაა მოსწავლის ალაპარაკება. უფრო მრავალფეროვანი ხდება საკომუნიკაციო სიტუაციები, რომლებშიც იგი მონაწილეობს როგორც მსმენელი ან მოქმედი პირი. იწყებს ენობრივი მარაგის უფრო თავისუფლად გამოყენებას როგორც სიმულაციური, ისე რეალური კომუნიკაციის დროს.

კითხვა – მეორე ეტაპზე მოსწავლეებს მოეთხოვებათ სხვადასხვა ტიპის და შინაარსის ტექსტების გაგება. ტექსტები იქნება ჯერ კიდევ მცირე მოცულობის, ნახევრადავთენტიკური* ან ავთენტიკურს მიმსგავსებული დიდაქტიზებული.

მოსწავლეები დასმული ამოცანის შესაბამისად ისწავლიან კითხვის სხვადასხვა სტრატეგიისა თუ სახეობის გამოყენებას (გაცნობითი, შესწავლითი, ძიებითი). 

წერა – მეორე ეტაპზე ყურადღება რეპროდუცირებიდან თანდათანობით გადადის პროდუცირებაზე. მოსწავლეები სწავლობენ ნიმუშების მიხედვით მცირე მოცულობის ფუნქციური ტექსტების შედგენას, სადაც ისინი იძენენ ამბების, ფაქტების, მოვლენების თანამიმდევრულად გადმოცემისა და შეფასების უნარ-ჩვევებს, რომლებიც მომდევნო ეტაპზე უფრო მეტად გაიშლება და დაიხვეწება. მოტივაციის ასამაღლებლად სასურველია ისეთი აქტივობების შეთავაზებაც, სადაც მოსწავლეს მოუწევს, ასე ვთქვათ, ენასთან თამაში და ენობრივი მარაგის შემოქმედებითად გამოყენება (მაგ.: აკროსტიქის შეთხზვა გარკვეული მოცემულობების მიხედვით)

 

სწავლების მესამე (ბოლო) ეტაპი

მოსმენა – თუკი აქამდე მოსასმენი ტექსტები გამოიყენებოდა ზეპირმეტყველების ნიმუშებად, ახლა მეტყველება და მოსმენა აღარ არის ურთიერთგადაჯაჭვული, ურთიერთდაქვემდებარებული. ამდენად, თავისუფლად შეიძლება გამოვიყენოთ ავთენტიკური ტექსტები და საშუალება მივცეთ მოსმენის უნარს ზეპირმეტყველებისგან დამოუკიდებლად, უფრო სწრაფად და ღრმად განვითარდეს. ამ ეტაპზე მოსწავლეები მიეჩვევიან ტექსტის გაგებას მხოლოდ აკუსტიკურ ხატზე დაყრდნობით.

ლაპარაკი – უფრო მდიდრდება საკომუნიკაციო სიტუაციის ტიპები. საკლასო ოთახში კომუნიკაცია მთლიანად უცხოურ ენაზე მიმდინარეობს. სწავლების სტრატეგიები მიმართულია თვითგამოხატვის უნარის დახვეწისა მისი დაზუსტებისა და გამდიდრებისაკენ.

კითხვა – ამ ეტაპზე ზეპირი თუ წერითი მეტყველების უნარის განვითარების მთავარი წყარო კითხვა ხდება. მისი საშუალებით მოსწავლე ენობრივ მარაგს ამდიდრებს და სწავლაში უფრო დამოუკიდებელი ხდება. მოიმატებს ტექსტების მოცულობა და სირთულის დონე. მოსწავლეებს მოეთხოვებათ ავთენტიკური, სხვადასხვა ჟანრისა თუ ტიპის, ლიტერატურული თუ ფუნქციური ტექსტების გაგება და გაანალიზება.

წერა – ბოლო ეტაპზე მოსწავლე უნდა დაეუფლოს ისეთი ტექსტების ტიპების წერას, რომელიც მას ცხოვრების ასპარეზზე გასვლისას ყველაზე მეტად დასჭირდება (საქმიანი/პირადი წერილი, რეფერატი და სხვა). მოსწავლე ისევ ნიმუშებით სარგებლობს, თუმცა ოდნავ უფრო დიდი მოცულობის ტექსტებს თხზავს, სადაც იგი თხრობის, აღწერის, აზრის თანამიმდევრულად გადმოცემის, დასაბუთების უნარ-ჩვევებს იძენს.

 

სწავლის სწავლა

ამ მიმართულების საგანი თავად სასწავლო პროცესია. მოსწავლეებმა უნდა ისწავლონ სასწავლო საქმიანობის დამოუკიდებლად მართვა. ამისათვის იმთავითვე უნდა შევაჩვიოთ სასწავლო მიზნებისა და ამოცანების გააზრებას; სასწავლო პროცესის მიმდინარეობის გაანალიზებას – ვინ რა ხერხი, რა მიდგომა თუ სტრატეგია გამოიყენა, რა სირთულეებს წააწყდნენ, რამ შეუწყო ხელი სირთულის გადალახვას, რამ შეაფერხა წინსვლა; შედეგების დამოუკიდებლად შეფასებას; გარკვეულ საკითხებთან დაკავშირებით პასუხისმგებლობის საკუთარ თავზე აღებას; სხვადასხვა სტრატეგიების გამოყენებას; იმ ფაქტორების გამოწვევას, რომლებიც დადებითად მოქმედებს სასწავლო პროცესზე და სხვა. სწავლის უნარ-ჩვევის გასავითარებლად მოსწავლეებს უნდა შევთავაზოთ სხვადასხვა ტიპის აქტივობა: მაგ.: კითხვარები*, რომლებიც საშუალებას მისცემს მათ, გააცნობიერონ საკუთარი და ალტერნატიული მიდგომა კონკრეტული ამოცანის გადაჭრისას, სხვადასხვა შინაარსის თვითშეფასების სქემები*, ფსიქოლოგიური ხასიათის ტესტები*, სადაც გაიაზრებს სხვადასხვა ტიპის ფაქტორს, რომელიც დადებით ან უარყოფით ზეგავლენას ახდენს სასწავლო პროცესზე და სხვა.

 

კულტურათა დიალოგი

უცხოური ენის სწავლა ნიშნავს უცხო სამყაროში შესვლას, ცხოვრების განსხვავებული წესების, ტრადიციების აღმოჩენას, განსხვავებული ღირებულებების, მენტალობების გაგებას. ამდენად, წარმატებული კომუნიკაცია დამოკიდებულია არა მხოლოდ სამეტყველო უნარ-ჩვევებზე, არამედ განსხვავებული კულტურული კონტექსტების გაგებისა და პატივისცემის უნარზეც. სწორედ ამ უნარებისა და დამოკიდებულებების ჩამოყალიბებას ემსახურება მიმართულება „კულტურათა დიალოგი“.

მოსწავლეთა ყურადღება გამახვილდება უცხო კულტურის თავისებურებებზე. მოსწავლეებს საშუალება მიეცემათ, გამოხატონ თავიანთი დამოკიდებულება, გამოთქვან შეფასებები, გაავლონ პარალელები საკუთარ კულტურულ გამოცდილებასა თუ გარემოსთან. ასეთი სახის აქტივობები მოსწავლეებს გაუღრმავებს კულტურული კუთვნილების განცდას, გააცნობიერებინებს კულტურულ მრავალფეროვნებას, ასწავლის საკუთარი და უცხოური კულტურის დაფასებას.

ყურადღება უნდა მიექცეს პიროვნებათშორის ურთიერთობებსაც. გაკვეთილზე მოსწავლეებს უნდა მიეცეთ საშუალება ისაუბრონ საკუთარ თავზე, გამოავლინონ თავიანთი პიროვნების სხვადასხვა მხარე – იქნება ეს განცდები, გატაცებები, გემოვნება, შეხედულებები, ოცნებები, საყვარელი საქმიანობა, საყვარელი პერსონაჟები, ცხოვრებისეული ისტორიები, თვალსაზრისები და სხვა; ისინი გაეცნობიან თანაკლასელთა თუ უცხოენოვან თანატოლთა სულიერ სამყაროს და ამ გზით შეძლებენ განიცადონ საკუთარი და სხვისი ინდივიდუალობის განუმეორებლობა, ისწავლონ სხვა პიროვნებათა დაფასება, ერთმანეთის მოსმენა, ურთიერთგაგება, ურთიერთთანადგომა. ეს ხელს შეუწყობს მოსწავლეებს გახდნენ უფრო შემწყნარებელნი ერთმანეთისა და სხვების მიმართ.

 

უცხოური ენის პრაქტიკული გამოყენება

 ეს მიმართულება უკავშირდება იმ სოციალური მიზნის განხორციელებას, რომელიც სულ უფრო მეტ მნიშვნელობას იძენს უცხოური ენების დიდაქტიკაში – ისეთი მოღვაწე-ინდივიდის აღზრდა, რომელიც შეძლებს სხვადასხვა ენობრივ-კულტურული იდენტურობის მქონე მოქალაქეებთან თანამოღვაწეობას. მთავარი გამჭოლი უნარ-ჩვევა, რომლის განვითარებასაც უნდა მოემსახუროს ეს მიმართულება, არის კომპლექსური ხასიათის ამოცანების დამოუკიდებლად გადაჭრა ჯგუფური თუ ინდივიდულაური მუშაობის ფორმატში. მეთოდური თვალსაზრისით, ასეთი ტიპის დავალებები ხელს უწყობს კომუნიკაციურ-ენობრივი უნარების უკეთ დაუფლებას, რამდენადაც მოსწავლეებს უწევთ ენობრივ თუ კომუნიკაციურ აქტივობებში მიღებული ცოდნისა და გამოცდილების განსხვავებულ სიტუაციაში გადატანა. ამ მიმართულებაში შედის პროექტის განხორციელება, ტექსტების გადამუშავება მათი მომდევნო გამოყენების მიზნით და მედიაცია. მედიაცია ზეპირი აქტივობაცაა და წერითიც. იგი გულისხმობს ნებისმიერი ტიპის ტექსტის შინაარსის გადმოცემას თარგმნის, თარჯიმნობის, რეზიუმირებისა თუ ინტერპრეტირების გზით. მედიაციის დანიშნულებაა, კონკრეტული ტექსტის შინაარსი მისაწვდომი გახადოს იმისთვის, ვისაც ამ ტექსტზე Uუშუალოდ არ მიუწვდება ხელი.

 

სტანდარტში მითითებული ინდექსები

 

სტანდარტში გაწერილ თითოეულ შედეგს წინ ინდექსი აქვს დართული. მაგ., უცხ.დ.III.1. – პირველი ნიშანი უცხ მიუთითებს საგანს (უცხ = უცხოური ენა), მეორე ნიშანი დ მიუთითებს საფეხურს (დ=დაწყებითი, ს =საბაზო-საშუალო), მესამე ნიშანი III – მიუთითებს ენის ფლობის დონეს, ბოლო ნიშანი 1. კი შედეგის რიგს (1 = პირველი შედეგი).

 

დაწყებითი საფეხურის უცხოური ენის სტანდარტი

 

I დონე

მისაღწევი შედეგები

 

მიმართულება:
მოსმენა	L კითხვა	წერა
უცხ.დI. 1. მოსწავლე იგებს მასწავლებლის მითითებებს.   უცხ.დI .2. მოსწავლე იგებს ლექსებს, გათვლებს, სიმღერებს.   უცხ.დI. 3.        მოსწავლე იგებს ილუსტრირებულ მიკროტექსტს.   უცხ.დI. 4. მოსწავლე იძენს მოსმენისათვის აუცილებელ უნარ-ჩვევებს.   უცხ.დI. 5.        მოსწავლე შინაარსის გასაგებად იყენებს სათანადო სტრატეგიებს.	უცხ.დI. 6. მოსწავლე ფლობს კითხვისათვის აუცილებელ უნარ-ჩვევებს.	უცხ.დI. 7.        მოსწავლე იძენს წერის ელემენტარულ უნარ-ჩვევებს.

 

მიმართულება:
ლაპარაკი	Lსწავლის სწავლა	კულტურათა დიალოგი
უცხ.დI. 8 მოსწავლე იძენს მეტყველებისათვის აუცილებელ უნარ-ჩვევებს (აქვს სათანადო გამოთქმა, იცავს ინტონაციას, რიტმულ სეგმენტებს, იმდიდრებს/ეუფლება ლექსიკურ ბაზას).   უცხ.დI. 9.        მოსწავლე მონაწილეობს მარტივ ინტერაქციაში.	უცხ.დI. 10.      მოსწავლე ორგანიზებას უწევს სასწავლო საქმიანობას.   უცხ.დI. 11.      მოსწავლე აქტიურადაა ჩაბმული სასწავლო პროცესში.   უცხ.დI. 12.      მოსწავლე იყენებს არსებულ რესურსებს და ქმნის ახალს.   უცხ.დI. 13.      მოსწავლეს აქვს კონსტრუქციული დამოკიდებულება დაბრკოლებების მიმართ.   უცხ.დI. 14. მოსწავლე ცდილობს თანამშრომლობას თანაკლასელებთან, მასწავლებელთან.   უცხ.დI. 15.      მოსწავლე ცდილობს გუნდის წევრებთან თანამშრომლობას.   უცხ.დI. 16.      მოსწავლე ტოლერანტულია სხვისი შეცდომების მიმართ.	უცხ.დI. 17.      მოსწავლე ამოიცნობს უცხოენოვან ინფორმაციას კულტურის სფეროდან.   უცხ.დI. 18.      მოსწავლე ადარებს ერთმანეთს უცხო და მშობლიურ სოციოკულტურულ გარემოს.

 

II დონე

მისაღწევი შედეგები

 

მიმართულება:
მოსმენა	კითხვა	წერა	ლაპარაკი
უცხ.დII. 1.       მოსწავლე იგებს მასწავლებლის მითითებებს და სავარჯიშოს ინსტრუქციებს.   უცხ. დII. 2.      მოსწავლე იგებს მცირე ზომის ილუსტრირებულ დიალოგს.   უცხ. დII. 3.      მოსწავლე იგებს მცირე ზომის აღწერითი\ნარატიული ხასიათის ილუსტრირებულ ტექსტს.   უცხ. დII. 4. მოსწავლე იძენს მოსმენისათვის აუცილებელ უნარ-ჩვევებს.   უცხ. დII.5. მოსწავლე შინაარსის გასაგებად იყენებს სათანადო სტრატეგიებს.	უცხ. დII. 6. მოსწავლე იძენს კითხვისათვის აუცილებელ უნარ-ჩვევებს.   უცხ.დII. 7. მოსწავლე კითხულობს და იგებს მიკროტექსტებს.   უცხ. დII. 8. მოსწავლე მოიძიებს კონკრეტულ ინფორმაციას პრაგმატული ხასიათის საბავშვო ინფორმაციულ ტექსტში (მაგალითად, გაკვეთილების ცხრილი, დღის განრიგი, საბავშვო ტელეგადაცემების პროგრამა, საბავშვო კატალოგი და სხვა), მარტივ კორესპონდენციაში (ღია ბარათი, შეტყობინება).   უცხ. დII. 9. მოსწავლე იძენს ხმამაღალი კითხვის ელემენტარულ უნარს.   უცხ.დII. 10. მოსწავლე იყენებს კითხვის სტრატეგიას.	უცხ. დII. 11. მოსწავლე გადაწერს სიტყვებს, წინადადებებს.   უცხ.დII. 12. მოსწავლე ნიმუშის მიხედვით წერს მიკროტექსტებს.	უცხ. დII. 13. მოსწავლე იძენს მეტყველებისათვის აუცილებელ უნარ-ჩვევებს.   უცხ. დII. 14. მოსწავლე მონაწილეობს მარტივ ინტერაქციაში.   უცხ. დII. 15. მოსწავლე აღწერს ილუსტრაციებს.   უცხ. დII.16. მოსწავლე იყენებს საკომპენსაციო საშუალებებს.

 

მიმართულება:
კულტურათა დიალოგი	უცხოური ენის პრაქტიკული გამოყენება	სწავლის სწავლა
უცხ. დII. 17.    მოსწავლე ამოიცნობს ინფორმაციას კულტურის სფეროდან.   უცხ. დII. 18. მოსწავლე ადარებს ერთმანეთს უცხო და მშობლიურ კულტურულ სოციოკულტურულ გარემოს.	უცხ.დII. 19. მოსწავლე უცხოურ ენაზე განახორციელებს სხვადასხვა ტიპის პროექტს (მაგ.., თანაკლასელების ნახატების /ნაკეთობების გამოფენის მოწყობა; სპექტაკლის დადგმა; უცხოური სამზარეულოს სხვებისთვის გაცნობა და სხვა).	უცხ.დII. 20.     მოსწავლე ორგანიზებას უწევს სასწავლო საქმიანობას.   უცხ. დII. 21. მოსწავლე აქტიურადაა ჩაბმული სასწავლო პროცესში.   უცხ. დII. 22.    მოსწავლე იყენებს არსებულ რესურსებს და ქმნის ახალს სასწავლო საქმიანობის ხელ.   უცხ. დII. 23. მოსწავლე იყენებს რესურსებს სასწავლო საქმიანობის ხელშეწყობის მიზნით.   უცხ. დII. 24.    მოსწავლეს აქვს კონსტრუქციული დამოკიდებულება დაბრკოლებების მიმართ.   უცხ. დII. 25.    მოსწავლე იყენებს სხვადასხვა ხერხს ლექსიკური მასალის ასათვისებლად.   უცხ. დII.26.     მოსწავლე თანამშრომლობს თანაკლასელებთან, მასწავლებელთან.   უცხ. დII. 27. მოსწავლე თანამშრომლობს ჯგუფის წევრებთან.

 

უცხოური ენების სტანდარტი

საბაზო და საშუალო საფეხურებისათვის

I დონე

მისაღწევი შედეგები

 

მიმართულება:
მოსმენა	L კითხვა	წერა
უცხ.ს.I.1. მოსწავლე ისმენს და იგებს საერთაშორისო სიტყვებს, მარტივ ფრაზებს, გამოთქმებს.   უცხ.ს.I. 2. მოსწავლე ეუფლება უცხოური ენისათვის დამახასიათებელ ფონოლოგიურ სისტემას. უცხ.ს.I. 3. მოსწავლე ისმენს და იგებს მარტივ მითითებებს და სავარჯიშოს ინსტრუქციებს. უცხ.ს.I. 4. მოსწავლე ისმენს და იგებს ნაცნობ თემატიკაზე აგებულ მცირე ზომის ტექსტს (დიალოგს/მონოლოგს). უცხ.ს.I. 5. მოსწავლე მიმართავს სხვადასხვა სტრატეგიებს შინაარსის გაგების გასაადვილებლად.	უცხ.ს.I. 6. მოსწავლე კითხულობს ანბანს.   უცხ.ს.I. 7. მოსწავლე ფლობს ხმამაღალი კითხვის ელემენტარულ უნარს.   უცხ.ს.I. 8. მოსწავლე კითხულობს და იგებს საჯარო წარწერებს (გამაფრთხილებელი წარწერა, გაჩერების/ქუჩის სახელი, მაღაზიის/საჯარო შენობის დასახელება სხვა).   უცხ.ს.I. 9. მოსწავლე კითხულობს და იგებს სავარჯიშოს პირობას.   უცხ.ს.I. 10. მოსწავლე კითხულობს ოფიციალური/ ადმინისტრაციული ხასიათის დოკუმენტებს, ფორმულარებს (კვირის განრიგი, გაკვეთილების ცხრილი, ანკეტა, სავიზიტო ბარათი, პირადობის მოწმობა, ბილეთი და სხვა).   უცხ.ს.I. 11. მოსწავლე კითხულობს და იგებს ყოფითი ხასიათის ინფორმაციულ ტექსტს. ა) კატალოგი, ბ) სამარშრუტო გეგმა, გ) მენიუ, დ) კულინარული რეცეპტი.   უცხ.ს.I. 12. მოსწავლე კითხულობს და იგებს მარტივ კორესპონდენციას: სხვადასხვა ხასიათის ღია ბარათს (მისალოცი, მოსაწვევი, მოწვევის სამადლობელო და სხვა), მარტივ შეტყობინებას.   უცხ.ს.I. 13. მოსწავლე კითხულობს და იგებს მცირე ზომის თხრობით ტექსტს.   უცხ.ს.I. 14. მოსწავლე ამოიცნობს ტექსტის სტრუქტურულ მახასიათებლებს და ნასწავლ ენობრივ-გრამატიკულ ფორმებს.   უცხ.ს.I. 15. მოსწავლე მიმართავს სხვადასხვა სტრატეგიას შინაარსის გაგების გასაადვილებლად.	უცხ.ს.I. 16. მოსწავლე გამოწერს ასოებს, სიტყვებს, წინადადებებს.   უცხ.ს.I.17. მოსწავლე ავსებს გაკვეთილების ცხრილს, კვირის/დღის განრიგს, ანკეტას.   უცხ.ს.I.18. მოსწავლე ნიმუშის მიხედვით წერს ღია ბარათს.   უცხ.ს.I.19. მოსწავლე ნიმუშის მიხედვით წერს მარტივი ყოფითი ხასიათის ინფორმაციულ ტექსტებს (კატალოგი, მენიუ, კულინარული რეცეპტი).   უცხ.ს.I. 20. მოსწავლე მოდელის მიხედვით წერს მცირე ზომის აღწერით ტექსტს.   უცხ.ს.I. 21. მოსწავლე იცავს წერილობითი ტექსტის სტრუქტურას, იძენს ელემენტარულ ენობრივ-გრამატიკულ უნარ-ჩვევებს და ცდილობს ფუნქციურად გამოიყენოს ისინი.   უცხ.ს.I. 22. მოსწავლე მიმართავს წერის სტრატეგიებს ნაწერის გაუმჯობესების მიზნით.

 

მიმართულება
ლაპარაკი	კულტურათა დიალოგი	უცხოური ენის პრაქტიკული გამოყენება	სწავლის სწავლა
უცხ.ს.I.23. მოსწავლე ეუფლება უცხოური ენის ფონოლოგიურ სისტემას.   დიალოგური მეტყველება უცხ.ს.I.24. მოსწავლე მონაწილეობს მარტივ ინტერაქციაში.   მონოლოგური მეტყველება  უცხ.ს.I.25. მოსწავლე აღწერს გარემოს.   უცხ.ს.I.26. მოსწავლე იძენს ელემენტარული ენობრივ-გრამატიკული უნარ-ჩვევებს და ცდილობს ფუნქციურად გამოიყენოს ისინი.   უცხ.ს.I.27. მოსწავლე მიმართავს სტრატეგიებს მეტყველების უნარის ხელშეწყობის მიზნით.	უცხ.ს.I.28. მოსწავლე ამოიცნობს ინფორმაციას კულტურის სფეროდან.   უცხ.ს.I.29. მოსწავლე იჩენს ინტერესს და ავლენს ტოლერანტულ დამოკიდებულებას კულტურული თავისებურებების მიმართ.	უცხ.ს.I.30. მოსწავლე უცხოურ ენაზე განახორციელებს სხვადასხვა ტიპის პროექტს (მაგ., კულინარული რეცეპტების კრებული, სკოლის მოსწავლეთა ნახატების/ნაკეთობების კატალოგი საიტზე დასადებად უცხოენოვანი მოსწავლეების საყურადღებოდ, მარშრუტი რეგიონის ღირსშესანიშანობების დასათვალიერებლად უცხოენოვანი ტურისტებისათვის და სხვა).	უცხ.ს.I..31. მოსწავლე მასწავლებლის დახმარებით განჭვრეტს შესასრულებელი დავალების მოთხოვნებს.   უცხ.ს.I..32. მოსწავლე იძენს სტრატეგიულ უნარებს წარმატებული სწავლების უზრუნველსაყოფად.   უცხ.ს.I..33. მოსწავლე იყენებს რესურსებს სასწავლო საქმიანობის ხელშეწყობის მიზნით.   უცხ.ს.I.34. მოსწავლე მიმართავს სხვადასხვა ხერხს ლექსიკური მარაგის განსამტკიცებლად და გასამდიდრებლად.   უცხ.ს.I.35. მოსწავლე იყენებს სტრატეგიებს გრამატიკის იოლად ათვისების ხელშეწყობის მიზნით (გასაადვილებლად).   უცხ.ს.I.36. მოსწავლე თანამშრომლობს თანაკლასელებთან, მასწავლებელთან, მეწყვილესთან შედეგების გაუმჯობესების მიზნით.

 

II დონე

მისაღწევი შედეგები

 

მიმართულება:
მოსმენა	L კითხვა	წერა
უცხ.ს.II. 1. მოსწავლე ისმენს და იგებს მასწავლებლის მითითებებსა და სავარჯიშოს ინსტრუქციებს.   უცხ.ს.II. 2. მოსწავლე ისმენს და იგებს ნაცნობ თემატიკაზე აგებულ ტექსტს (დიალოგს/მონოლოგს).   უცხ.ს.II. 3. მოსწავლე ისმენს და იგებს საინფორმაციო აუდიოჩანაწერებს. ა) ამინდის პროგნოზი. ბ) სპორტის ახალი ამბები.   უცხ.ს.II 4. მოსწავლე ისმენს და იგებს საზოგადოებრივი თავშეყრის ადგილებში გაკეთებულ განცხადებებს.   უცხ.ს.II. 5. მოსწავლე ისმენს და იგებს მარშრუტს.   უცხ.ს.II. 6. მოსწავლე შინაარსის გაგების გაადვილების მიზნით იყენებს სათანადო სტრატეგიებს.	უცხ.ს.II. 7. მოსწავლე იძენს ხმამაღალი კითხვის უნარს.   უცხ.ს.II. 8. მოსწავლე კითხულობს და იგებს საჯარო წარწერებს (გამაფრთხილებელი წარწერა, ინფორმაცია ყიდვა-დაქირავების შესახებ, მემორიალური დაფა, სხვადასხვა ტიპის აბრა და სხვა)   უცხ.ს.II. 9. მოსწავლე კითხულობს და იგებს სავარჯიშოს პირობას.   უცხ.ს.II. 10. მოსწავლე კითხულობს და იგებს მარტივ კორესპონდენციას (სხვადასხვა ხასიათის ღია ბარათი, პირადი წერილი).   უცხ.ს.II. 11. მოსწავლე პრესაში ეცნობა ყოველდღიურ ცხოვრებასთან დაკავშირებულ ინფორმაციული ხასიათის ტექსტებს (მაგალითად, საქმიანი განცხადება, ინტერვიუ, ტელეპროგრამა, დაიჯესტი) და იგებს ექსპლიციტურად მოცემულ ინფორმაციას. კითხულობს და იგებს საქმიან განცხადებებს ა) კითხულობს და იგებს ინტერვიუს, რეპორტაჟს: ბ) კითხულობს და იგებს ტელეპროგრამას. დ) კითხულობს და იგებს დაიჯესტს.   უცხ.ს.II. 12. მოსწავლე კითხულობს და იგებს სარეკლამო ხასიათის ტექსტს (ტურისტული ბუკლეტი, აფიშა, ანონსი).   ცხ.ს.II. 13. მოსწავლე კითხულობს და იგებს შემეცნებით ტექსტს სხვადასხვა თემაზე (კულტურისა და საბუნებისმეტყველო სფეროებიდან).   უცხ.ს.II.14. მოსწავლე კითხულობს და იგებს თხრობით ტექსტს (ცხოვრებისეული ისტორია, მოგონება, დღიური).   უცხ.ს.II. 15. მოსწავლე ამოიცნობს ტექსტის სტრუქტურულ მახასიათებლებს და ნასწავლ ენობრივ ფორმებს.   უცხ.ს.II. 16.     მოსწავლე განსაზღვრავს კითხვის მიზანს და შესაბამისად იყენებს კითხვის სხვადასხვა ტექნიკას (გაცნობითი, შესწავლითი, ძიებითი). ა) მიმართვას გაცნობითი კითხვის ტექნიკას ზოგადი შინაარსის გასაგებად: ბ) მიმართავს შესწავლითი კითხვის ტექნიკას ტექსტის დამუშავების მიზნით: გ) მიმართავს ძიებითი კითხვის ტექნიკას ტექსტში კონკრეტული ინფორმაციის მოსაძიებლად.	უცხ.ს.II.17. მოსწავლე ნიმუშის მიხედვით წერს სხვადასხვა შინაარსის ღია ბარათს.   უცხ.ს.II.18. მოსწავლე სწერს წერილს თანატოლს, ახლობელს (ხელნაწერ ან ელექტრონულ ვერსიას).   უცხ.ს.II.19. მოსწავლე ქმნის სარეკლამო ხასიათის ინფორმაციულ ტექსტს (ბუკლეტი, აფიშა).   უცხ.ს.II.20. მოსწავლე ნიმუშის მიხედვით წერს ყოველდღიურ ცხოვრებასთან დაკავშირებულ ინფორმაციული ხასიათის ტექსტებს (მაგალითად, საქმიანი განცხადება, ინტერვიუ, ტელეპროგრამა).   უცხ.ს.II.21. მოსწავლე იცავს წერილობითი ტექსტის სტრუქტურას, ფლობს და ფუნქციურად იყენებს ელემენტარულ ენობრივ-გრამატიკულ ფორმებს.   უცხ.ს.II.22. მოსწავლე მიმართავს წერის სათანადო სტრატეგიებს.

 

მიმართულება
ლაპარაკი	კულტურათა დიალოგი	უცხოური ენის პრაქტიკული გამოყენება	სწავლის სწავლა
უცხ.ს.II.23. მოსწავლე ეუფლება უცხოური ენის ფონოლოგიურ სისტემას.   დიალოგური მეტყველება.   უცხ.ს.II.24. მოსწავლე მონაწილეობს ინტერაქციაში.   უცხ.ს.II.25. მოსწავლე თავს ართმევს სატელეფონო საუბარს.   მონოლოგური მეტყველება   უცხ.ს.II.26. მოსწავლე გაბმულად ლაპარაკობს.   უცხ.ს.II.27. მოსწავლე მეტყველებისას ფუნქციურად იყენებს ნასწავლ ენობრივ-გრამატიკულ ფორმებს.   უცხ.ს.II.28. მოსწავლე იყენებს ზეპირმეტყველების სათანადო სტრატეგიებს.	უცხ.ს.II.29. მოსწავლე ამოიცნობს ინფორმაციას კულტურის სფეროდან.   უცხ.ს.I.30. მოსწავლე იჩენს ინტერესს და ავლენს ტოლერანტულ დამოკიდებულებას უცხოენოვანი ქვეყნის კულტურული და სოციოკულტურული თავისებურებების მიმართ.	უცხ.ს.II.31. მოსწავლე უცხოურ ენაზე განახორციელებს სხვადასხვა ტიპის პროექტს (მაგ., გამოფენა; სადღესასწაულო სუფრა; ტურისტული ბროშურის შექმნა უცხოელებისთვის და მერიის ვებგვერდზე დადება; დამეგობრება მსოფლიოს რომელიმე კუთხის ისეთ კლასთან, რომელიც იმავე ენას სწავლობს და სხვა).	უცხ.ს..II..32. მოსწავლე მასწავლებლის დახმარებით განჭვრეტს შესასრულებელი დავალების მოთხოვნებს.   უცხ.ს.II.33. მოსწავლე იძენს სტრატეგიულ უნარებს წარმატებული სწავლების უზრუნველსაყოფად.   უცხ.ს.II..34. მოსწავლე იყენებს რესურსებს სასწავლო საქმიანობის ხელშეწყობის მიზნით.   უცხ.ს.II.35. მოსწავლე მიმართავს სხვადასხვა ხერხს ლექსიკური მარაგის განსამტკიცებლად და გასამდიდრებლად.   უცხ.ს.II.36. მოსწავლე იყენებს სტრატეგიებს გრამატიკის ათვისების ხელშეწყობის მიზნით (გასაადვილებლად).   უცხ.ს.II. 37. მოსწავლე თანამშრომლობს თანაკლასელებთან, მასწავლებელთან, მეწყვილესთან შედეგების გაუმჯობესების მიზნით.

 

III დონე

მისაღწევი შედეგები

 

მიმართულება:
მოსმენა	Lკითხვა	წერა
უცხ.ს.III. 1. მოსწავლე ისმენს და იგებს უცხოენოვან თანამოსაუბრეთა შორის მიმდინარე ინტერაქციას (დიალოგი, მონოლოგი, ინტერვიუ) ყოველდღიურ ცხოვრებასთან დაკავშირებულ თემებზე.   უცხ.ს.III. 2. მოსწავლე ისმენს და იგებს მოკლე ინსტრუქციებს, შეტყობინებებს, საზოგადოებრივი თავშეყრის ადგილებში გაკეთებულ განცხადებებს.   უცხ.ს.III. 3. მოსწავლე ისმენს და იგებს საინფორმაციო აუდიოგადაცემებს.   უცხ.ს.III. 4. მოსწავლე მიმართავს სხვადასხვა სტრატეგიას მოსასმენი ამოცანების ეფექტურად გადაჭრის ხელშესაწყობად და მოსმენის უნარის გასაუმჯობესებლად.	უცხ.ს.III. 5. მოსწავლე იგებს კორესპონდენციას (ოფიციალური ხასიათის ღია ბარათი, პირადი წერილი, ან მისი ელექტრონული ვერსია).   უცხ.ს.III. 6. მოსწავლე კითხულობს და იგებს სხვადასხვა თემაზე შექმნილ შემეცნებით ტექსტს (ისტორიული, კულტურული, არქეოლოგიური, გეოგრაფიული და სხვა).   უცხ.ს.III. 7. იგებს ბიოგრაფიული ხასიათის ტექსტებს (ბიოგრაფია, ბიოგრაფიული ცნობარი).   უცხ.ს.III. 8. მოსწავლე კითხულობს და იგებს მცირე ზომის თხრობითი ხასიათის ტექსტს (ადაპტირებული მოთხრობა, მოგონება, ამბავი, დღიური).   უცხ.ს.III. 9. მოსწავლე ამოიცნობს ტექსტის სტრუქტურულ მახასიათებლებს, ნასწავლ ენობრივ-გრამატიკულ ფორმებსა და მათ ფუნქციას შინაარსიან კონტექსტში.   უცხ.ს.III. 10. მოსწავლე ხმამაღლა კითხულობს ტექსტს/ნაწყვეტს.   უცხ.ს.III. 11. მოსწავლე მიმართავს სხვადასხვა სტრატეგიას საკითხავი ამოცანების ეფექტურად გადაჭრის ხელშესაწყობად და კითხვის უნარის გასაუმჯობესებლად.	უცხ.ს.III. 12. მოსწავლე წერს სხვადასხვა ტიპის ტექსტებს, სადაც დეტალურად აღწერს საკუთარ გამოცდილებას. ა) წერს წერილს უცხოელ თანატოლს (ხელნაწერ ან ელექტრონულ ვერსიას). ბ) წერს პირად წერილებს ახლობელს (ხელნაწერ ან ელექტრონულ ვერსიას). გ) წერს დღიურს.   უცხ.ს.III. 13. მოსწავლე სხვადასხვა თემაზე (ისტორიული, კულტურული, ეკოლოგიური და სხვა) წერს შემეცნებითი ხასიათის მცირე ზომის ტექსტს.   უცხ.ს.III. 14. წერისას მოსწავლე იცავს ტექსტის სტრუქტურას, იძენს და ცდილობს ფუნქციურად გამოიყენოს საბაზისო ენობრივ-გრამატიკულ უნარ-ჩვევები.   უცხ.ს.III.15. მოსწავლე მიმართავს სხვადასხვა სტრატეგიას წერითი ამოცანების ეფექტურად გადაჭრის ხელშესაწყობად და წერითი მეტყველების უნარის გასაუმჯობესებლად.

 

მიმართულება:
ლაპარაკი	კულტურათა დიალოგი	უცხოური ენის პრაქტიკული გამოყენება	სწავლის სწავლა
დიალოგური მეტყველება   უცხ.ს.III.16. მოსწავლე მონაწილეობს ინტერაქციაში.   უცხ.ს.III.17. მოსწავლე თავს ართმევს ყოფით საკომუნიკაციო სიტუაციას.   მონოლოგური მეტყველება   უცხ.ს.III.18. მოსწავლე ლაპარაკობს გაბმულად.   უცხ.ს.III.19. მოსწავლე იძენს და ცდილობს ფუნქციურად გამოიყენოს საბაზისო ენობრივ-გრამატიკული უნარ-ჩვევები.   უცხ.ს.III.20. მოსწავლე მიმართავს სხვადასხვა სტრატეგიას სამეტყველო ამოცანების ეფექტურად გადაჭრის ხელშესაწყობად და ზეპირი მეტყველების უნარის გასაუმჯობესებლად.	უცხ.ს.III..21. მოსწავლე იცნობს სამიზნე ქვეყნის/ქვეყნების კულტურულ რეალიებს.   უცხ.ს.III.22. მოსწავლე იჩენს ინტერესს და ავლენს ტოლერანტულ დამოკიდებულებას უცხოურენოვანი კულტურული და სოციოკულტურული თავისებურებების მიმართ.	უცხ.ს.III.23. მოსწავლე უცხოურ ენაზე განახორციელებს სხვადასხვა ტიპის პროექტს (მაგ., გამოფენა; სადღესასწაულო სუფრა; ტურისტული ბროშურის შექმნა უცხოელებისთვის და მერიის ვებგვერდზე განთავსება; დამეგობრება მსოფლიოს რომელიმე კუთხის ისეთ კლასთან, რომელიც იმავე ენას სწავლობს და სხვა).	უცხ.ს.III.24. მოსწავლე მასწავლებლის დახმარებით განჭვრეტს შესასრულებელი დავალების მოთხოვნებს.   უცხ.ს.III.25. მოსწავლე იძენს სტრატეგიულ უნარებს წარმატებული სწავლების უზრუნველსაყოფად.   უცხ.ს.III.26. მოსწავლე იყენებს რესურსებს სასწავლო საქმიანობის ხელშეწყობის მიზნით.     უცხ.ს.III.27. მოსწავლე მიმართავს სხვადასხვა ხერხს ლექსიკური მარაგის განსამტკიცებლად და გასამდიდრებლად.   უცხ.ს.III.28. მოსწავლე იყენებს სტრატეგიებს გრამატიკის ათვისების ხელშეწყობის მიზნით (გასაადვილებლად).   უცხ.ს.III.29. მოსწავლე თანამშრომლობს თანაკლასელებთან, მასწავლებლებთან, მეწყვილესთან შედეგების გაუმჯობესების მიზნით.

 

IV დონე

მისაღწევი შედეგები

 

მიმართულება:
მოსმენა	L კითხვა	წერა
უცხ.ს.IV. 1. მოსწავლე ისმენს და იგებს უცხოენოვან თანამოსაუბრეთა შორის მიმდინარე ინტერაქციას (დიალოგი, ინტერვიუ), მონოლოგს ცხოვრებისეულ თემებზე.   უცხ.ს.IV. 2. მოსწავლე ისმენს და იგებს ინსტრუქციებს, შეტყობინებას, საზოგადოებრივი თავშეყრის ადგილებში გაკეთებულ განცხადებებს.   უცხ.ს.IV. 3. მოსწავლე ისმენს და იგებს რადიოგადაცემებს (საინფორმაციო ბიულეტენი, ტურისტული რეპორტაჟი, ინტერვიუ) ნაცნობ თემატიკაზე.   უცხ.ს.IV. 4. მოსწავლე მიმართავს სხვადასხვა სტრატეგიას მოსასმენი ამოცანების ეფექტურად გადაჭრის ხელშესაწყობად და მოსმენის უნარის გასაუმჯობესებლად.	უცხ.ს.IV. 5. მოსწავლე კითხულობს და იგებს მრავალსაფეხურიან ინსტრუქციებს (კომპლექსური დავალების ინსტრუქცია, რჩევა- დარიგება, თამაშის წესები, რეკომენდაციები და სხვა).   უცხ.ს.IV. 6. მოსწავლე კითხულობს და იგებს სხვადასხვა თემაზე შექმნილ შემეცნებით ტექსტს (ისტორიული, კულტურული, არქეოლოგიური, გეოგრაფიული და სხვა).   უცხ.ს.IV. 7. იგებს ბიოგრაფიული ხასიათის ტექსტებს (ბიოგრაფია, ავტობიოგრაფია, მოგონება, დღიური, როგორც ავტობიოგრაფიული ტექსტი).   უცხ.ს.IV. 8. მოსწავლე კითხულობს და იგებს ადაპტირებულ მოთხრობას (ან ნაწყვეტს მოთხრობიდან).   უცხ.IV. 9. მოსწავლე აანალიზებს ტექსტს სტრუქტურული მახასიათებლების მიხედვით, ამოიცნობს ენობრივ-გრამატიკულ ფორმებსა და მათ ფუნქციას შინაარსიან კონტექსტში.   უცხ.IV. 10. მოსწავლე ხმამაღლა კითხულობს ტექსტს/ნაწყვეტს.   უცხ.ს.IV. 11. მოსწავლე მიმართავს სხვადასხვა სტრატეგიას საკითხავი ამოცანების ეფექტურად გადაჭრის ხელშესაწყობად და კითხვის უნარის გასაუმჯობესებლად.	უცხ.ს.IV. 12. მოსწავლე წერს სხვადასხვა ტიპის ტექსტებს, სადაც დეტალურად აღწერს საკუთარ გამოცდილებას (პირადი წერილი, ესე). ა)წერს წერილს უცხოელ თანატოლს (ხელნაწერ ან ელექტრონულ ვერსიას). ბ)წერს პირად წერილებს ახლობელს (ხელნაწერ ან ელექტრონულ ვერსიას). გ)წერს ესეს, წერილს სასკოლო ან ახალგაზრდული (ნაბეჭდი თუ ელექტრონული) ჟურნალისთვის, სადაც გადმოსცემს საკუთარ შთაბეჭდილებებს (მაგალითად, მოგზაურობის შთაბეჭდილებები, გამოხმაურება ნანახ სპექტაკლზე/ჩატარებულ ღონისძიებაზე და სხვა).   უცხ.ს.IV. 13. მოსწავლე წერს პრაგმატული ხასიათის ინფორმაციულ ტექსტს (ტურისტული გზამკვლევი, ინფორმაციული ბუკლეტი).   უცხ.ს.IV. 14. წერისას მოსწავლე იცავს ტექსტის სტრუქტურას, იძენს და ცდილობს ფუნქციურად გამოიყენოს საბაზისო ენობრივ- გრამატიკული უნარ-ჩვევები.   უცხ.ს.IV. 15. მოსწავლე ცდილობს გამოიყენოს წერის ეფექტური სტრატეგიები წერის პროცესის ყველა ეტაპზე (მოსამზადებელი, ტექსტის შედგენა, ტექსტის გაუმჯობესება) შედეგის გასაუმჯობესებლად.

 

მიმართულება:
ლაპარაკი	კულტურათა დიალოგი	უცხოური ენის პრაქტიკული გამოყენება	სწავლის სწავლა
დიალოგური მეტყველება   უცხ.ს.IV.16. მოსწავლე მონაწილეობს ინტერაქციაში .   უცხ.ს.IV. 17. მოსწავლე თავს ართმევს ყოფით საკომუნიკაციო სიტუაციას.   მონოლოგური მეტყველება   უცხ.ს.IV. 18. მოსწავლე ლაპარაკობს გაბმულად მისთვის ნაცნობ თემებზე.   უცხ.IV. 19. წარმოადგენს ზეპირ მოხსენებას მისთვის საინტერესო თემაზე.   უცხ.ს.IV. 20. მოსწავლე იძენს და ფუნქციურად იყენებს საბაზისო ენობრივ-გრამატიკულ უნარ-ჩვევებს.   უცხ.ს.IV. 21. მოსწავლე მიმართავს სხვადასხვა სტრატეგიას სამეტყველო ამოცანების ეფექტურად გადაჭრის ხელშესაწყობად და ზეპირი მეტყველების უნარის გასაუმჯობესებ-ლად.	უცხ.ს.IV. 22. მოსწავლე იცნობს სამიზნე ქვეყნის/ქვეყნების კულტურულ რეალიებს.   უცხ.ს.IV. 23. მოსწავლე იცნობს სამიზნე ქვეყნის/ქვეყნების სოციოკულტურულ რეალიებს.   უცხ.ს.IV. 24. მოსწავლე იჩენს ინტერესს და ავლენს ტოლერანტულ დამოკიდებულებას კულტურული თავისებურებების მიმართ.   უცხ.ს.IV. 25. მოსწავლე ტოლერანტულია კულტურული და ინდივიდუალური განსხვავებების მიმართ.	უცხ.ს.IV. 26. მოსწავლე უცხოურ ენაზე განახორციელებს სხვადასხვა ტიპის პროექტს (მაგ., ზეიმის მოწყობა, შეხვედრები იმავე ქალაქში/რეგიონში მოღვაწე უცხოურენოვანებთან – მეფუნთუშე, მეწარმე, ადგილობრივი მუზეუმის კატალოგის უცხოენოვანი ვერსიის შექმნა მერიის ვებგვერდზე განსათავსებლად და სხვა ).	უცხ.ს.IV. 27. მოსწავლე დამოუკიდებლად განჭვრეტს შესასრულებელი დავალების მოთხოვნებს.   უცხ.ს.IV. 28. მოსწავლე იყენებს სტრატეგიულ უნარებს წარმატებული სწავლების უზრუნველსაყოფად.   უცხ.ს.IV. 29. მოსწავლე იყენებს რესურსებს სასწავლო საქმიანობის ხელშეწყობის მიზნით.   უცხ.ს.IV. 30. მოსწავლე ამუშავებს ინფორმაციას მისი დამახსოვრებისა და ეფექტურად გამოყენების ხელშესაწყობად.       უცხ.ს.IV. 31. მოსწავლე თანამშრომლობს თანაკლასელებთან, მასწავლებელთან, მეწყვილესთან შედეგების გაუმჯობესების მიზნით.

 

V დონე

მისაღწევი შედეგები

 

მიმართულება:
მოსმენა	L  კითხვა	წერა
უცხ.ს.V. 1. მოსწავლე ისმენს და იგებს უცხოენოვან თანამოსაუბრეთა შორის მიმდინარე ინტერაქციას (დიალოგი, ინტერვიუ), მონოლოგს.   უცხ.ს.V. 2. მოსწავლე ისმენს და იგებს რადიო-ტელეგადაცემებს, აუდიოჩანაწერებს და ზეპირ გამოსვლას ნაცნობ ან მისთვის საინტერესო თემატიკაზე (რეპორტაჟი, დოკუმენტური გადაცემა, ლექცია).   უცხ.ს.V. 3. მოსწავლე მიმართავს სხვადასხვა სტრატეგიას მოსასმენი ამოცანების ეფექტურად გადაჭრის ხელშესაწყობად და მოსმენის უნარის გასაუმჯობესებლად.	უცხ.ს.V. 4. მოსწავლე კითხულობს და იგებს სხვადასხვა თემაზე შექმნილ შემეცნებით ტექსტს (ისტორიული, კულტურული, არქეოლოგიური, გეოგრაფიული, ეკოლოგიური და სხვა).   უცხ.ს.V. 5. მოსწავლე კითხულობს და იგებს საგაზეთო პუბლიკაციებს მისთვის საინტერესო აქტუალურ თემებზე (მაგალითად, ინტერნეტის/ მობილურის/mp3-ის დადებითი და უარყოფითი მხარეები, უსაფრთხო სკოლა, როკ-მუსიკა, განსხვავება ბიჭებსა და გოგონებს შორის და სხვა);   უცხ.ს.V. 6. მოსწავლე კითხულობს და იგებს ადაპტირებულ მოთხრობას/ ნოველას.   უცხ.ს.V. 7. მოსწავლე კითხულობს და იგებს კომიქსს.   უცხ.ს.V. 8. მოსწავლე ამოიცნობს ტექსტის სტრუქტურულ მახასიათებ-ლებს,  ნასწავლ ენობრივ-გრამატიკულ ფორმებსა და მათ ფუნქციას შინაარსიან კონტექსტში.   უცხ.ს.V. 9. მოსწავლე ხმამაღლა კითხულობს ტექსტს/ნაწყვეტს.   უცხ.ს.V. 10. მოსწავლე მიმართავს სხვადასხვა სტრატეგიას საკითხავი ამოცანების ეფექტურად გადაჭრის ხელშესაწყობად და კითხვის უნარის გასაუმჯობესებლად.   უცხ.ს.V. 11. მოსწავლე ეუფლება სქემატური ჩანაწერების სხვადასხვა ტექნიკას.	უცხ.ს.V. 12. მოსწავლე წერს ახსნა-განმარტებით ბარათს, განცხადებას, წერილს კონკრეტულ პრობლემურ სიტუაციასთან დაკავშირებით.   უცხ.ს.V. 13. მოსწავლე წერს სხვადასხვა ტიპის ტექსტს (ესე, წერილი სასკოლო ან ახალგაზრდული ჟურნალისთვის) აქტუალურ თემაზე/საკითხზე (მაგალითად, მოსწავლე და მობილური ტელეფონი, მოსწავლეთა დამოკიდებულება სკოლის მიმართ, წიგნი და ინტერნეტი და სხვა). ა)წერს სარეკლამო ხასიათის ტექსტს (ტურისტული გზამკვლევი, ინფორმაციული ბუკლეტი).   უცხ.ს.V. 14. წერისას მოსწავლე ქმნის ტექსტის სტრუქტურას, იძენს და ფუნქციურად იყენებს საბაზისო ენობრივ-გრამატიკულ უნარ-ჩვევებს.   უცხ.ს.V. 15. მოსწავლე იძენს და იყენებს წერის ეფექტურ სტრატეგიებს წერის პროცესის ყველა ეტაპზე (მოსამზადებელი, ტექსტის შედგენა, ტექსტის გაუმჯობესება).

 

მიმართულება
ლაპარაკი	კულტურათა დიალოგი	უცხოური ენის პრაქტიკული გამოყენება	სწავლის სწავლა
დიალოგური მეტყველება   უცხ.ს.V. 16. მოსწავლე მონაწილეობს ინტერაქციაში მისთვის ნაცნობ თემებზე, საკითხებზე.     უცხ.ს.V.17. მოსწავლე თავს ართმევს ყოფით საკომუნიკაციო სიტუაციას.   მონოლოგური მეტყველება   უცხ.ს.V. 18. მოსწავლე ლაპარაკობს გაბმულად მისთვის ნაცნობ თემებზე.   უცხ.ს.V. 19. წარმოადგენს ზეპირ მოხსენებას (პრეზენტაციას) მისთვის საინტერესო თემაზე   უცხ.ს.V. 20. მოსწავლე იძენს და ფუნქციურად იყენებს საბაზისო ენობრივ-გრამატიკულ უნარ-ჩვევებს.   უცხ.ს. V. 21. მოსწავლე მიმართავს სხვადასხვა სტრატეგიას სამეტყველო ამოცანების ეფექტურად გადაჭრის ხელშესაწყობად და ზეპირი მეტყველების უნარის გასაუმჯობესებლად.	უცხ.ს.V. 22. მოსწავლე იჩენს ინტერესს და ავლენს ტოლერანტულ დამოკიდებულებას კულტურული თავისებურებების მიმართ.	უცხ.ს.V. 23. მოსწავლე უცხოურ ენაზე განახორციელებს სხვადასხვა ტიპის პროექტს (მაგ., სასწავლო მგზავრობა იმ ადგილებში, რომლებიც ამა თუ იმ მწერალს, მოღვაწეს უკავშირდება; ექსკურსია-გიდობის გაწევა უცხოენოვანებისთვის და სხვა).   უცხ.ს.V. 24. მოსწავლეები ამუშავებენ უცხოურენოვან წყაროებს/ტექსტებს შემდგომი გამოყენებისათვის (მაგალითად, მასალის მოძიება-შეგროვება სასკოლო პროექტების განსახორცილებლად).	უცხ.ს. V. 25. მოსწავლე დამოუკიდებლად განჭვრეტს შესასრულებელი დავალების მოთხოვნებს.   უცხ.ს. V. 26. მოსწავლე იყენებს სტრატეგიულ უნარებს წარმატებული სწავლების უზრუნველსაყოფად.   უცხ.ს.V. 27. მოსწავლე იყენებს რესურსებს სასწავლო საქმიანობის ხელშეწყობის მიზნით.   უცხ.ს.V. 28. მოსწავლე ამუშავებს ინფორმაციას მისი დამახსოვრებისა და ეფექტურად გამოყენების ხელშესაწყობად.       უცხ.ს.V. 29. მოსწავლე თანამშრომლობს თანაკლასელებთან, მასწავლებელთან, მეწყვილესთან შედეგების გაუმჯობესების მიზნით.

 

VI დონე

მისაღწევი შედეგები

 

მიმართულება:
მოსმენა	L კითხვა	წერა
უცხ.ს.VI. 1. მოსწავლე ისმენს და იგებს სხვადასხვა ტიპის აუდიოჩანაწერებს ნაცნობ თემატიკაზე (რეპორტაჟი, დოკუმენტური გადაცემა, ლექცია, დისკუსია, ინტერვიუ).   უცხ.ს.VI. 2. მოსწავლე მიმართავს სხვადასხვა სტრატეგიას მოსასმენი ამოცანების ეფექტურად გადაჭრის ხელშესაწყობად და მოსმენის  უნარის გასაუმჯობესებლად.	უცხ.ს.VI. 3. მოსწავლე კითხულობს და იგებს სხვადასხვა თემაზე შექმნილ შემეცნებით ტექსტს (ისტორიული, კულტურული, არქეოლოგიური, გეოგრაფიული, ეკოლოგიური და სხვა).   უცხ.ს.VI. 4. მოსწავლე კითხულობს და იგებს საგაზეთო პუბლიკაციებს, რომლებიც შეიცავენ გარკვეულ თვალსაზრისს, მსჯელობას კონკრეტულ პრობლემასთან დაკავშირებით (მაგალითად, რეკლამის როლი თანამედროვე საზოგადოების ევოლუციაში, გარემოს დაბინძურება, სამომხმარებლო საზოგადოება, ძალადობა სკოლებში და სხვა);   უცხ.ს.VI. 5. მოსწავლე კითხულობს და იგებს ადაპტირებული მოთხრობას, ნოველას.   უცხ.ს.VI. 6. მოსწავლე კითხულობს და იგებს კომიქსს.   უცხ.ს.VI. 7. მოსწავლე კითხულობს და აანალიზებს მხატვრული ლიტერატურის (პოეზიის, პოემის, დრამის, მოთხრობის და სხვა) ნაწყვეტს, მინიატურას.   უცხ. VI. 8. მოსწავლე აანალიზებს ტექსტს სტრუქტურული და ენობრივი მახასიათებლების მიხედვით.   უცხ.ს.VI. 9. მოსწავლე ხმამაღლა კითხულობს ტექსტს/ნაწყვეტს.   უცხ.ს.VI. 10. მოსწავლე ფლობს და იყენებს სტრატეგიებს ტექსტის სიღრმისეულად შესწავლის მიზნით.	უცხ.ს.VI. 11. მოსწავლე წერს სხვადასხვა ტიპის საქმიან წერილებს: ა)წერს სამოტივაციო წერილს; ბ)ადგენს ეგრეთ წოდებულ CV-ს; გ) წერს საქმიან წერილს ინფორმაციის მოპოვების მიზნით (მაგალითად, კონკურსის, გაცვლითი პროგრამის, სასწავლო პროგრამის პირობების დასაზუსტებლად და სხვა); დ) წერს საქმიან წერილს უკმაყოფილების გამოხატვის მიზნით (მაგალითად, წერს წერილს ახლაგაზრდულ ჟურნალის რედაქციას, რომელმაც არასწორი ინფორმაცია გამოაქვეყნა, წერს მაღაზიას, რომლის გამყიდველმა ნივთი არ დაიბრუნა და სხვა).    უცხ.ს.VI. 12. მოსწავლე წერს სხვადასხვა ტიპის ტექსტს (ესე, წერილი სასკოლო ან ახალგაზრდული ჟურნალისთვის) აქტუალურ თემაზე/საკითხებზე (მაგალითად, კომპიუტერული თამაშები, განსხვავებები თაობებს შორის და სხვა).   უცხ.ს.VI. 13. წერისას მოსწავლე ქმნის ტექსტის სტრუქტურას, ფლობს და ფუნქციურად იყენებს საბაზისო ენობრივ-გრამატიკულ უნარ-ჩვევებს.   უცხ.ს.VI. 14. მოსწავლე ფლობს და იყენებს წერის ეფექტურ სტრატეგიებს წერის პროცესის ყველა ეტაპზე (მოსამზადებელი, ტექსტის შედგენა, ტექსტის გაუმჯობესება).

 

მიმართულება
ლაპარაკი	კულტურათა დიალოგი	უცხოური ენის პრაქტიკული გამოყენება	სწავლის სწავლა
დიალოგური მეტყველება   უცხ.ს.VI. 15. მოსწავლე მონაწილეობს ინტერაქციაში მისთვის ნაცნობ თემატიკაზე.   უცხ.ს.VI. 16. მოსწავლე თავს ართმევს ყოფით საკომუნიკაციო სიტუაციას.   მონოლოგური მეტყველება   უცხ.ს.VI.17. მოსწავლე აკეთებს მცირე ზომის მოხსენებას (დაახლოებით 2-3-წუთიანი) ისეთ აქტუალურ საკითხზე, რომლებსაც საკითხავ ტექსტებში გაეცნო.   უცხ.ს.VI. 18. წარმოადგენს ზეპირ მოხსენებას (პრეზენტაციას) აქტუალური საკითხის, პრობლემის გარშემო.   უცხ.ს.VI. 19. მოსწავლე ფლობს და მეტყველებისას ფუნქციურად იყენებს საბაზისო ენობრივ-გრამატიკულ უნარ-ჩვევებს.   უცხ.ს.VI. 20. მოსწავლე ფლობს სტრატეგიებს სამეტყველო ამოცანების ეფექტურად გადაჭრის ხელშესაწყობად და ზეპირი მეტყველების უნარის გასაუმჯობესებლად	უცხ.ს.VI. 21. მოსწავლე იჩენს ინტერესს და ავლენს ტოლერანტულ დამოკიდებულებას კულტურული თავისებურებების მიმართ.	უცხ.ს.VI. 22. მოსწავლე უცხოურ ენაზე განახორციელებს სხვადასხვა ტიპის პროექტს (მაგ., ფილმი უცხოურ ენაზე; უცხოურ ენაზე გაზეთის შექმნა და გავრცელება, შეხვედრის მოწყობა ხელოვანთან; ვებგვერდის შექმნა და სხვა).   უცხ.ს.VI. 23. მოსწავლეები ამუშავებენ უცხოურენოვან წყაროებს/ტექსტებს შემდგომი გამოყენებისათვის (მაგალითად, მასალის მოძიება-შეგროვება სასკოლო პროექტების განსახორცილებლად).	უცხ.ს.VI. 24. მოსწავლე ფლობს სტრატეგიულ უნარ-ჩვევებს წარმატებული სწავლების ხელშესაწყობად და ენების ათვისების გასაადვილებლად.

 

დაწყებითი საფეხურის ფრანგული ენის პროგრამის შინაარსი

 

პროგრამის შინაარსი წარმოადგენს იმ ენობრივი მასალისა და სოციოკულტურული თემატიკის ჩამონათვალს, რომელიც გამოიყენება სტანდარტში დადგენილი საკომუნიკაციო უნარ-ჩვევების გასავითარებლად. ჩამონათვალი ვერ იქნება ვერც ამომწურავი და ვერც სავალდებულო. იგი სარეკომენდაციო ხასიათს ატარებს. დასაშვებია ჩამონათვალის შეცვლა, გადანაცვლება, შევსება, შემცირება. მთავარია, დასასწავლი ენობრივი მასალის და კულტურული თემატიკის შერჩევისას, გათვალისწინებულ იქნeს:

● სტანდარტში მითითებული საკომუნიკაციო ამოცანები;

● თანამედროვე ენის ნორმები;

● ასაკობრივი თავისებურებები და მოზარდის ინტერესთა სფერო.

 

     მაგალითის სახით გთავაზობთ პროგრამის შინაარსის ერთ-ერთ შესაძლებელ ვარიანტს:

 

დაწყებითი საფეხურის I და II დონეების პროგრამის შინაარსი

 

პანორამა

 

სამეტყველო ფუნქციები

● სოციალური ურთიერთობები; 

● ინფორმაციის გაცვლა აღწერა/დახასიათება - ადამიანის გარეგნობა, ხასიათი, საგანი;

● გემოვნება;

● შეფასება;

● საჭიროების, მოთხოვნილების გამოხატვა;

● გრძნობების, ემოციური რეაქციების გამოხატვა;

● შეგრძნებების გამოხატვა;

● დროში ორიენტირება;

● სივრცეში ორიენტირება;

● ლოგიკური კავშირების გამოხატვა;

● ნებართვა, ვალდებულება, აკრძალვა;

● ინტერაქცია საკლასო ოთახში.

 

ლექსიკა

 

● ინდივიდი – სხეული, გარეგნობა, ხასიათი, ტანსაცმელი/აქსესუარები, ჰიგიენა, ჯანმრთელობა/ავადმყოფობა, კვება, შეფასება და ემოციური რეაქციები;

● ინდივიდის გარემოცვა – ადამიანები, ოჯახი, ცხოველთა სამყარო, ზღაპრის სამყარო, ბუნება, ბუნების მოვლენები, გეოგრაფიული დასახელებები, ეროვნება, ქალაქი, სოფელი, საცხოვრებელი ადგილი, ავეჯი/საყოფაცხოვრებო ნივთები, სკოლა/პერსონალი, სასკოლო ნივთები, სასწავლო საგნები, სავაჭრო ობიექტები/პერსონალი, სურსათი, კვების ობიექტები, ტრანსპორტი/პერსონალი, ფოსტა/პერსონალი, კულტურული ობიექტები/პერსონალი;

● დღესასწაულები და ზეიმები;

● აქტივობები – შინ, სკოლაში, სპორტი, დასვენება და გართობა, მგზავრობა/გადაადგილება;

● ორიენტირები – დრო, სივრცე, მახასიათებლები, რიცხვები.

 

გრამატიკა

ფონეტიკა

მართლწერა

სოციო-კულტურული და კულტურული თემატიკა

 

სამეტყველო ფუნქციები	ლინგვისტური რეალიზაციის ნიმუშები I დონისათვის	ლინგვისტური რეალიზაციის ნიმუშები II დონისათვის
სოციალური ურთიერთობი :
მისალმება	Salut ! Bonjour! Bonjour monsieur/ madame!	Bonsoir
დამშვიდობება	Salut ! Au revoir !	Ā bientôt! Ā demain! Ā lundi!
მოკითხვა	Ça va ? Ça va bien? Comment ça va ?	Pas mal!
პიროვნების წარდგენა	C’est Niko! Voilჭ Sandrine !
თავაზიანი მიმართვა	Du c hocolat, s’il te plaît!	Je voudrais du chocolat! J'aimerais allez a Paris!
მობოდიშება	Pardon !	Excusez-moi!
მადლობის გადახდა	Merci !	Merci beaucoup! Je vous remercie!
მილოცვა/ კეთილი სურვილების გამოხატვა	Joyeux anniversaire! Joyeux Noël ! Bon anniversaire!	Joyeuse Pâques! Bonne année!
წახალისება/შექება	Bravo! Super! C'est bien, c'est très bien! C'est chouette!	Bon courage!
აზრის მიწოდება/ შეთავაზება/ მიპატიჟება		Tu joues avec moi?
დათანხმება, უარის თქმა	Oui, merci; Non merci	D’accord; Je ne suis pas d'accord!
ინფორმაციის გაცვლა
პირადი მონაცემების შესახებ : სახელი, გვარი, ასაკი	Comment tu t’appelles ? Je m’appelle Nina et toi ? Moi, c’est Nicolas; Quel âge as-tu ? J’ai 8 ans. . .	Tu t'appelles comment? Tu as quel âge, Marie? Où habites-tu ? En Géorgie, a Tbilissi.
ადამიანების შესახებ	Qui est-ce ? C’est mon frère; Qui es-tu? C’est moi	Qu'est-ce que tu mets aujourd'hui? Je mets . . .
ცხოველების/საგნების შესახებ	Qu'est-ce que c'est? C’est mon stylo!	Qu’est-ce qu’il y a sur la table ? Il y a des manuels!
ჯანმრთელობის შესახებ		Je suis malade; Elle a mal a la gorge; J'ai mal aux dents
აქტივობების შესახებ	Qu’est-ce que tu fais ?Je danse, je joue au foot, je fais du vélo . . .	Qu'est-ce que vous savez faire? Nous savons chanter et danser; Qu'est-ce qu'elles vont faire? elles vont apporter des glaces.
ამინდის შესახებ		Quel temps fait-il? Il fait froid; Il pleut. . .
სურვილის შესახებ	Tu veux une banane? Je veux de la glace Tu veux jouer?	Qu'est-ce que tu veux? Elle ne veut pas de pomme; Nous voulons aller au zoo . . .
იმის შესახებ, თუ რა აქვს, ვინ/რა ჰყავს	Tu as . . . ? J'ai . . . Tu n'as pas de stylo; Tu as des frères? Oui, j'ai un frère.	Est-ce qu'il a des frères? Non, il n'a pas de frère. . .
აღწერა/დახასიათება
ადამიანის გარეგნობა		Elle a les yeux de quelle couleur ? Elle a les yeux bruns;  Elle a un pull bleu; Il est gros/maigre/jeune . . .
ადამიანის ხასიათი		Elle est gentille . . .
საგნის აღწერა	La trousse est rouge . . .	La table est grande et ronde; ma règle est longue . . .
გემოვნება	Qu'est-ce que tu aimes? J'aime . . .	Il n’aime pas . . . ; Nous aimons jouer au foot. Je préfère aller a pied; Elle adore . . . ; Je déteste . . .
შეფასება		Comme c'est beau! C'est bon! C'est super!
საჭიროების, მოთხოვნილების გამოხატვა		J'ai faim, J'ai soif. . .
გრძნობების, ემოციური რეაქციების გამოხატვა	Beurk! miam, miam !	Il n'a pas peur; Je suis triste; Elle est fâchée. . .
შეგრძნებების გამოხატვა		Je suis fatigué; J'ai froid/ chaud . . .
დროში ორიენტირება
დროში ლოკალიზება		Quelle heure est-il ? Il est 5 heures et demie. Il est minuit; Aujourd’hui, je vais au stade. Maintenant, je mange; Quel jour sommes-nous? . . .
ქრონოლოგია		D'abord je dîne, après je fais du vélo . . .
სივრცეში ორიენტირება
ადგილმდებარეობა		Où est-elle? - sous/sur la table.Dans la chambre, il y a . ..
ინტერაქცია საკლასო ოთახში
მასწავლებლის მითითებები მოსწავლის მიმართვები/შეკითხვები	Lève-toi! Levez-vous! Assieds-toi! Asseyez-vous! Ouvrez vos livres ჭ la page 6 ! Répète! იcoute et réponds! Prends! Colorie! Viens au tableau ! Vous avez compris? Découpe! Colle! Je ne comprends pas !.. . .	Vous êtes prêt? Ranger vos affaires! Vous avez fini? C'est clair? Qui est absent? Essuyez le tableau! Notez les devoirs! Apporte ! C’est a toi! Attention ! Travaille avec ton voisin/ta voisine! Je n’ai pas de crayon ! Donne-moi/prête-moi ta règle. C’est a quelle page ?. . .

 

ლექსიკა

 

ინდივიდი	მაგალითები I დონისათვის	მაგალითები II დონისათვის
სხეული		Le corps, la tête, le cou, la gorge, un œil, des yeux, le nez, les oreilles, les dents, les cheveux, une main, le bras, un pied, le ventre, une jambe..
გარეგნობა	Beau, grand, petit	Joli/e, gros, maigre, jeune, vieux, les cheveux blonds, roux, brun . . . les yeux bleus, marron . . .
ხასიათი		gentil, méchant
ტანსაცმელი\აქსესუარები		Des vêtements, un chapeau, un pull, un short, des baskets, un pyjama, des chaussettes, une jupe, un tee-shirt, un pull, des chaussures, une veste, une robe, un jeans, une chemise. . .
ჰიგიენა		Se laver, se brosser les dents, se peigner, prendre une douche/bain, une brosse a dent, sale, propre...
ჯანმრთელობა/ავადმყოფ-ობა		Etre malade, avoir mal a. . .
Kკვება (კერძები, ჭურჭელი)		Un croissant, une tartine, une tasse, une assiette, une cuiller, un couteau . . .
შეფასება და ემოციური რეაქციები		კtre gai, triste, joyeux, content, fâché ...

 

ინდივიდის გარემოცვა	მაგალითები I დონისათვის	მაგალითები II დონისათვის
ადამიანები	Monsieur, madame, un garçon, une fille	Un homme, une femme, un copain, une copine, un ami, une amie, le magicien, le clown, le magicien, un pirate...
ოჯახი, ნათესავები	Un frère, une sœur, la mère (maman), le père (papa)...	La famille, la grand-mère (mamie), le grand-père(papi), la tante, l’oncle, les parents, le cousin, la cousine. . .
ცხოველთა სამყარო	Un ours, un éléphant, un tigre, un papillon, une tortue, un chien, un chat, une vache, un poisson, une poule...	Des animaux de la ferme/domestique/sauvage, un âne, un boeuf, un oiseau, un lion, une chèvre, un renard, une oie, un canard...
ზღაპრის სამყარო		Un ogre, le prince, la princesse, le monstre, un dragon, une fée, la sorcière, une baguette magique. . .
ბუნება		Le soleil, le ciel, la rivière, la forêt, la mer, la plage, la montagne, les étoiles . . .
ბუნების მოვლენები		Faire chaud/ du vent/beau/froid/mauvais, la pluie, la neige, neiger, pleuvoir. . .
გეოგრაფიული დასახელებები; ეროვნება	La France, Paris, un Français, La Géorgie, Tbilissi, un Géorgien . . .	La Russie, Moscou, un Russe, l'Afrique, un Africain....
საცხოვრებელი ადგილი	Une maison. . .	Un appartement, une chambre, la salle de séjour, la cuisine, la salle de bains, les toilettes, le cabinet, un étage, le couloir...
ავეჯი/საყოფაცხოვრებო ნივთები/სათამაშოები	Un ballon, une poupée, des jouets, des billes, un vélo...	Une chaise, une table, un lit, un poster, un jeu vidéo, les lunettes de soleil, un parapluie, un réveil, une montre ...
სკოლა/ სკოლის პერსონალი		L’école, la classe, la cour, la cantine, les élèves, le professeur, le tableau, la craie, la récréation. . .
სასკოლო ნივთები	La trousse, un crayon, une gomme, une règle, un stylo, un livre, un cahier...	Le globe, la carte, la calculatrice, le sac a dos, un cartable, des feutres, l'ordinateur, le Blanco, le manuel, la colle, les ciseaux. . .
სასწავლო საგნები		Le français, les maths, la géographie, la gym, le dessin, la musique...
სურსათი	La banane, une orange, un abricot, un fromage, une pomme, une pêche, une poire, du chocolat, une glace,...	Les céréales, du pain grillé, le beurre, la confiture, le thé, le jus, le croissant, le gâteau, des fruits, des légumes, du fromage, des frites, des bonbons. .
კვების ობიექტები		La cantine, le restaurant, le café, le MC Donald...
ტრანსპორტი/პერსონალი	Une moto, une bicyclette . . .	Le métro, le bus, l'avion, le taxi, le vélo, le bateau, la voiture, le train, l’auto...
კულტურული ობიექტები/პერსონალი		Le cinéma, le théâtre de marionnette, le zoo,le cirque, le clown, l'acrobate. . .

 

 

 

 

 

დღესასწაულები და ზეიმები

Le Noël, le père Noël, un cadeau, les guirlandes, le sapin décoré, les bougies...

Le bal, le carnaval, le masque, Le 14 juillet, Pâques, les œufs en chocolats, les cloches, Mardi Gras, se déguiser, défiler...

აქტივობები

 

შინ	Dormir, boire, manger. . .	Se réveiller, se lever, se laver, faire ses devoirs, s'habiller, se disputer, regarder la télé, ranger. . .
სკოლაში	Compter, colorier, chanter, sauter. . .	Calculer, lire, écrire, dessiner, apprendre...
სპორტი		Jouer au foot / au tennis
დასვენება და გართობა	Jouer au ballon/aux billes/w la poupée faire du vélo/ du roller. . .	Se promener, danser, nager, jouer aux cartes/ a un jeu vidéo, aller w l'excursion...
მგზავრობა/ გადაადგილება		Prendre le métro, aller a pied/en vélo/en bus, voyager . . .

 

ორიენტირები	მაგალითები I დონისათვის	მაგალითები II დონისთვის
კალენდარი
წელიწადის დროები, თვეები, კვირის დღეები დღე/ღამის მონაკვეთები, საათი, დროში ლოკალიზება		Janvier, février, mers, avril, mai, juin, juillet, août, septembre, octobre, novembre, décembre, lundi, mardi, mercredi, jeudi, vendredi, samedi, dimanche, le matin, l'après-midi, le soir, la nuit, midi/minuit, une heure, un quart, moins le quart, et quart, une minute, une seconde, aujourd'hui, maintenant, demain, après, plus tard . . .
სივრცე
ადგილმდებარეობა	Sur, sous, dans . . .	Chez, ici, l a . . .
მახასიათებლები
ფერი	Rouge, bleu, vert, jaune, noir, blanc, brun. .	Beige, marron, orange, rose, violet...
ზომა, ფორმა	Grand, petit, gros . . .	Rond, carré, long, court. . .
წონა, რაოდენობა		Léger, lourd, un kilo. . .
რიცხვები	De 1 a 10	De 11 a 100; zéro

 

გრამატიკა I და II დონისათვის გრამატიკის სწავლება საკომუნიკაციო მიზნებს უნდა მოემსახუროს. ამიტომ სასურველია მისი კონტექსტში (და არა კონტექსტიდან მოწყვეტილად) სწავლება. არ არის რეკომენდებული გრამატიკის აღწერით-თეორიული სწავლება, გრამატიკული წესებისა და ტერმინების ზეპირად დასწავლა. მოსწავლეს საშუალება უნდა მიეცეს დააკვირდეს, ამოიცნოს, გაიაზროს და კონტექსტში გამოიყენოს გრამატიკული თავისებურებები და კონსტრუქციები. ამისათვის სასურველია:               ● გრამატიკული მასალის სახალისო, ადვილად გასაგებ ზეპირ თუ წერილობით საკომუნიკაციო სიტუაციებში მიწოდება, დიდაქტიზებული ტექსტების მეშვეობით, რომელიც კონცეტრირებული იქნება მხოლოდ და მხოლოდ ასათვისებელ ენობრივ მასალაზე             ● მრავალფეროვანი აქტივობებისა და სავარჯიშოების შეთავაზება       დაწყებითი საფეხურზე სწავლების პირველ ორ წელს მოსწავლეები გრამატიკულ კონსტრუქციებს ენობრივი ნიმუშების დამახსოვრებასთან ერთად სპონტანურად, გაანალიზების გარეშე აითვისებენ. გრამატიკული სტრუქტურების დაშლა მათი გაანალიზებისა და გააზრების მიზნით თანდათანობით დაიწყება სწავლების მომდევნო წლებში.

● განუსაზღვრელი არტიკლი (un, une, des) ● განსაზღვრული არტიკლი (le, la, l', les) ● შერწყმული არტიკლი (au, aux, ā la; ā l', du, de la, de l', des) ● ნაწილობითი არტიკლი (du, de la, de l', des) ● კუთვნილებითი ზედსართავი სახელები ერთი მფლობელის აღმნიშვნელი (mon, ma, mes, ton, ta, tes, son, sa, ses) ● რიცხვითი ზედსართავი სახელები ● ზედსართავი სახელების მდედრობითი სქესის წარმოება (ზოგადი წესი – ზედს. + e, court- courte ) ● არსებითი და ზედსართავი სახელების მრავლობითი რიცხვის წარმოება (ზოგადი წესი – არს. + s, crayon -crayons) ● უმახვილო პირის ნაცვალსახელები (je, tu, il/elle, nous, vous, ils/elles) ● მახვილიანი პირის ნაცვალსახელები დამატების ფუნქციით (moi, toi, nous, vous) ● უარყოფა მარტივ დროსთან (ne - verbe – pas/rien) ● კითხვის დასმა ინტონაციით და მტკიცებით ფორმაზე საქცევის " est-ce que "-ს დამატებით ● კითხვის დასმა ნაცვალსახელებით და ზოგიერთი კითხვითი ზმნიზედით (Qui est-ce, où est le ballon?) ● ადგილმდებარეობის გამოხატვა ზოგიერთი წინდებულის და ზმნიზედით გამოყენებით (le chien est sous la table, elle est ici ) ● ზმნის დროები – I და ზოგიერთი III ჯგუფის (არანაცვალსახელოვანი) ზმნის უღლება აწმყოში (L'indicatif  présent), ბრძანებითში (l'impératif présent), უახლოეს მომავალში (Le futur proche) ● ნაცვალსახელოვანი ზმნების უღლება აწმყოში

 

მართლწერა I და II დონისათვის

● ასომთავრული ასოების გამოყენება; სასვენი ნიშნების გამოყენება; მახვილების დასმა (ბლაგვი, მკვეთრი, შემოსილი, ტრემა); აპოსტროპის გამოყენება (ხმოვნის შეკვეცა ხმოვნებისა და მუნჯი h-ს წინ); ნაცნობ სიტყვებში ზოგიერთი ბგერის [k, o. . . ]-ს სათანადო ასოებით გამოსახვა (coq, skier; il vole, l'eau . . . ); ნაცნობ სიტყვებში სათანადო ასოთშეთანხმებების გამოყენება (მაგ. ou, oi, ch, au, eau, ai . .); არსებითის სახელის მრავლობითი რიცხვის აღნიშვნა (s, x); ზედსართავი სახელის მრავლობითი რიცხვის აღნიშვნა (s, x); არსებითი და თვისებითი ზედსართავი სახელის მდედრობითი სქესის აღნიშვნა (e); ზმნის უღლების ნიშნების დასმა I, II, III ჯგუფის ზმნებში (indicatif présent, impératif présent); ზოგიერთი ჰომოფონი (sont – son; ses - c'est. . . )

ფონეტიკა I, II, III, IV დონისათვის

ბგერების წარმოთქმა განსაკუთრებულად დამუშავდეს ის ბგერები, რომელთა გამოთქმა უჭირთ ქართულენოვანებს: /є/- frère; /ә/- le, se; /y/ –une; /ф/ – deux; /œ/ – heure; /wa /– moi, toi; /wi/– oui; /yi/ – aujourd’hui, huit; /ij/ - fille, bille; /ā/- ans; /õ/- on; /õe/ - un; /ɛ̃ /- main, cinq ინტონაცია  თხრობითი, კითხვითი, ბრძანებითი კილოს გამომხატველი ინტონაციები; ინტონაციის ექპრესიული ცვლილებებით გამოხატული ემოციები: გაკვირვება, სიხარული, აღტაცება, გაბრაზება, ყოყმანი, უკმაყოფილება. . . რიტმული ჯგუფები სიტყვების ფონეტიკური შეერთება (liaison) სავალდებულო შეერთება : არტიკლს, ზედსართავს და არსებით სახელს შორის: un ours, huit ans, joyeux anniversaire; ზმნა être-ის შემდეგ მე-3 პირი: c’est un chien ; დაუშვებელი შეერთება: et კავშირის შემდეგ: un chat et un chien ფონემათა შესატყვისი გრაფემები: /õ/-on,om; /u/ -ou; /ā / - an, am, en, em; /ɛ̃/ - in, im, ain, ein; /f/ - f, ph; /Ʒ/- j, g; /k/ - c, qu, k; /ε /- ai, ei, è, ê; /g/ - g, gu ; /s/ - s, ss, ce, tion, sc; /z/ - s, z; /oe/ - eu, oeu

 

 

სოციოკულტურული და კულტურული თემატიკა I და II დონისათვის

პანორამა

 

III და IV დონის პროგრამის შინაარსი

 

● დღესასწაულები და ტრადიციები (რამდენიმე დღესასწაულის დასახელება და თავისებურებები ● ცრურწმენები (მაგ.: მარცხენა ფეხზე ადგომა, შავი კატის გადარბენა, მარილის დაპნევა და სხვა) ● პურობა (კვების რეჟიმი, ფრანგი მოზარდის ტიპური საუზმე, რამდენიმე ტიპური კერძის დასახელება. . . ) ● ქცევის ეტიკეტი (გადაკოცნის წესი, მისალმებისას პიროვნების დასახელება, მიმართვის ფორმები - madame, mademoiselle, monsieur da sxva); ჟესტიკულაცია ● თავისუფალი დრო/გართობა/დასვენება – რამდენიმე საბავშვო თამაში ● დაწყებითი საფეხური - (რა საგნები ისწავლება, სასკოლო კვირის და დღის განრიგი. . . ) ● ხმამიბაძვა (ონომატოპეა) ცხოველების, ჩვეული ხმაურების (kokoriko, atchoum, boum, toc-toc, pan, coucou, Sdr. yiyliyo, afcxi, bax, kak-kuk, bax, Wita,) ● გავრცელებული საკუთარი სახელები, კნინობითი სახელები/მიმართვა (papi, mamie, papa, maman) და სხვა ● სახელმწიფო სიმბოლოები – დროშა ● დედაქალაქი და მისი რამდენიმე ღირსშესანიშნაობა ● რამდენიმე დიდი ქალაქი, მდინარე ● რამდენიმე ფრანგულენოვანი ქვეყანა (დასახელება და რუკაზე მითითება) ● საბავშვო ნაწარმოებები, იგავ-არაკები, ლეგენდები (რამდენიმე სათაური, პერსონაჟი, ავტორი)  (სასურველია, მოსწავლეები გაეცნონ ქართულად თარგმნილ ზოგიერთ  ნაწარმოებს) ● რამდენიმე ცნობილი პიროვნება (ისტორიული პერსონაჟი, ხელოვანი, სპორტსმენი . . .) ● ცნობები ფრანგულ-ქართული ურთიერთობიდან.

 

სამეტყველო ფუნქციები:

● სოციალური ურთიერთობები;

● ინფორმაციის გაცვლა;

● აღწერა/დახასიათება;

● გემოვნება;

● შეფასება;

● საჭიროების, მოთხოვნილების გამოხატვა;

● გრძნობების, ემოციური რეაქციების გამოხატვა;

● დროში ორიენტირება;

 

● სივრცეში ორიენტირება;

● ლოგიკური კავშირების გამოხატვა;

● ნებართვა, ვალდებულება, აკრძალვა;

● ინტერაქცია საკლასო ოთახში.

 

ლექსიკა

● ინდივიდი – სხეული, გარეგნობა, ხასიათი, ტანსაცმელი/აქსესუარები, ჰიგიენა, ჯანმრთელობა/ავადმყოფობა, კვება, პროფესია/ხელობა, შეფასება და ემოციური რეაქციები;

● ინდივიდის გარემოცვა – ადამიანები, ოჯახი, ცხოველთა სამყარო, ბუნება, ბუნების მოვლენები, გეოგრაფიული დასახელებები, ეროვნება, ქალაქი/სოფელი, საცხოვრებელი ადგილი, ავეჯი/საყოფაცხოვრებო ნივთები, სკოლა, სასკოლო ნივთები, სასწავლო საგნები, სავაჭრო ობიექტები, სურსათი, კვების ობიექტები, ტრანსპორტი, ფოსტა, კულტურული ობიექტები;

● დღესასწაულები და ზეიმები;

● აქტივობები – შინ, სკოლაში, სპორტი, დასვენება და გართობა, მგზავრობა/გადაადგილება;

● ორიენტირები - დრო, სივრცე, მახასიათებლები, ნიშან-თვისებები, რიცხვები.

 

გრამატიკა

ფონეტიკა

მართლწერა

სოციო-კულტურული და კულტურული თემატიკა

 

სამეტყველო ფუნქციები	ლინგვისტური რეალიზაციის ნიმუშები III დონისათვის	ლინგვისტური რეალიზაციის ნიმუშები IV დონისათვის
სოციალური ურთიერთობები
მისალმება	(voir 3-4ème classe)	(voir 3-4ème classe)
დამშვიდობება	Bonne nuit! A bientôt ! ა ce soir!	A tout a l'heure! A plus tard!
მოკითხვა	Comment allez-vous ? Pas mal, merci!
პიროვნების წარდგენა	Je te présente mon meilleur ami Nicolas!	-Je te présente mon frère aîné! - enchanté!
თავაზიანი მიმართვა	Du chocolat, s’il te plaît ! Est-ce que je peux vous poser quelques questions ?	Pardon, monsieur, La rue de La Paix ? Est-ce que je pourrais de te demander un service?
მობოდიშება		Excuse-moi, je suis désolé!
მადლობის გადახდა	Merci a vous ! De rien!	Pas de quoi!
კეთილი სურვილების გამოხატვა, მილოცვა	Bonne journée! Bon appétit!	Je te félicite! Mes compliments ! Mes félicitations!
წახალისება/შექება		Je suis fier de toi ! Continue comme ça!
აზრის მიწოდება/ შეთავაზება/ მიპატიჟება	Tu viens avec nous ? On y va ?	Je t’invite chez moi ce soir. . . Si on allait se promener au parc ?
ინტერაქცია სუფრასთან	Qu’est-ce que tu prends ? Je prends . . .	Tiens ! Tu en veux ? Sers-toi!
ტელეფონით საუბარი		Allô ! Qui est a l’appareil ? Ici Tamriko. Je voudrais parler a . . . Ne quittez pas, je vous le passe. . .
დათანხმება, უარის თქმა	Super! Avec plaisir ! C'est une bonne idée! Pas maintenant!	C'est gentil, mais je n'ai pas le temps. Volontiers!
ინფორმაციის გაცვლა
პირადი მონაცემების შესახებ	Quel est ton prénom ? Mon prénom c’est . . . Tu es né quand? En février. . .	Tu es né quand? Quelle est ton adresse ? Quel est ton numéro de téléphone ?
ეროვნების და წარმომავლობის შესახებ	D’où es-tu ? Je suis de Géorgie Il vient de Géorgie. . .	Quelle est sa nationalité ? Il est géorgien
ცხოველების, საგნების შესახებ	Le tigre, c'est un animal sauvage? Qu'est-ce qu'il mange? Qu'est-ce qu'il sait faire? . . .	Est-ce que l'éléphant est un animal dangereux? ა quoi ça sert une marque-page?
პროფესიის\ხელობის შესახებ	Il est	Quel est son métier? Elle est médecin. Je veux être pilote! Qu’est-ce que tu voudrais devenir ?
ჯანმრთელობის შესახებ	Il va bien. Je vais mal. Je suis malade. Il a guéri.	Il a de la fièvre; Elle a une grippe
ამინდის შესახებ	Il gèle; Le ciel est gris/ couvert; Il y a un arc-en-ciel Il grêle;	Il fait moins 100; Il y a du brouillard; Le ciel se dégage; Il pleut fort/a verse;
სურვილის შესახებ	J’ai envie de . . .	J'aimerais . . .
ფასის/ღირებულების/რაოდენობის შესახებ	Je voudrais ce stylo, il coûte combien ? Ça coûte/fait 12 euros.	Le pull, c’est combien ? Ce n’est pas cher ! C’est cher !
აღწერა/დახასიათება
ადამიანის გარეგნობა	Comment est-elle? Elle est blonde; Son papa a des moustaches; Cette femme est très belle; Elle porte une jupe noire et une chemise bleu marine.	Sa mère est rousse; elle a des cheveux courts et frisés, elle est mince; Il a de grandes oreilles et un nez pointu. Il mesure 1m 83, il pèse 120 kilos.
ადამიანის ხასიათი	Comment est-il? Il est gentil/méchant/timide. . .	Il est sympa/amusant. . . Tu es fort en quoi ? Je suis fort en histoire.
საგნის აღწერა	Comment est sa table ? Elle est ronde/carré ? Ma cuisine est très petite.	En quoi est cette table ? Comment est l’eau ? L’eau est assez/trop/très chaude. Ça pèse combien ?
გემოვნება	J’aime le chocolat, il n’aime pas la salade; Je n’aime pas les maths; J’aime faire du skis;	J’aime bien le Rock ! Je déteste ça ! Je préfère la musique classique;
შეფასება
აზრის, შთაბეჭდილების გამოხატვა	C’est super! C’est nul ! Comme c’est joli /beau!	C’est bon /mauvais ! Je trouve que c’est pas mal ! Je l’adore ! Il a l’air gentil! Ça te plaît?
საკუთარი პოზიციის გამოხატვა	Elle est d’accord ! Je ne suis pas d’accord !	Oui, c’est vrai/ tu as raison ! Elle a tort !
საჭიროების, მოთხოვნილების გამოხატვა	Nous avons besoin d’un crayon;	Il faut de la farine.
გრძნობების, ემოციური რეაქციების გამოხატვა	Youpi ! Zut, il pleut!	Je suis content/mécontent/fâché; ça m’est égal! elle est triste. . .
დროში ორიენტირება
დროში ლოკალიზება	Tes parents arrivent quand ? – Vendredi C’est quelle date ?- Le 27 août; Mon anniversaire est en février; En été/au printemps, je vais au bord de la mer.	Le train part a 21 h 27; En 1789, les Parisiens ont pris La Bastille; -Quand passes-tu chez-moi ? -Aujourd’hui !/ cet après-midi…
ქრონოლოგია	D’abord je fais mes devoirs, après je dîne, puis je vais jouer.	Tout d'abord je réfléchis, ensuite je réponds!
სიხშირე	Nous avons le français quatre fois par semaine. Le samedi, je vais a la piscine	-Monsieur vous allez souvent au parc ? - Chaque samedi
ხანგრძლივობა	Je travaille de 9 heures a 6 heures.	Il a vécu en France pendant 3 ans; Ça fait longtemps qu’il est parti;
სივრცეში ორიენტირება
ადგილმდებარეობა	Au-dessus de la table, il y a une lampe; Sa maison est près du musée; Il est chez Nina.	Ta voiture est loin d’ici ?-Non, tout près .. .
მიმართულება/დანიშნულების ადგილი	Je vais au Canada/en France; Je viens de France. Il va a Paris; Je vais au nord de Paris.	Pour allez  a la place de la mairie, s’il vous plaît ? - Tournez a gauche; Continuez tout droit! Prenez la deuxième rue a droite! Va vers le sud …
ლოგიკური კავშირების გამოხატვა
მიზეზი/შედეგი/ოპოზიცია	Pourquoi es-tu triste ? Parce qu’il pleut. Puisque tu ne viens pas, j’y vais seul. Il est gros, mais il court très vite.	Grâce a vous il a bien appris le français; J’ai mal dormi a cause du bruit; Il n’est pas venu, car il est malade;
ნებართვა, ვალდებულება, აკრძალვა	Il faut venir a l’école a 9 heures; Nous devons partir a 9 heures; Il est nécessaire de . . .	Je te permets/interdis de . . . Il est obligatoire de . . ; Il est défendu de . . .
ინტერაქცია საკლასო ოთახში
მასწავლებლის მითითებები მოსწავლის მიმართვები/შეკითხვები	Fermez vos livres/cahiers ! Va au tableau ! Essuyer le tableau ! Travaille avec ton voisin/ta voisine! Qui est absent/présent ? Vous êtes prêts ? Vous avez fini ? Regardez ! იcoutez ! Ça s’écrit comment, s’il vous plaît ? Vous pouvez répétez, s’il vous plait ? Je ne comprends pas ! J’ai compris ! Je ne sais pas !	Barrez les lettres qui ne se prononcent pas! Ecris en français! Rédigez les réponses! Rédige une lettre! Jouez les scènes! Conjuguer le verbe ! C’est clair ? Est-ce que vous pouvez traduire ? Ça ce dit comment en français ? Comment on prononce ? Vous pouvez épeler, s’il vous plaît ?

 

ლექსიკა

 

ინდივიდი	მაგალითები III დონისათვის	მაგალითები IV დონისათვის
სხეული	Le corps, le dos, un genou, l' épaule, les coudes, les moustaches...	Le visage, les cils, les sourcils, la cheville, la poitrine, la peau, le sang, les ongles . . .
გარეგნობა	Petit, mince, joli, très sportif, élégant, âgé . . .	Un homme roux, musclé, ventru, robuste, elle est brune, châtaigne, noire, bronzée, des cheveux frisés, court, long …
ხასიათი	Timide, capricieux, calme, bruyant. . .	Intelligent, drôle, sympathique, dynamique, distrait, aimable, amusant …
ტანსაცმელი/აქსესუარები	Une veste, un bonnet, les habits, un costume, un imperméable, un pantalon, un maillot de bain, des baskets...	Un veston, un complet, un pardessus, un chandail, une écharpe, une ceinture, une doudoune, des lunettes (de soleil), des gants, une bague, un bijou, collier, un bracelet …
ჰიგიენა	Se brosser, se peigner, prendre le bain, se doucher, se coiffer. . .	S’essuyer, se raser, se sécher, se savonner, se frotter, se couper les ongles, se regarder dans la glace...
ჯანმრთელობა/ავ- ადმყოფობა	Etre malade, être en bonne santé, le docteur, le médecin, la grippe …	La pharmacie, l’hôpital, la maladie, le dentiste, examiner, guérir, avoir de la fièvre, être enrhumé …
კვება (კერძები, ჭურჭელი)	Déjeuner, dîner, la soupe, les frittes, la salade, un dessert, sucré, un saladier, une casserole . . .	Le plat chaud, l'entrée, le sandwich, les frites, une saucisse, un pain au chocolat, une tarte, la cuillère a soupe/ a café, une carafe, une bouteille, la cafetière, une théière...
*პროფესია/ხელობა/საქ-მიანობა		Un journaliste, un ingénieur, un ouvrier, un garagiste, un pompier, un paysan . . .
შეფასება და ემოციური რეაქციები	Adorer, aimer, détester, pleurer, rire. . .	Se fâcher, se calmer, s’énerver, sourire, trouver intéressant, être mécontent/triste /joyeux/satisfaits/fâché…

 

ინდივიდის გარემოცვა	მაგალითები III დონისათვის	მაგალითები IV დონისათვის
ადამიანები	Une fille, un fils, un garçon, un monsieur, une dame. . .	Les gens, le monde, un adolescent, une personne, un adulte, un bébé, un adolescent, une personne âgée …
ოჯახი, ნათესავები	Les parents, le fils, la fille, le frère, le frère aîné, la sœur cadette...	Le neveu, la nièce, le mari, la femme, un époux, une épouse, épouser, frères jumeaux, le fils adoptif, la fille unique, le gendre, la belle fille, se marier, mourir, naître. . .
ცხოველთა სამყარო	Un veau, une girafe, un chameau, un singe, la mouche, un papillon, un pigeon, un moineau, un corbeau, un lion, un loup, un renard …	Une bête, un insecte, sauvage, aboyer, miauler, ronronner, roucouler, mugir…
ბუნება	L’arbre, la fleur, l’étoile, des plantes, l’herbe, la montagne, le lac, la vague, le paysage, la forêt, le bois, le champ, la rivière. . .	La nature, le fleuve, un continent, l’océan, l’équateur, l’étoile polaire, une île, un mont, des rochers, une chaîne de montagne, un massif, un désert, une cascade…
ბუნების მოვლენები	Un temps chaud/ froid, neiger, pleuvoir, le vent souffle, geler, un arc-en-ciel . . .	Degré, la température, la brume, le brouillard, le ciel se couvre/ se dégage . . .
გეოგრაფიული დასახელებები, ეროვნება	L’Angleterre, un Anglais, la Suisse, un Suisse, la Belgique, un belge, la Bretagne, un breton. .	Marseille, un marseillais, les alpes, les Pyrénées, la côte d’azur, les pays francophones, la Côte d’Ivoire, le Sénégal. ..
ქალაქი/სოფელი	La capitale, le centre, la mairie, le trottoir, une avenue, une rue, un quartier, un arrondissement, un édifice, un immeuble, une statue. . .	Une autoroute, un café, une publicité, une tour, un château, la campagne, la ferme, une église, un cimetière, le pays, le chemin, la route, la région, le moulin, un chemin, une fontaine. . .
საცხოვრებელი ადგილი	L’étage, le rez-de-chaussée, la maison de campagne, le toit, le mur, une pièce, la fenêtre, la porte, une chambre, un jardin. . .	Le plancher, le plafond, le couloir, la cuisine, la salle a manger, le salon, le bureau, les toilettes, l’escalier, l’ascenseur, l’échelle, le balcon …
ავეჯი, საყოფაცხოვრებო ნივთები	Un bureau, un fauteuil, un lit, un coussin, une couverture, une lampe, une armoire, une radio, la télé, un album...	Un aspirateur, un frigo, une machine a laver, un aquarium, une pendule, un tapis, un placard, un CD, une cassette, un disque, une vidéo, un magnétophone...
სკოლა/ სკოლის პერსონალი	Le tableau, la craie, les affaires scolaire, l’éponge, le pupitre, l’alphabet, un professeur, un écolier, la maîtresse, une leçon . . .	La sonnerie, la salle de classe/de gym, la salle de dessin, la salle de musique, la bibliothèque, la piscine, le surveillant…
სასწავლო საგნები	L’algèbre, la géométrie, l’écriture, la lecture, l’atelier…	Le chant, l'orthographe, la dictée, l’instruction civique, l’histoire, les sciences. . .
სავაჭრო ობიექტები/პერსონალი	Un marché, un supermarché, un marchand un magasin, le vendeur, le client. . .	La pharmacie, le pharmacien, L'épicerie, l'épicier, le poissonnier, la papeterie, la boucherie, le boucher, la librairie, la caisse, le caissier . . .
სურსათი	Le yaourt, la viande, le miel, la salade, la carotte, le raisin, la tomate, les concombres, un coca, une limonade, un jus d’orange . . .	les prunes, la pastèque, le melon, la fraise, le citron, les mandarine, la cerise, le chou, un oignon, une pomme de terre, l’aubergine, des fruits de saison, les haricots. . .
კვების ობიექტები, პერსონალი	Le réfectoire, le café, le restaurant, le menu, le serveur...	La terrasse de café, une table réservée, la commande, le garçon, le cuisinier …
ტრანსპორტი/პერსონალი	Le billet, la carte orange, le garage, l'aéroport, une station, l'arrêt, le passager, le chauffeur, ...	Le RER, le TGV, le car, un bateau, un ticket, la circulation, l'embouteillage, le voyageur une valise, des bagages...
ფოსტა/პერსონალი	La poste, la lettre, le facteur, le timbre, une enveloppe...	Le PTT, le guichet, le courrier, le colis, un employer de poste, un paquet…
კულტურული ობიექტები	L’opéra, la salle de spectacle, le concert, La Villette ...	La galerie, une exposition, une affiche, un film, une pièce, la comédie musicale, un acteur, une actrice, comédien …

 

	მაგალითები III დონისათვის	მაგალითები IV დონისათვის
დღესასწაულები და ზეიმები	Le jour des rois, l’იpiphanie, tirer le roi, cacher la fève, la galette, coiffer le roi, la renne d’une couronne, la fête des mères, une carte postale, faire la fête . . .	Le jour de l’an, le réveillon, la branche de gui, échanger des vœux, la fête de la musique, la Pentecôte, le poisson d’avril, une fête religieuse/civile/nationale, la 14 juillet, un feu d’artifice, un défilé militaire, un banquet, un cocktail, un jour férié . . .

 

ყოველდღიური აქტივობები

 

შინ	Faire sa toilette, s'amuser, obéir, désobéir, raconter, parler, rester, aider, couper en morceau, ajouter, mélanger, verser...	Se coucher, se reposer, faire la chambre/son lit, faire la cuisine apporter, oublier, mettre le couvert, cuire, saler, poivrer se parfumer, se maquiller...
გარეთ	Venir, aller, sortir, entrer, monter, descendre, partir, tomber . . .	Amener, emmener, marcher, acheter, vendre, entendre, attendre, se dépêcher, grimper, glisser, lancer, attraper. . .
სკოლაში	იcouter, copier, répéter, poser/répondre aux questions, réciter sa leçon, effacer le tableau, découper, coller, colorier...	Recevoir une bonne/mauvaise note, la recréation, commettre/ corriger les fautes, expliquer, comprendre, commencer, terminer aller a la cour/la cantine, la narration, la révision, la correction ...
სპორტი	Gagner/perdre un match, faire du sport/du tennis	La compétition, le médaille d’or/d’argent/de bronze, les jeux olympiques, le champion, le championnat, la piscine, le stade, remporter la victoire, une équipe, marquer le but / panier…
არდადეგები/ დასვენება და გართობა	Aller en vacances, se déguiser, aller au zoo, au parc d'attraction, faire des tours de magie…	Les vacances d’été/d'hivers, décorer, fabriquer qqch, visiter un musée, faire une collection, participer a un jeu, a un concours
მგზავრობა/გადაა-დგილება	Se garer, stationner, freiner, rouler . . .	S'acheter des billets/tickets, prendre un billet aller-retour, l'arrivée, le départ ...

 

ორიენტირები	მაგალითები III დონისათვის	მაგალითები IV დონისათვის
დრო
დროში ლოკალიზება	Hier, avant-hier, demain, après-demain, tôt, tard. . .	Près, puis, être en avance, être en retard, être a l'heure, plus tard, jamais, toujours, souvent, bientôt. . .
სივრცე
ქვეყნის მხარეები	Le nord, le sud, l’est, l’ouest	Nord-est, nord-ouest, sud-est, sud-ouest
ადგილმდებარეობა	Devant, derrière, lჭ-bas, près de, loin de, chez, a droite/gauche ...	a coté de, au-dessous, au -dessus, en haut, en bas, en face, dehors, dedans, partout ….
მახასიათებლები
ფერი	Bleu ciel, une couleur foncé/clair, ...	Grisâtre, verdir, rougir, jaunir...
ზომა, ფორმა	Court, haut, rectangulaire, large, étroit . .	Immense, énorme, minuscule, rectangulaire, triangulaire, plat, ovale
წონა, რაოდენობა, ტემპერატურა შემადგენლობა	Un kilo, peser, beaucoup de..., peu de.., assez de ...	En bois, en fer, en verre, en papier, en cuire, en étoffe… une tonne, un gramme, mesurer. . .
ნიშან-თვისებები	Vieux, chaud, froid, tiède, lourd, léger, bien, mauvais, belle, très petit	Nouveau, ancien, assez bien, trop chaud, démodé, chic, branché...
რიცხვები	Des ordinaux ; premier, deuxième, (second), troisième,…	de 100 a 1000, pair, impair. une dizaine, une quinzaine…. des fractions : 1/2, 1/3, ¼

 

გრამატიკა III და IV დონისათვის     გრამატიკის სწავლება საკომუნიკაციო მიზნებს უნდა მოემსახუროს. ამიტომ სასურველია მისი კონტექსტში (და არა კონტექსტიდან მოწყვეტილად) სწავლება. არ არის რეკომენდებული გრამატიკის აღწერით-თეორიული სწავლება, გრამატიკული წესებისა და ტერმინების ზეპირად დასწავლა. მოსწავლეს საშუალება უნდა მიეცეს დააკვირდეს, ამოიცნოს, გაიაზროს და კონტექსტში გამოიყენოს გრამატიკული თავისებურებები და კონსტრუქციები. ამისათვის სასურველია: ● გრამატიკული მასალის სახალისო, ადვილად გასაგებ ზეპირ თუ წერილობით საკომუნიკაციო სიტუაციებში მიწოდება, დიდაქტიზებული ტექსტების მეშვეობით, რომელიც კონცენტრირებული იქნება მხოლოდ და მხოლოდ ასათვისებელ ენობრივ მასალაზე ● მრავალფეროვანი აქტივობებისა და სავარჯიშოების შეთავაზება

 

● განუსაზღვრელი არტიკლი (un, une, des) ● განსაზღვრული არტიკლი (le, la, l', les) ● შერწყმული არტიკლი (au, aux, à la;  à l', du, de la, de l', des) ● ნაწილობითი არტიკლი (du, de la, de l', des) ● კუთვნილებითი ზედსართავი სახელები ერთი და ერთზე მეტი მფლობელის აღმნიშვნელი (mon, ma, mes, ton, ta, tes, son, sa, ses, notre, votre, leur, nos, vos, leurs) ● ჩვენებებითი  ზედსართავი სახელები (ce, cet, cette, ces) ● რაოდენობითი რიცხვითი ზედსართავი სახელები ● რიგობითი რიცხვითი ზედსართავი სახელი ● ზედსართავი სახელების მდედრობითი სქესის წარმოება         ● ზოგადი წესი – ზედს. +  e, court- courte. . .          ● არ იცვლება – jaune/jaune. . .         ● იცვლება დაბოლოება – er-ère; if-ive; eux-euse. . .         ● ცალკეული შემთხვევები – beau-belle . . . ● არსებითი და ზედსართავი სახელების მრავლობითი რიცხვის წარმოება         ● ზოგადი წესი – არს. +  s, crayon –crayons. . .          ● არ იცვლება –  vieux/vieux . . .         ● ცალკეული შემთხვევები –  al-aux; eau+x . . . ● უმახვილო პირის ნაცვალსახელები (je, tu, il/elle, nous, vous, ils/elles)  ● მახვილიანი პირის ნაცვალსახელები ქვემდებარის და დამატების ფუნქციით (moi, toi, lui/elle,nous, vous, eux/elles) ● ადგილმდებარეობის გამოხატვა ზოგიერთი წინდებულის და ზმნიზედით გამოყენებით (le chien est sous la table, elle est ici) ● პირის ნაცვალსახელი  on ● უარყოფა მარტივ და რთულ დროსთან დროსთან (ne - verbe – pas/rien/jamais/plus/ni … ni, que. . . ) ● კითხვის დასმა           ●  ინტონაციით           ● მტკიცებით ფორმაზე საქცევის "est-ce que"-ს დამატებით           ● ინვერსიით ● კითხვის დასმა ნაცვალსახელებით, კითხვითი ზედსართავებით და კითხვითი ზმნიზედით (Qui est-ce, comment est ta voiture? quelle robe veux-tu?) ● რაოდენობის გამომხატველი ზმნიზედები (beaucoup,  assez, trop. . . ) ● ადგილმდებარეობის გამოხატვა წინდებულების და ზმნიზედების გამოყენებით (en, près/loin de, à coté de, là-bas. . . ) ● დროის გამოხატვა წინდებულების და ზმნიზედებით გამოყენებით (avant, après, maintenant. . . ) ● ზმნის დროები – I, II და III ჯგუფის ზმნის უღლება აწმყოში ( L'indicatif présent) , ბრძანებითში   (l'impératif présent), უახლოეს მომავალში  (Le futur proche), უახლეს წარსულში (passé récent),  წყვეტილი (passé composé),  ნამყო უწყვეტელი (imparfait), მომავალი (futur) ● შეთანხმების წესები          ●  ზედსართავი სახელის არსებითთან  შეთანხმება რიცხვსა და სქესში          ● être-ით ნაუღლები ზმნების ნამყო მიმღეობის შეთანხმება ქვემდებარესთან (elle est venue)

 

ფრანგული ენის პროგრამის შინაარსი

 

პროგრამის შინაარსი საბაზო-საშუალო საფეხურის

I და II დონეებისთვის

პანორამა

 

სამეტყველო ფუნქციები:

● სოციალურ ურთიერთობები;

● ინფორმაციის გაცვლა;

● აღწერა/დახასიათება;

● გემოვნება;

● შეფასება;

● საჭიროების, მოთხოვნილების გამოხატვა;

● გრძნობების, ემოციური რეაქციების გამოხატვა;

● დროში ორიენტირება;

● სივრცეში ორიენტირება;

● ლოგიკური კავშირების გამოხატვა;

● აუცილებლობა, ვალდებულება;

● ინტერაქცია საკლასო ოთახში.

 

ლექსიკა

● ინდივიდი – სხეული, გარეგნობა, ხასიათი, ტანსაცმელი/აქსესუარები, ჰიგიენა, ჯანმრთელობა/ავადმყოფობა, კვება, პროფესია/ხელობა, შეფასება და ემოციური რეაქციები;

● ინდივიდის გარემოცვა – ადამიანები, ოჯახი, ცხოველთა სამყარო, ბუნება, ბუნების მოვლენები, გეოგრაფიული დასახელებები, ეროვნება, ქალაქი/სოფელი, საცხოვრებელი ადგილი, ავეჯი/საყოფაცხოვრებო ნივთები, სკოლა, სასკოლო ნივთები, სასწავლო საგნები, სავაჭრო ობიექტები, სურსათი, კვების ობიექტები, ტრანსპორტი, ფოსტა, კულტურული ობიექტები;

● დღესასწაულები და ზეიმები;

● აქტივობები – შინ, სკოლაში, სპორტი, დასვენება და გართობა, მგზავრობა/გადაადგილება;

● ორიენტირები – დრო, სივრცე, მახასიათებლები, ნიშან-თვისებები, რიცხვები.

 

გრამატიკა

სოციოკულტურული და კულტურული თემატიკა

 

სამეტყველო ფუნქციები	ლინგვისტური რეალიზაციის ნიმუშები
სოციალურ ურთიერთობები:
მისალმება	Salut ! Bonjour! Bonjour monsieur/ madame! Bonsoir!
დამშვიდობება	Salut ! Au revoir ! Bonne nuit! ა bientôt !
მოკითხვა	! Ça va ? Ça va bien? Comment ça va ? Comment allez-vous ? Pas mal, merci
პიროვნების წარდგენა	C’est Niko! Voil a Sandrine ! Je te présente mon meilleur ami Nicolas!
თავაზიანი მიმართვა	Du chocolat, s’il te plaît ! Est-ce que je peux vous poser quelques questions ? Pardon, monsieur, La rue de La Paix ?
მობოდიშება	Pardon !Excuse-moi, je suis désolé!
მადლობის გადახდა	Merci !Merci a vous ! De rien! Merci beaucoup! Je vous remercie!   Pas de quoi!
კეთილი სურვილების გამოხატვა, მილოცვა	Joyeux anniversaire! Joyeux Noël ! Bon anniversaire!Bonne journée! Bon appétit! Je te félicite! Mes compliments ! Mes félicitations!
წახალისება/შექება	Bravo! Super! C'est bien, c'est très bien! C'est chouette! Bon courage!
აზრის მიწოდება/ შეთავაზება/ მიპატიჟება	Tu viens avec nous ? On y va ? Je t’invite chez moi ce soir. . . Si on allait se promener au parc ?
ინტერაქცია სუფრასთან	Qu’est-ce que tu veux/prends ? Je prends/veux . . . Tiens ! Tu en veux ? Sers-toi! Et comme boisson, je prends ...! Passe-moi le menu, s'il te plaît!Je vais choisir le dessert!
ინტერაქცია სავაჭრო ობიექტებში	Vous désirez ? Je voudrais .../ Je cherche ... Ça coûte combien? Ça coûte/fait 12 euros.
ტელეფონით საუბარი	Allô! Qui est a l'appareil? ? Ici Marie ! Allo, je voudrais parler a ... . Ne quittez pas, je vous le passe. . .
ინტერაქცია მიმოწერისას	Salut Lucas! Bonjour Françoise! A bientôt! Amitiés.... Cordialement...
დათანხმება, უარის თქმა	Super! Avec plaisir ! C'est une bonne idée! Pas maintenant! C'est gentil, mais je n'ai pas le temps. Volontiers!
ინფორმაციის გაცვლა
პირადი მონაცემების შესახებ	Comment tu t’appelles ? Je m’appelle Nina et toi ? Tu t'appelles comment? Tu as quel âge, Marie? Où habites-tu ? En Géorgie, a Tbilissi. Moi, c’est Nicolas; Quel âge as-tu ? J’ai 8 ans. Quel est ton prénom ? Mon prénom c’est . . . Tu es né quand? En février. . . Tu es né quand? Quelle est ton adresse ? Quel est ton numéro de téléphone ?
ეროვნების და წარმომავლობის შესახებ	D’où es-tu ? Je suis de Géorgie Il vient de Géorgie. . . Quelle est sa nationalité ? Il est géorgien
ცხოველების, საგნების შესახებ შესახებ	Qu'est-ce que c'est? C’est mon stylo! Qu'est-ce qu'il sait faire? . . . ა quoi ça sert une marque-page?
პროფესიის\ხელობის შესახებ	Quel est son métier? Elle est médecin. Je veux être pilote! Qu’est-ce que tu voudrais devenir ?
ჯანმრთელობის შესახებ	Il va bien. Je vais mal. Je suis malade. Elle a mal a la gorge; Il a guéri. Il a de la fièvre; Elle a une grippe
ამინდის შესახებ	Quel temps fait-il? Il fait froid; Il pleut. . . Il gèle; Le ciel est gris/ couvert; Il y a un arc-en-ciel Il grêle; Il fait moins 100; Il y a du brouillard; Le ciel se dégage; Il pleut fort/ a verse;
სურვილის შესახებ	Tu veux une banane? Qu'est-ce que tu veux? J’ai envie de . . . J'aimerais . . .
იმის შესახებ, თუ რა აქვს, ვინ/რა ჰყავს	Tu as . . . ? J'ai . . . Tu n'as pas de stylo; Tu as des frères? Oui, j'ai un frère.
აღწერა/დახასიათება
ადამიანის გარეგნობა	Elle a les yeux de quelle couleur ? Elle a les yeux bruns;  Elle a un pull bleu; Il est gros/maigre/jeune . . . Comment est-elle? Elle est blonde; Son papa a des moustaches; Cette femme est très belle; Elle porte une jupe noire et une chemise bleu marine. Il mesure 1m 83, il pèse 120 kilos.
ადამიანის ხასიათი	Comment est-il? Il est gentil/méchant/timide. . . Il est sympa/amusant. . . Tu es fort en quoi ? Je suis fort en histoire
საგნის აღწერა	Comment est sa table ? Elle est ronde/carré ? Ma cuisine est très petite. En quoi est cette table ? Comment est l’eau ? L’eau est assez/trop/très chaude. Ça pèse combien ?
შეფასება
აზრის, შთაბეჭდილების; დამოკიდებულების გამოხატვა	Comme c'est beau! C'est bon! C’est super! C’est nul ! Comme c’est joli /beau! C’est bon /mauvais ! Je trouve que c’est pas mal ! Je l’adore ! Il a l’air gentil! Ça me plaît; Ça te plaît? Il n'a pas peur; Je suis triste; Elle est fâchée. . . J’aime le chocolat, il n’aime pas la salade; Je n’aime pas les maths; J’aime faire du skis; J’aime bien le Rock ! Je déteste ça ! Je préfère la musique classique;
გრძნობების, ემოციური რეაქციების გამოხატვა	Je suis fatigué; J'ai froid/ chaud . . . Il n'a pas peur; Je suis triste; Elle est fâchée. . Youpi ! Zut, il pleut! Je suis content/mécontent/fâché; ça m’est égal! elle est triste.
დროში ორიენტირება
დროში ლოკალიზება	Quelle heure est-il ? Il est 5 heures et demie. Il est minuit; Aujourd’hui, je vais au stade. Maintenant, je mange; Quel jour sommes-nous? . . tes parents arrivent quand ? – Vendredi C’est quelle date ?- Le 27 août; Mon anniversaire est en février; En été/au printemps, je vais au bord de la mer. Le train part ჭ 21 h 27; En 1789, les Parisiens ont pris La Bastille; -Quand passes-tu chez-moi ? -Aujourd’hui !/ cet après-midi…
ქრონოლოგია	D’abord je fais mes devoirs, après je dîne, puis je vais jouer. Tout d'abord je réfléchis, ensuite je réponds!
სივრცეში ორიენტირება
ადგილმდებარეობა	Au-dessus de la table, il y a une lampe; Sa maison est près du musée; Il est chez Nina. Ta voiture est loin d’ici ?-Non, tout près .. .
მიმართულება/დანიშნულების ადგილი	Je vais au Canada/en France; Je viens de France. Il va a Paris; Je vais au nord de Paris. Pour allez a la place de la mairie, s’il vous plaît ? - Tournez a gauche; Continuez tout droit! Prenez la deuxième rue a droite! Va vers le sud …
ლოგიკური კავშირების გამოხატვა
მიზეზი/შედეგი/ოპოზიცია	Pourquoi es-tu triste ? Parce qu’il pleut.
აუცილებლობა, ვალდებულება,	Lève-toi! Levez-vous! Répète! იcoute et réponds! Découpe! Colle! . . . Il faut venir a l’école a 9 heures; Nous devons partir a 9 heures;
ინტერაქცია საკლასო ოთახში
მასწავლებლის მითითებები მოსწავლის მიმართვები/ შეკითხვები	Fermez vos livres/cahiers ! Va au tableau ! Essuyer le tableau ! Travaille avec ton voisin/ta voisine! Qui est absent/présent ? Vous êtes prêts ? Vous avez fini ? Regardez ! იcoutez ! Ça s’écrit comment, s’il vous plaît ? Vous pouvez répétez, s’il vous plait ? Je ne comprends pas ! J’ai compris ! Je ne sais pas ! Barrez les lettres qui ne se prononcent pas! Ecris en français! Rédigez les réponses! Rédige une lettre! Jouez les scènes! Conjuguer le verbe ! C’est clair ? Est-ce que vous pouvez traduire ? Ça ce dit comment en français ? Comment on prononce ? Vous pouvez épeler, s’il vous plaît ?

 

ლექსიკა

 

ინდივიდი	მაგალითები
სხეული	Le corps, Le corps, la tête, le cou, la gorge, un œil, des yeux, le nez, les oreilles, les dents, les cheveux, une main, le bras, un pied, le ventre, une jambe..le dos, un genou, l' épaule, les coudes, les moustaches...
გარეგნობა	Beau, grand, petit, mince, joli, très sportif, élégant, âgé . . . Un homme roux, musclé, ventru, robuste, elle est brune, châtaigne, noire, bronzée, des cheveux frisés, court, long …
ხასიათი	gentil, méchant timide,. .. Intelligent, drôle, sympathique,
ტანსაცმელი/აქსესუარები	Des vêtements, un chapeau, un pull, un short, des baskets, un pyjama, des chaussettes, une jupe, un tee-shirt, un pull, des chaussures, une veste, une robe, un jeans, une chemise Une veste, un bonnet, les habits, un costume, un imperméable, un pantalon…
ჰიგიენა	Se laver, se brosser les dents, se peigner, prendre une douche/bain, une brosse a dent, sale, propre... Se brosser, se peigner, prendre le bain, se doucher, se coiffer. . .
ჯანმრთელობა/ავადმყოფობა	კtre malade, avoir mal a. . . être en bonne santé, le docteur, le médecin, la grippe … La pharmacie, l’hôpital, la maladie, le dentiste, examiner, guérir, avoir de la fièvre, être enrhumé
კვება (კერძები, ჭურჭელი)	Un croissant, une tartine, une tasse, une assiette, une cuiller, un couteau . . déjeuner, dîner, la soupe, les frittes, la salade, un dessert, sucré, un saladier, une casserole . . . Le plat chaud, l'entrée, le sandwich, les frites, une saucisse, un pain au chocolat, une tarte, la cuillère a soupe/ a café, une carafe, une bouteille, la cafetière, une théière...
*პროფესია/ხელობა/ საქმიანობა	Un journaliste, un ingénieur, un ouvrier, un garagiste, un pompier, un paysan . . .
შეფასება და ემოციური რეაქციები	Adorer, aimer, détester, pleurer, rire. . ., être mécontent/triste /joyeux/satisfaits/fâché…

 

 

ინდივიდის გარემოცვა	მაგალითები
ადამიანები	Un homme, une femme, un copain, une copine, un ami, une amie, le magicien, le clown, . . Une fille, un fils, un garçon, un monsieur, une dame. .
ოჯახი, ნათესავები	Un frère, une sœur, la mère (maman), le père (papa)... La famille, la grand-mère (mamie), le grand-père(papi), la tante, l’oncle, les parents, le cousin, la cousine. . .
ცხოველთა სამყარო	Des animaux de la ferme/domestique/sauvage, un âne, un boeuf, un oiseau, un lion, une chèvre, un renard, une oie, un canard, un chien, un chat, une vache, un poisson, une poule..... Un veau, une girafe, un chameau, un singe, la mouche, un papillon, un pigeon, un moineau, un corbeau, un lion, un loup, un renard … Une bête, un insecte, sauvage, aboyer, miauler, ronronner, roucouler, mugir…
ბუნება	L’arbre, la fleur, l’étoile, des plantes, l’herbe, la montagne, le lac, la vague, le paysage, la forêt, le bois, le champ, la rivière. . . La nature, le fleuve, un continent, l’océan, l’équateur, l’étoile polaire, une île, un mont, des rochers, une chaîne de montagne, un massif, un désert, une cascade…
ბუნების მოვლენები	Faire chaud/ du vent/beau/froid/mauvais, la pluie, la neige, neiger, pleuvoir. . . Un temps chaud/ froid, neiger, pleuvoir, le vent souffle, geler, un arc-en-ciel . . . Degré, la température, la brume, le brouillard, le ciel se couvre/ se dégage . .
გეოგრაფიული დასახელებები, ეროვნება	La France, Paris, un Français, La Géorgie, Tbilissi, un Géorgien, La Russie, Moscou, un Russe, l'Afrique, un Africain....  Marseille, un marseillais, les alpes, les Pyrénées, la côte d’azur, les pays francophones, la Côte d’Ivoire, le Sénégal. ..
ქალაქი/სოფელი	La capitale, le centre, la mairie, le trottoir, une avenue, une rue, un quartier, un arrondissement, un édifice, un immeuble, une statue. . . Une autoroute, un café, une publicité, une tour, un château, la campagne, la ferme, une église, un cimetière, le pays, le chemin, la route, la région. . .
საცხოვრებელი ადგილი	Une maison, Un appartement, une chambre, la salle de séjour, la cuisine, la salle de bains, les toilettes, le cabinet, un étage, le couloir... L’étage, le rez-de-chaussée, la maison de campagne, le toit, le mur, une pièce, la fenêtre, la porte, une chambre, un jardin. . . Le plancher, le plafond, le couloir, la cuisine, la salle à manger, le salon, le bureau, les toilettes, l’escalier, l’ascenseur, l’échelle, le balcon …
ავეჯი, საყოფაცხოვრებო ნივთები	Une chaise, une table, un lit, un poster, un jeu vidéo, les lunettes de soleil, un parapluie, un réveil, une montre ...Un bureau, un fauteuil, un lit, un coussin, une couverture, une lampe, une armoire, une radio, la télé, un album... Un aspirateur, un frigo, une machine à laver, un aquarium, une pendule, un tapis, un placard, un CD, une cassette, un disque, une vidéo, un magnétophone...
სკოლა/ სკოლის პერსონალი	L’école, la classe, la cour, la cantine, les élèves, le professeur, le tableau, la craie, la récréation, Le tableau, la craie, les affaires scolaire, l’éponge, le pupitre, l’alphabet, un professeur, un écolier, la maîtresse, une leçon . . . La sonnerie, la salle de classe/de gym, la salle de dessin, la salle de musique, la bibliothèque, la piscine, le surveillant…
სასწავლო საგნები	Le français, les maths, la géographie, la gym, le dessin, la musique , l’école, la classe, la cour, la cantine, les élèves, le professeur, le tableau, la craie, la récréation. . . L’algèbre, la géométrie, l’écriture, la lecture, l’atelier… Le chant, l'orthographe, la dictée, l’instruction civique, l’histoire, les sciences. . .
სავაჭრო ობიექტები/პერსონალი	Un marché, un supermarché, un marchand un magasin, le vendeur, le client. . . La pharmacie, le pharmacien, L'épicerie, l'épicier, le poissonnier, la papeterie, la boucherie, le boucher, la librairie, la caisse, le caissier . . .
სურსათი	La banane, une orange, un abricot, un fromage, une pomme, une pêche, une poire, du chocolat, une glace,... le yaourt, la viande, le miel, la salade, la carotte, le raisin, la tomate, les concombres, un coca, une limonade, un jus d’orange . les céréales, du pain grillé, le beurre, la confiture, le thé, le jus, le croissant, le gâteau, des fruits, des légumes, du fromage, des frites, des bonbons.. . les prunes, la pastèque, le melon, la fraise, le citron, les mandarine, la cerise, le chou, un oignon, une pomme de terre, l’aubergine, des fruits de saison, les haricots. . .
კვების ობიექტები, პერსონალი	La cantine, le restaurant, le café, le MC Donald , le réfectoire, le café, le restaurant, le menu, le serveur... La terrasse de café, une table réservée, la commande, le garçon, le cuisinier …
ტრანსპორტი/ პერსონალი	Le métro, le bus, l'avion, le taxi, le vélo, le bateau, la voiture, le train, l’auto, une moto, une bicyclette , e billet, la carte orange, le garage, l'aéroport, une station, l'arrêt, le passager, le chauffeur,
ფოსტა/ პერსონალი	La poste, la lettre, le facteur, le timbre, une enveloppe... Le PTT, le guichet, le courrier, le colis, un employer de poste, un paquet…
კულტურული ობიექტები	Le cinéma, le théâtre, le zoo, La galerie, une exposition, une affiche, un film, une pièce, la comédie musicale, un acteur, une actrice, comédien …

 

	მაგალითები
დღესასწაულები და ზეიმები	Le Noël, le père Noël, un cadeau, les guirlandes, le sapin décoré, les bougies...Le jour des rois, l’იpiphanie, tirer le roi, cacher la fève, la galette, coiffer le roi, la renne d’une couronne, la fête des mères, une carte postale, faire la fête Le bal, le carnaval, le masque, Le 14 juillet, Pâques, les œufs en chocolats, les cloches, Mardi Gras, se déguiser, défiler...

 

ყოველდღიური აქტივობები

 

შინ	Dormir, boire, manger, se réveiller, se lever, se laver, faire ses devoirs, s'habiller, se disputer, regarder la télé, ranger, faire sa toilette, s'amuser, raconter, parler, rester, aider, couper en morceau, ajouter, mélanger, verser... Se coucher, se reposer, faire la chambre/son lit, faire la cuisine apporter, oublier, mettre le couvert, cuire, saler, poivrer se parfumer, se maquiller...
გარეთ	Venir, aller, sortir, entrer, monter, descendre, partir, tomber . . . Amener, emmener, marcher, acheter, vendre, entendre, attendre, se dépêcher, grimper, glisser, lancer, attraper. . .
სკოლაში	Calculer, lire, écrire, dessiner, apprendre, écouter, copier, répéter, poser/répondre aux questions, réciter sa leçon, effacer le tableau, découper, coller, colorier... Recevoir une bonne/mauvaise note, la recréation, commettre/ corriger les fautes, expliquer, comprendre, commencer, terminer aller à la cour/la cantine, la narration, la révision, la correction ...
სპორტი	Jouer au foot / au tennis, gagner/perdre un match, faire du sport/du tennis, la compétition, le médaille d’or/d’argent/de bronze, les jeux olympiques, le champion, le championnat, la piscine, le stade, remporter la victoire, une équipe, marquer le but / panier…
არდადეგები/ დასვენება და გართობა	Aller en vacances, se promener, danser, nager, jouer aux cartes/ à un jeu vidéo, aller à l'excursion...Les vacances d’été/d'hivers, décorer, fabriquer qqch, visiter un musée, faire une collection, participer à un jeu, à un concours
მგზავრობა/ გადაადგილება	Prendre le métro, aller à pied/en vélo/en bus, voyager, se garer, stationner, freiner, rouler . . . S'acheter des billets/tickets, prendre un billet aller-retour, l'arrivée, le départ ...

 

ორიენტირები	მაგალითები
დრო
დროში ლოკალიზება	Janvier, février, mers, avril, mai, juin, juillet, août, septembre, octobre, novembre, décembre, lundi, mardi, mercredi, jeudi, vendredi, samedi, dimanche, le matin, l'après-midi, le soir, la nuit, midi/minuit, une heure, un quart, moins le quart, et quart, une minute, une seconde, aujourd'hui, maintenant, demain, après, plus tard . . .Hier, avant-hier, demain, après-demain, tôt, tard. . . Près, puis, être en avance, être en retard, être à l'heure, plus tard, jamais, toujours, souvent, bientôt. . .
სივრცე
ქვეყნის მხარეები	Le nord, le sud, l’est, l’ouest , nord-est, nord-ouest, sud-est, sud-ouest
ადგილმდებარეობა	Sur, sous, dans . . .Devant, derrière, l à -bas, près de, loin de, chez, à droite/gauche ... Chez, ici, l à . . À coté de, au-dessous, au -dessus, en haut, en bas, en face, dehors, dedans, partout ….
მახასიათებლები
ფერი	Rouge, bleu, vert, jaune, noir, blanc, brun, bleu ciel, marron, orange, rose, violet...Une couleur foncé/clair, ... verdir, rougir, jaunir...
ზომა, ფორმა	Grand, petit, gros, court, haut, rectangulaire, large, étroit Immense, énorme, minuscule, rectangulaire, triangulaire, plat, ovale. .
წონა, რაოდენობა, ტემპერატურა შემადგენლობა	Léger, lourd, un kilo. un kilo, peser, beaucoup de..., peu de.., assez de ... En bois, en fer, en verre, en papier, en cuire, en étoffe… une tonne, un gramme, mesurer. . .
ნიშან-თვისებები	Vieux, chaud, froid, tiède, lourd, léger, bien, mauvais, belle, très petit Nouveau, ancien, assez bien, trop chaud, démodé, chic, branché...
რიცხვები	De 11 à 100; zéro, Des ordinaux ; premier, deuxième, (second), troisième,… de 100 à 1000, pair, impair. une dizaine, une quinzaine….

 

გრამატიკა

● განუსაზღვრელი არტიკლი (un, une, des) ● განსაზღვრული არტიკლი (le, la, l', les) ● შერწყმული არტიკლი (au, aux, à la; à l', du, de la, de l', des) ● ნაწილობითი არტიკლი (du, de la, de l', des) ● კუთვნილებითი ზედსართავი სახელები ერთი და ერთზე მეტი მფლობელის აღმნიშვნელი (mon, ma, mes, ton, ta, tes, son, sa, ses, notre, votre, leur, nos, vos, leurs) ● ჩვენებებითი ზედსართავი სახელები (ce, cet, cette, ces) ● რაოდენობითი რიცხვითი ზედსართავი სახელები ● რიგობითი რიცხვითი ზედსართავი სახელი ● ზედსართავი სახელების მდედრობითი სქესის წარმოება              ● ზოგადი წესი – ზედს. + e, court- courte. . .              ● არ იცვლება – jaune/jaune. . .              ● იცვლება დაბოლოება – er-ère; if-ive; eux-euse. . .              ● ცალკეული შემთხვევები – beau-belle . . . ● არსებითი და ზედსართავი სახელების მრავლობითი რიცხვის წარმოება              ● ზოგადი წესი – არს. + s, crayon –crayons. . .              ● არ იცვლება – vieux/vieux . . .              ● ცალკეული შემთხვები – al-aux; eau+x . . . ● უმახვილო პირის ნაცვალსახელები (je, tu, il/elle, nous, vous,  ils/elles) ● მახვილიანი პირის ნაცვალსახელები ქვემდებარის და დამატების ფუნქციით (moi, toi, lui/elle,nous, vous, eux/elles) ● ადგილმდებარეობის გამოხატვა ზოგიერთი წინდებულის და ზმნიზედით გამოყენებით (le chien est sous la table, elle est ici) ● პირის ნაცვალსახელი on ● უარყოფა მარტივ და რთულ დროსთან დროსთან (ne - verbe – pas/rien/jamais/plus/ni … ni, que. . . ) ● კითხვის დასმა  ● ინტონაციით ● მტკიცებით ფორმაზე საქცევის „est-ce que“-ს დამატებით ● ინვერსიით ● კითხვის დასმა ნაცვალსახელებით, კითხვითი ზედსართავებით და კითხვითი ზმნიზედით (Qui est-ce, comment est ta voiture? quelle robe veux-tu?) ● რაოდენობის გამომხატველი ზმნიზედები (beaucoup, assez, trop. . . ) ● ადგილმდებარეობის გამოხატვა წინდებულების და ზმნიზედების გამოყენებით (en, près/loin de, à coté de, l à -bas. .  ) ● დროის გამოხატვა წინდებულების და ზმნიზედებით გამოყენებით (avant, après, maintenant. . . ) ● ზმნის დროები – I, II და III ჯგუფის ზმნის უღლება აწმყოში ( L'indicatif présent) , ბრძანებითში (l'impératif présent), ● უახლოეს მომავალში (Le futur proche), უახლეს წარსულში (passé récent), წყვეტილი (passé composé), ნამყო ● უწყვეტელი (imparfait), მომავალი (futur) ● შეთანხმების წესები ●  ზედსართავი სახელის არსებითთან შეთანხმება რიცხვსა და სქესში ● être-ით ნაუღლები ზმნების ნამყო მიმღეობის შეთანხმება ქვემდებარესთან (elle est venue)

 

სოციო-კულტურული და კულტურული თემატიკა

(სანამ მოსწავლეები უცხოურ ენაში ცოდნის დონეს აიმაღლებდნენ, დასაშვებია ინფორმაციის ქართულად მიწოდება)

 

● დღესასწაულები და ტრადიციები (რამდენიმე დღესასწაულის დასახელება და თავისებურებები ● ცრურწმენები (მაგ.: მარცხენა ფეხზე ადგომა, შავი კატის გადარბენა, მარილის დაპნევა და სხვა) ● პურობა (კვების რეჟიმი, ფრანგი მოზარდის ტიპიური საუზმე, რამდენიმე ტიპიური კერძის დასახელება. . . ) ● ქცევის ეტიკეტი (გადაკოცნის წესი, მისალმებისას პიროვნების დასახელება, მიმართვის ფორმები - madame, ● mademoiselle, monsieur da sxva); ჟესტიკულაცია; ● თავისუფალი დრო/გართობა/დასვენება; ● სკოლა - (რა საგნები ისწავლება, სასკოლო კვირის და დღის განრიგი. . . ); ● გავრცელებული საკუთარი სახელები; ● სახელმწიფო სიმბოლოები; ● დედაქალაქი და მისი რამდენიმე ღირსშესანიშნაობა; ● რამდენიმე დიდი ქალაქი, მდინარე; ● რამდენიმე ფრანგულენოვანი ქვეყანა (დასახელება და რუკაზე მითითება); ● იგავ-არაკები, ლეგენდები; ცნობილი ნაწარმოებები (რამდენიმე სათაური, პერსონაჟი, ავტორი) ● (სასურველია, მოსწავლეები გაეცნონ ქართულად თარგმნილ ზოგიერთ ნაწარმოებს) ● რამდენიმე ცნობილი პიროვნება (ისტორიული პერსონაჟი, ხელოვანი, სპორტსმენი . . .); ● ცნობები ფრანგულ-ქართული ურთიერთობიდან.

 

ფრანგული ენის პროგრამის შინაარსი

 

საბაზო-საშუალო საფეხურის III, IV, V, VI დონეებისათვის

პროგრამის შინაარსი წარმოადგენს იმ ენობრივი მასალისა და სოციოკულტურული თემატიკის ჩამონათვალს, რომელიც გამოიყენება სტანდარტში დადგენილი საკომუნიკაციო უნარ-ჩვევების გასავითარებლად. ჩამონათვალი ვერ იქნება ვერც ამომწურავი და ვერც სავალდებულო. იგი სარეკომენდაციო ხასიათს ატარებს. დასაშვებია ჩამონათვალის შეცვლა, გადანაცვლება, შევსება, შემცირება. მთავარია, დასასწავლი ენობრივი მასალის და კულტურული თემატიკის შერჩევისას, გათვალისწინებულ იქნეს:

● სტანდარტში მითითებული საკომუნიკაციო ამოცანები;

● თანამედროვე ენის ნორმები;

● ასაკობრივი თავისებურებები და მოზარდის ინტერესთა სფერო.

 

     მაგალითის სახით გთავაზობთ პროგრამის შინაარსის ერთ-ერთ შესაძლებელ ვარიანტს.

 

პანორამა

სამეტყველო ფუნქციები

სოციალური ურთიერთობები – მისალმება, დამშვიდობება, მოკითხვა, პიროვნების წარდგენა, თავაზიანი მიმართვა, მობოდიშება, მადლობის გადახდა, მილოცვა, კეთილი სურვილების გამოხატვა, წახალისება/შექება შეთავაზება, დაპატიჟება, დათანხმება, უარის თქმა, შეხვედრის დანიშვნა, დათანხმება, უარის თქმა, ინტერაქცია სუფრასთან, ინტერაქცია სავაჭრო ობიექტებში, დაჯავშვნა, ინტერაქცია მგზავრობისას, მიმოწერა (მიმართვის, გამომშვიდობების კლიშეები,

პოზიციის გამოხატვა, სხვისი აზრის გაზიარება ან უარყოფა, სატელეფონო საუბარი.

ინფორმაციის გაცვლა – პირადი მონაცემების შესახებ; სახელი, გვარი, ასაკი, მისამართი, ეროვნებისა და წარმომავლობის შეასახებ, თავისუფალი დროის გატარება, პროფესის /ხელობის შესახებ, ჯანმრთელობის შესახებ, ამინდის შესახებ, სურვილის საჭიროების, მოთხოვნილების შესახებ.

აღწერა-დახასიათება – ადამიანის გარეგნობა, ჩაცმულობა, ხასიათი, საგნის აღწერა, დადებითი და უარყოფითი შეფასებები.

ემოციური რეაქციების გამოხატვა – სიხარული, კმაყოფილობა, ბრაზი, უკმაყოფილობა, სინანული, გაკვირვება, ინტერესი, ინდეფერენტულობა.

დროში ორიენტირება – დროში ლოკალიზება (საათი, დღე-ღამის მონაკვეთი, თარიღი, წელიწადის დრო), ქრონოლოგია, სიხშირე, თანადროულობა, ხანგრძლივობა.

სივრცეში ორიენტირება – ადგილმდებარეობის მითითება, გზის, მიმართულების, დანიშნულების ადგილის მითითება.

ნებართვა, ვალდებულება, აკრძალვა.

ლოგიკური კავშირები – მიზეზი, შედეგი, ოპოზიცია, პირობითობა.

 

ლექსიკა

ინდივიდი – სხეული, გარეგნობა, ხასიათი, ტანსაცმელი, აქსესუარები, ჰიგიენა, ჯანმრთელობა ავადმყოფა, შეფასება და ემოციური რეაქციები.

აქტივობები – აღქმა და ინტელექტუალური აქტივობები, ტელეფონით სარგებლობა, დასვენება, გართობა, სპორტი, მგზავრობა, გადაადგილება, საფინანსო ოპერაციები.

ინდივიდის გარემოცვა – ადამიანი, ცხოვრებისეული ეტაპები, ოჯახი, საზოგადოება და სახელმწიფო, განათლება კვების ობიექტები, პერსონალი, ტრანსპორტი, პერსონალი, ბანკი, პერსონალი, კულტურის ობიექტები, სპორტი.

მედია – ტელევიზია/რადიო, პრესა, ინტერნეტი.

ორიენტირები – დრო (საათი, დღის მონაკვეთები, კვირის დღეები, თვეები, წელიწადის დროები, წელი... აწმყო, წარსული, მომავალი ინამავლობა მერმინდელობა, მერმინდელობა, სისწრაფე, სიხშირე, ხანგრძლივობა), სივრცე, მახასიათებლები (ფერი, ზომა, წონა, შემადგენლობა), რაოდენობა.

ინტერაქცია საკლასო ოთახში.

 

გრამატიკა

კულტურა

 

სამეტყველო ფუნქციები

 

სამეტყველო ფუნქციები	ლინგვისტური რეალიზაციის ნიმუშები III, IV, V, VI დონეებისათვის
სოციალური ურთიერთობები
მისალმება/ დამშვიდობება	Salut ! A bientôt ! A demain ! Bonne nuit! À ce soir! À tout à l'heure! ა plus tard!
პიროვნების წარდგენა	Je vous présente ... enchanté! C’est l’ami de . . . Vous êtes bien monsieur Dupont ?
თავაზიანი მიმართვა	Je voudrais . . . ! Excusez-moi, monsieur, pourriez-vous me dire ... J’aimerais. . . Est-ce que je pourrais de te demander un service?
მობოდიშება	Je suis désolé!  Pardonnez-moi ! Je vous demande pardon! Veuillez m'excuser!
მადლობის გადახდა	Pas de quoi! Je vous en prie! J'en suis reconnaissant! Je vous remercie sincèrement! Merci à vous !
მილოცვა, კეთილი სურვილების გამოხატვა	Je te souhaite une bonne fête! Bon après-midi! - Á vous de même; Mes meilleurs voeux! Je te félicite ... Mes félicitations pour... Mes compliments. . .
წახალისება/შექება	Continue comme ça ! Chapeau ! Bon courage ! Je suis fier de toi ! Continue comme ça!
შეთავაზება, დაპატიჟება, დათანხმება, უარის თქმა	Pourquoi pas? Avec joie! D'accord ! Chic! Super! Oui, merci (c'est gentil) C'est une bonne idée. Je ne peux pas! Volontiers! Chouette! Vous pouvez venir? J'aimerais bien mais.....Je te propose de... Si tu es libre... Je n'ai pas le temps! Si on allait …Une autre fois ! C'est avec plaisir que je t'invite/ te propose de... J'accepte avec joie ton invitation/ ta proposition! ça me ferait plaisir. C'est vraiment trop gentil mais...
შეხვედრის დანიშვნა, დათანხმება, უარის თქმა	On peut se voir quand ? On se voit à 4 heures? D’accord ! C'est parfait! Je ne peux pas. Je suis occupé! J'aimerais vous rencontrer. Si tu es d'accord, je te propose de... Je voudrais un rendez-vous avec .... Lundi à 4 heures, ça vous convient? ça me convient! ça me va parfaitement! Est-ce qu'il est possible de prendre un rendez-vous avec... Ce n'est pas possible! Désolé, mais j'ai déjà un rendez-vous
ინტერაქცია სუფრასთან	Est-ce que vous voulez… Prenez encore un peu de . . . Est-ce que je peux en reprendre ! Goûtez ce . . ., c'est Non, merci, c'est assez! excellent ! Sers-toi ! Je peux goûter?
ინტერაქცია სავაჭრო ობიექტებში	Quel est le prix de...? C’est cher ! Ce n’est pas cher ! Vous n'avez pas moins cher? Le pull, c’est combien ? Est-ce que je peux essayer ? Combien je vous dois? Cette veste est soldée. Vous payez comment? par chèque? Non, par la carte bancaire.
დაჯავშვნა	- Je voudrais commander/ réserver une table pour 4 personnes/ deux billets/places (un allez- retours) pour ... N'oubliez pas de confirmer et retirer vos billets une demie heure avant le spectacle. Une place pour fumeur ou non-fumeur ? Coté fenêtre ou coté couloir ?
ინტერაქცია მგზავრობისას	Vous descendez à la prochaine station. Je prends le métro. Pour aller à Port Doré, il y a un changement (une correspondance). N'oublier pas de composter votre billet. Je prends la direction Créteil, c'est direct! Mon train n'était pas direct, j'ai dû changer deux fois! Si on voyageais en/ à....
მიმოწერა (მიმართვის, გამომშვიდობების კლიშეები)	Madame ... Monsieur ... Cher Daniel.... Ma chère.... A bientôt! amicalement.... Avec mes meilleures salutations... Je vous embrasse. Bien affectueusement, Bien à toi... Je t'embrasse...Grosses bises.... Bisous... Dans l'attente de. . . En vous remerciant par avance. . . Je vous prie d'agréer, M Salutations distinguées, Monsieur, mes salutations les meilleures. Veuillez agréer, Madame, mes salutations distinguées.
პოზიციის გამოხატვა, სხვისი აზრის გაზიარება ან უარყოფა	Je suis d’accord ! Je ne suis pas d’accord ! Oui, c’est vrai/ tu as raison ! Elle a tort ! A mon avis ... D'après moi... Vous n'êtes pas d'accord ? Oui, mais..., Je crois que..... , Moi, je pense que...Je trouve qu'il a raison! Selon moi... Voici un exemple de cela... Je suis sûr(e) que ...... Il y a une autre explication; Cette idée me semble inacceptable ! Je partage l'avis de....Je ne dis pas que... mais cependant...
სატელეფონო საუბარი	Je t’appelle ce soir. Qui est à l’appareil C'est de la part de qui? De la part de . . . Ne quittez pas, je vous la passe. Bonjour, je suis bien au 01 45 67 34 09 ? Vous avez fait un mauvais numéro. . On peut me contacter au ....Vous vous êtes trompé de numéro. Patientez, s'il vous plaît ! Laissez le message après le bip sonore. Je peux vous rappeler un peu plus tard.....
ინფორმაციის გაცვლა
პირადი მონაცემების შესახებ; სახელი, გვარი, ასაკი, მისამართი	Quelle est votre adresse? J'habite 1, avenue Kazbeg, deuxième entrée, deuxième étage, appartement 37. Ton numéro fixe/portable? . . . Votre date/ lieu de naissance. Votre domicile. Votre situation de famille…
ეროვნებისა და წარმომავლობის შესახებ	Tu es de quel pays ? Je suis/viens de . . . Vous êtes originaire de quel pays ? Vous êtes de quelle nationalité ?
თავისუფალი დროის გატარება	Comment passes-tu ton temps libre ? Quel est ton passe-temps favori ? Quel est ton loisir ? Où passes-tu ton week-end?
პროფესის /ხელობის შესახებ	Quelle est votre profession? Quel est votre métier? Qu’est-ce que tu voudrais faire/devenir ? Qu'est-ce qu'il fait dans la vie?
ჯანმრთელობის შესახებ	Il a guéri. Il faut que tu consultes le médecin. Que ressentez-vous? De quoi souffrez-vous? Quels sont les symptômes?
სურვილის საჭიროების, მოთხოვნილების შესახებ	Je voudrais partir. J’ai besoin de. . . Elle a envie de . . . Je souhaiterais/ aimerais que tu partes. Je désire de/que... Je rêve de /que...
აღწერა /დახასიათება
ადამიანის გარეგნობა, ჩაცმულობა, ხასიათი	Elle porte . . . Comment est-il physiquement ? Elle est habillée à la mode... Sa mère est rousse; elle a des cheveux courts et frisés, elle est mince; Il a de grandes oreilles et un nez pointu.
შეფასებები	C'est bon! Comme c’est beau ! J’aime/ adore ce film! J'ai détesté. . . Je n’aime pas du tout! Comment tu trouves ce spectacle? C'est parfait ! Ça ne m'a tellement plu! Qu'en dites vous? Qu'en pensez vous? C'était fort original!

 

ემოციური რეაქციების გამოხატვა
სიხარული, აღფრთოვანება კმაყოფილობა,	Quel bonheur ! Génial! Extraordinaire! Enfin! Quelle chance! Sensationnel ! C'est admirable ! Je suis plein d'admiration!
ბრაზი, უკმაყოფილობა, სინანული, აღშფოთება, გაღიზიანება	Ça suffit ! Arrête ! À quoi ça ressemble! Je n'en peux plus ! C'est inadmissible! laisse-moi tranquille ! Je suis vraiment désolé /déçu ... Je regrette beaucoup de... Je suis scandalisé/indigné!...C'est une honte! Je n'en peux plus ! Laissez-moi tranquille! c'est monstrueux!
გაკვირვება	C'est étonnant ! Ce n'est pas vrai! C'est incroyable! Ça alors ! C'est bizarre Je n'en reviens pas !
ინტერესი	Cela m'intéresse beaucoup ! C’est passionnant ! Ça me passionne! Je suis vraiment curieux de savoir. . . ça m'intéresse vivement ...
ინდეფერენტულობა	Ça m'est égal ! Ça ne m'intéresse pas ! Comme tu veux! Tant pis! Je m'en fous !Je suis neutre. Ça me laisse indifférent.
დროში ორიენტირება
ქრონოლოგია	D’abord. . . . après . . . puis. . . ensuite . . . En premier lieu/ tout d'abord, il faut cueillir des olives, ensuite les laver et à la fin les presser pour obtenir l'huile . . . Auparavant, il y avait une forêt ici, maintenant on a coupé presque tous les arbres.
სიხშირე	-Monsieur, vous prenez souvent le train ?- chaque samedi. Elle travaille 4 jours par semaine. Il vient chez nous assez fréquemment.
თანადროულობა	Quand il se lave, il fredonne. Il coupait l'oignon en sifflotant. Pendant qu'il voyageait, nous avons terminé la construction de sa maison. Il parlait et en même temps il regardait la télé. Il s'est baigné dans la mer, tandis que/alors qu'il pleuvait très fort
ხანგრძლივობა	Il a vécu en France pendant 3 ans. Elle travaille de 9 heures à 6 heures. . . ça fait longtemps qu’il est parti. Durant cette période, il faisait son boulot.
სივრცეში ორიენტირება
ადგილმდებარეობის მითითება	En haut /bas de. . . Où se trouve . . . ? Á deux cents mètres d'ici!. . .
გზის, მიმართულების, დანიშნულების ადგილის მითითება	Il est parti à destination de Rome
აუცილებლობა, ვალდებულება, აკრძალვა
	Il est nécessaire de . . . Je te permets/t'interdis de . . . Il est obligatoire de. . . . Faites attention... Nous devons . . . Défense de .... Il est interdit de ..... Il est permis de .... Vous êtes prié de . . .Je suis obligé de . . .
ლოგიკური კავშირები
მიზეზი, შედეგი, მიზანი	Pourquoi . . . Pour quelle raison. . . Parce que . . . à cause de . . . C'est pourquoi...
ოპოზიცია	Il n’est pas venu, car il est malade. grâce à ..... C'est pour cela... Comme . . . Puisque . . . Par conséquent. . .Si bien que . . pour que. . . afin que. . . .
პირობითობა	Au contraire . . En revanche/par contre . . . Cependant . . Or. . . Dépêche-toi, autrement/ sinon on va manquer le train!
ინტერაქცია საკლასო ოთახში
მასწავლებლის მითითებები მოსწავლის მიმართვა/შეკითხვა	Faites des hypothèses. . . Travaillez par pair/en groupe ! C’est clair ? Jouez les scènes! Imaginez/rédigez les réponses! Vous avez fini? Vous pouvez répéter, s’il vous plaît? Je ne comprends pas ! J’ai compris . . . Comment dire en français. . Est-ce que vous pouvez traduire, s'il vous plaît? Vérifiez vos réponses! Qu'en pensez-vous! Réfléchissez bien et répondez! Cochez la bonne réponse! Justifiez votre réponse! Préparez vos arguments et présentez-les!. Notez les informations! Comparez vos opinions! Argumentez! Nuancez! Défendez votre point de vue avec des arguments!. . .

 

ლექსიკა

 

ინდივიდი

 

სხეული	La tête, le cou, le visage, le front, les yeux, le nez, la langue, les cheveux, les oreilles, les dents, la bouche, les lèvres, les bras, la main, les jambes, le dos, le pied . Le corps humain, la colonne vertébrale, l'estomac, le ventre, le cœur, le foie, le sang , la poitrine...
გარეგნობა	Avoir des cheveux longs/ ondulés/frisés/ en queue de cheval, être moustachu, chauve, blond, brun, roux, être maigre/ mince/ronde/joli/ laid/gros un visage rond/allongé/carré, des yeux bleu, marron, noir. Avoir la taille fine, être mignon/ ravissant/ superbe/ magnifique/ séduisante...
ტანსაცმელი, აქსესუარები	la veste, l'imperméable, le manteau, le blouson, le maillot de bain, la chemise de nuit, une écharpe, une ceinture, une doudoune, des lunettes (de soleil), des gants, une bague, un bijou, collier, un bracelet le chapeau, la casquette, des lunettes, des gants, la montre, les sandales, les pantoufles, les bottes, les baskets ,la chemise à fleur/ à carreaux/ à rayures/ à pois, le chemisier, le noeud papillon, la ceinture, les bretelles, le sac à main, le parapluie, les bijoux, la boucle d'oreille, le collier, la bague, le bracelet, la broche,...
ჰიგიენა	Se maquiller, se démaquiller, se brosser, se rincer, s'essuyer, se sécher, le lait démaquillant, la mousse à raser, se raser, l'après rasage, le coupe-ongle, le parfum, l'eau de toilette, le rasoir, le gel de douche, la crème, se coiffer...
ჯანმრთელობა ავადმყოფობა	Avoir mal à... être malade/ avoir de la fièvre/ une douleur, tousser, examiner, ausculter, transpirer, garder le lit, aller mieux... Avoir mauvaise convalescence, se sentir fatigué/ crevé mine/ une mine superbe, avoir une angine/un Un anti-inflammatoire, un somnifère, avoir la diarrhée/la nausée, se faire une entorse rhume/une otite, être en Être en bonne/ excellente santé. . .
ხასიათი	souriante, drôle, sévère, bête, sympathique, doux, fou, amusant, calme, bruyant, nerveux, poli, impoli, bavard, travailleur, curieux, généreux, réaliste, rêveur, orgueilleux, ambitieux avoir un bon/mauvais caractère. . . Chaleureux, agressif, dynamique, féminine, imprudent, maladroit, organisé, prétentieux, cultivé, créatif, amical, agressif, optimiste . . .Assidu, entreprenant, ignorant, sociable, dépensier, libéral, conformiste, autoritaire, avoir le sens de l'humour, stressé, hypocrite...
შეფასება და ემოციური რეაქციები	Sourire, rire, pleurer, se fâcher, être fâché/ content/ mécontent/ heureux, préférer, plaire (ça me plaît), trouver facile/difficile/ mauvais/ beau, trouver excellent/ intéressant, aimer, adorer, détester, préférer avoir peur de ... Se calmer, s'énerver, se sentir heureux, être surpris/ ravi/ joyeux/ satisfait/ triste/ étonné, trouver pas mal/ agréable/ désagréable, aimer bien/ beaucoup/ déplaire. . . Se réjouir, s'irriter, s'en foutre, craindre, être irrité/ furieux/ en colère/ déçu/ gai, trouver banal/original, aimer pas trop/pas du tout /pas tellement/ pas beaucoup, avoir horreur de

 

ინდივიდის გარემოცვა

 

ადამიანი,	la personne, les gens, le monde, le vieux, l'étranger... Un riche, un pauvre, un aveugle, un sourd, un citoyen, l'adolescent, l'adulte, une personne âgée, le bébé, le nouveau-né... Mineur, majeur, un clochard, un chômeur, un handicapé, un SDF, un intellectuel, un malentendant...
ცხოვრებისეული ეტაპები	L'enfance, l'adolescence, l'âge adulte, la vieillesse... La naissance, le troisième âge, la mort, le décès...
ოჯახი	le fils aîné/ unique, la nièce, le neveu, le cousin . . . Les beaux-parents, le gendre, la belle fille, les jumeaux, la fille adoptive, un mariage, les noces...
გეოგრაფული დასახელებები, ეროვნება, წარმომავლობა	L’Angleterre, un Anglais, la Suisse, un Suisse, la Belgique, un belge, la Bretagne, un breton, la Colombie, le Maroc, les Pays-Bas, les Etats-Unis, Paris, un Parisien. L'Hexagone, l'Amérique du nord, l'Amérique du sud, l'Europe, l'Asie, l'Océanie, l'Antarctique, l'Afrique, l'Australie, l'Egypte, l'égyptien, le Mexique, le mexicain, le Japon, le japonais, le Brésil, le brésilien... La Bretagne, le breton, la Bourgogne, le bourguignon, l'Alsace, l'alsacien, les pays de la Loire, le Midi, les Pyrénées, les Alpes, la Côte d'Azur, l'Île de France, l'Aquitaine, la Normandie...
სოფელი/ქალაქი	le champ, la ferme, le sentier, le chemin, le potager, le cimetière, le hangar, les machines agricoles, le bétail, les volailles, l'étable, l'écurie le pommier, le cerisier, la vigne, les vendanges... le gratte-ciel, le quartier, l'arrondissement, la banlieue, le faubourg, le quai, le parking, le square, la statue, le bassin, la fontaine, une boutique, l'éclairage, la cathédrale.. .une usine, un atelier, l'hôpital, l'allée, la pelouse, le gazon, l'illumination, la publicité, le passage souterrain, l'édifice, un monument, un banc…
სურსათი	la viande de boeuf/ d'agneau/ de veau/ de porc, du poulet, du poisson, Un rosbif, un bifteck, une entrecôte, un steak, la confiture, le miel, le jus de fruit, le concombre, la tomate, une orange, la banane, la salade, l'haricot, la fraise, le raisin, Le camembert, le roquefort, le fromage de chèvre, du saucisson, du pâté, de la saucisse, le jambon cuit/fumé, des fruits de mer, des cornichons...
ფოსტა, პერსონალი	Le bureau de poste, le PTT, le timbre, un employé de poste, l'enveloppe, la carte postale, un colis, le facteur, une carte postale, le courrier, le colis, un paquet, un employer de poste...
საზოგადოება და სახელმწიფო	La république, le drapeau (tricolore), le hymne- „La Marseillaise“, la devise de la république (Liberté, Egalité, Fraternité), la langue nationale/régionale, l'Etat, la Constitution, le président, le premier ministre, le pouvoir, le parlement, la mairie, l'hôtel de ville, la superficie... La Déclaration de droits de l'homme et du citoyen, la frontière, Conseil d'Etat, la société, l'élection, l'administration, le fonctionnaire, le département, la capitale régionale, l'arrondissement, le canton, la commune, la région, la loi, l'armée, la guerre, la monnaie unique européenne, l'économie, l'industrie, l'agriculture, le gouvernement, le patrimoine national/mondial. . L'assemblée nationale, le Sénat, le député, le sénateur, le pouvoir exécutif/législatif, la grève, le gréviste, le syndicat, la manifestation, la douane, un partie politique (de gauche/ de droite), la carte électorale, (voter), la campagne électorale, le Code pénal/ civil, la décentralisation...
განათლება	l'école primaire/secondaire, passer un examen, le redoublement, le baccalauréat (le bac), l'élève, le collège, le lycée, le collégien, le lycéen, échouer à un examen, être collé, le brevet scolaire ... l'enseignements secondaire, l'apprentissage, le collège professionnel, une épreuve, les études supérieures, l'université, l'institut, le conseiller principal d'éducation, la vie scolaire, l'intolérance, les conflits scolaires, associations des parents d'élèves,l' évaluation nationales .. . Le premier cycle, le second cycle, Bac+3, BTS, DEUG, DEA, DESS, l'Ecole supérieure, les Grandes écoles (ENA, HEC, Sciences Po, Normale sup), l'année universitaire, la faculté (fac)...
კვების ობიექტები, კერძები, პერსონალი,	une cafétéria, le café, le chef cuisinier, le garçon de café, le menu, la carte, le dessert, un plat, le plat du jour... Un bistro, la crêperie, une entrée, un hors d'œuvre, les frittes, la serveuse, l'apéritif, le croque-monsieur, la pizza, la choucroute, le couscous, le fois gras, un hors d'œuvre, les crudités, le boeuf bourguignon, les escargots, les cuisses de grenouille, les moules .........
ტრანსპორტი, პერსონალი	Le voyageur, la station, l'arrêt, le wagon, le quai, l'horaire, un guichet, un billet, un ticket, le car, un train, le TGV, le RER, la voiture, la SNCF, le contrôleur, bureau de renseignement, la sortie l'entrée... la ligne, la voie, le quai, une correspondance, une amande, un aller-retour, un allez simple, une place assise, une première/ seconde classe, fumeurs/ non-fumeurs, la direction, le composteur...
კულტურის ობიექტები/ პერსონალი	la salle de concert/d'exposition, un comédien, une actrice... Le rap, le groupe de musique pop, le rock, le décor, le réalisateur, le metteur en scène, une pièce, la boîte de nuit, le tub, la Fnac, centre culturel/scientifique, jardin de plantes, médiathèque, festival de Canne
სპორტი	La station de sports d'hiver, une coupe, une compétition, un sportif, une médaille, le record, l'équipe gagnante, l'arbitre, un entraîneur, un joueur, un athlète, le match, le cycliste, le gardien de but, l'adversaire, le match nul, un joueur, la deuxième mi-temps, l'équipe gagnante, le gardien de but, la victoire, un entraîneur, la compétition, le championnat, le champion. . . Les sports de combat (boxe, judo, karaté), les sports individuels (alpinisme, cyclisme, tennis), les sports d'équipes (basket-ball, football, rugby, volley-ball), un adversaire. . .

 

მედია

 

ტელევიზია/ რადიო	Une émission, un guide de programme, les infos, la météo, un reportage, un présentateur, la station de radio, une audience, la RFI, la publicité, une pièce radio, le plateau de télévision, le bulletin d'information/météo ... Une chaîne, un logo, France 3, La 5 - ARTE, M6, un documentaire, un téléfilm, la télé par satellite (TPS), le canal satellite, les chaînes thématiques, genre d'émission, magazine télévisé (scientifique, sur l'histoire), film, fiction, sport, documentaire, divertissement, le jeu télévisé, le courrier de lecteurs, l'envoyé spéciale Le sous-titrage, le film diffusé en v.o. où doublé, le scénario, rediffusion d'une émission,le forum, sagas familial, une série policière, une équipe rédactionnelle, monter des actualités/des débats/des entretiens... , le JT (journal télévisé). . .
პრესა	Un journal, une revue, un article, un titre, un sous- titre, un chapeau, publier, la rubrique, à la Une, le mensuel, l'hebdomadaire, le journalier, le quotidien, les faits divers, le vol, le cambriolage, l'accident, l'assassinat, la victime, l'enlèvement, l'incendie, distribution de prix, la nomination ... La publication, le journal d'actualité/ sportif, dossier actu, enquête, l'écologie, la pollution industrielle/ de l'air/ de l'eau/du sol, préserver/ protéger l'environnement, l'inondation, la sécheresse, le tremblement de terre, les catastrophes terrestres, l'éruption de lave, les dangers, Okapi, Phosphore... Des grands journaux nationaux, la presse régionale/ locale/ nationale, la presse féminine, Le Monde, le Figaro, Le Télérama, la catastrophe écologique, les gaz d'échappement, la marée noire, une décharge, les changements climatique, le réchauffement planétaire, des déchets ménagers, industriels, radioactifs...
ინტერნეტი	L'ordinateur, le clavier, la touche, le moniteur, la souris, le modem, le logiciel, la disquette, le CD, démarrer, le dossier, le fichier, se connecter, le site, surfer, rechercher, télécharger, le mèl, le courriel, la pièce jointe, @ (arobase), la boîte de réception, le forum sur Internet, copier, coller, le destinataire, l'expéditeur, les internautes, le virus... Des données, des options, une échelle, la barre d'outils, supprimer, renommer, l'installation, le menu, le bouton, imprimer, la case, formater, sélectionner, le pointeur, la gestion, les classeurs, l'affichage, personnaliser, enregistrer, verrouiller...

 

ორიენტირები

დრო
საათი, დღის მონაკვეთები, კვირის დღეები, თვეები, წელიწადის დროები, წელი...	Une minute, une heure, une demie heure, un quart d'heure, trois quart d'heure, midi, minuit, la semaine, les saisons, le soir, la nuit, l'été, l'année, le printemps… Tôt, tard, de bonne heure,  à  temps, être en retard/en avance/  à  l'heure, la journée, la matinée, la soirée, le trimestre, la décade...
აწმყო	Aujourd'hui... Maintenant... A présent...
წარსული	Hier, mercredi dernier/ passé, avant-hier . . . A cette époque, autrefois, avant. . Jadis, naguère, tout ჭ l'heure...
მომავალი	Demain, après-demain., bientôt. . . Le mardi prochain/suivant... Dans le futur,  à  l'avenir, d'ici-l à ...
წინსწრება	Avant, d'abord... Depuis, jusque-là, en premier lieu... Auparavant, Il y a 5 jours, ce jour-l à , 4 jours plus tôt, la veille, l'avant-veille, ce matin-l à ,  à  ce moment là...
მერმინდელობა	Après, ensuite, puis... Par la suite, dans la suite, dans 10 jours,  à  la fin... 2 jours plus tard, le lendemain, le surlendemain...
სისწრაფე	Aussitôt, tout de suite... Immédiatement, tout de suite... Tout  à  coup, enfin...
სიხშირე	Souvent, rarement, chaque matin... De temps en temps, X jours par semaine/ mois... Fréquemment...
ხანგრძლივობა	De...  à ...., longtemps, tout le temps, pendant... Depuis, en même temps, dés ...,  à  partir de..., 7 jours sur 7, 24 heures sur 24, lors... Durant, tandis que..., alors que..., entre-temps
სივრცე/ ადგილმდებარეობა
	Se trouver au sommet/au nord/ au bord de ..., le nord, le sud, l'est, l'ouest, près/loin de...,  à  droite,  à  gauche,  à  coté de..., tout près de..., en haut, en bas, par terre. . Au-dessus, en dessous, dehors, dedans, partout, nul part, à  l'extérieur,  à  l'intérieur, autour de ... Aux alentours...
მახასიათებლები
ფერი, ზომა, წონა, შემადგენლობა	Bleu ciel, une couleur foncé/clair, immense, énorme, en bois/en fer/laine/coton/cuir/soie, beau, ancien, vieux, nouveau, frais, tiède, lourd, assez bien, plat, rond, ovale, rectangulaire, rapide, lent... Rougeâtre, superbe, magnifique, extraordinaire, grisâtre, verdâtre, en plastique/caoutchouc/ polystyrène/argent/ cuivre/ or/ pierre/ plastique/ synthétique/ velours/ verre... Revêche, lisse, lisible, rouillé, surprenant, adapté, étouffé, simple, sophistiqué, romantique, plat...
რაოდენობა	Beaucoup de, peu de, assez, un kilo, un litre de, un demi-litre, une tranche de, un morceau de, un quart, la moitié, un pot de, un peu, un tout petit peu, un verre... Une livre, une demi livre, une douzaine,  moindre une bouteille de, un flacon de..., un paquet de, une botte, un tube de... Une plaque de, une quantité, un tas de...,  nombreux..., un tiers de..., un quart de ..., un groupe, une bande, une foule, une rangée, un demi, un morceau, un quart, un verre

 

აქტივობები

 

აღქმა და ინტელექტუალური აქტივობები	Etudier, raconter, comprendre, penser, apprendre, décrire, expliquer, toucher, connaître, choisir, exprimer son point de vue, argumenter, s'intéresser.. Goûter, entendre, discuter, prendre part ჭ une discussion, se rappeler, réfléchir, dialoguer, découvrir, faire un choix, se souvenir, conseiller, donner des conseils, s'exprimer, affirmer.... Contempler, saisir, percevoir, comparer, reconnaître, renseigner, juger, faire des hypothèses, faire des comparaisons
ტელეფონით სარგებლობა	Appeler, rappeler, composer le numéro, faire un mauvais numéro, se tromper de numéro décrocher, raccrocher. . . Envoyer/laisser un message, éteindre, Introduire/insérer la carte de téléphone, avoir la communication.... recharger, verrouiller, activer, être en ligne, introduire le code personnel, passer un coup de fil... avoir quelqu'un au téléphone
დასვენება, გართობა	Aller au cinéma/ au musée/ au théâtre, regarder la télé, écouter de la musique/ la radio, passer ses vacances au bord de la mer/ dans les montagnes... Regarder sa chaîne/ son émission préférée, jouer aux échecs/ aux cartes, lancer les dés, faire une partie de... bricoler, fabriquer, sortir le soir, peindre, filmer, se balader, aller au sport d'hiver... Fêter/célébrer la victoire de son équipe préférée, voyager, faire de l'escalade/ de la randonnée/ de l'alpinisme ...
სპორტი	Gagner/perdre un match, pratiquer/ faire du sport/du tennis/du football, remporter la victoire/le championnat... S'exercer, attaquer, s'entraîner, arbitrer, donner un coup de sifflet, marquer (un but, un panier), passer (le ballon)... Devenir le champion de l'Europe, vaincre son adversaire, battre le record, participer à un tournoie d'échecs...
მგზავრობა, გადაადგილება	Prendre le train/le métro/ le bus/le bateau/un taxi, voyager en avion, à pied, à vélo, à cheval, descendre à la station, avoir une correspondance, manquer/rater son train... S'acheter des billet/ des tickets/, un carnet de ticket, changer de ligne/ de direction, composter son billet, se garer, stationner...
ფულის აღება და გაცემა	Payer par chèque/ en espèce/ en liquide, régler la consommation, toucher son salaire... Changer d'argent, convertir, rembourser, prêter, prendre le crédit, être fauché... Être ruiné, payer la dette, faire faillite, emprunter, recevoir des intérêts, investir

 

დღესასწაულები და ზეიმები   La fête de Noël, le père Noël, l'Arbre de Noël, un cadeau, les guirlandes, le bal, le carnaval, le masque, l'anniversaire, Pâques, les œufs en chocolats, les cloches, le Mardi Gras, se déguiser, défiler, le jour des rois, l’იpiphanie, tirer le roi, cacher la fève, la galette, coiffer le roi, la renne d’une couronne, une carte postale, faire la fête,le jour de l’an, le réveillon, la branche de gui, le poisson d’avril, le 14 juillet, un feu d’artifice, un défilé militaire, la Fête de la Musique, la Pentecôte, le Noël, Paques, la Fête du travail, l'Ascension, la Pentecôte, la Fête des mères, La Fête nationale, l'assomption, le Toussaint, l'Armistice, la fête religieuse/ fixe/ mobile, la fête civile/ nationale, une soirée, un pot, un cocktail, un cadeau, féliciter, des voeux, le souhait, recevoir/ offrir un cadeau,un banquet, un jour férié, organiser, souhaiter, porter un toast...

 

გრამატიკა  გრამატიკის სწავლება საკომუნიკაციო მიზნებს უნდა მოემსახუროს. ამიტომ, სასურველია, მისი კონტექსტში (და არა კონტექსტიდან მოწყვეტილად) სწავლება. არ არის რეკომენდებული გრამატიკის აღწერით-თეორიული სწავლება, გრამატიკული წესებისა და ტერმინების ზეპირად დასწავლა. მოსწავლეს საშუალება უნდა მიეცეს დააკვირდეს, ამოიცნოს, გაიაზროს და კონტექსტში გამოიყენოს გრამატიკული თავისებურებები და კონსტრუქციები. ამისათვის სასურველია: ● გრამატიკული მასალის სახალისო, ადვილად გასაგებ ზეპირ თუ წერილობით საკომუნიკაციო სიტუაციებში მიწოდება, დიდაქტიზებული ტექსტების მეშვეობით, რომელიც კონცეტრირებული იქნება მხოლოდ და მხოლოდ ასათვისებელ ენობრივ მასალაზე ● მრავალფეროვანი აქტივობებისა და სავარჯიშოების შეთავაზება

● განუსაზღვრელი არტიკლი (un, une, des) ● განსაზღვრული არტიკლი (le, la, l', les) ● შერწყმული არტიკლი (au, aux, a la; a l', du, de la, de l', des) ● ნაწილობითი არტიკლი (du, de la, de l', des) ● კუთვნილებითი ზედსართავი სახელები ერთი და ერთზე მეტი მფლობელის აღმნიშვნელი (mon, ma, mes, ton, ta, ● tes, son, sa, ses, notre, votre, leur, nos, vos, leurs) ● კუთვნილებითი ზედსართავი ხმოვნით და მუნჯი „h“ დაწყებული მდედრობითი სახელების წინ ● კუთვნილების გამოხატვის სამი ფორმა: ● à + სახელი (c'est à ma sœur) ● à + მახვილიანი პირის ნაცვალსახელი ● არსებითი სახელი + de ● ჩვენებებითი ზედსართავი სახელები (ce, cet, cette, ces) ● რაოდენობითი რიცხვითი ზედსართავი სახელები ● რიგობითი რიცხვითი ზედსართავი სახელი ● განუსაზღვრელი ზედსართავი სახელი tout ● ზედსართავი სახელების მდედრობითი სქესის წარმოება                     ● ზოგადი წესი – ზედს. + e, court- courte. . .                     ● არ იცვლება – jaune/jaune. . .                     ● იცვლება დაბოლოება – er-ère; if-ive; eux-euse. . .                     ● ცალკეული შემთხვევები – beau-belle . . . ● ზედსართავები, რომელთაც ორი ფორმა აქვთ მამრობით სქესში (nouveau-nouvel) ● არსებითი და ზედსართავი სახელების მრავლობითი რიცხვის წარმოება                     ● ზოგადი წესი – არს. + s, crayon –crayons. . .                     ● არ იცვლება – vieux/vieux . . .                     ● ცალკეული შემთხვები – al-aux; eau+x . . . ● შედარება – შედარებითი და აღმატებითი ხარისხები (plus/moins/aussi . . que ; autant . . que, le plus, le moins. . .); ● შედარებითი ხარისხის არაწესიერი ფორმები (meilleur და სხვა); ● უმახვილო პირის ნაცვალსახელები (je, tu, il/elle, nous, vous, ils/elles) ● მახვილიანი პირის ნაცვალსახელები ქვემდებარის და დამატების ფუნქციით (moi, toi, lui/elle, nous, vous, eux/elles) ● პირის ნაცვალსახელები პირდაპირი და ირიბი დამატების ფუნქციით ● პირის ნაცვალსახელი on ● ნაცვალსახელი y და en ● ადგილმდებარეობის გამოხატვა წინდებულების და ზმნიზედის გამოყენებით (le chien est sous la table, elle est ici) ● რაოდენობის გამოხატვა ზმნიზედების გამოყენებით (beaucoup, assez, trop. . .) ● დროის გამოხატვა წინდებულების და ზმნიზედების გამოყენებით (avant, après, maintenant. . .) ● I, II და III ჯგუფის ზმნები ● უკუქცევითი ზმნები ● ზმნები, რომლებიც être-ით იბრუნვის ● დამხმარე ზმნები avoir და être ● ნახევრად დამხმარე ზმნები (devoir, pouvoir, sembler, être en train de) ● ზმნის პასიური ფორმა ● ზმნის კილო და დრო – აწმყო ( L'indicatif présent) , ბრძანებითი (l'impératif présent), უახლოესი მომავალი (Le futur proche), უახლესი წარსული (passé récent), წყვეტილი (passé composé), ნამყო უწყვეტელი (imparfait), მომავალი (futur simple), წინარე წარსული (plus-que-parfait), მარტივი წარსული (passé simple), მიმღეობა (participe), გერუნდივი (gérondif), პირობითი აწმყო (conditionnel présent), კავშირებითი (subjonctif présent avec les constructions exprimant la nécessité, le souhait, l'hésitation- il faut que .. ., je souhaite que . . .je ne pense/crois pas que ) სურვილის და საჭიროების გამოხატვა ● უარყოფა მარტივ და რთულ დროსთან (ne - verbe – pas/rien/jamais/plus/ni … ni, que. . . ) ● კითხვის დასმა (ინტონაციით; მტკიცებით ფორმაზე საქცევის "est-ce que"-ს დამატებით; ინვერსიით) ● კითხვის დასმა ნაცვალსახელებით, კითხვითი ზედსართავებით და კითხვითი ზმნიზედით (Qui est-ce, comment est ta voiture? quelle robe veux-tu?) ● რთული თანწყობილი წინადადება შემდეგი კავშირებით: et, ou. mais, ni, car, parce que, donc, cependant, en effet, c'est pourquoi, par conséquent, en revanche, cependant, d'une part . . . d'autre part ● რთული ქვეწყობილი წინადადება შემდეგი კავშირებით: qui, que, si, quand, lorsque, puisque, parce que, ● შეთანხმების წესები  ● ზედსართავი სახელის არსებითთან შეთანხმება რიცხვსა და სქესში avoir – ით ნაუღლები ზმნების ნამყო მიმღეობის შეთანხმება დამატებასთან être-ით ნაუღლები ზმნების ნამყო მიმღეობის შეთანხმება ქვემდებარესთან (elle est venue) ● დროთა შეთანხმება ● პირობითი დაქვემდებარებული წინადადების ზმნის შეთანხმება მთავარი წინადადების ● ზმნასთან, როცა ეს უკანასნელი თხრობით კილოშია (si tu veux, tu peux; si tu termines à temps, nous irons au cinéma.) ● ისეთი მოქმედების გამოხატვა, რომელიც;. ● მოცემულi მოქმედების თანადროულია, (simultanéité- je savais qu'il luttait) ● წინ უსწრებს მოქმედებას (antériorité- je savais qu'il avait lutté) ● მოსდევს მოქმედებას (postériorité- je savais qu'il lutterait) ● ირიბი ნათქვამი (discourt rapporté) – დროთა შეთანმხმება; დროის აღმნიშვნელი სიტყვების სათანადოდ გამოყენება პირდაპირი ნათქვამის ირიბში გადაყვანისას (მაგ.: demain - le lendemain; hier - la veille და სხვა)

 

 

 

 

 

 

 

სოციო-კულტურული და კულტურული თემატიკა

● ტრადიციები, ზნე-ჩვეულებები; ● განათლება; ● ახალგაზრდების ცხოვრება (თავისუფალი დრო/გართობა/დასვენება; მონაწილეობა საზოგადოებრივ ცხოვრებაში; ურთიერთობები; გატაცებები; ახალგაზრდული პრესა/გადაცემები სხვა); ● ფრანკოფონია; ● ევროპის კავშირი (ზოგადი ცნობები); ● საერთაშორისო ჰუმანიტარული ორგანიზაციები (წითელი ჯვარი, ექიმები საზღვრებს გარეშე და სხვა) ● გეოგრაფიული ცნობები ქვეყნის შესახებ; ● ქვეყნის პოლიტიკური წყობა, ადმინისტრაციული მოწყობა; ● დედაქალაქი, მისი ისტორია, მისი ღირსშესანიშნაობები; ● ცნობილი ადამიანები (მეცნიერი, მომღერალი, სპორსტმენი); ● ისტორია – მნიშვნელოვანი ისტორიული ეპოქები/მოვლენები, ცნობილი ისტორიული პირები; ● ხელოვნების სხვადასხვა დარგის წარმომადგენლები; ● ლიტერატურა – სხვადასხვა ლიტერატურულ მიმდინარეობათა წარმომადგენლები და ნაწყვეტები მათი ნაწარმოებებიდან; ● რეგიონალური თავისებურებები; ● სოციალური პრობლემები თანამედროვე საზოგადოებაში; ● სამეცნიერო და ტექნიკური მიღწევები; ● ეკოლოგია; ● ცნობები საფრანგეთისა და საქართველოს ურთიერთობებიდან.

 

დაწყებითი საფეხურის გერმანული ენის პროგრამის შინაარსი

 

I, II, III, IV დონეებისათვის

 

პროგრამის შინაარსი წარმოადგენს იმ ენობრივი მასალისა და სოციოკულტურული თემატიკის ჩამონათვალს, რომელიც სტანდარტში დადგენილი საკომუნიკაციო უნარ-ჩვევების გასავითარებლად გამოიყენება. ჩამონათვალი ვერც ამომწურავი იქნება და ვერც სავალდებულო. იგი სარეკომენდაციო ხასიათს ატარებს. დასაშვებია ჩამონათვალის შეცვლა, გადანაცვლება, შევსება, შემცირება. მთავარია, დასასწავლი ენობრივი მასალის და კულტურული თემატიკის შერჩევისას გავითვალისწინოთ:

 

● სტანდარტში მითითებული საკომუნიკაციო ამოცანები;

● თანამედროვე გერმანული ენის ნორმები;

● ასაკობრივი თავისებურებები და მოზარდის ინტერესთა სფერო.

● მაგალითის სახით გთავაზობთ პროგრამის შინაარსის ერთ-ერთ შესაძლo ვარიანტს:

 

პანორამა:

1. სამეტყველო ფუნქციები (ინტენციები);

2. ლექსიკა;

3. გრამატიკა;

4. ფონეტიკა;

5. ორთოგრაფია;

6. სოციოკულტურა და კულტურა.

 

1. სამეტყველო ფუნქციები (ინტენციები):

1.1. სოციალური ურთიერთობის დამყარება;

1.2. ინფორმაციის გაცვლა;

1.3. აღწერა/დახასიათება;

1.4. გემოვნების გამოხატვა;

1.5. შეფასება;

1.6. საჭიროების/მოთხოვნილების/სურვილის გამოხატვა;

1.7. გრძნობების/ემოციური რეაქციების გამოხატვა;

1.8. შეგრძნებების გამოხატვა;

1.9. დროში ორიენტირება;

1.10. სივრცეში ორიენტირება;

1.11. ლოგიკური კავშირების გამოხატვა;

1.12. ნებართვა-ვალდებულება/აკრძალვა;

1.13. ინტერაქცია საკლასო ოთახში;

1.14. სხვადასხვა.

 

1.1. სოციალური ურთიერთობები	ენობრივი რეალიზაციის ნიმუშები I დონისათვის	ენობრივი რეალიზაციის ნიმუშები II დონისათვის	ენობრივი რეალიზაციის ნიმუშები III დონისთვის	ენობრივი რეალიზაციის ნიმუშები IV დონისათვის
მისალმება	Guten Tag! Hallo! Guten Morgen!	Morgen! Tag! Guten Abend!
დამშვიდობება	Auf Wiedersehen! Tschüs!	Wiedersehen! Bis morgen! Gute Nacht!	Mach's gut!
მოკითხვა	Wie geht’s? (Danke)Gut!	Wie geht es dir? Es geht.	Mir geht es gut\schlecht.
თავაზიანი მიმართვა	Bitte, . . .	Herr... Frau...	Was möchten Sie?
შეთავაზება		Trinkst du (vielleicht) eine Cola? Spielst du mit?	Wollen wir ins Kino gehen? Komm, wir spielen Karten!	Hast du Lust auf Kuchen? Kommst du mit?
მობოდიშება	Entschuldigung!	Verzeihung!	Entschuldigen Sie, bitte!
მადლობის გადახდა	Danke! Danke schön!	Vielen Dank! Nichts zu danken!	Danke sehr! Keine Ursache!
კეთილი სურვილების გამოხატვა/ მილოცვა	Frohe Weihnachten! Ein Glückliches Neues Jahr!	Schlaf schön\gut! Frohe Ostern! Alles Gute zu...	Gute Besserung! Herzlichen Glückwunsch zum Geburtstag!	Viel Spaβ! Schönes Wochenende!
წახალისება\შექება	Gut! Sehr gut!	Warum nicht?! Schon besser!	Prima! Super! Cool!	Ausgezeichnet! Toll! Geil!
ინტერაქცია სუფრასთან			Guten Appetit! Etwas mehr, bitte! Lecker! Schmeckt’s? Greif zu! Möchtest du noch...?	Haben Sie schon bestellt\gewჰhlt? Herr Ober! Bitte die Speisekarte!
ტელეფონით საუბარი				Hallo! Hier Christian Maurer! Kann ich, bitte (mit) Erika sprechen? Ich sage ihm\ihr Bescheid! Ruf (rufen Sie) spჰter an. Auf Wiederhören!
დათანხმება/უარი	Ja. Ja, bitte. Ja, gut. Nein. Nein, danke.	Ja, gerne. Ja, klar. Doch. Na gut. Gar nicht!	Doch. Natürlich. Sicher. Also gut. Ok.	Na ja! Na gut. Nein, tut mir Leid. Ach ja!
დამშვიდება			Macht nichts!	Kein Problem! Keine Sorge!
გაფრთხილება			Vorsicht!	Pass auf! Achtung!
1.2. ინფორმაციის გაცვლა
პირადი მონაცემები: გვარი, სახელი, ასაკი, მისამართი, ტელეფონის ნომერი, დაბადების დღე	Wie heiβt du ? Ich heiβe Paul! Wie alt bist du? Ich bin neun (Jahre alt). Woher kommst du? Ich komme aus...	Ich wohne in der Kirchenstraβe. Ich wohne in Berlin. Meine Telefonnummer ist...	Wann hast du Geburtstag? Am 20.Mai.
იდენტიფიცირება ადამიანის/საგნის	Wer ist das Das ist ein Junge. Was ist das? Das ist ein Heft.
ჯანმრთელობის შესახებ			Was fehlt dir? Was tut dir weh? Ich habe Fieber. Mir tut der Kopf weh. Ich bin krank. Ich habe Bauchschmerzen.
საქმიანობის შესახებ	Was machst du? Ich schwimme.	Wir machen die Aufgaben.	Tue das nicht!	Wie macht man das?
ამინდის შესახებ		Wie ist das Wetter heute? Es regnet/schneit. Die Sonne scheint.	Ist es heute windig\neblig. . . ?
ინტერაქცია სავაჭრო ობიექტზე			Was kostet . .? Wieviel kostet. . ? Bitte, ein Kilo. . .? Wiegt das ein Pfund? Wünschen Sie ...? Wieviel macht das? Das ist preiswert/günstig!
1.3. აღწერა/ დახასიათება
ადამიანის გარეგნობა	Peter ist blond. Heike ist hübsch.	Er hat blaue Augen. Sie hat schwarzes Haar.
ადამიანის ხასიათი			Ist Peter nett? Paul ist frech.	Er ist langweilig. Sie ist höflich.
საგნის აღწერა	Das Haus ist groβ. Der Hof ist klein.	Wie ist das Zimmer? Das Zimmer ist hell. Die Jacke ist braun.	Mein Fahrrad ist kaputt. Der Teppich ist bunt. Das Gebჰude ist hoch\niedrig.
1.4. გემოვნების გამოხატვა		Ich mag Tiere. Ich liebe meine Eltern. Das mag ich gar nicht.	Das ist mein Lieblingsbuch. Ich hasse es.	Er trinkt lieber Cola. Am liebsten esse ich Kuchen.
1.5. შეფასება
დადებითი/ უარყოფითი		Richtig! Falsch!	Stimmt! Stimmt nicht!	Völlig richtig! Du hast recht.
1.6. საჭიროების/ მოთხოვნილების/ სურვილის გამოხატვა			Ich brauche Hustentropfen. Wir wollen heute ins Kino! Ich möchte eine Tasse Tee, bitte!
1.7. გრძნობების/ ემოციური რეაქციების გამოხატვა
სიხარული		Wie schön!	Wunderbar!	Das ist ja toll!
ბრაზი/უკმაყოფი-ლება		Blödsinn! Dummes Zeug!	Furchtbar! Schrecklich! Na so was!	Was soll das? Auf keinen Fall! Bist du verrückt?
გაკვირვება		Warum? Wirklich?	Wieso. .? Echt?	Ehrlich? Unmöglich!
სინანული		Schade!	Tut mir Leid! Leider. . .	Schade, daβ. . .
ინტერესი		Das ist interessant.	Das interessiert mich.	Ich interessiere mich für...
ინდეფერენტუ-ლობა			Ich habe keine Lust.	Das ist mir egal. Das interessiert mich nicht.
1.8. შეგრძნებების გამოხატვა		Ich bin müde. Ich habe Hunger\Durst.	Mir ist es kalt/schlecht/ gemütlich.
1.9. დროში ორიენტირება
დროში განთავსება		Wie spät ist es? Wieviel Uhr ist es? Es ist halb acht. Es ist genau elf. Es ist Viertel vor\nach sieben. Um wieviel Uhr kommt der Bus? Gleich! Moment (mal)!	Welcher Tag ist heute? Was haben wir heute? Heute ist der 1. Januar. Am Samstag fahren wir weg. Im Mჰrz beginnt der Frühling. Plötzlich...	Nachmittags gehen wir spazieren. Sonntags sind wir alle frei. Am Vormittag trinken wir zusammen Tee. Das wollte ich gerade sagen. Einen Augenblick, bitte!
ქრონოლოგია		Nach dem Regen scheint die Sonne.	Endlich bist du da. Die kommende (nächste) Woche fangen die Ferien an;	Vor dem Mittagessen wäscht man die Hჰnde. Am nächsten Tag schreiben wir eine Mathearbeit;
სიხშირე			Wie oft spielst du Fuβball? Es regnet selten.	Manchmal geht er spazieren. Ab und zu ruft sie mich an.
ხანგრძლივობა				Wie lange dauert das Konzert? Bleibst du lange daheim?
1.10. სივრცეში ორიენტირება
ადგილმდებარეობა		Hier! Da! Dort. Rechts\links. Oben\unten. Vorn\hinten.	Wo ist die Tasche? Wo liegt das Rathaus, bitte? Geradeaus und rechts.
მიმართულება			Hierher! Wohin fährt der Bus? Nach vorne. Nach hinten.	Fahren Sie die Straβe entlang! Biegen Sie um die Ecke!
1.11.ლოგიკური კავშირების გამოხატვა
მიზეზი/შედეგი/ ოპოზიცია			Es ist kühl, aber nicht kalt.	Ich esse, weil ich Hunger habe.
1.12.ნებართვა/ ვალდებულება/ აკრძალვა			Darf ich anfangen? Wir müssen uns beeilen. Du darfst Eis essen.	Das darf man nicht! Rauchen verboten! Soll ich anfangen?
1.13. ინტერაქცია საკლასო ოთახში
მასწავლებლის მითითებები/ მოსწავლის მიმართვები	Wer fehlt? Du bist dran! Bist du fertig? Wie, bitte? Noch einmal, bitte!	Hör, bitte, auf! Hör zu! Das weiβ ich! Ich kann. . . Ich verstehe nicht!	Sprich, bitte, lauter! Setz dich! Nimm Platz! Setzt euch! Das kann ich! Hilf mir, bitte!	Ergänze, bitte... Bist du so weit? Ist das korrekt? Keine Ahnung! Kann jemand helfen? Wiederholen Sie, bitte! Wie schreibt man das? Wie sagt man...?
1.14. სხვადასხვა		Was ist los? Also. . .	Na also! Alles klar!	Nicht wahr? Gott sei Dank!

 

2. ლექსიკა:

2.1. ინდივიდი;

2.2. ინდივიდის გარემოცვა;

2.3. ყოველდღიური აქტივობები;

2.4. ორიენტირები;

2.5. დღესასწაულები და ზეიმები.

 

რუბრიკა	მაგალითები II დონისათვის	მაგალითები III დონისათვის	მაგალითები IV დონისათვის	მაგალითები V დონისათვის
2.1. ინდივიდი
სხეული		das Gesicht; die Stirn; das Auge; die Nase, das Ohr; die Wange; der Mund; die Lippe; der Zahn; das Haar;	der Rücken; die Schulter; die Brust; der Arm; die Hand; der Finger; der Bauch; das Bein; der Fuწ;
გარეგნობა	hübsch; schön; komisch; groβ; klein;	dick; kräftig; schlank; stark; schwach; blaue/schwarze/grüne Augen haben;	Brille tragen; glattes/ lockiges/blondes/rotes/raunes/schwarzes/Haar haben;
დახასიათება	klug; dumm; faul; nett; frech; böse; lustig;	höflich; unhöflich; mutig; schüchtern;	vorsichtig; ruhig; freudig; gut gelaunt;	ärgerlich; unterschiedlich; ähnlich;
ტანსაცმელი/ აქსესუარები		das Kleid; das Hemd; der Rock; die Bluse; die Hose; die Jeans; die Schuhe; die Tasche;	der Anzug; die Weste; die Jacke; der Mantel; der Regenmantel; der Gürtel; die Mütze; der Knopf;	der Schmuck; die Kette; die Halskette; der Ring; das Armband; der Ohrring;
ჰიგიენა			die Seife; das Handtuch; die Zahnpasta; die Zahnbürste; das Waschbecken; die Dusche; der Kamm;	der Fön; der Rasierer; der Spiegel; das Parfüm; das Make-up; der Lippenstift;
ჯანმრთელობა\ავადმყოფობა			der Arzt; das Fieber; der Schnupfen; der Husten; das Rezept; die Arznei;	das Krankenhaus; die Wunde; der Unfall; der Verletzte; der Chirurg; die Krankenschwester; der Verband;
ემოციური რეაქციები	lachen; weinen;	gefallen; lieben; mögen (mag); lächeln;	Lust haben; gern haben;	sich freuen; enttäuscht sein;
2.2.ინდივიდის გარემოცვა
ადამიანები	der Junge; das Mädchen; das Baby; das Kind;	der Mann; der Herr; die Frau; der Nachbar; die –in; der Freund; die –in;
ოჯახი, ნათესავები	die Mutter; der Vater; die Eltern; der Bruder; die Schwester; die Groβmutter; der Groβvater;	der Ehemann; die Ehefrau; die Oma; der Opa; der Onkel; die Tante; die Kusine; der Neffe;
ცხოველთა სამყარო	das Tier; der Hund; die Katze; das Pferd; der Esel; die Kuh; die Gans; die Ente; der Vogel;	der Wolf; der Hase; der Igel; der Löwe; der Affe; der Elefant; der Bär; der Pinguin; der Adler;	das Krokodil; die Eidechse; die Schlange; die Schildkröte; der Frosch; die Mücke; die Spinne; die Ameise; der Käfer;
ზღაპრის სამყარო და სათამაშოები	der Ball; die Puppe; der Teddybär; die Spielkiste;	das Märchen; die Sage; der Gnom; der König; die –in; der Prinz; die -in; der Zauberer; die Fee; der Elf; die Hexe;
ბუნება	der Himmel; die Sonne; der Mond; der Stern; der Baum; die Blume;	das Meer; der Fluβ; der Bach; der See; der Wald; das Blatt; das Gras; das Feld; der Berg; die Wiese;
ბუნების მოვლენები		das Wetter; der Regen; der Donner; der Blitz; die Wolke; der Regenbogen; die Hitze; regnen; scheinen;	der Frost; der Schnee; der Schneemann; der Nebel; der Wind; das Wetterbericht; schneienen; frieren; tauen;
დედამიწა (გეოგრაფია)	georgisch; deutsch;	Deutschland; Georgien; österreich; die Schweiz; Berlin; Wien;	die Welt; das Land; der Erdteil; Europa; Afrika; Australien; Nordamerika; Südamerika; Donau; der Deutsche; der Georgier; der Franzose;	die Wüste; der ეquator; der Dschungel; der Nordpol; der Südpol; Japan; China; Kanada; Frankreich; die USA; die Niederlande;
ქალაქი	die Stadt; die Straβe;	das Gebäude; das Rathaus; der Dom; die Kirche; der Platz; das Denkmal; die Brücke;	die Groβstadt; der Stadtteil; der Marktplatz; der Bürgersteig; die Ampel;	die Unterführung; die Fuβgängerzone; die Fabrik;
სოფელი	das Dorf; der Garten;	der Bauer; die Bäuerin; die Landschaft; der Weg; die Wiese; der Bauernhof; der Weinberg;	das Getreide; der Apfelbaum; das Blumenbeet; das Gemüsebeet; die Mauer; die Scheune; die Mühle;
საცხოვრებელი ადგილი	das Haus; die Wohnung; das Zimmer;	die Wand; die Tür; das Fenster; der Fuβboden; die Treppe; der Aufzug;	die Küche; das Badezimmer; die Toilette; das Schlafzimmer; der Keller; die Garage; der Dachboden;
საყოფაცხოვ-რებო ნივთები	das Bild; die Uhr; der Stuhl; der Tisch; der Sessel; das Sofa; das Bett; der Schrank;	die Lampe; die Glühbirne; der Teppich; der Vorhang; der Fernseher;	der Topf; die Pfanne; das Geschirr; das Besteck; der Besen; der Heizkörper; der Computer;	der Kühlschrank; der Gasherd; der Backofen; der Staubsauger; die Wäsche; die Waschmaschine;
სკოლა/ პერსონალი	die Schule; der Schüler; die Schülerin; der Lehrer; die Lehrerin; der Mitschüler; das Klassenzimmer;	das Schuljahr; der Unterricht; die Pause; der Pausenhof; die Turnhalle; das Schwimmbad;	die Ferien; die Osterferien; die Sommerferien; der Ausflug; das Ferienlager;
სასკოლო ნივთები	das Buch; das Heft; die Tafel; die Kreide; der Bleistift;	die Schultasche; das Etui; das Lineal; der Kugelschreiber;
სასკოლო საგნები	Deutsch; Georgisch;	Mathematik(Mathe); Musik;	das Fach; Geschichte; Erdkunde; Sport;	die Sprache; das Alphabet; das Wort; der Satz; die Grammatik; die ჩbung;
სავაჭრო ობიექტები/ პერსონალი			der Laden; das Geschäft; der Markt; der Supermarkt; das Kaufhaus; die Apotheke; der Blumenladen; die Buchhandlung; die Boutique; das Kaufhaus; das Geld;	die Theke; die Kasse; der Kassierer; die -in; der Verkäufer; die -in; die Flasche; die Dose; die Packung; das Sonderangebot;
სურსათი	das Brot; das Wasser; der Tee; der Käse; die Pizza; der Saft;	das Fleisch; der Schinken; das Kotelett; der Fisch; die Wurst; das Würstchen; die Salami; die Cola; der Quark; die Butter; das Ei; die Milch;	das Gemüse; die Kartoffel; die Tomate; die Zwiebel; das Obst; der Apfel; die Kirsche; die Banane; die Pflaume; die Erdbeere;	das öl; der Pfeffer; das Mehl; der Senf; der Zucker; der Honig; das Mehl; der Essig; die Sahne; der Kaffee;
კვება და კვების ობიექტები		der Teller; das Messer; die Gabel; der Löffel; die Serviette; das Glas; die Teekanne; die Tischdecke;	das Frühstück; das Mittagessen; das Abendessen; die Suppe; der Braten; der Kuchen; die Vorspeise; das Hauptgericht; die Nachspeise;	das Cafe; das Restaurant; die Speisekarte; die Vorspeise; das Hauptgericht; die Nachspeise; das Getrჰnk; der Kellner (der Ober); das Trinkgeld;
ფოსტა/ პერსონალი				das Postamt; die Post; der Brief; der Briefumschlag; der Briefträger; der Briefkasten; die Adresse; die Postleitzahl; die Briefmarke;
ტრანსპორტი/ პერსონალი		das Fahrrad; das Motorrad; der Bus; das Auto; das Taxi; der Fahrer; die Straწenbahn; die U-Bahn;	der Zug; der Sitzplatz; der Bahnhof; die Eisenbahn; die Fahrkarte; der Fahrplan; das Gleis;	das Flugzeug; der Flughafen; die Ankunft; das Ticket; der Pass; der Pilot;
კულტურის ობიექტები/ პერსონალი		der Park; das Karusell; die Rutschbahn; die Schaukel; das Picknick; der Zoo; der Käfig; der Zoowärter;	das Kino; die Eintrittskarte; die Leinwand; der Film; der Zeichentrickfilm; der Schauspieler; der Star; der Regisseur;	das Theater; die Bühne; das Theaterstück; die Oper; der Sänger; das Ballett; die Disco; der Disc-Jockey;die Tanzfläche;
2.3. ყოველ-დღიური აქტივობები
შინ და გარეთ	sein; haben; machen; wohnen; essen; trinken; gehen; laufen; rennen;	leben; schlafen; sitzen; liegen; stehen; kochen; suchen; kaufen; verkaufen; einkaufen; anbieten; wiegen; zahlen; tragen;	träumen sich setzen; sich hinlegen; aufstehen; sich waschen; sich duschen; baden; sich anziehen/ausziehen; sich befinden;	legen; helfen; telefonieren; anrufen; auflegen; wჰhlen; sich melden; treffen; warten; bestellen; wünschen; bezahlen;
მგზავრობა	fahren; fliegen; reisen;	bremsen; halten; überholen; parken;	sich beeilen; sich verspäten; abfahren; abholen; einsteigen; aussteigen; umsteigen;	reservieren; sich beeilen; starten; landen; überholen;
სკოლაში	lernen; lesen; schreiben; sprechen; hören;	sagen; geben; nehmen; fragen; antworten;	rechnen; denken; erzählen; unterrichten;	sich interessieren; sich erinnern; studieren;
სპორტი	turnen; werfen; fangen;	Sport treiben; Fuβball spielen; ein Tor schieβen; Tennis spielen; schwimmen; tauchen;	Schi (Ski) laufen (fahren); Schlittschuh laufen;	am Wettbewerb teilnehmen; gewinnen; verlieren;
დასვენება და გართობა	spielen; Musik hören; basteln; singen; tanzen;	fernsehen; fotografieren; Karten spielen; Schach spielen; Klavier spielen;	sich verstecken; bauen; reparieren; nähen; stricken;	Zeit verbringen; Spaβ haben; klatschen; sich unterhalten; sich amüsieren;
2.4. ორიენტირები
დრო		die Zeit; die Stunde; die Minute; die Sekunde; spät; früh; vor; nach; (ein/drei) Viertel; halb;	heute; morgen; gestern;vorgestern; übermorgen; damals; heutzutage;	damals; heutzutage; die Vergangenheit; die Gegenwart; die Zukunft;
სეზონები	der Winter; der Frühling; der Herbst; der Sommer;	der Kalender; das Jahr; der Monat;
თვეები	Januar; Februar; März; April; Mai; Juni; Juli; August; September; Oktober; November; Dezember;
კვირის დღეები		die Woche; das Wochenende; Montag; Dienstag; Mittwoch; Donnerstag; Freitag; Samstag; Sonntag;
დღე/ღამე	der Tag; die Nacht; der Morgen; der Abend;		der Mittag; der Nachmittag; die Mitternacht;
ქვეყნის მხარეები			der Norden; der Süden; der Osten; der Westen; nördlich; südlich; westlich; östlich;
ადგილმდება-რეობა	in;	rechts; links; auf; an;	oben; unten; hinaus; neben;
მახასიათებ-ლები	gut; schlecht; alt; neu;	offen; geschlossen; voll; leer; allein; zusammen; frisch; sauber; schmutzig; klar;	modisch; altmodisch; hart; weich; bitter; köstlich; billig; preiswert; süβ; lecker; sauer;	gemütlich; bequem; langweilig; interessant;
ფერები	die Farbe; weiβ; schwarzl; rot; gelb; blau; grün; grau; braun;	rosa; lila; orange; dunkel; hell; leuchtend;	gestreift; gepunktet; geblümt; kariert;
ზომა/ფორმა/ წონა/ ტემპერატურა/ შემადგენლობა	riesig; winzig; schwer; leicht;	hoch; niedrig; rund; dreieckig; viereckig;	eng; breit; heiβ; warm; kalt; kühl;	aus Holz; aus Plastik; aus Gold; aus Silber; aus Metall;
რაოდენობა	viel;	wenig; alles; nichts;	mehr; biβchen;	ganz; etwas;
რიცხვები	eins; zwei; drei; vier; fünf; sechs; sieben; acht; neun, zehn, elf, zwölf;	dreizehn;...zwanzig; dreiβig; vierzig;... einundzwanzig; zweiundzwanzig, neunzig; (ein)hundert;	zweihundert; dreihundert. ... (ein)tausend; der erste; der zweite; der dritte; der zwanzigste;	zweitausend...; zehntausend ...; achtzigtausend...; eine Million;
2.5. დღესასწაუ-ლები და ზეიმები	Weihnachten; das Neujahr;	der Advent; der Adventskranz; die Kerze; der Nikolaustag; das Fest; das Neujahr; der Silvester; der Neujahrstag; Weihnachten; der Heilige Abend; das Christkind; der Weihnachtsbaum;	Ostern; der Osterhase; das Osterei; die Osterglocke; der Geburtstag; die Party; der Gast; die Torte; die Kerze; das Geschenk; der Zettel;	die Heiligen Drei Könige; das Dreikönigslied; die Süβigkeit;

 

3. გრამატიკა:

გრამატიკის სწავლება კონტექსტშია სასურველი და არა კონტექსტისაგან მოწყვეტილად, რაც საკომუნიკაციო მიზნებს უნდა ემსახურებოდეს. წესებისა და ტერმინების ზეპირად სწავლება არ არის რეკომენდებული. მოსწავლეს საშუალება უნდა მიეცეს დააკვირდეს, ამოიცნოს, გაიაზროს და კონტექსტში გამოიყენოს გრამატიკული თავისებურებები და კონსტრუქციები/მოვლენები. ამისათვის სასურველია:

● ასათვისებელ ენობრივ მასალაზე აგებული დიდაქტიზებული ტექსტების მეშვეობით გრამატიკული მასალის სახალისო, ადვილად გასაგებ ზეპირ თუ წერილობით საკომუნიკაციო სიტუაციებში მიწოდება.

● მრავალფეროვანი აქტივობებისა და სავარჯიშოების შეთავაზება.

 დაწყებით საფეხურზე სწავლების პირველ ორ წელს გრამატიკის აღწერით-თეორიული სწავლება არ არის რეკომენდებული. III და IV კლასებში მოსწავლეები გრამატიკულ კონსტრუქციებს ენობრივი ნიმუშების დამახსოვრებასთან ერთად სპონტანურად, გაანალიზების გარეშე ითვისებენ. გრამატიკული სტრუქტურების გამოყოფა მათი გააზრების მიზნით თანდათანობით სწავლების მომდევნო წლებში დაიწყება.

 

3.1. არსებითი სახელი და არტიკლი;

3.2. ნაცვალსახელი;

3.3. ზედსართავი სახელი;

3.4. რიცხვითი სახელი;

3.5. წინდებული;

3.6. ზმნა;

3.7. ზმნიზედა;

3.8. კავშირი;

3.9. ნაწილაკი;

3.10. რთული სიტყვის წარმოება;

3.11. წინადადება.

 

	I-II დონე	III=IV დონე
3.1. არსებითი სახელი და არტიკლი	არსებითი სახელის მამრობითი, მდედრობითი და საშუალო სქესი; გასაზღვრული არტიკლი: der, die, das; განუსაზღვრელი არტიკლი: ein; მხოლობითი და მრავლობითი რიცხვი Singular/Plural; არსებითი სახელის უარყოფა (უარყოფითი არტიკლი): kein;	არსებითი სახელის მამრობითი, მდედრობითი და საშუალო სქესი; გასაზღვრული არტიკლი: der, die, das; განუსაზღვრელი არტიკლი: ein; არსებითი სახელის უარყოფა (უარყოფითი არტიკლი): kein; ნულოვანი არტიკლი der Nullartikel; არსებითი სახელის კნინობითი ფორმები: „chen”\„lein”; საკუთარი სახელების ბრუნება (აგრეთვე von+Dativ ფორმა); ბრუნება განსაზღვრულ არტიკლთან ერთად (Nominativ/Akkusativ; 1 Dativ, Genitiv); ბრუნება განუსაზღვრელ და უარყოფით არტიკლთან ერთად (Nominativ/Akkusativ;1 Dativ, Genitiv); სუსტი ბრუნება განუსაზღვრელ და უარყოფით არტიკლთან ერთად (Nominativ/Akkusativ; 1 Dativ, Genitiv); საკუთარი სახელების ბრუნება (აგრეთვე von+Dativ ფორმა); მრავლობითი რიცხვის წარმოების ძირითადი ტიპები Pluralformen; გეოგრაფიული დასახელებები და მათი არტიკლები (მაგ. Frankreich; die Schweiz);
3.2. ნაცვალსახელი	პირის ნაცვალსახელები Personalpronomen სახელობით ბრუნვაში; კუთვნილებითი ნაცვალსახელები Possesivpronomen; კითხვითი ნაცვალსახელი Fragepronomen; ჩვენებითი ნაცვალსახელები Demonstrativpronomen;	პირის ნაცვალსახელები Personalpronomen სახელობით ბრუნვაში; კუთვნილებითი ნაცვალსახელები Possesivpronomen; კითხვითი ნაცვალსახელი Fragepronomen; ჩვენებითი ნაცვალსახელები Demonstrativpronomen; პირნაკლი ნაცხალსახელი es; განუსაზღვრელი ნაცვალსახელები Indefinita; უკუქცევითი ნაცვალსახელები Reflexivpronomen; მიმართებითი ნაცვალსახელები Relativpronomen;
3.3. ზედსართავი სახელი	ზედსართავი სახელი წინადადებაში: Das Buch ist interessant;	ზედსართავი სახელი შედარების ხარისხები: der Positiv; der Komparativ; der Superlativ; ზედსართავი სახელის ბრუნება განსაზღვრულ არტიკლთან ერთად (Nominativ/Akkusativ; 1 Dativ, Genitiv); ზედსართავი სახელის ბრუნება განუსაზღვრელ არტიკლთან ერთად (Nominativ/Akkusativ;1 Dativ; Genitiv); ზედსართავი სახელის ბრუნება უარტიკლოდ (Nominativ\Akkusativ;1 Dativ, Genitiv); ზედსართავი სახელის შედარება so+Adjektiv+wie;
3.4. რიცხვითი სახელი	რაოდენობითი რიცხვითი სახელი Kardinalzahlen;	რიგობითი რიცხვითი სახელი Ordinalzahlen; თარიღი das Datum;
3.5.წინდებული	in (im); auf; an;	დროის აღმნიშვნელი წინდებულები Präpositionen mit Zeitangaben: um, an, in, vor, nach, bis, von, zwischen; მიცემითი და ბრალდებითი ბრუნვების საერთო წინდებულები Wechselpräpositionen: in, an, auf, über, unter, vor, hinten, neben, zwischen; ბრალდებითი ბრუნვის წინდებულები Präpositionen mit Akkusativ:bis, durch, für, ohne, gegen, um; მიცემითი ბრუნვის წინდებულები Präpositionen mit Dativ: mit, zu, nach,bei, an, auf, in, von, aus; არტიკლის შერწყმა წინდებულთან;
3.6.ზმნა	აწმყო დრო Präsens; sein და haben დამხმარე ზმნები; ზმნის უარყოფა: nicht;	ზმნის ფუძე და დაბოლოება Verbstamm und Verbendung; სუსტი, ძლიერი, შერეული, დამხმარე (sein/haben), მოდალური (können; dürfen; müssen; sollen; mögen (mag); wollen), უკუქცევითი, თავსართმოცილებადი და შედგენილი (თავსართმოუცილებადი) ზმნები და მათი უღლება; ზმნის ძირითადი ფორმები; აწმყო დრო Prჰsens; ნამყო წარსული Prჰteritum;2 ნამყო სასაუბრო დრო Perfekt;2 ბრძანებითი კილო Imperativ;
3.7.ზმნიზედა	ზმნიზედა წინადადებაში: Der Junge lჰuft schnell.	ადგილის, ვითარების და დროის გარემოების ზმნიზედები Adverbien des Ortes, der Art und Weise, der Zeit; ზმნიზედის შედარების ხარისხები Komparation der Adverbien;
3.8.კავშირი	und; aber; oder;	daβ; weil; wenn; als;
3.9.ნაწილაკი	ja; nein; nicht; noch; nur; auch;doch;	ganz; gar;mal; denn; einfach; bestimmt;
3.10.რთული სიტყვის წარმოება	ნაწარმოები სიტყვა Komposita (die Schule+die Tasche=die Schultasche);	ნაწარმოები სიტყვა Komposita; -in, un-, -isch თავსართები და ბოლოსართები; -er\-erin;-e\-in ბოლოსართები; -ich, -ig, -ung ბოლოსართები;
3.11.წინადა-დება	თხრობითი წინადადება: die Aussage; კითხვითსიტყვიანი წინადადება die Wortfrage (W-Frage ); არაკითხვითსიტყვიანი წინადადება die Satzfrage (Ja\Nein-Fragen);	მტკიცებითი წინადადება: die Aussage; კითხვითსიტყვიანი წინადადება die Wortfrage (W-Frage ); არაკითხვითსიტყვიანი წინადადება die Satzfrage (Ja\Nein-Fragen); ბრძანებითი წინადადება der Imperativsatz; მთავარი და დამოკიდებული წინადადება Hauptsatz und Nebensatz; daβ კავშირიანი დამოკიდებული წინადადება; weil კავშირიანი დამოკიდებული წინადადება; wenn კავშირიანი დამოკიდებული წინადადება; als კავშირიანი დამოკიდებული წინადადება;

 

¹ არსებითი/ზედსართავი სახელის ბრუნების სწავლებისას 4 ბრუნვიდან სახელობითი და ბრალდებითი Nominativ/Akkusativ ბრუნვის სწავლება თავდაპირველად ერთადაა რეკომენდებული, შემდგომ – მიცემითი ბრუნვის Dativ, ხოლო სულ ბოლოს – ნათესაობითის Genitiv.

 

² მიუხედავად იმისა, რომ მოცემულ სასწავლო გეგმაში მეთოდიკის საკითხები არ განიხილება, სწავლების თანამედროვე საკომუნიკაციო მეთოდების გათვალისწინებით დასაშვებია/რეკომენდებულია ნამყო სასაუბრო დროის Perfekt ნამყო წარსულზე Präteritum ადრე სწავლება.

4. ფონეტიკა:

● სიტყვის მახვილი;

● წინადადების მახვილი;

● ინტონაცია: აღმავალი, დაღმავალი, უცვლელი;

● ასო-ბგერა-დიფტონგი;

● გრძელი და მოკლე ხმოვნები;

● თანხმოვნები: b,d,g,z და p,t,k,s;

● წინადადების მახვილები Hauptakzent, Nebenakzent;

● კითხვითი წინადადების ინტონაცია;

● შედგენილი სიტყვის Komposita მახვილი;

● უმლაუტები öჰ, ü, ö;

● ch, sch, st, sp, ck;

● ng და ცხვირისმიერი n;

● ng როგორც nk;

● ch როგორც ich და ach;

● მჟღერი r;

● h როგორც ხმოვნის სავრცობი;

● eu, ei, ჰu;

 

5. ორთოგრაფია:

ანბანი: მთავრული და არამთავრული ასოები;

პუნქტუაციის წესები;

ß სიტყვის შუაში ან ბოლოს;

s, ss და ß;

ორმაგი თანხმოვნები;

v როგორც f;

 i – ie, ih, ieh;

დაბოლოება ich და ig;

განსაკუთრებული შემთხვევები: Mai, Kaiser . . .;

ph როგორც f;

ინლისურენოვანი და ფრანგულენოვანი სიტყვები (მაგ. Jeans, Baby, Café და სხვა).

 

6. სოციოკულტურა და კულტურა

 

სანამ მოსწავლეები უცხოურ ენაში ცოდნის დონეს აიმაღლებდნენ, დასაშვებია მოცემული ინფორმაციის ქართულად მიწოდება

 

სოციო-კულტურული და კულტურული შინაარსი	I-II დონე	III-IV დონე
	● დღესასწაულები და ტრადიციები: რამდენიმე დღესასწაული, მათი თავისებურებები, დეკორაციები, ტრადიციული კერძები, პერსონაჟები და სხვა; ● პურობა: კვების რეჟიმი, გერმანელი (გერმანულენოვანი) მოზარდის ტიპური საუზმე, რამდენიმე ტიპური კერძის დასახელება და სხვა; ● მომსახურება: ტრანსპორტის სახეობები, საზოგადოებრივი თავშეყრის ადგილები; ● თავისუფალი დრო/გართობა/დასვენება: რამდენიმე ტრადიციული საბავშვო თამაში და წესი, საბავშვო სიმღერები და ლექსები; ● დაწყებითი საფეხური: სასწავლო საგნები, სწავლის ხანგრძლივობა, სასკოლო კვირის და დღის განრიგი, არდადეგების რაოდენობა და ვადები; ● ხმამიბაძვა (ონომატოპეა): ცხოველები, ჩვეული ხმაურები (ყიყლიყო, ბახ, კაკ-კუკ); ● საკუთარი სახელები და კნინობითი ფორმები; ● სახელმწიფო სიმბოლოები: დროშა; ● დედაქალაქი და მისი რამდენიმე ღირსშესანიშნეობა; ● გერმანულენოვანი ქვეყნები და მათი დედაქალაქები: გერმანია, ავსტრია, შვეიცარია (გერმანულენოვანი ნაწილი);	● ყმაწვილთა ცხოვრება: დღის რეჟიმი, თავისუფალი დრო/გართობა/დასვენება; მონაწილეობა საზოგადოებრივ ცხოვრებაში; ურთიეთობები; გატაცებები; საყმაწვილო ჟურნალები/გადაცემები; კულტურის/მეცნიერების საბავშვო ცენტრები და სხვა; ● გეოგრაფიული ცნობები გერმანულენოვანი ქვეყნის შესახებ; ● ზოგადი ცნობები გერმანიის პოლიტიკური წყობის შესახებ; ● რამდენიმე ისტორიული მოვლენა ● რეგიონალური თავისებურებები ● რამდენიმე დიდი ქალაქი, მდინარე და ფედერაციული მიწა; ● საბავშვო ნაწარმოებები, ზღაპრები, იგავ-არაკები და ლეგენდები; ● ცნობილი ადამიანები გერმანულენოვანი სამყაროდან: რამდენიმე ისტორიული პირი, ხელოვანი, სპორტსმენი, პოლიტიკოსი; ● ცნობები გერმანულ-ქართული ურთიერთობებიდან;

 

გერმანული ენის პროგრამის შინაარსი

საბაზო-საშუალო საფეხურის I და II დონეები

 

პანორამა:

1. სამეტყველო ფუნქციები (ინტენციები);

2. ლექსიკა;

3. გრამატიკა;

4. სოციოკულტურა და კულტურა.

 

1. სამეტყველო ფუნქციები (ინტენციები):

1.1. სოციალური ურთიერთობის დამყარება;

1.2. ინფორმაციის გაცვლა;

1.3. აღწერა/დახასიათება;

1.4. გემოვნების გამოხატვა;

1.5. შეფასება;

1.6. საჭიროების/მოთხოვნილების გამოხატვა;

1.7. გრძნობების/ემოციური რეაქციების გამოხატვა;

1.8. შეგრძნებების გამოხატვა;

1.9. დროში ორიენტირება;

1.10. სივრცეში ორიენტირება;

1.11. ლოგიკური კავშირების გამოხატვა;

1.12. ნებართვა-ვალდებულება/აკრძალვა;

1.13. ინტერაქცია საკლასო ოთახში;

1.14. სხვადასხვა.

 

1. სამეტყველო ფუნქციები (ინტენციები)

 

რუბრიკა	ლინგვისტური რეალიზაციის ნიმუშები
სოციალური ურთიერთობების დამყარება
მისალმება	● Guten Tag! ● Hallo! ● Guten Morgen!/Morgen! ● Tag! ● Guten Abend!
დამშვიდობება	● Auf Wiedersehen! ● Tschüs! ● Wiedersehen! ● Bis morgen! ● Gute Nacht! ● Mach's gut!
მოკითხვა	● Wie geht’s? ● (Danke)Gut! ● Wie geht es dir? ● Es geht. ● Mir geht es gut\schlecht.
თავაზიანი მიმართვა	● Bitte, . . . ● Herr... ● Frau... ● Was möchten Sie?
შეთავაზება	● Trinkst du (vielleicht) eine Cola? ● Spielst du mit? ● Wollen wir ins Kino gehen? ● Komm, wir spielen Karten! ● Hast du Lust auf Kuchen? ● Kommst du mit?
მობოდიშება	● Entschuldigung! ● Verzeihung! ● Entschuldigen Sie, bitte!
მადლობის გადახდა	● Danke!/Danke schön! ● Vielen Dank! ● Nichts zu danken! ● Danke sehr! ● Keine Ursache!
კეთილი სურვილების გამოხატვა/ მილოცვა	● Frohe Weihnachten! ● Ein Glückliches Neues Jahr! ● Schlaf schön\gut! ● Frohe Ostern! ● Alles Gute zu... ● Gute Besserung! ● Herzlichen Glückwunsch zum Geburtstag! ● Viel Spaβ! ● Schönes Wochenende!
წახალისება\შექება	● Gut! ● Sehr gut! ● Warum nicht?! ● Schon besser! ● Prima!/Super!/Cool! ● Ausgezeichnet! ● Toll! ● Geil!
ინტერაქცია სუფრასთან	● Guten Appetit! ● Etwas mehr, bitte! ● Lecker! ● Schmeckt’s? ● Greif zu! ● Möchtest du noch...? ● Haben Sie schon bestellt\gewჰhlt? ● Herr Ober! ● Bitte die Speisekarte!
ტელეფონით საუბარი	● Hallo! ● Hier Christian Maurer! ● Kann ich, bitte (mit) Erika sprechen? ● Ich sage ihm\ihr Bescheid! ● Ruf (rufen Sie) später an. ● Auf Wiederhören!
დათანხმება/უარი	● Ja/Ja, bitte/Ja, gut. ● Nein/Nein, danke. ● Ja, gerne/Ja, klar. ● Doch. ● Na gut. ● Gar nicht! ● Ok. ● Na ja!/Na gut. ● Nein, tut mir Leid. ● Ach ja!
დამშვიდება	● Macht nichts! ● Kein Problem! ● Keine Sorge!
გაფრთხილება	● Vorsicht! ● Pass auf! ● Achtung!
1.2. ინფორმაციის გაცვლა
პირადი მონაცემები: გვარი, სახელი, ასაკი, მისამართი, ტელეფონის ნომერი, დაბადების დღე	● Wie heiβt du ? ● Ich heiβe Paul! ● Wie alt bist du? ● Ich bin neun (Jahre alt). ● Woher kommst du? ● Ich komme aus... ● Ich wohne in der Kirchenstraβe. ● Ich wohne in Berlin. ● Meine Telefonnummer ist... ● Wann hast du Geburtstag? ● Am 20.Mai.
იდენტიფიცირება ადამიანის/საგნის	● Wer ist das ● Das ist ein Junge. ● Was ist das? ● Das ist ein Heft.
ჯანმრთელობის შესახებ	● Was fehlt dir? ● Was tut dir weh? ● Ich habe Fieber. ● Mir tut der Kopf weh. ● Ich bin krank. ● Ich habe Bauchschmerzen.
საქმიანობის შესახებ	● Was machst du? ● Ich schwimme. ● Wir machen die Aufgaben. ● Tue das nicht! ● Wie macht man das?
ამინდის შესახებ	● Wie ist das Wetter heute? ● Es regnet/schneit. ● Die Sonne scheint. ● Ist es heute windig\neblig. . . ?
ინტერაქცია სავაჭრო ობიექტზე	● Was kostet . .? ● Wieviel kostet. . ? ● Bitte, ein Kilo. . .? ● Wiegt das ein Pfund? ● Wünschen Sie ...? ● Wieviel macht das? ● Das ist preiswert\günstig!
1.3. აღწერა/დახასიათება
ადამიანის გარეგნობა	● Peter ist blond. ● Heike ist hübsch. ● Er hat blaue Augen. ● Sie hat schwarzes Haar.
ადამიანის ხასიათი	● Ist Peter nett? ● Paul ist frech. ● Er ist langweilig. ● Sie ist höflich.
საგნის აღწერა	● Das Haus ist groβ. ● Der Hof ist klein. ● Wie ist das Zimmer? ● Das Zimmer ist hell. ● Die Jacke ist braun. ● Mein Fahrrad ist kaputt. ● Der Teppich ist bunt. ● Das Gebäude ist hoch\niedrig.
1.4. გემოვნების გამოხატვა
გემოვნების გამოხატვა	● Ich mag Tiere. ● Ich liebe meine Eltern. ● Das mag ich gar nicht. ● Das ist mein Lieblingsbuch. ● Ich hasse es. ● Er trinkt lieber Cola. ● Am liebsten esse ich Kuchen.
1.5. შეფასება
დადებითი/უარყოფითი	● Richtig! ● Falsch! ● Stimmt! ● Stimmt nicht! ● Völlig richtig! ● Du hast recht.
1.6. საჭიროების/ მოთხოვნილების/სურვილის გამოხატვა
საჭიროების/ მოთხოვნილების/სურვილის გამოხატვა	● Ich brauche Hustentropfen. ● Wir wollen heute ins Kino! ● Ich möchte eine Tasse Tee, bitte!
1.7. გრძნობების/ემოციური რეაქციების გამოხატვა
სიხარული	● Wie schön! ● Wunderbar! ● Das ist ja toll!
ბრაზი/უკმაყოფილება	● Blödsinn! ● Dummes Zeug! ● Furchtbar! ● Schrecklich! ● Na so was! ● Was soll das? ● Auf keinen Fall! ● Bist du verrückt?
გაკვირვება	● Warum? ● Wirklich? ● Wieso. .? ● Echt? ● Ehrlich? ● Unmöglich!
სინანული	● Schade! ● Tut mir Leid! ● Leider. . . ● Schade, daβ. . .
ინტერესი	● Das ist interessant. ● Das interessiert mich. ● Ich interessiere mich für...
ინდეფერენტულობა	● Ich habe keine Lust. ● Das ist mir egal. ● Das interessiert mich nicht.
1.8. შეგრძნებების გამოხატვა	● Ich bin müde. ● Ich habe Hunger/Durst. ● Mir ist es kalt/schlecht/gemütlich.
1.9. დროში ორიენტირება
დროში განთავსება	● Wie spჰt ist es? ● Wieviel Uhr ist es? ● Es ist halb acht. ● Es ist genau elf. ● Es ist Viertel vor/nach sieben. ● Um wieviel Uhr kommt der Bus? ● Gleich! ● Moment (mal)! ● Welcher Tag ist heute? ● Was haben wir heute? ● Heute ist der 1. Januar. ● Am Samstag fahren wir weg. ● Im März beginnt der Frühling. ● Plötzlich... ● Nachmittags gehen wir spazieren. ● Sonntags sind wir alle frei. ● Am Vormittag trinken wir zusammen Tee. ● Das wollte ich gerade sagen. ● Einen Augenblick, bitte!
ქრონოლოგია	● Nach dem Regen scheint die Sonne. ● Endlich bist du da. ● Die kommende (nächste) Woche fangen die Ferien an; ● Vor dem Mittagessen wჰscht man die Hände. ● Am nächsten Tag schreiben wir eine Mathearbeit;
სიხშირე	● Wie oft spielst du Fuβball? ● Es regnet selten. ● Manchmal geht er spazieren. ● Ab und zu ruft sie mich an.
ხანგრძლივობა	● Wie lange dauert das Konzert? ● Bleibst du lange daheim?
1.10. სივრცეში ორიენტირება
ადგილმდებარეობა	● Hier! ● Da! ● Dort. ● Rechts/links. ● Oben/unten. ● Vorn/hinten. ● Wo ist die Tasche? ● Wo liegt das Rathaus, bitte? ● Geradeaus und rechts.
მიმართულება	● Hierher! ● Wohin fährt der Bus? ● Nach vorne. ● Nach hinten. ● Fahren Sie die Straβe entlang! ● Biegen Sie um die Ecke!
1.11.ლოგიკური კავშირების გამოხატვა
მიზეზი/შედეგი/ ოპოზიცია	● Es ist kühl, aber nicht kalt. ● Ich esse, weil ich Hunger habe.
1.12.ნებართვა/ვალდებულება/ აკრძალვა
	● Darf ich anfangen? ● Wir müssen uns beeilen. ● Du darfst Eis essen. ● Das darf man nicht! ● Rauchen verboten! ● Soll ich anfangen?
1.13. ინტერაქცია საკლასო ოთახში
მასწავლებლის მითითებები/ მოსწავლის მიმართვები	● Wer fehlt? ● Du bist dran! ● Bist du fertig? ● Wie, bitte? ● Noch einmal, bitte! ● Hör, bitte, auf! ● Hör zu! ● Das weiβ ich! ● Ich kann. . . ● Ich verstehe nicht! ● Sprich, bitte, lauter! ● Setz dich! ● Nimm Platz! ● Setzt euch! ● Das kann ich! ● Hilf mir, bitte! ● Ergänze, bitte... ● Bist du so weit? ● Ist das korrekt? ● Keine Ahnung! ● Kann jemand helfen? ● Wiederholen Sie, bitte! ● Wie schreibt man das? ● Wie sagt man...?
1.14. სხვადასხვა	● Was ist los? ● Also. . . ● Na also! ● Alles klar! ● Nicht wahr? ● Gott sei Dank!

 

2. ლექსიკა:

2.1. ინდივიდი;

2.2. ინდივიდის გარემოცვა;

2.3. ყოველდღიური აქტივობები;

2.4. ინდივიდის ორიენტირები;

2.5. დღესასწაულები და ზეიმები.

 

რუბრიკა	მაგალითები
2.1. ინდივიდი
სხეული	das Gesicht; die Stirn; das Auge; die Nase, das Ohr; die Wange; der Mund; die Lippe; der Zahn; das Haar; der Rücken; die Schulter; die Brust; der Arm; die Hand; der Finger; der Bauch; das Bein; der Fuβ;
გარეგნობა	hübsch; schön; komisch; groβ; klein; dick; kräftig; schlank; stark; schwach; blaue\schwarze\grüne Augen haben; Brille tragen; glattes\ lockiges\ blondes\ rotes\ braunes\schwarzes\ Haar haben;
დახასიათება	klug; dumm; faul; nett; frech; böse; lustig; höflich; unhöflich; mutig; schüchtern; vorsichtig; ruhig; freudig; gut gelaunt; ärgerlich; unterschiedlich; ähnlich;
ტანსაცმელი/აქსესუარები	das Kleid; das Hemd; der Rock; die Bluse; die Hose; die Jeans; die Schuhe; die Tasche; der Anzug; die Weste; die Jacke; der Mantel; der Regenmantel; der Gürtel; die Mütze; der Knopf; der Schmuck; die Kette; die Halskette; der Ring; das Armband; der Ohrring;
ჰიგიენა	die Seife; das Handtuch; die Zahnpasta; die Zahnbürste; das Waschbecken; die Dusche; der Kamm; der Fön; der Rasierer; der Spiegel; das Parfüm; der Lippenstift;
ჯანმრთელობა/ავადმყოფობა	der Arzt; das Fieber; der Schnupfen; der Husten; das Rezept; die Arznei; das Krankenhaus; die Wunde; der Unfall; der Verletzte; der Chirurg; die Krankenschwester; der Verband;
ემოციური რეაქციები	lachen; weinen; gefallen; lieben; mögen (mag); lächeln; Lust haben; gern haben; sich freuen; enttäuscht sein;
2.2. ინდივიდის გარემოცვა
ადამიანები	der Junge; das Mädchen; das Baby; das Kind; der Mann; der Herr; die Frau; der Nachbar; die –in; der Freund; die –in;
ოჯახი, ნათესავები	die Mutter; der Vater; die Eltern; der Bruder; die Schwester; die Groβmutter; der Groβvater; der Ehemann; die Ehefrau; die Oma; der Opa; der Onkel; die Tante; die Kusine; der Neffe;
ცხოველთა სამყარო	das Tier; der Hund; die Katze; das Pferd; der Esel; die Kuh; die Gans; die Ente; der Vogel; der Wolf; der Hase; der Igel; der Löwe; der Affe; der Elefant; der Bär; der Pinguin; der Adler; das Krokodil; die Eidechse; die Schlange; die Schildkröte; der Frosch; die Mücke; die Spinne; die Ameise; der Käfer;
ზღაპრის სამყარო და სათამაშოები	der Ball; die Puppe; der Teddybär; die Spielkiste; das Märchen; die Sage; der Gnom; der König; die –in; der Prinz; die -in; der Zauberer; die Fee; der Elf; die Hexe;
ბუნება	der Himmel; die Sonne; der Mond; der Stern; der Baum; die Blume; das Meer; der Fluβ; der Bach; der See; der Wald; das Blatt; das Gras; das Feld; der Berg; die Wiese;
ბუნების მოვლენები	das Wetter; der Regen; der Donner; der Blitz; die Wolke; der Regenbogen; die Hitze; regnen; scheinen; der Frost; der Schnee; der Schneemann; der Nebel; der Wind; das Wetterbericht; schneienen; frieren; tauen;
დედამიწა (გეოგრაფია)	georgisch; deutsch; Deutschland; Georgien; უsterreich; die Schweiz; Berlin; Wien; die Welt; das Land; der Erdteil; Europa; Afrika; Australien; Nordamerika; Südamerika; Donau; der Deutsche; der Georgier; der Franzose; die Wüste; der Äquator; der Dschungel; der Nordpol; der Südpol; Japan; China; Kanada; Frankreich; die USA; die Niederlande;
ქალაქი	die Stadt; die Straβe; das Gebäude; das Rathaus; der Dom; die Kirche; der Platz; das Denkmal; die Brücke;die Groწstadt; der Stadtteil; der Marktplatz; der Bürgersteig; die Ampel; die Unterführung; die Fuβgängerzone; die Fabrik;
სოფელი	das Dorf; der Garten; der Bauer; die Bჰuerin; die Landschaft; der Weg; die Wiese; der Bauernhof; der Weinberg; das Getreide; der Apfelbaum; das Blumenbeet; das Gemüsebeet; die Mauer; die Scheune; die Mühle;
საცხოვრებელი ადგილი	das Haus; die Wohnung; das Zimmer; die Wand; die Tür; das Fenster; der Fuβboden; die Treppe; der Aufzug; die Küche; das Badezimmer; die Toilette; das Schlafzimmer; der Keller; die Garage; der Dachboden;
საყოფაცხოვრებო ნივთები	das Bild; die Uhr; der Stuhl; der Tisch; der Sessel; das Sofa; das Bett; der Schrank; die Lampe; die Glühbirne; der Teppich; der Vorhang; der Fernseher; der Topf; die Pfanne; das Geschirr; das Besteck; der Besen; der Heizkörper; der Computer;
სკოლა/პერსონალი	die Schule; der Schüler; die Schülerin; der Lehrer; die Lehrerin; der Mitschüler; das Klassenzimmer; das Schuljahr; der Unterricht; die Pause; der Pausenhof; die Turnhalle; das Schwimmbad; die Ferien; die Osterferien; die Sommerferien; der Ausflug; das Ferienlager;
სასკოლო ნივთები	das Buch; das Heft; die Tafel; die Kreide; der Bleistift; die Schultasche; das Etui; das Lineal; der Kugelschreiber;
სასკოლო საგნები	Deutsch; Georgisch; Mathematik(Mathe); Musik; das Fach; Geschichte; Erdkunde; Sport; die Sprache; das Alphabet; das Wort; der Satz; die Grammatik; die Übung;
სავაჭრო ობიექტები\პერსონალი	der Laden; das Geschäft; der Markt; der Supermarkt; das Kaufhaus; die Apotheke; der Blumenladen; die Buchhandlung; die Boutique; das Kaufhaus; das Geld; die Theke; die Kasse; der Kassierer; die -in; der Verkäufer; die -in; die Flasche; die Dose; die Packung; das Sonderangebot;
სურსათი	das Brot; das Wasser; der Tee; der Kჰse; die Pizza; der Saft; das Fleisch; der Schinken; das Kotelett; der Fisch; die Wurst; das Würstchen; die Salami; die Cola; der Quark; die Butter; das Ei; die Milch; das Gemüse; die Kartoffel; die Tomate; die Zwiebel; das Obst; der Apfel; die Kirsche; die Banane; die Pflaume; die Erdbeere; das öl; der Pfeffer; das Mehl; der Senf; der Zucker; der Honig; das Mehl; der Essig; die Sahne; der Kaffee;
კვება და კვების ობიექტები	der Teller; das Messer; die Gabel; der Löffel; die Serviette; das Glas; die Teekanne; die Tischdecke; das Frühstück; das Mittagessen; das Abendessen; die Suppe; der Braten; der Kuchen; die Vorspeise; das Hauptgericht; die Nachspeise; das Cafe; das Restaurant; die Speisekarte; die Vorspeise; das Hauptgericht; die Nachspeise; das Getränk; der Kellner (der Ober); das Trinkgeld;
ფოსტა\პერსონალი	das Postamt; die Post; der Brief; der Briefumschlag; der Briefträger; der Briefkasten; die Adresse; die Postleitzahl; die Briefmarke;
კულტურის ობიექტები\პერსონალი	der Park; das Karusell; die Rutschbahn; die Schaukel; das Picknick; der Zoo; der Käfig; der Zoowärter; das Kino; die Eintrittskarte; die Leinwand; der Film; der Zeichentrickfilm; der Schauspieler; der Star; der Regisseur; das Theater; die Bühne; das Theaterstück; die Oper; der Sänger; das Ballett; die Disco; der Disc-Jockey;die Tanzfläche;
2.3. ყოველდღიური აქტივობები
შინ და გარეთ	sein; haben; machen; wohnen; essen; trinken; gehen; laufen; rennen; leben; schlafen; sitzen; liegen; stehen; kochen; suchen; kaufen; verkaufen; einkaufen; anbieten; wiegen; zahlen; tragen; träumen sich setzen; sich hinlegen; aufstehen; sich waschen; sich duschen; baden; sich anziehen/ausziehen; sich befinden; legen; helfen; telefonieren; anrufen; auflegen; wählen; sich melden; treffen; warten; bestellen; wünschen; bezahlen;
მგზავრობა	fahren; fliegen; reisen; bremsen; halten; überholen; parken; sich beeilen; sich verspჰten; abfahren; abholen; einsteigen; aussteigen; umsteigen; reservieren; sich beeilen; starten; landen; überholen;
სკოლაში	lernen; lesen; schreiben; sprechen; hören; sagen; geben; nehmen; fragen; antworten; rechnen; denken; erzählen; unterrichten; sich interessieren; sich erinnern; studieren;
სპორტი	turnen; werfen; fangen; Sport treiben; Fuβball spielen; ein Tor schieβen; Tennis spielen; schwimmen; tauchen; Schi (Ski) laufen (fahren); Schlittschuh laufen; am Wettbewerb teilnehmen; gewinnen; verlieren;
დასვენება და გართობა	spielen; Musik hören; basteln; singen; tanzen; fernsehen; fotografieren; Karten spielen; Schach spielen; Klavier spielen; sich verstecken; bauen; reparieren; nähen; stricken; Zeit verbringen; Spaβ haben; klatschen; sich unterhalten; sich amüsieren;
2.4. ინდივიდის ორიენტირები
დრო	die Zeit; die Stunde; die Minute; die Sekunde; spჰt; früh; vor; nach; (ein/drei) Viertel; halb; heute; morgen; gestern;vorgestern; übermorgen; damals; heutzutage; damals; heutzutage; die Vergangenheit; die Gegenwart; die Zukunft;
სეზონები	der Winter; der Frühling; der Herbst; der Sommer; der Kalender; das Jahr; der Monat;
თვეები	Januar; Februar; März; April; Mai; Juni; Juli; August; September; Oktober; November; Dezember;
კვირის დღეები	die Woche; das Wochenende; Montag; Dienstag; Mittwoch; Donnerstag; Freitag; Samstag; Sonntag;
დღე/ღამე	der Tag; die Nacht; der Morgen; der Abend; der Mittag; der Nachmittag; die Mitternacht;
ქვეყნის მხარეები	der Norden; der Süden; der Osten; der Westen; nördlich; südlich; westlich; östlich;
ადგილმდებარეობა	In; rechts; links; auf; an; oben; unten; hinaus; neben;
მახასიათებლები	gut; schlecht; alt; neu; offen; geschlossen; voll; leer; allein; zusammen; frisch; sauber; schmutzig; klar; modisch; altmodisch; hart; weich; bitter; köstlich; billig; preiswert; süβ; lecker; sauer; gemütlich; bequem; langweilig; interessant;
ფერები	die Farbe; weiβ schwarzl; rot; gelb; blau; grün; grau; braun; rosa; lila; orange; dunkel; hell; leuchtend; gestreift; gepunktet; geblümt; kariert;
ზომა\ფორმა\წონა\ ტემპერატურა\შემადგენლობა	riesig; winzig; schwer; leicht; hoch; niedrig; rund; dreieckig; viereckig; eng; breit; heiβ; warm; kalt; kühl; aus Holz; aus Plastik; aus Gold; aus Silber; aus Metall;
რაოდენობა	viel; wenig; alles; nichts; mehr; biβchen; ganz; etwas;
რიცხვები	eins; zwei; drei; vier; fünf; sechs; sieben; acht; neun, zehn, elf, zwölf; dreizehn;...zwanzig; dreiβig; vierzig;... einundzwanzig; zweiundzwanzig, neunzig; (ein)hundert; zweihundert; dreihundert. ... (ein)tausend; der erste; der zweite; der dritte; der zwanzigste; zweitausend...; zehntausend ...; achtzigtausend...; eine Million;
2.5. დღესასწაულები და ზეიმები
დღესასწაულები და ზეიმები	Weihnachten; das Neujahr; der Advent; der Adventskranz; die Kerze; der Nikolaustag; das Fest; das Neujahr; der Silvester; der Neujahrstag; Weihnachten; der Heilige Abend; das Christkind; der Weihnachtsbaum; Ostern; der Osterhase; das Osterei; die Osterglocke; der Geburtstag; die Party; der Gast; die Torte; die Kerze; das Geschenk; der Zettel; die Heiligen Drei Könige; das Dreikönigslied; die Süβigkeit;

 

3. გრამატიკა:

 

 

3.1. არსებითი სახელი და არტიკლი	● არსებითი სახელის მამრობითი, მდედრობითი და საშუალო სქესი; ● გასაზღვრული არტიკლი: der, die, das; ● განუსაზღვრელი არტიკლი: ein; ● არსებითი სახელის უარყოფა (უარყოფითი არტიკლი): kein; ● ნულოვანი არტიკლი der Nullartikel; ● არსებითი სახელის კნინობითი ფორმები: „chen”/„lein”; ● საკუთარი სახელების ბრუნება (აგრეთვე von+Dativ ფორმა); ● ბრუნება განსაზღვრულ არტიკლთან ერთად (Nominativ/Akkusativ; 1 Dativ, Genitiv); ● ბრუნება განუსაზღვრელ და უარყოფით არტიკლთან ერთად (Nominativ/Akkusativ;1 Dativ, Genitiv); ● სუსტი ბრუნება განუსაზღვრელ და უარყოფით არტიკლთან ერთად (Nominativ/Akkusativ; 1 Dativ, Genitiv); ● საკუთარი სახელების ბრუნება (აგრეთვე von+Dativ ფორმა); ● მრავლობითი რიცხვის წარმოების ძირითადი ტიპები Pluralformen; ● გეოგრაფიული დასახელებები და მათი არტიკლები (მაგ. Frankreich; die Schweiz);
3.2. ნაცვალსახელი	● პირის ნაცვალსახელები Personalpronomen სახელობით ბრუნვაში; ● კუთვნილებითი ნაცვალსახელები Possesivpronomen; ● კითხვითი ნაცვალსახელი Fragepronomen; ● ჩვენებითი ნაცვალსახელები Demonstrativpronomen; ● პირნაკლი ნაცხალსახელი es; ● განუსაზღვრელი ნაცვალსახელები Indefinita; ● უკუქცევითი ნაცვალსახელები Reflexivpronomen; ● მიმართებითი ნაცვალსახელები Relativpronomen;
3.3. ზედსართავი სახელი	● ზედსართავი სახელი შედარების ხარისხები: der Positiv; der Komparativ; der Superlativ; ● ზედსართავი სახელის ბრუნება განსაზღვრულ არტიკლთან ერთად (Nominativ/Akkusativ; 1 Dativ, Genitiv); ● ზედსართავი სახელის ბრუნება განუსაზღვრელ არტიკლთან ერთად (Nominativ/Akkusativ;1 Dativ; Genitiv); ● ზედსართავი სახელის ბრუნება უარტიკლოდ (Nominativ/Akkusativ;1 Dativ, Genitiv); ● ზედსართავი სახელის შედარება so+Adjektiv+wie;
3.4. რიცხვითი სახელი	● რაოდენობითი რიცხვითი სახელი Kardinalzahlen; ● რიგობითი რიცხვითი სახელი Ordinalzahlen; ● თარიღი das Datum;
3.5. წინდებული	● in (im); auf; an; ● დროის აღმნიშვნელი წინდებულები Präpositionen mit Zeitangaben: um, an, in, vor, nach, bis, von, zwischen; ● მიცემითი და ბრალდებითი ბრუნვების საერთო წინდებულები Wechselpräpositionen: in, an, auf, über, unter, vor, hinten, neben, zwischen; ● ბრალდებითი ბრუნვის წინდებულები Präpositionen mit Akkusativ:bis, durch, für, ohne, gegen, um; ● მიცემითი ბრუნვის წინდებულები Präpositionen mit Dativ: mit, zu, nach,bei, an, auf, in, von, aus; ● არტიკლის შერწყმა წინდებულთან;
3.6. ზმნა	● აწმყო დრო Präsens; ● sein და haben დამხმარე ზმნები; ● ზმნის უარყოფა: nicht; ● ზმნის ფუძე და დაბოლოება Verbstamm und Verbendung; ● სუსტი, ძლიერი, შერეული, დამხმარე (sein/haben), მოდალური (können; dürfen; müssen; sollen; mögen (mag); wollen), უკუქცევითი, თავსართმოცილებადი და შედგენილი (თავსართმოუცილებადი) ზმნები და მათი უღლება; ● ზმნის ძირითადი ფორმები; ● აწმყო დრო Präsens; ● ნამყო წარსული Präteritum;2 ● ნამყო სასაუბრო დრო Perfekt;2 ● ბრძანებითი კილო Imperativ;
3.7. ზმნიზედა	● ადგილის, ვითარების და დროის გარემოების ზმნიზედები Adverbien des Ortes, der Art und Weise, der Zeit; ● ზმნიზედის შედარების ხარისხები Komparation der Adverbien;
3.8. კავშირი	● und; aber; oder; daβ; weil; wenn; als;
3.9. ნაწილაკი	● ja; nein; nicht; noch; nur; auch;doch;ganz; gar;mal; denn; einfach; bestimmt;
3.10. რთული სიტყვის წარმოება	● ნაწარმოები სიტყვა Komposita; ● -in, un-, -isch თავსართები და ბოლოსართები; ● –er/-erin;-e/-in ბოლოსართები; ● -ich, -ig, -ung ბოლოსართები;
3.11. წინადადება	● მტკიცებითი წინადადება: die Aussage; ● კითხვითსიტყვიანი წინადადება die Wortfrage (W-Frage ); ● არაკითხვითსიტყვიანი წინადადება die Satzfrage (Ja/Nein-Fragen); ● ბრძანებითი წინადადება der Imperativsatz; ● მთავარი და დამოკიდებული წინადადება Hauptsatz und Nebensatz; ● daβ კავშირიანი დამოკიდებული წინადადება; ● weil კავშირიანი დამოკიდებული წინადადება; ● wenn კავშირიანი დამოკიდებული წინადადება; ● als კავშირიანი დამოკიდებული წინადადება;

 

სოციოკულტურა

 

● დღესასწაულები და ტრადიციები: რამდენიმე დღესასწაული, მათი თავისებურებები, დეკორაციები, ტრადიციული კერძები, პერსონაჟები და სხვა;

● პურობა: კვების რეჟიმი, გერმანელი (გერმანულენოვანი) მოზარდის ტიპური საუზმე, რამდენიმე ტიპური კერძის დასახელება და სხვა;

● მომსახურება: ტრანსპორტის სახეობები, საზოგადოებრივი თავშეყრის ადგილები;

● თავისუფალი დრო/გართობა/დასვენება: რამდენიმე ტრადიციული საბავშვო თამაში და წესი, საბავშვო სიმღერები და ლექსები;

● დაწყებითი საფეხური: სასწავლო საგნები, სწავლის ხანგრძლივობა, სასკოლო კვირის და დღის განრიგი, არდადეგების რაოდენობა და ვადები;

●  ხმამიბაძვა (ონომატოპეა): ცხოველები, ჩვეული ხმაურები (ყიყლიყო, ბახ, კაკ-კუკ);

●  საკუთარი სახელები და კნინობითი ფორმები;

●  სახელმწიფო სიმბოლოები: დროშა;

● დედაქალაქი და მისი რამდენიმე ღირსშესანიშნაობა;

● გერმანულენოვანი ქვეყნები და მათი დედაქალაქები: გერმანია, ავსტრია, შვეიცარია (გერმანულენოვანი ნაწილი);

● ყმაწვილთა ცხოვრება: დღის რეჟიმი, თავისუფალი დრო/გართობა/დასვენება; მონაწილეობა საზოგადოებრივ ცხოვრებაში; ურთიეთობები; გატაცებები; საყმაწვილო ჟურნალები/გადაცემები; კულტურის/მეცნიერების საბავშვო ცენტრები და სხვა;

● გეოგრაფიული ცნობები გერმანულენოვანი ქვეყნის შესახებ;

● ზოგადი ცნობები გერმანიის პოლიტიკური წყობის შესახებ;

● რამდენიმე ისტორიული მოვლენა;

● რეგიონალური თავისებურებები ;

● რამდენიმე დიდი ქალაქი, მდინარე და ფედერაციული მიწა;

● საბავშვო ნაწარმოებები, ზღაპრები, იგავ-არაკები და ლეგენდები;

● ცნობილი ადამიანები გერმანულენოვანი სამყაროდან: რამდენიმე ისტორიული პირი, ხელოვანი, სპორტსმენი, პოლიტიკოსი;

● ცნობები გერმანულ-ქართული ურთიერთობებიდან.

 

საბაზო-საშუალო საფეხურის III, IV, V, VI დონეები

 

პანორამა:

1. სამეტყველო ფუნქციები (ინტენციები);

2. ლექსიკა;

3. გრამატიკა;

4. სოცოიკულტურა და კულტურა.

 

1. სამეტყველო ფუნქციები (ინტენციები):

1.1. სოციალური ურთიერთობები;

1.2. ინფორმაციის გაცვლა;

1.3. აღწერა/დახასიათება;

1.4. გემოვნების გამოხატვა;

1.5. შეფასება;

1.6. საჭიროების/მოთხოვნილების/სურვილის გამოხატვა;

1.7. გრძნობების/ემოციური რეაქციების გამოხატვა;

1.8. შეგრძნებების გამოხატვა;

1.9. დროში ორიენტირება;

1.10. სივრცეში ორიენტირება;

1.11. ლოგიკური კავშირების გამოხატვა;

1.12. ნებართვა/ვალდებულება/აკრძალვა;

1.13. ინტერაქცია საკლასო ოთახში;

1.14. სხვადასხვა.

 

1.1. სოციალური ურთიერთობები	ნიმუშები
მისალმება	● Hallo! ● Guten Morgen (Morgen)! ● Guten Tag (Tag)! ● Guten Abend!
დამშვიდობება	● Tschüs! ● Auf Wiedersehen (Wiedersehen)! ● Gute Nacht! ● Bis morgen! ● Bis bald!
გაცნობა/წარდგენა	● Wie heiβt du? ● Wie heiβen Sie? ● Wie ist dein (Ihr) Name? ● Ist Bernard dein Vorname? ● Bernard ist mein Nachname. ● Entschuldigen Sie, bitte, wie ist Ihr Name, noch einmal? ● Freut mich sehr (Sie kennenzulernen)!
მოკითხვა	● Wie geht’s? ● (Danke)Gut! ● Wie geht es dir/Ihnen? ● Es geht. ● Mir geht es gut/schlecht.
თავაზიანი მიმართვა	● Bitte, . . . ● Herr. . . ● Frau. . . ● Was möchten Sie? ● Was kann ich für Sie tun? ● Ich hätte gerne...
შეთავაზება	● Wollen wir ins Kino gehen? ● Komm, wir spielen Karten! ● Trinkst du (vielleicht) eine Cola? ● Hast du Lust auf Kuchen?
მობოდიშება	● Entschuldigung! ● Verzeihung! ● Entschuldigen Sie, bitte!
მადლობის გადახდა	● Danke! ● Danke schön!/Danke sehr! ● Bitte schön! ● Vielen Dank! ● Nichts zu danken! ● Danke für ...! ● Keine Ursache! ● Herzlichen Dank! ● Ich danke dir (Ihnen)!
კეთილი სურვილების გამოხატვა/მილოცვა	● Frohe Weihnachten! ● Ein Glückliches Neues Jahr! ● Gute Reise! ● Willkommen! ● Frohe Ostern! ● Schönes Wochenende! ● Gute Besserung! ● Alles Gute zum Geburtstag! ● Herzlichen Glückwunsch zum Geburtstag! ● Viel Spaβ! /Viel Glück! /Viel Erfolg ● Gleichfalls! ● Ebenfalls!
შეთავაზება/დაპატიჟება	● Wollen wir. . . ? ● Darf ich dich (Sie) einladen? ● Kommst du (viellecht) vorbei? ● Ich schlage vor, wir spielen Tennis!
დათანხმება/უარის თქმა	● Ja/Ja, bitte. ● Nein/Nein, danke. ● Ja, gerne/Ja, klar. ● Doch. ● Na gut. ● Gar nicht! ● Na gut/Na ja! ● Ok. ● Gar nicht/ Geht nicht! ● Sicher. ● Also gut. ● Nein, tut mir leid ● Einverstanden! ● Selbstverständlich!
დაპირება	● Ich verspreche es dir. ● Ich verspreche, daβ ... ● Das passiert nicht mehr.
გაფრთხილება	● Vorsicht! ● Sei vorsichtig! ● Pass auf! ● Achtung!
დამშვიდება	● Das macht nichts! ● Kein Problem! ● Keine Sorge! ● Keine Ursache! ● Nicht schlimm! ● Nimm dir Zeit!
შეხვედრის დანიშვნა	● Wo treffen wir uns? ● Hast du einen Termin? ● Wo ist der Treffpunkt?
წახალისება\შექება	● Gut!/Sehr gut! ● Stimmt!/Stimmt nicht! ● Falsch! ● Richtig! ● Warum nicht?
ინტერაქცია სუფრასთან	● Guten Appetit! ● Etwas mehr, bitte! ● Lecker! ● Schmeckt’s? ● Greif zu! ● Haben Sie schon bestellt\gewählt? ● Herr Ober! ● Wünschen Sie noch ein Glas...? ● Bitte die Speisekarte! ● Bitte, die Rechnung! ● Hat es Ihnen geschmeckt? ● Was möchten Sie trinken? ● Was wünschen Sie? ● Getrennt oder zusammen?
დაჯავშნა	● Darf ich für heute Abend einen Tisch reservieren? ● Alles ausgebucht! ● Möchten Sie ... reservieren?
ინტერაქცია მგზავრობისას	● Bitte anschnallen! ● Fahren Sie, bitte, geradeaus und dann rechts! ● Wo liegt die nächste Haltestelle? ● Wann fährt der Zug ab? ● Darf ich ihre Fahrkarte sehen? ● Der Zug ist aber pünktlich! ● Darf ich Ihren Paβ sehen? ● Das ist meine Bordkarte. ● Ich habe nichts zu verzollen! ● Wir müssen uns beeilen!
ინტერაქცია სავაჭრო ობიექტზე	● Was kostet . .? Wieviel kostet? ● Was wünschen Sie? ● Welche Gröβe brauchen Sie? ● Das ist aber preiswert/günstig! ● Wieviel kostet. . ? ● Bitte, ein Kilo. . .? ● Wiegt das ein Pfund? ● Wieviel macht das? ● Das ist ja teuer! ● Sonst noch etwas?
მიმოწერა (მიმართვის, დამშვიდობების კლიშეები)	● Liebe(r). . . ● Mit freundlichen Grüβen. . . ● Herzliche Grüβe. . . ● Dein\Deine. . ● Sehr geehrte(r) Frau\Herr... ● Sehr geehrte Damen und Herren.
პოზიციის გამოხატვა\სხვისი აზრის გაზიარება ან უარყოფა	● Meiner Meinung nach... ● Das finde ich (nicht) wichtig. ● Da bin ich nicht einverstanden. ● Das ist biβchen anders. ● Es sieht so aus, daβ. . . ● Sagen wir mal so, . . . ● Das kann ich nicht akzeptieren.
შეფასება	● Schon besser! ● Prima! ● Super! ● Geil! ● Warum nicht? ● Ausgezeichnet! ● Toll! ● Cool! ● Spitze! ● Du hast recht.
აზრის კითხვა/რჩევის მიცემა	● Wie soll ich das machen? ● Was kannst du mir empfehlen? ● Das rate ich dir. ● Tu’ das lieber nicht. ● Was sagst du dazu?
ტელეფონით საუბარი	● Hallo! ● Hier (ist) Christian Maurer! ● Auf Wiederhören! ● Ruf (rufen Sie) später an. ● Darf ich, bitte (mit) Erika sprechen? ● Ich sage ihm/ihr Bescheid. ● Was kannst du mir empfehlen? ● Das rate ich dir. ● Tu’ das lieber nicht. ● Was sagst du dazu?
მიმოწერა (მიმართვის/დამშვიდობების კლიშეები)	● Liebe(r). . . ● Herzliche Grüβe! ● Dein\Deine. . .
დამშვიდება	● Kein Problem! ● Keine Sorge! ● Das macht nichts!
გაფრთხილება	● Achtung! ● Vorsicht! ● Pass auf!
პოზიციის\აზრის გამოხატვა	● Ich denke. . . ● Ich meine. . .
1.2. ინფორმაციის გაცვლა
პირადი მონაცემები: გვარი, სახელი, ასაკი, მისამართი, ტელეფონის ნომერი, დაბადების თარიღი	● Wie heiβt du? ● Wie alt bist du? ● Ich bin ... (Jahre alt). ● Ich wohne in der Kirchenstraβe. ● Ich wohne in Berlin. ● Meine Telefonnummer ist... ● Wann hast du Geburtstag? ● Am 20.Mai.
თავისუფალი დროის გატარება (ჰობი)	● Was willst du werden? ● Wissenschaftler\Journalist \Arzt\Lehrer. ● Was machst du beruflich? ● Was ist dein Vater von Beruf? ● Sind Sie als Lehrerin tätig? ● Die Leute im Büro sind beschäftigt. ● Wie viele Stunden arbeitet man pro Monat?
ეროვნების\წარმომავლობის შესახებ	● Woher kommst du? ● Wo bist du her? ● Ich komme aus Georgien. ● Er kommt aus Mailand. ● Dieser Mann ist ein Deutscher. ● Sie ist eine Englჰnderin.
იდენტიფიცირება: ადამიანის\საგნის	● Wer ist das? ● Was ist das? ● Das ist ein Junge. ● Das ist ein Heft.
ჯანმრთელობის შესახებ	● Was fehlt dir? ● Was tut dir weh? ● Ich habe Fieber. ● Ich bin krank. ● Ich habe Bauchschmerzen. ● Haben Sie Zahnschmerzen? ● Tut das weh? ● Ich lasse mir den Zahn plombieren.
საქმიანობის შესახებ	● Was machst du? ● Wie machst du das? ● Ich schwimme. ● Wie macht man das? ● Tue das nicht!
პროფესიის შესახებ	● Mein Vater ist ein Lehrer. ● Sie ist Krankenschwester von Beruf. ● Er arbeitet in einem Büro.
ამინდის შესახებ	● Es regnet/schneit. ● Die Sonne scheint. ● Wie ist das Wetter heute? ● Ist es heute windig\neblig?
1.3. აღწერა\დახასიათება
ადამიანის გარეგნობა	● Peter ist groβ. ● Heike ist hübsch. ● Er hat blaue Augen. ● Sie hat blondes Haar.
ადამიანის ჩაცმულობა	● Er trägt eine braune Jacke. ● Sie zieht den Mantel an. ● Die Bluse steht dir gut.
ადამიანის ხასიათი	● Ist Peter nett? ● Paul ist frech. ● Er ist langweilig. ● Sie ist höflich.
საგნის აღწერა	● Wie ist das Zimmer? ● Das Zimmer ist hell. ● Mein Fahrrad ist kaputt. ● Die Tasche ist braun. ● Das Gebäude ist hoch\niedrig.
1.4. გემოვნების გამოხატვა
გემოვნების გამოხატვა	● Ich mag Tiere. ● Ich liebe meine Eltern. ● Das mag ich gar nicht. ● Das ist mein Lieblingsbuch. ● Ich hasse es. ● Er trinkt lieber Cola. ● Am liebsten esse ich Kuchen.
1.5. შეფასება
დადებითი/უარყოფითი	● Richtig! ● Falsch! ● Stimmt! ● Stimmt nicht! ● Völlig richtig! ● Du hast recht.
1.6. საჭიროების\ მოთხოვნილების\ სურვილის\ გამოხატვა
საჭიროების\ მოთხოვნილების\ სურვილის\ გამოხატვა	● Der Schüler braucht Taschengeld. ● Er braucht das gar nicht. ● Wir wollen heute ins Kino. ● Ich möchte eine Tasse Tee, bitte! ● Ich möchte.... ● Ich hätte gerne...
ფიზიოლოგიური მდგომარეობის გამოხატვა	● Ich bin müde. ● Mir ist es kalt\schlecht. ● Ich habe Hunger\Durst.
1.7. გრძნობების\ემოციური რეაქციების გამოხატვა
სიხარული\აღტაცება	● Wie schön! ● Wunderbar! ● Das ist ja toll! ● Echt super! ● Schon ziemlich.
გაღიზიანება\უკმაყოფილება/ ბრაზი	● Ach Quatsch! ● Furchtbar! ● Verdammt (noch mal)! ● So ein Pech! ● Na so was! ● Unverschämt! ● Wahnsinn! ● Bist du verrückt? ● Unverschämt!
ეჭვი\ვარაუდი\იმედი	● Vielleicht hast du Hunger? ● Hoffentlich... ● Ich hoffe... ● Wahrscheinlich... ● Ich bin nicht sicher. ● Ich zweifle daran.
გაკვირვება	● Wieso. .? ● Wirklich? ● Echt? ● Ehrlich? ● Tut mir Leid! ● Schade, daβ. . . ● Das gibt’s nicht! ● Das gibt’s doch gar nicht! ● Bist tu überzeugt? ● Weiβt du Bescheid? ● Da bin ich überrascht!
ინტერესი	● Das interessiert mich. ● Das ist interessant. ● Ich interessiere mich für...
ინდეფერენტულობა	● Ich habe keine Lust. ● Das ist mir egal. ● Das interessiert mich nicht.
სინანული	● Schade! ● Schade, daβ. . . ● Schade! ● Tut mir Leid! ● Leider. . .
1.8. შეგრძნებების გამოხატვა
შეგრძნებების გამოხატვა	● Ich bin müde. ● Ich habe Hunger\Durst. ● Mir ist es kalt\schlecht\ gemütlich.
1.9. დროში ორიენტირება
დროში ლოკალიზება (საათი,Dდღე-ღამის მონაკვეთები, თვე, თარიღი, წელიწადის დრო, ეპოქა)	● Wie spät ist es? ● Wieviel Uhr ist es? ● Es ist halb acht. ● Er kommt so um vier. ● Neulich waren sie bei uns. ● Jetz bist du dran. ● Bald kommt der Frühling. ● Bald darauf kam er nach Hause. ● Vor kurzem waren wir da. ● Es ist im 20. Jahrhundert geboren. ● Dieses Datum ist unserer Zeitrechnung.
ქრონოლოგია	● Nach dem Regen scheint die Sonne. ● Vor dem Mittagessen wäscht man die Hände. ● Endlich bist du da. ● Nächste Woche schreiben wir eine Mathearbeit. ● Seit wann spielst du Schach?
სიხშირე	● Wie oft spielst du Fuβball? ● Manchmal geht er spazieren. ● Es regnet selten.
ხანგრძლივობა	● Wie lange dauert das Konzert? ● Bleibst du lange zu Hause?
სისწრაფე/სიჩქარე	● Wie schnell fährt das Auto? ● Mach, bitte, schneller! ● Sprechen Sie, bitte, langsam! ● Wo liegt das? ● Die Stadt liegt im Westen. ● Ungefähr vierzig Kilometer südlich von Stuttgart. ● Wie weit ist es von Berlin?
1.10. სივრცეში ორიენტირება
ადგილმდებარეობა	● Hier! ● Da! ● Rechts\links. ● Oben\unten. ● Vorn\hinten. ● Wo liegt das Rathaus, bitte? ● Geradeaus und links.
მიმართულება	● Hierher! ● Wohin fährt der Bus? ● Nach vorne\hinten. ● Biegen Sie um die Ecke! ● Gehen Sie die Straβe entlang.
1.11. ლოგიკური კავშირების გამოხატვა
მიზეზი\შედეგი	● Wir essen, weil wir Hunger haben. ● Ich trinke den Saft, weil ich Durst habe. ● Warum spielst du Klavier? ● Wir spielen Schach, weil wir Lust haben!
მიზანი	● Wozu brauchst du das? ● Er braucht Seife um Hände zu waschen.
1.12. ნებართვა\ ვალდებულება\ აკრძალვა
ნებართვა\ ვალდებულება\ აკრძალვა	● Darf ich. . . ? ● Soll ich anfangen? ● Ich muβ gehen. ● Wir müssen uns beeilen. ● Das darf man nicht! ● Das ist verboten. ● Rauchen verboten!
1.13. ინტერაქცია საკლასო ოთახში
მასწავლებლის მითითებები/ მოსწავლის მიმართვა	● Setzt euch! ● Steh, bitte, auf! ● Hör zu! ● Wie schreibt man das? ● Wie sagt man...? ● Wie, bitte? ● Hilf mir, bitte! ● Noch einmal, bitte! ● Sprich, bitte, lauter! ● Ergänze, bitte den Satz! ● Hör, bitte, auf! ● Wer fehlt? ● Du bist dran! ● Bitte, lauter! ● Was stimmt und was stimmt nicht? ● Du bist dran! ● Das schaffen wir. ● Ich versuche es. ● Das klappt nicht. ● Ergänze, bitte…E
1.14. სხვადასხვა
სხვადასხვა	● Also. . . ● Alles klar! ● Warte mal! ● Was ist los? ● Gib mir\her! ● Guck mal! ● Nicht wahr? ● Gott sei Dank! ● Typisch! ● Mach schon! ● Wie peinlich!

 

2. ლექსიკა:

2.1. ინდივიდი;

2.2. ინდივიდის გარემოცვა;

2.3. ინდივიდის ყოველდღიური აქტივობები;

2.4. ინდივიდის ორენტირები;

2.5. დღესასწაულები და ზეიმები.

 

რუბრიკა	მაგალითები
2.1. ინდივიდი
სხეული	das Gesicht; das Auge; die Nase; das Ohr; der Mund; der Körper; der Rücken; die Schulter; die Brust; der Arm;
გარეგნობა	hübsch; kräftig; schlank; stark; schwach; blaue\schwarze\grüne Augen haben; Brille tragenglattes\blondes\ rotes\ braunes\schwarzes\ lockiges Haar haben; Sommersprossen haben;
აღწერა/დახასიათება	klug; nett; frech; böse; lustig; höflich; unhöflich; mutig; schüchtern; vorsichtig, ruhig; kräftig; schlank; modern; altmodisch; fröhlich; gleich;
ტანსაცმელი\აქსესუარები	das Kleid; das Hemd; der Rock; die Bluse; die Hose; die Tasche; die Jacke; der Mantel; die Mütze; der Knopf; der Pullover; der Gürtel; das T-Shirt; das S-Shirt; die Unterhose; die Socke; aus Baumwolle; aus Wolle; der Reiβverschluβ;
ჰიგიენა	die Seife; das Handtuch; die Zahnpasta; die Zahnbürste; das Waschbecken; die Dusche; der Kamm; der Rasierer; der Rasierschaum; der Fön; der Lippenstift; das Parfüm; die Wimpertusche;
ჯანმრთელობა\ავადმყოფობა	der Arzt; Schnupfen haben; das Rezept; die Arznei; die Medizin; die Pille; die Grippe; krank\gesund sein; Fieber haben; niesen\husten; Temperatur messen; der Zahnarzt; das Wartezimmer; Zahnschmerzen haben; den Zahn plombieren; der Zahnarztbesucht; die Praxis;
შეფასება\ემოციუირი რეაქციები	gut; schlecht; interessant; richtig; falsch; langweilig; lieben; lachen; mögen (mag); Lust haben; sich freuen; langweilig sein; lächeln; recht haben; gern haben; stolz sein;
პროფესია\ხელობა	der Architekt; das Fotomodell; der Matrose; der Polizist; der Richter; der Angestellte; die Sekretärin; der Feuerwehrmann;
2.2. ინდივიდის გარემოცვა
ადამიანები (ცხოვრების ეტაპები)	der Freund; die –in; der Junge; das Mädchen; der Herr; die Frau; das Kind; der Mensch; der Freund; die –in; der Nachbar; die –in; der Erwachsene; der Fuβgänger; die –in; der Einwohner; die –in; das Leben; die Geburt; die Kindheit; die Jugend; die Erziehung; die Erwachsenheit; die Ausbildung; die Arbeit; die Erwachsenheit; der Plan; das Ziel; die Ausbildung; die Arbeit; die Karriere; das Alter; die Rente;
ოჯახი\ნათესავები	die Eltern; die Geschwister; die Groβmutter (die Oma); der Groβvater (der Opa); der Onkel; die Tante; der Neffe; die Nichte;
ბუნება და ბუნების მოვლენები (ამინდი)	das Wetter; der Regen; die Wolke; der Blitz; der Donner; die Pfütze; der Regenbogen; das Gewitter; das Wetterbericht; der Schnee; der Frost; der Wind; der Eiszapfen; der Nebel; die Hitze; das Klima; windig; neblig;
დედამიწა (გეოგრაფიული დასახელებები)	das Land; Deutschland; der Deutsche; die Schweiz; österreich; der Franzose; Japan; die Vereinigten Staaten; die Niederlande; Bundesrepublik Deutschland; Berlin; Hamburg; Köln; München; die Elbe; die Donau; Saarland; Bayern; Sachsen; die Welt; der Erdteil; die Insel; die Wüste; der Dschungel; der Atlantik; der Pazifik; der Nordpol; der Südpol;
საზოგადოება და სახელმწიფო	der Staat; die Gesellschaft; der Bürger; die –in; die Regierung; der Präsident; der Bundeskanzler; der Bürgermeister;
განათლება	der Kindergarten; die Grundschule; die Fachschule; die Hochschule; das Gymnasium; die Ausbildung; das Abitur; die Universität (die Uni); das Studium; der Student; die –in; die Klausur; die Prüfung; der Professor; die –in;
სკოლა	Deutsch; Georgisch; Mathematik (Mathe); das Fach; die Geschichte; das Schuljahr; die Erdkunde; der Stundenplan; der Unterricht; die Pause; der Pausenhof; die Turnhalle; das Schwimmbad; die Prüfung; die Sprache; das Alphabet; das Wort; der Buchstabe; der Satz; das Gedicht; die Erzählung; die Grammatik; die Rechtschreibung; die Übung;
ეროვნება\წარმომავლობა	der Deutsche; der Franzose; aus österreich; aus Kanada; der Engländer; die –in; der Chinese; chinesisch; die Politik; die Partei; das Mitglied; die Wahl; liberal; konservativ; demokratisch; das Parlament; der der Lohn; die Steuern; die Versicherung; die Gewerkschaft; das Recht; die
ქალაქი	das Gebäude; das Rathaus; der Dom; die Kirche; der Platz; das Denkmal; die Brücke; die Groβstadt; der Stadtteil; der Marktplatz; die Ampel; der Bürgersteig; das Bürogebeude; die Polizeiwache; die Feuerwache; der Wolkenkratzer;
სოფელი	das Dorf; der Bauer; die Bäuerin; die Landschaft; der Bauernhof; die Scheune; der Weinberg; der Garten; der Apfelbaum;
საცხოვრებელი ადგილი	das Zimmer; das Fenster; der Fuβboden; die Küche; das Badezimmer; die Toilette; das Schlafzimmer; der Keller; die Garage; das Erdgeschoβ; der Stock; der Aufzug; die Klingel; der Briefkasten; die Treppe; der Balkon; die Nachbarschaft; die Straβe; die Miete; der Mieter; die –in; der Hausmeister; der Eigentümer; die –in; die Wohnfläche; die Nebenkosten; der Strom; die Heizung;
ავეჯი\საყოფაცხოვრებო ნივთები	der Tisch; der Sessel; das Bett; der Teppich; das Sofa; der Vorhang; der Kamin; der Fernseher; der Kühlschrank; der Backofen; das Geschirr; das Besteck; die Wჰsche; der Topf; das Geschirrtuch; die Steckdose; die Waschmaschine; der Staubsauger; der Computer; der Heizkörper;
სავაჭრო ობიექტები (პერსონალი\ინვენტარი)	das Kaufhaus; die Bäckerei; die Metzgerei; der Kassierer; die -in; der Verkäufer; die -in; das Geld; die Apotheke; der Kunde; die Kundin; der Preis; die Quittung; das Sonderandebot; die Gröβe; der Schlussverkauf; die Lebensmittel; die Qualität; die Theke; die Dose; die Packung; der Einkaufswagen; der Eingang; der Ausgang;
სურსათი	das Brot; das Brötchen; der Tee; das Joghurt; der Zucker; die Wurst; die Butter; die Cola; das Ei; das Obst; die Zitrone; die Birne; die Banane; der Apfel; das Gemüse; der Salat; die Tomate; der Blumenkohl; das Steak; der Schinken; das Kotelett; der Fisch; der Kaffee; der Saft; der Käse; das Bier;
კვება და კვების ობიექტები	das Frühstück; das Mittagessen; das Abendessen; der Löffel; die Tasse; die Gabel; das Messer; der Teller; das Besteck; das Cafe; das Restaurant; die Speisekarte; die Kantine; der Kellner (der Ober); das Trinkgeld; die Rechnung; die Vorspeise; das Hauptgericht; die Nachspeise; das Getränk;
ფოსტა\პერსონალი	das Postamt; die Post; der Brief; der Briefumschlag; der Briefträger; der Briefkasten; die Adresse; die Briefmarke;
ტრანსპორტი\პერსონალი	das Auto; der Bus; das Taxi; der Ferkehrsstau; die Haltestelle; der Fahrer; der Fahrschein; die U-Bahn; die Station; der Zug; der Bahnhof; die Eisenbahn; die Fahrkarte; der Fahrplan; das Gleis; das Flugzeug; der Flughafen; der Pilot; die Stewardess; der Zoll; der Paβ; der Koffer; das Handgepჰck;
ტელეფონი	das Telefon; der Hörer; die Nummer; die Vorwahl; die Telefonzelle; die Notfallnummer; das Telefonbuch; die Auskunft; das Mobiltelefon (Handy); die Sim-Karte; der Akku; die Textnachricht; die Tastenfunktion; das Telefonbuch;
კულტურის ობიექტები\პერსონალი	das Kino; die Leinwand; der Film; der Schauspieler; die –in; der Star; der Regisseur; die Disco; der DJ; die Tanzfläche; die Eintrittskarte; die Pop – Musik; der Jazz; das Konzert; der Applaus; das Theater; das Ballett; die Oper; die Bühne; der Sänger; die –in; der Tänzer; die –in; das Publikum;
ბანკი/პერსონალი	die Bank; das Geld; das Kleingeld; der Geldschein; der Kassierer; die -in; das Geldbeutel; das Konto; der Bankangestellte; der Geldautomat; die Kreditkarte; Geld einzahlen/abheben/ überweisen; der Wechselkurs; die Wechselstube;
დასვენება\არდადეგები\ მოგზაურობა	die Winterferien; das Skigebiet; der Gipfel; der Sessellift; die Skier; der Skistock; der Skilehrer; die Aussicht; die Sommerferien; das Zelt; der Schlafsack; der Campingplatz (Zeltplatz); der Ausflug; das Ferienlager; die Mannschaft; der Wettbewerb; das Hotel; das Einzellzimmer; das Doppelzimmer; das Meer; der Sand; der Tourist; die –in; die Welle; der Strand;
საკომუნიკაციო საშუალებები	die Nummer; die Vorwahl; der Hörer; die Telefonzelle; die Notrufnummer; die Auskunft; der Anrufbeantworter; das Mobiltelefon (das Handy); die Sim-Karte; der Akku; die Textnachricht; die Tastenfunktion; das Telefonbuch; der Computer; die Tastatur; das Internet; die e-mail (das Email); die e-mail-adresse; der Internet-Zugang; die Internetseite (Internet-Seite);
მედია (ტელევიზია/პრესა/ინტერნეტი)	die Presse; die Zeitung; die Zeitschrift; die Schlagzeile; das Comicalbum; die Sensation; die Werbung; die Massmedien; das Fernsehen; die Sendung; das Programm; der Moderator; der Reporter; die –in; die Nachricht; das Interview; das Fernsehen; die Sendung; das Programm; das Thema; die Naturkatastrophe; die Überschwemmung; das Erdbeben; die Werbung; die Nachricht; der Reporter; der Moderator; die –in;
2.3. ინდივიდის ყოველდღიური აქტივობები
შინ	sitzen; liegen; stehen; machen; wohnen; leben; essen; trinken; schlafen; träumen; sich waschen; sich duschen; baden; sich kämmen; sich anziehen; sich ausziehen; legen; suchen; ziehen; drücken; holen;
გარეთ	sehen; beobachten; sich befinden; tragen; sich waschen; sich duschen; baden; sich kämmen; sich anziehen; sich ausziehen; legen; suchen; ziehen; drücken; holen;
სკოლაში	lernen; lesen; schreiben; sagen; geben; nehmen; sprechen; hören; fragen; antworten; rechnen; denken; erzჰhlen; unterrichten; zeigen; zusammenzählen; abziehen; malnehmen; teilen;
სპორტი	turnen; Sport treiben; Fuβball spielen; ein Tor schieβen; Tennis spielen; gewinnnen; verlieren; schwimmen; Ski laufen (fahren); der Fitnessraum; Gymnastik treiben; das Schwimmbad; in Form sein; joggen (das Jogging);
დასვენება\გართობა	Musik hören; basteln; singen; tanzen; fernsehen; fotografieren; Karten spielen; Schach spielen; Klavier spielen; Zeit verbringen; Spaβ haben; sich unterhalten;
მგზავრობა\გადაადგილება	gehen; laufen; fahren; einsteigen; aussteigen; umsteigen; bremsen; halten; überholen; parken; tanken; fliegen; reisen; sich verspäten; starten; landen; sonnenbaden; buchen; reservieren;
2.4. ინდივიდის ორიენტირები
დრო	die Zeit; die Stunde; die Minute; die Sekunde; spät; früh; vor; nach; (ein, drei) Viertel; halb; heute; morgen; gestern; vorgestern; übermorgen; gleich; jetzt; die Vergangenheit; die Gegenwart; die Zukunft; damals; heutzutage;
სეზონები	der Winter; der Frühling; der Herbst; der Sommer; der Kalender; das Jahr; der Monat;
თვეები	Januar; Februar; März; April; Mai; Juni; Juli; August; September; Oktober; November; Dezember;
დღე\ღამე	der Tag; die Nacht; der Morgen; der Abend; der Mittag; der Nachmittag; die Mitternacht;
ქვეყნის მხარეები	der Norden; der Süden; der Osten; der Westen; nördlich; südlich; westlich; östlich;
ადგილმდებარეობა	rechts; links; oben; unten; weit; nah; hinaus; hinein; hinauf; hinunter; hinter; neben; zwischen; vor;
მახასიათებლები	süβ; lecker; frisch; bitter; köstlich; alt; neu; frech; nett; höflich; unhöflich; fleiβig; faul; offen; geschlossen; voll; leer; modisch; altmodisch; billig; preiswert; teuer; frei; beschჰftigt; besetzt; schwierig; wirklich; anders; zufrieden; ruhig;
ფერი	die Farbe; weiβ; schwarz; rot; gelb; blau; grün; grau; braun; rosa; lila; orange; dunkel; hell; leuchtend; gestreift; gepunktet; geblümt; kariert;
ზომა\ფორმა\წონა\ ტემპერატურა	klein; groβ; riesig; hoch; ein Kilo/Pfund; rund; dreieckig; viereckig; eng; breit; flach; schwer; mittel; niedrig; leicht; heiβ; warm; kalt;
შენადგენლობა	aus Holz; aus Plastik; aus Gold; aus Silber; aus Metall;
რაოდენობა	viel; mehr; wenig; alles; nichts;
რიცხვები	eins-(ein)tausend; (ein)tausend-eine Million;
2.5. დღესასწაულები და ზეიმები
დღესასწაულები და ზეიმები	der Advent; der Adventskranz; die Kerze; der Nikolaustag; das Fest; Weihnachten; der Heilige Abend; der Weihnachtsbaum; das Geschenk; das Neujahr; der Silvester; der Neujahrstag; der Geburtstag; die Party; der Gast; die Torte; die Kerze; der Fasching;Ostern; der Osterhase; das Osterei; die Osterglocke; das Pfingsten;

 

3. გრამატიკა:

 

3.1. არსებითი სახელი და არტიკლი	● ბრუნება განსაზღვრულ\განუსაზღვრელ\უარყოფით არტიკლთან ერთად (Nominativ\Akkusativ;1 Dativ; Genitiv); ● გეოგრაფიული დასახელებები და მათი არტიკლები (მაგ. Frankreich; die Schweiz; die Türkei); ● მრავლობითი რიცხვის წარმოების ძირითადი ტიპები Pluralformen;
3.2. ნაცვალსახელი	● პირის ნაცვალსახელები Personalpronomen; ● კუთვნილებითი ნაცვალსახელები Possesivpronomen; ● ჩვენებითი ნაცვალსახელები Demonstrativpronomen; ● კითხვითი ნაცვალსახელები Fragepronomen; ● განუსაზღვრელი და უარყოფითი ნაცვალსახელები Indefinita, Negativpronomen; ● პირნაკლი ნაცვალსახელი es; ● უკუქცევითი ნაცვალსახელები Reflexivpronomen; ● მიმართებითი ნაცვალსახელები Relativpronomen;;
3.3. ზედსართავი სახელი	● ზედსართავი სახელი შედარების ხარისხები: der Positiv, der Komparativ, der Superlativ; ● ზედსართავი სახელის შედარება so+Adjektiv+wie; ● ზედსართავი სახელის შედარება Komparativ+als; ● ზედსართავი სახელის ბრუნება არსებით სახელთან ერთად: განსაზღვრული\განუსაზღვრელი\უარყოფითი არტიკლით და უარტიკლოდ (Nominativ\Akkusativ;1 Dativ; Genitiv); ● ზედსართავი სახელის გაარსებითება;
3.4. რიცხვითი სახელი	● რაოდენობითი რიცხვითი სახელი Kardinalzahlen; ● რიგობითი რიცხვითი სახელი Ordinalzahlen; ● წილადი რიცხვითი სახელები და ათწილადი Bruchzahl;
3.5. წინდებული	● ბრალდებითი ბრუნვის წინდებულები Präpositionen mit Akkusativ; ● მიცემითი ბრუნვის წინდებულები Präpositionen mit Dativ; ● მიცემითი და ბრალდებითი ბრუნვების საერთო წინდებულები Wechselpräpositionen; ● ნათესაობითი ბრუნვის წინდებულები Präpositionen mit Genitiv;
3.6. ზმნა	● სუსტი, ძლიერი, შერეული, დამხმარე, მოდალური, უკუქცევითი, თავსართმოცილებადი და შედგენილი (თავსართმოუცილებადი) ზმნები, მათი უღლება; ● აწმყო დრო Präsens; ● ნამყო წარსული Präteritum;2 ● ნამყო სასაუბრო დრო Perfekt;2 ● ნამყო წინარე დრო Plusquamperfekt; ● მყოფადი დროის Futur I; ● ბრძანებითი კილო Imperativ; ● მიმღეობა Partizip I ; ● მიმღეობა Partizip II; ● ზმნის გაარსებითება; ● ზმნის გარდამავლობა; ● ზმნური მართვა; ● ინფინიტივური კონსტრუქციები Infinitiv + zu; haben + zu + Infinitiv; sein + zu + Infinitiv; um/ohne...zu + Infinitiv; lassen + sich + Infinitiv; brauchen + zu + Infinitiv; ● Passiv Präsens აწმყო დროის ვნებითი გვარის წარმოება; ● Passiv Präteritum ნამყო თხრობითი დროის ვნებითი გვარის წარმოება; ● Passiv Perfekt ნამყო სასაუბროს ვნებითი გვარის წარმოება; ● ვნებითი გვარის Passiv წარმოება მოდალური ზმნის მეშვეობით; ● კავშირებითი კილო Konjunktiv II (hätte; wäre; könnte; möchte; würde + Infinitiv);
3.7. ზმნიზედა	● ადგილის, დროის და ვითარების გარემოების ზმნიზედები; ● ზმნიზედის შედარების ხარისხები Komparation der Adverbien; ● კითხვითი და ჩვენებითი ნაცვალსახელური ზმნიზედები Pronominaladverbien (Präpositionalpronomen);
3.8. კავშირი	● und; doch; auch;aber; oder; daβ; weil; wenn; als; bevor; bis; ob; nachdem; seit; damit; deshalb; trotzdem; entweder...oder; weder...noch; um...zu; ohne...zu; je...desto; და სხვა;
3.9. ნაწილაკი	ja; doch; nein, nicht; noch; nur; auch; ganz, gar; mal; denn; einfach; eben; sowieso და სხვა;
3.10. რთული სიტყვის წარმოება	● არსებითი სახელის სუფიქსები (მამრობითი სქესი): der – ig, ing, or, är, e, ier; ● მდედრობითი სქესის სუფიქსები: die - ung, keit, heit, schaft, ei, in, ie, ur, tät, ik, age, ion, tion, ee; ● საშუალო სქესის სუფიქსები: das - chen, lein, um, -en;
3.11. წინადადება	● მტკიცებითი წინადადება: die Aussage; ● არაკითხვითსიტყვიანი წინადადება die Satzfrage; ● კითხვითსიტყვიანი წინადადება die Wortfrage; ● ბრძანებითი წინადადება der Imperativsatz; ● მთავარი და დამოკიდებული წინადადება Hauptsatz und Nebensatz; ● დროის გარემოებითი დამოკიდებული წინადადება der Temporalsatz; ● მიმარტებითი დამოკიდებული წინადადება der Relativsatz; ● მიზნის გარეემოებითი დამოკიდებული წინადადება der Finalsatz;

 

4. სოციოკულტურა და კულტურა

 

● ტრადიციები, ზნე-ჩვეულებები;

● განათლება;

● ახალგაზრდების ცხოვრება (თავისუფალი დრო, გართობა, დასვენება; საზოგადოებრივ ცხოვრებაში მონაწილეობა; ურთიეთობები; გატაცებები; ახალგაზრდული პრესა/გადაცემები და სხვა);

● ევროპის კავშირი (ზოგადი ცნობები);

● გეოგრაფიული ცნობები გერმანულენოვანი ქვეყნების შესახებ;

● შესასწავლი ქვეყნის პოლიტიკური წყობა, ადმინისტრაციული მოწყობა;

● გერმანულენოვანი ქვეყნების დედაქალაქები, მათი ისტორია, ღირსშესანიშნაობები;

● ცნობილი ადამიანები (მეცნიერი, პოლიტიკოსი, სპორსტმენი);

● ისტორია – მნიშვნელოვანი ისტორიული ეპოქები/მოვლენები, ცნობილი ისტორიული პირები;

● ხელოვნების სხვადასხვა დარგის წარმომადგენლები;

● ლიტერატურა – სხვადასხვა ლიტერატურულ მიმდინარეობათა წარმომადგენლები და ნაწყვეტები მათი ნაწარმოებებიდან;

● რეგიონალური თავისებურებები;

● ცნობები გერმანულენოვანი ქვეყნებისა და საქართველოს ურთიერთობებიდან;”;

 

დაწყებითი საფეხურის ინგლისური ენის პროგრამის შინაარსი

I, II, III, IV დონეებისათვის

 

პროგრამის შინაარსი წარმოადგენს იმ ენობრივი მასალისა და სოციოკულტურული თემატიკის ჩამონათვალს, რომელიც გამოიყენება სტანდარტში დადგენილი საკომუნიკაციო უნარ-ჩვევების გასავითარებლად. ჩამონათვალი ვერ იქნება ამომწურავი, ვერც სავალდებულო. იგი სარეკომენდაციო ხასიათს ატარებს. დასაშვებია ჩამონათვალის შეცვლა, გადანაცვლება, შევსება, შემცირება. მთავარია, დასასწავლი ენობრივი მასალის და კულტურული თემატიკის შერჩევისას, გათვალისწინებულ იქნეს:

● სტანდარტში მითითებული საკომუნიკაციო ამოცანები;

● თამანედროვე ენის ნორმები;

● ასაკობრივი თავისებურებები და მოზარდის ინტერესთა სფერო.

 

     მაგალითის სახით გთავაზობთ პროგრამის შინაარსის ერთ-ერთ შესაძლებელ ვარიანტს:

 

პანორამა:

1. სამეტყველო ფუნქციები:

1.1. სოციალური ურთიერთობები;

1.2. ინფორმაციის გაცვლა;

1.3. აღწერა/დახასიათება;

1.4. გემოვნება;

1.5. შეფასება;

1.6. საჭიროება/სურვილი/მოთხოვნილება;

1.7. გრძნობები/ემოციური რეაქციები/შეგრძნებები;

1.8. დროში ორიენტირება;

1.9. სივრცეში ორიენტირება;

1.10. ლოგიკური კავშირების გამოხატვა;

1.11. ნებართვა/ვალდებულება/აკრძალვა;

1.12. ინტერაქცია საკლასო ოთახში.

 

2. ლექსიკა:

2.1. ინდივიდი;

2.2. ინდივიდის გარემოცვა;

2.3. აქტივობები;

2.4. ინდივიდის ორიენტირები.

 

3. გრამატიკა;

4. ფონეტიკა;

5. ორთოგრაფია;

6. სოციოკულტურა და კულტურა.

 

1. სამეტყველო ფუნქციები

 

რუბრიკა	ენობრივი რეალიზაციის ნიმუში I დონისათვის	ენობრივი რეალიზაციის ნიმუში II დონისათვის	ენობრივი რეალიზაციის ნიმუში III დონისათვის	ენობრივი რეალიზაციის ნიმუში IV დონისათვის
1.1. სოციალური ურთიერთობები
მისალმება/ მოკითხვა	-Hello! -Hi! / Hi Nick! -Good morning / afternoon /  evening!	-Morning mum / dad! -How are you? -Fine, thanks. -I’m fine.	-Hello everybody! -I’m fine, and you? -Not very well.	-Welcome to. -You are welcome. -Nice to see you.
დამშვიდობება	-Good-bye! -Bye-bye! -Bye!	-Good night! -See you!	-Say hello to your sister. -See you soon / later!
წარდგენა/ გაცნობა	-Hello, I'm Nick. -This is / It’s John.	-My name’s Jane. -Do you know Kate? -Nice to meet you.	-He is my neighbor. -He is from Gori. -It’s nice to meet you.	-Meet my friend John. -He's from Britain. -How do you do?
მიმართვა (თავაზიანი/ ფამილარული)	-Please… -Honey!	-Sir / Madam… -Mr. / Mrs. / Miss. Thomson…	-Can / Could you…? -My dear…!	-Would you like …?
მობოდიშება	-Sorry! / I’m sorry! -Excuse me.	-Excuse me, please! -That’s / It’s OK.	-I'm sorry for being late. -I’m so / very sorry for…	-I’m awfully / terribly sorry. -Sorry about that.
მადლობის გადახდა	-Thanks. -Thank you.	-Thank you so much. -Thank you very much.	-That’s so kind of you. -Not at all.	-Thanks a lot. -You’re welcome.
მილოცვა/ კეთილი სურვილები	-Happy Birthday! -Happy New Year! -Merry Christmas!	-Happy / Merry Easter! -The same to you. -Have a good time.	-Congratulations! -Enjoy the day. -Bless you! -Good luck!	-Many happy returns (of the day) Bill! -Happy name-day, Nino! -Have a pleasant / nice day!
წახალისება/ შექება	-Good for you! -Oh! Yes!	- Great! - Fine!	-Excellent! -Super!	-Good / Excellent work / job! -It sounds interesting.
შეთავაზება	-Can / May I help you?	-Shall we…? -Can / Could you…?	-Will you come with me? -What about…?	-Let’s join the chess club. -I’ll give you a better idea. -I know better place to go.
დათანხმება/ უარი	-Yes! / No! -Oh, Yes / No. -Yes, please. -No, thank you.	-Yes, I am / do / did / can… -No, he isn’t / doesn’t / didn’t / can’t… -OK.	-I agree / I don’t agree. -I don’t agree with you. -Lovely! -Yeah!	-I disagree. -I don’t quite agree with you. -With pleasure!
ინტერაქცია სუფრასთან		-Help yourself, please. -Pass me…, please. -Here you are.	-Would you like tea or juice? -What about dessert? -What do we have for lunch? -Have some more…	-Would you like some…? -Just a little, please. -I’ll have some ice-cream / apple pie.
ტელეფონით საუბარი				-Call / Phone me! -Hello. -Who is speaking? -May / Could I speak to…? -Hold on please. I'll call her / him. -What’s your telephone / phone number? -My phone number is…
დამშვიდება			-Don’t worry! -Calm down!	-No problem! -Take it easy!
გაფრთხილება			-Attention! -Look out!	-Be careful! -Watch the stairs!
1.2. ინფორმაციის გაცვლა
პირადი მონაცემები: გვარი/სახელი/ ასაკი/მისამართი /დაბადების დღე/ ოჯახი/ საქმიანობა	-What’s your name? -How old are you? -I am 9. -Where do you live? -I live in Tbilisi. -What form are you in? -What's your mother’s / father’s name?	-What’s his / her family / second / pet / nick name? -Can you spell it out? -What school do you go to? -What’s your address? -I live at 15 Main Street. -I live with my parents. -Is your family large?	-Where are you from? -S/he is / comes from England / Georgia. -S/he is English / Georgian. -What are you? -I’m a student. -I’m the youngest in my family.	-When were you born? -On May 1, 1995. -When is your birthday? -I’m older / younger / than my brother. -My aunt and cousins live in Europe.
იდენტიფიცი-რება (ადამიანის/ საგნის)	-Who’s he / she? -He’s Mr. / She’s Miss. / Mrs. Thomson. -What is this? It's my hat.
ჯანმრთელობა	-How are you? -Fine, thanks. -Not bad.	-How do you feel? -I feel bad. -I don’t feel well.	-I’m getting better. -Very well thanks, and you? -I’ve got flu / temperature.	-Are you healthy? -I’ve got a headache/ toothache / stomachache.
საქმიანობა	-What do you do every day? -What are you reading now?	-What do you do after classes? -I go swimming. -Can you play the piano?
ამინდი	-The weather is fine. -It’s cold / hot.	-It's warm / sunny / windy. -The sun is shining brightly. -It's snowing. It's a very cold day.	-What’s the weather like today? -What’s the temperature today? -It’s a wet, rainy day.	-Do you think it will snow / rain? -It looks like rain, take an umbrella. -The climate is dry in Kakheti.
ინტერაქცია სავაჭრო ობიექტებში		-How much is…? -How many….would you like?	-How much does it cost? -Could you show me the…? -Do you like the color of this sweater? -What shop do you go to..?	-These books are on sale. -I’m looking round. -What size do you wear? -What’s the price? -10 Laris. -It’s very cheap /expensive.
თავისუფალი დრო		-I like dancing. -Do you like to play football / soccer?	-I watch TV in the evening. -I enjoy reading comics. -What musical instrument do you play? -We often share diaries.	-What’s your hobby? -How often do you play sports? -We are going hiking / on a picnic this weekend.
1.3. აღწერა/ დახასიათება
ადამიანის გარეგნობა/ ჩაცმულობა	-She is beautiful / pretty / nice. -S/he is tall / short/ ugly.	-She’s got a nice straight nose and golden wavy hair. -I like your shoes. Are they new?	-She is pleasant / good-looking. -S/he is fat / thin / plump. -She is slim / blond.	-What does she look like? -What a nice coat you have on! -She is wearing glasses.
ადამიანის დახასიათება	-She is very kind / clever. -Is Nick friendly / unfriendly?	-He is cheerful / serious. -She’s nice / pretty. -S/he is so smart.	-I think he / she is absent-minded / selfish.
საგნის აღწერა	-It’s big / small / clean / dirty / strong / long. -What color is the flower?	-We’ve got a square/ oval / round table in the kitchen. -What kind of cake is it? -It's a chocolate cake.	-What does it look like? -What a funny story! -How large is your room? -The road is too narrow	-The man is carying a heavy box on his shoulder.  -Let's clean up the room. It's messy.
1.4. გემოვნება
მოწონება/ არ მოწონება	-I like it. -I don’t like it.	-It was great! -I hate it.	-How do you like it? -I didn’t like it at all. -I’m fond of…	-I enjoyed the party. -It was boring. -I prefer…
1.5.შეფასება
დადებითი/ უარყოფითი	-It's good! -It's bad!	-That's right! -It's not right!	-Right! -It's wrong!	-That's true. -That's false.
1.6. საჭიროება/ სურვილი/ მოთხოვნილება
საჭიროება/ სურვილი/ მოთხოვნილება	-What do you want to do? -I want to…	-I wish… -I need …	-I’d like to… -What do you need?	-I’d love to…
1.7. გრძნობები/ ემოციური რეაქციები/ შეგრძნებები
სიხარული	-I am glad. -I’m happy.	-I’m so / very happy / glad!	-I’m so excited.	-I am impressed. -I'm delighted.
ბრაზი		-I’m angry. -I’m so angry!	-I got angry. -Such a shame!	-Don’t be / get angry!
ეჭვი/ვარაუდი			-I’m not sure.	-I doubt… -I'm not quite sure.
გაკვირვება	-I have a robot. –A robot?	-Really?!	-How strange!	-I'm so much surprised!
სინანული		-Sorry.	-I’m so sorry. -What a pity!	-Sorry to hear (that)..! -I regret…
შიში		-I'm afraid of snakes.	-I’m (so) scared.	-I’m frightened.
ინტერესი			-It's interesting.	-I'm interested in… -I like doing…
ინდიფერენ-ტულობა			-It doesn’t matter. -I don't care.	-I don't mind. -I'm not interested in... -As you like.
შეგრძნებები	-I’m hot / cold.	- I'm sleepy.	-I'm tired / busy.	-We're hungry / thirsty.
1.8. დროში ორიენტირება
დროში განთავსება	-Today. -It's morning / afternoon now. -What day is it today? -It's Monday…	-Once upon a time there was… -What time is it? -What's the time? -It's 5 o'clock. -It's half past three.	-Wait a minute, please! -What’s the date today? -October 25, 2004. -When do you have lunch? -In the afternoon. -A moment / second, please. -After a while.	-Just a moment / second, please. -When / what time does your train leave? -At 10 a.m. / p.m. -What’s on Channel Five at two-thirty? –The News.
ქრონოლოგია		-After that… -Afterwards…	-Finally… -Lately…	-In the end… -From beginning to end…
სიხშირე		-I often / sometimes / usually visit them.	-Regularly… -Once a week… -Twice a month…	-From time to time we…. -Every now and then… -Every four years…
ხანგრძლივობა		-During the lesson…	-How long does your lesson last? -It lasts 45 minutes. -He was working all day long.	-How long are you going to stay? -For an hour. -The shop is open from Monday through Saturday.
1.9. სივრცეში ორიენტირება
ადგილმდება-რეობა	-Where is he/ she / it? -In the room. -There is / are…	-It's here / there. -My school is far from my house.	-The wardrobe is on the left / right / next to… -Where is the car park? It’s on the opposite side.	-The theatre is in the centre of the city.
მიმართულება			-Where is the supermarket, Ann? –It’s over there. -Go straight… -Turn left / right.	-Tell me please, how I can get to the station? -It's near, in a walking distance.
1.10. ლოგიკური კავშირის გამოხატვა
მიზეზი / შედეგი / ოპოზიცია		-Sue is wet, because she fell into the river.	-He was sick that’s why he lost the game. -Is it a boy or a girl?	-John was smart but he was lazy. -Why is he so sad?
1.11. ნებართვა / ვალდებულება / აკრძალვა
ნებართვა / ვალდებულება / აკრძალვა	-May I…?	-Can I borrow your pen? -Don't feed the animals in the zoo!	-Will you allow me...? -Don't drop litter!	-Do you mind…? -You must obey the school rules. -You ought to listen to each other. -Keep off the grass!
1.12. ინტერაქცია საკლასო ოთახში
მასწავლებლის მითითებები /მოსწავლის მიმართვები	-Sit down, please! -Open / close your books! -Come to the blackboard! -Let’s play!	-Hurry up! -Turn the page over … -Listen to the tape! -Be quiet! -Shall I read? -May I clean the board? -Can you help me?	-Can you correct / describe…? -What do you mean? -That will do! -It's not clear. -I don’t understand. -Can you explain again, please?	-Let’s work in pairs! -Get into the group of three / four! -Who will make a presentation? We’re running out of time. -What’s the Georgian / English for…? -I haven’t finished.

 

2. ლექსიკა:

2.1. ინდივიდი;

2.2. ინდივიდის გარემოცვა;

2.3. აქტივობები;

2.4. ინდივიდის ორიენტირები.

 

რუბრიკა	მაგალითები I დონისათვის	მაგალითები II დონისათვის	მაგალითები III დონისათვის	მაგალითები IV დონისათვის
2.1. ინდივიდი
სხეული	body; head; hair; face; eye; ear; leg; mouth; nose; hand; toe;	lip; tooth / teeth; back; tongue; shoulder; arm; finger, knee; foot/feet;	forehead; cheek; chin; wrist; palm; nail; bone; thumb; neck; stomach;	eyelid; eyebrow; blood; elbow; fist; waist; breast; hip; chest; heart; heels;
გარეგნობა	pretty; tall; short; young; old; large / blue eyes; long nose; black hair; big mouth; small ears;	beautiful; lovely; dark / blond hair; straight/ curly / wavy hair; long fingers; fat; ugly; slim; plump;	good-looking; pleasant-looking; round / oval face; thin fingers; thin/ thick brows; turned-up nose; strange;	charming; medium, cute; high forehead; attractive; gracious;  handsome; pale;  wrinkled;
დახასიათება	bad; good; appy; glad; mad; silly; slow; kind; clever; strong; busy;	friendly; honest; strict; naughty; clumsy; shy; frightened; ashamed;  sleepyhead; calm;	noisy; scared; brave; polite; devoted; stupid; bright; useful; worried; hard-working;	gloomy; exciting; delighted; curious; humorous; rude; impressive; nervous; active; energetic;
ტანსაცმელი / აქსესუარები	clothes; dress; skirt; trousers; T-shirt; cap; jeans; shirt; shoes; boots; socks; hat; coat;	pyjamas; pants; jackets; sneakers; tights; scarf;  suit; mittens; gloves; raincoat; watch; belt;  hood; umbrella;	blouse; slippers; night-gown; sweater; trainers; sandals; collar; brooch;sun-glasses; handbag; bracelet; earrings;	pullover; swimming-suit; waist-coat; suit; fur coat; national clothes; tie; buttons; necklace; fan;
ჰიგიენა	soap; towel; comb;	tooth paste / brush; hair brush;	shampoo; perfume; sponge;	gel; make up; nail polish;
ჯანმრთელობა / ავადმყოფობა		dentist; patient; ill; weak; doctor; hospital;	medicine; cough; pain;sneeze; druggist; pills; drug store; tooth / head / stomach ache;	fever; sore throat; upset stomach; runny nose; disease; prescription; nurse; healthy; sick; flu;
ემოციური რეაქციები	like; love; cry;	laugh; smile; hate;	be pleased; get angry;	be surprised; get cross;
2.2. ინდივიდის გარემოცვა
ადამიანები	girl; boy; kid; man; woman; friend; pet; child / children;	person; people; baby;teenager; adult; toddler; neighbor;	neighborhood; crowd; Madam; Sir.; Ms./ Mrs. ./Miss.;
ოჯახი / ნათესავები	family; mother/ mum; father / dad; sister; brother; grandpa; grandma; parents; grandparents;	wife; husband; son; daughter; aunt; uncle; cousin; step mother/ father; grandchildren; grandson / daughter ;	relatives; nephew; niece; twins; an only son/ daughter;	Mother / father / brother / sister in law; distant relative; Godmother / father;
ცხოველთა სამყარო	farm animals; dog / puppy; cat; mouse; sheep; pig; horse; cow; goose; fly; bird; hen; duck; wild animals; fox; wolf; bear; snake; elephant; monkey;	crocodile; tail; jungle animals; lion; tiger; hedgehog; spider; bee; trunk; butterfly; ant; parrot; crow; turkey; parrot; swallow;	reptile; lizard; toad; snail; wing; beak; paw; turtle / tortoise; feather; claws; fang; cave; pouch; den; kangaroo; grasshopper; beetle; insects; dolphin;	sea animals; polar bear; penguin; sea gull; whale; shark; seal; sea turtle; starfish; cricket; eagle; nightingale;
ზღაპრის სამყარო	toys; fairy tale; king; queen; prince; fairy; princess; castle; giant;	wicked witch; ghost; monster; magician; magic wand; country; skeleton; scarecrow;	mermaid; dream; magic show; elf; fantasy world; dwarf; magic mirror/ lamp; UFO; evil spirits;	science fiction; Time Machine; Spaceship; Batman; Spiderman;
ბუნება	sky; sun; moon; stars; tree; flower; wood; leaves;	river; mountain; sea; field; forest; hill; lake; stone;	earth; nature; planets; ocean; plant; rock; arctic; land; desert;	air pollution; smog; environment; smoke; waterfall; coast; sea shore; Solar System;
ბუნების მოვლენები	heat / cold; rain; snow; sunshine; ice; cloud; wind; water;	ground; temperature; fog; frost; weather; snowflakes; storm;	weather forecast; sun set / rise; lightning; shower; hail; rainbow; climate;	earthquake; flash; mist; flood; below zero; thunderstorm;
გეოგრაფიული დასახელებები		Georgia; England; The USA; town; city; London; Tbilisi; The Mtkvar; The Thames;	country; Britain; Germany; island; capital; Washington D.C.; The Black sea; Australia; America; Africa; Pole;	The British Isles; Asia; The United Kingdom; continent; Europe; The Atlantic Ocean; North; South;
ქალაქი			factory; motorway; street; district; apartment building; suburb; road; roundabout; billboard; underground; car park; advertisement; square;	city center; rush hour; pavement; pedestrian; citizen; skyscraper; City Hall; The Houses of Parliament; Mayor’s Office; cathedral ;
სოფელი		country; farm; gate; fence; pond; flower-bed; grass; hay; farmer; spade;	village; fire-place; farm-house; roof; chimney; forest; field; barn; two-storey building; attic; path; well; axe;	vegetable garden; orchard; harvest; vine-yard; festival; fair; greenhouse; vintage; stable; stream; hammer;
საცხოვრებელი ადგილი	house; flat; room; floor; ceiling; wall; window; door; study; bedroom dining-room;	sitting room; kitchen; down/up stairs; lift; bathroom; key/lock; stairs; toilet; cottage; cellar; garage; native town / country; hotel;
საყოფაცხოვ-რებო ნივთები	table; chair; sofa; TV set; lamp; picture; shelf; armchair; curtains;	photo album; cupboard; wardrobe; carpet / rug; bed-side table; pillow; blanket; bed-cover; video recorder; computer;	furniture; cooker; sink / bath / tub; tap; kettle; iron; mug; broom; saucepan; phone; book-case; tray / ashtray;	coffee grinder; tin opener; shovel; dishwasher; mixer; fridge; mop; vacuum-cleaner; central heating; camera;  freezer;
სკოლა/ პერსონალი	school; student; gym; teacher; classroom; schoolgirl /boy; yard; bell; textbook;	cafeteria; staffroom; library; librarian; class / schoolmate; sports ground; break;	lab; team; club; principal/ head teacher; watchman; corridor; head teacher’s office; group; colleague;
სასკოლო ნივთები	bag; book; pen; map; pencil box; notebook; blackboard; crayon / marker; rubber/eraser; chalk; ruler;	tape recorder; flash cards; poster; musical instruments; diary; cassettes; time-table; pencil sharpener; globe;
სასწავო საგნები	English; Georgian; Math;	Drawing; Music; Nature; Physical Education;	Foreign languages Russian ; German; French; Spanish;	History; Geography; Grammar; Alphabet; Science;
მომსახურების ობიექტები/ პერსონალი		supermarket; shop assistant; book-store; shopping; baker’s; clothes store; cashier; cash desk; butcher’s;	houseware; on sale; grocery; dairy; counter; scales; weight; magazine; newspaper; customer;	candy store; mall; stationery; cash; plastic card; bill; package ; music shop;
სურსათი	fruit; peach; orange; banana; vegetable; bread; butter; cheese; eggs; tea; a bottle of milk; coffee;	tomato; cucumber; cabbage; orange; lemon; watermelon / melon ; meat; cookies; jelly; salt;	pineapple; grapes; cherry; berries; onion; pumpkin; beet; a bar of chocolate; cornflakes;	beef; pork; poultry; cereal; cauliflower; sunflower seeds; fish; nuts;
კვება და კვების ობიექტები		meals; breakfast; lunch; dinner; spoon; plate; napkin; pizza; cafe; table cloth;	McDonalds; dishes; burger; hot dog; chips; cake; sandwich; recipe; cook; ingredients; pub;	restaurant; menu; fried chicken; soft drinks; dessert; first / second course; healthy eating; tip; waiter / waitress; roast meat; junk food;
ფოსტა/ პერსონალი	letter; postcard;	envelope; letter-box; stamp;	post office; pen friend; post man;	mail; e-mail; parcel; telegram; form; address;
ტრანსპორტი/ პერსონალი	bicycle; car; trolleybus; bus;	tram; train; driver; tube / subway; taxi; boat;	motor-cycle; suitcase; railway; traveler; cab; air plane; stewardess;	ship; sailor; captain; journey; luggage; pilot; conductor; passenger; voyage;
კულტურის/ სპორტის ობიექტები/ პერსონალი	puppet show; zoo; zookeeper; clown; acrobat; circus;	theatre; movie theatre; stadium; sportsman; actor/actress; film star;	Opera House; singer; cartoon film; museum; scientist; concert hall; composer; swimming pool; trainer; stage;	musical theatre; musician; picture gallery; painter/artist; exhibition; sculptor; monument;
დღესასწაუ-ლები და ზეიმები	Holidays; birthday party; presents; tree; Santa Clause; New Year;	Christmas party / carols / pudding ; Candles; gifts; decorations; costumes; masks;	celebration; Halloween; pumpkin; Thanksgiving; jack- o’-lanterns; day off; congratulations;	Independence day; Mother’s day; Easter; Color eggs; Folk music; Valentine’s day; masquerade;
2.3. აქტივობები
შინ/გარეთ	be; have; take; put; give; live; get up; go to bed; eat; wash; put on; take off; come; hear; see; speak; kiss; bring; comb; drink; phone; dig; look; say;	brush; walk; rest; get angry; advise; find; hope; meet; dine; greet; bark; bite; work; bake; have a shower; watch; take a picture; get; play the violin; break;	feel; taste; smell; boil; be sure; wish; forgive; help; worry; hug; lock; carry; keep; build; dial; phone; visit; spend; cut; buy; add; forget; need; switch on/off; peel; mix;	look after; shave; expect; recognize; joke; sleep; refuse; congratulate; lie; introduce; quarrel; shake; warn; drop; damage; relax; advice; fill; stay; rob; catch; roast;
სკოლაში	listen; write; correct; stand up; learn; sit down; talk; say; ask; answer; describe; show; teach; count; do exercises;	compare; remember; forget; understand; try; spell; turn on / off; know; spell out; play; translate; take part; make; ring; agree; find; forget;	test; miss; borrow; manage; notice; inform; start; explain; think; decide; quarrel; win; obey the rules; finish; sing; express;	realize; believe; seem; fancy; share; argue; encourage; improve; agree; disagree; prove; protect; repair;
სპორტი	swim; play football / soccer / basketball;	ski; skate; ride; tennis, jog; take part; run;	win; lose; reach; climb; compete; score; train;
დასვენება/ გართობა	play games; dance; go to the zoo; plan; watch TV; dream; water the flowers; color the pictures;	take pictures; have fun; play computer; make snowballs; play hide and seek; fly a kite / balloon; see the film; enjoy;	go to concert hall / opera; do gardening; read a comic; ride on a merry-go-round; draw; cartoons; have a good time;	watch video; knit; listen to music; go to the concert; play a guitar / the piano; play the cards; do puzzles/ crosswords;
მომსახურება	buy; sell; send; get on / off; close; open;	go shopping; do the shopping; pay money; deliver; receive;	hire a taxi; order; weigh; choose; address; call a doctor; examine; mend; fix;	wrap; cost; serve; register; prescribe; fit; make a doctor’s appointment; repair;
მგზავრობა/ გადაადგილება	go; ride; wait; walk;	leave; drive; arrive; sail; park; move;	travel; book tickets; hurry; stay at a hotel; go on a trip; have a journey;	depart; catch the train; miss the train; see off; cancel; check in / out; land; travel;
2.4. ინდივიდის ორიენტირები
დრო	time; clock; o’clock; today; then; yesterday;	watch; face; hands; early; late; second; minute; tomorrow;	half; quarter; past / to; hour; often; always; next day; calendar; fortnight; usually;	millennium; a.m./p.m.; century; the day after tomorrow; the day before yesterday; the other day; on the following day;
წელიწადის დროები/ კვირის დღეები / თვეები	year; seasons; winter; spring; summer; fall; autumn;	week days; Sunday; Monday; Tuesday; Wednesday; Thursday; Friday; Saturday;  weekend;	months; January; February; March; April; May; June; July; August; September; October; November; December;
დღე / ღამე	day; morning; afternoon; evening;	noon; midnight; midday; night;
ქვეყნის მხარეები		North; South; West; East;	Western; Eastern; Northern; Southern;	North East; South West; South East; central;
ადგილმდება-რეობა	here; there; in / on /under;	near; far; down; up; into;	place; space; meter; mile; inside; opposite;	top; bottom; away; across; along; middle; inch / foot; centimeter;
მახასიათებ-ლები	old; young; pretty; ugly;	full; empty; sour; salty; sweet;	fresh; hard; bitter; modern; heavy; light;	delicious; convenient; uncomfortable;  fashionable; old-  fashioned; comfortable;
ფერი	red; blue; brown; yellow; green; black; white;	purple; violet; grey; rosy; dark; light-blue; shiny;
ზომა	little; big; large; small;	tiny; great;	enormous; huge;
ფორმა		figure / shape; round; oval;	square; wide; narrow;	triangle; flat; deep;
წონა		heavy; light;	100 kg; square;	pound (0.454 of a kilogram);
ტემპერატურა	hot; cold;	cool; warm;	high / low; temperature;	Celsius; scale; degree;
შემადგენლობა	gold / golden	wooden;	silk; velvet; cotton;	silver; woolen; iron;
რაოდენობა	many; few; some;	much; little; a lot of;	great number of;
რიცხვები	numbers; one-twenty; first; second; third;	tenths; twenty-one hundred; fourth-nineteenth;	odd; even; thousand; million; billion;	one half; two thirds; one quarter;

 

 3. გრამატიკა:

 

გრამატიკის სწავლება საკომუნიკაციო მიზნებს უნდა ემსახურებოდეს. ყველა სახის გრამატიკული მოვლენის განხილვა კონტექსტშია სასურველი და არა კონტექსტისგან მოწყვეტით. წესებისა და ტერმინების ზეპირად სწავლება არ არის რეკომენდებული. მოსწავლეს საშუალება უნდა მიეცეს დააკვირდეს, ამოიცნოს და კონტექსტში გამოიყენოს გრამატიკული თავისებურებები და კონსტრუქციები. სასურველია:

● გრამატიკული მასალის მიწოდება სახალისო, ადვილად გასაგებ, ზეპირ თუ წერილობით საკომუნიკაციო სიტუაციებში, ენობრივ მასალაზე აგებული დიდაქტიზებული ტექსტების მეშვეობით.

● მრავალფეროვანი აქტივობებისა და სავარჯიშოების შეთავაზება.

დაწყებით საფეხურზე სწავლების პირველ ორ წელს გრამატიკის აღწერით-თეორიული სწავლება არ არის რეკომენდებული. მოსწავლეები გრამატიკულ კონსტრუქციებს ენობრივი ნიმუშების დამახსოვრებასთან ერთად სპონტანურად, გაანალიზების გარეშე ითვისებენ. გრამატიკული სტრუქტურების გამოყოფა მათი გააზრების მიზნით თანდათანობით სწავლების მომდევნო წლებში დაიწყება.

 

3.1. არსებითი სახელი;

3.2. არტიკლი;

3.3. ზედსართავი სახელი;

3.4. რიცხვითი სახელი;

3.5. ნაცვალსახელი;

3.6. ზმნა;

3.7. ზმნიზედა;

3.8. წინდებული;

3.9. კავშირი;

3.10. ნაწილაკი;

3.11. წინადადება;

3.12. წინადადების წევრები.

 

 I-II დონეებისთვის

 

3.1. არსებითი სახელი Noun	თვლადი / უთვლადი არსებითი სახელები - Countable / Uncountable Nouns; კუთვნილებითი ბრუნვა - Posessive Case; მხოლობითი / მრავლობითი რიცხვი – Singular / Plural Number;  წესიერი და არაწესიერი ფორმები;
3.2. არტიკლი Article	● განსაზღვრული არტიკლი - Definite Article;A განუსაზღვრელი არტიკლი - Indefinite Article; ● ნულოვანი არტიკლი - Zero Article; განსაზღვრული, განუსაზღვრელი, ნულოვანი არტიკლების გამოყენების ზოგადი თავისებურებები;
3.3. ზედსართავი სახელი Adjective	● შედარების ხარისხები - Comparison of Adjectives;  წესიერი და არაწესიერი ფორმები;
3.4. რიცხვითი სახელი Number	● რაოდენობითი რიცხვითი სახელები - Cardinal Numerals (1-100); ● რიგობითი რიცხვითი სახელები - Ordinal Numbers (1-19) ; ● თარიღი - Date (using numbers to write dates);
3.5. ნაცვალსახელი Pronoun	● პირის ნაცვალსახელები – Personal Pronouns (subject /object forms); ● ჩვენებითი ნაცვალსახელები - Demonstrative Pronouns; ● კუთვნილებითი ნაცვალსახელები - Possessive Pronouns ; ● კითხვითი ნაცვალსახელები – Interrogative Pronouns; ● განუსაზღვრელი ნაცვალსახელები - Indefinite Pronouns;
3.6. ზმნა Verb	● წესიერი / არაწესიერი ზმნები – Regular / Irregular Verbs; ● დამხმარე ზმნები - Auxiliary Verbs; ● მოდალური ზმნები - Modal Verbs; ● დრო – Tenses; ●  მოქმედებითი გვარი –Active voice: ●  Present / Past / Future Simple; ●  Present Progressive
3.7. ზმნიზედა Adverb	● დროის / ადგილის / ხარისხის / მიმართულების / სიხშირის ზმნიზედები – Adverbs of Time / Place / Degree / Direction / Frequency;
3.8. წინდებული Preposition	● ადგილის / დროის / მიმართულების აღმნიშვნელი წინდებულები – Prepositions of Place / Time / Direction;
3.9. კავშირი Conjunction	● and, or, so, but etc.;
3.10. ნაწილაკი Particle	● no, not, too etc.;
3.11. წინადადება Sentence Types	● მარტივი წინადადებები – Simple Sentences (მტკიცებითი, კითხვითი და უარყოფითი ფორმები); ● რთული თანწყობილი წინადადებები - Compound Sentences; ● თხრობითი / კითხვითი /Bბრძანებითი წინადადებები – Declarative / ●  Interrogative (Yes/ No, WH, questions) / Imperative Sentences;  ● ქვემდებარისა და შემასმენლის შეთანხმება რიცხვში - Subject Verb  Agreement;

 

 III-IV დონეებისათვის

 

3.1. არსებითი სახელი Nouns	კუთვნილებითი / კონკრეტული / აბსტრაქტული / არსებითი სახელები – Proper/ Common / Abstarct / Material Nouns; თვლადი / უთვლადი არსებითი სახელები - Countable / Uncountable Nouns; კუთვნილებითი ბრუნვა – Possessive Case; მხოლობითი / მრავლობითი რიცხვი – Singular / Plural Number;  წესიერი და არაწესიერი ფორმები;
3.2. არტიკლი Article	● განსაზღვრული არტიკლი - Definite Article;A ● განუსაზღვრელი არტიკლი - Indefinite Article; ● ნულოვანი არტიკლი - Zero Article; ● განსაზღვრული, განუსაზღვრელი, ნულოვანი არტიკლების გამოყენების ზოგადი თავისებურებები;
3.3. ზედსართავი Adjective	● შედარების ხარისხები - Comparison of Adjectives;  ● წესიერი და არაწესიერი ფორმები;
3.4. რიცხვითი სახელი Number	● რაოდენობითი რიცხვითი სახელები - Cardinal Numerals; ● რიგობითი რიცხვითი სახელები - Ordinal Numbers; ● წილადები – Fractions;
3.5. ნაცვალსახელი Pronoun	● პირის ნაცვალსახელები – Personal Pronouns (subject /object forms); ● ჩვენებითი ნაცვალსახელები - Demonstrative Pronouns; ● კუთვნილებითი ნაცვალსახელები - Possessive Pronouns / Possessive Adjectives; ● კითხვითი ნაცვალსახელები – Interrogative Pronouns; ● განუსაზღვრელი ნაცვალსახელები - Indefinite Pronouns; ● მიმართებითი ნაცვალსახელები – Relative Pronouns;
3.6. ზმნა Verb	● წესირი / არაწესიერი ზმნები – Regular / Irregular Verbs; ● დამხმარე ზმნები - Auxiliary Verbs; ● მოდალური ზმნები - Modal Verbs; ● დრო – Tenses;  მოქმედებითი გვარი – Active Voice:  Present / Past / Future Simple;  Present / Past Progressive;  Present Perfect;  ვნებითი გვარი – Passive Voice:  Present / Past Simple;
3.7. ზმნიზედა Adverb	● დროის / ადგილის / ხარისხის, / მიმართულების / სიხშირის ზმნიზედები – Adverbs of Time / Place / Degree / Direction / Frequency; ● შედარების ხარისხები – Comparisons of Adverbs;
3.8. წინდებული Prepositions	● ადგილის / დროის / მიმართულების აღმნიშვნელი წინდებულები – Prepositions of Place / Time / Direction;
3.9. კავშირი Conjunction	● and, or, so, but, that, which,when etc.;
3.10. ნაწილაკი Particle	● no, not, too, only, almost etc.;
3.11. წინადადება Sentence types	● მარტივი წინადადებები – Simple Sentences (დადებითი, კითხვითი და უარყოფითი ფორმები);  რთული თანწყობილი წინადადებები - Compound Sentences;  რთული ქვეწყობილი წინადადებები (კავშირებით: that, when, so, that's why etc.)  Complex Sentences; ● თხრობითი / კითხვითი /Bბრძანებითი წინადადებები – Declarative /  Interrogative (Yes/ No, WH, Or, Tag questions) / Imperative Sentences;
3.12. წინადადების წევრები Parts of the Sentences	● ქვემდებარე / შემასმენელი / დამატება – Subject / Verb (Predicate) / Object;

 

 4. ფონეტიკა:

 

ფონეტიკა I-II დონეებისათვის

ინგლისური ენის სწავლებისას განსაკუთრებული ყურადღება უნდა გამახვილდეს ქართული ენისაგან განსხვავებულ ბგერებზე და ბგერათშეთანხმებებზე, რაც მოსწავლეს ხელს შეუწყობს სწორად წარმოთქვას და გაიმეოროს მოსმენილი ბგერები, სიტყვები და წინადადებები. ბგერების წარმოთქმა: ● ანბანი ● ქართული ენისაგან განსხვავებული ხმოვანი ბგერები -/e/ pen; /i:/ see; /a:/arm; /æ/ hat; /u:/too; /Ɔ:/ more; /ә:/ her; / eI /- play;/ai/ - fine; /oi / boy; / iә/ here; /υә/ sure; / eә /chair; /aυ /now;/әυ / home;/ju:/ union; /Λ /cut… ● ქართული ენისაგან განსხვავებული თანხმოვანი ბგერები - /f /– flat; /θ/ – thank;/ ð /– this; /η / – playing; / w / – we; / j /- yes …

● მახვილი სიტყვის დასაწყისში, შუაში, ბოლოს - ‛mother; a‛gain; sham‛poo; ● მახვილი რთულ სიტყვებში : ა) არსებით სახელებში - ერთი მახვილი – ‛tea -pot, ‛sea-side;  ბ) ზედსართავ სახელებში - ორმაგი მახვილი - ‛well -‛known;  (რთულ სიტყვებში მახვილი ძირითადად დაესმის ფუნქციურად უფრო მნიშვნელოვან ნაწილს). ● მახვილი წინადადებაში: ა) დამხმარე, მოდალური და მაკავშირებელი ზმნების შემოკლებულ ფორმებთან; ‛isn’t;  ‛hasn’t; ბ) დამხმარე ზმნაზე, როდესაც ის ცვლის სრულმნიშვნელოვან ზმნას; მაგალითად:                              Have you seen him? Yes, I ‛have. გ) წინადადების ბოლოს მდგომ თანდებულებს –                             Who are you speaking ‛with ?

● ინტონაცია – სხვადასხვაგვარი ემოციის გამოხატვა ინტონაციით (გაოცება, გაბრაზება, სიხარული,  უკმაყოფილება. . . )  ინტონაცია მტკიცებით, კითხვით, ბრძანებით წინადადებებში (აღმავალი, დაღმავალი, დაღმავალ-აღმავალი  ინტონაცია)

● ფონემათა შესატყვისი გრაფემები x - [gz] ან [ks]- exam, text ; ch - [k] ან [t∫]- school , chair; s - [z] ან [s], bags, sister ;  e+re - [Iә] - here

 

5. ორთოგრაფია:

 

მართლწერა I-II დონეებისათვის

● ანბანი – მთავრული და არამთავრული ასოები;

● სიტყვებში ბგერების სათანადო ასოებით / ასოთშეთანხმებებით გამოსახვა:  ck [k ] sick; sh [ ∫ ] fish; ew [ ju:] new ; wh [w ] when ;qu [kw ] quick ; er, or სიტყვის ბოლოს - [ә] - singer, teacher;-sure [Ʒә]  pleasure ; -ture [t∫ә] picture; igh [ai ] high; wr [r ] write; kn [n ] (სიტყვის დასაწყისში) know; -tion [∫n ] nation; -ssion [∫n] session;  war [w Ɔ:] warm; wa [wƆ] wash; ph [f] photo; e-სიტყვის ბოლოს არ წარმოითქმის - love, have, come;

● პუნქტუაცია: წერტილი – Period / Full stop ; მძიმე – Comma ; ორი წერტილი – Colon; აპოსტროფი – Apostrophe; კითხვის ნიშანი – Question mark; ძახილის ნიშანი – Exclamation mark; ბრჭყალები – Quotation marks; ფრჩხილები – Bracket (Parentheses);

● არსებითი სახელის მრავლობითი რიცხვის წარმოების თავისებურებები;

● ზედსართავი სახელის შედარებითი ხარისხების წარმოების თავისებურებები;

● არაწესიერი ზმნების ფორმების წარმოება;

● ომოფონები homophones – here-hear, I-eye, our-hour, dear-deer, son-sun;

 

6. სოციოკულტურა და კულტურა:

 

(დასაშვებია ინფორმაციის ქართულად მიწოდება)

 

I-II დონეებისათვის

III-IVდონეებისათვის

დღესასწაულები და ტრადიციები: რამდენიმე დღესასწაული და მათი თავისებურებები-მორთულობები, ტრადიციული კერძები, პერსონაჟები და სხვა; პურობა: კვების რეჟიმი, ინგლისურენოვანი მოზარდის ტიპური საუზმე, რამდენიმე ტიპური კერძის დასახელება და სხვა; მომსახურება: ტრანსპორტის სახეობები, საზოგადოებრივი თავშეყრის ადგილები; თავისუფალი დრო/გართობა/დასვენება: რამდენიმე საბავშვო თამაშის სახელი და წესი; დაწყებითი საფეხური: რა საგნები ისწავლება, რამდენ წლიანია, სასკოლო კვირის და დღის განრიგი, არდადეგების რაოდენობა და ვადები... ხმამიბაძვა (ონომატოპეა) ცხოველები, ჩვეული ხმაურები (ყიყლიყო, კაკ-კუკ, ) საკუთარი სახელები, კნინობითი ფორმები; სახელმწიფო სიმბოლოები:  დროშა; ინგლისურენოვანი ქვეყნები და მათი დედაქალქები;

ყმაწვილთა ცხოვრება: დღის რეჟიმი, თავისუფალი დრო/გართობა/დასვენება: მონაწილეობა საზოგადოებრივ ცხოვრებაში; ურთიერთობები; გატაცებები; საყმაწვილო ჟურნალები/გადაცემები; კულტურის/მეცნიერების საბავშვო ცენტრი და სხვა; გეოგრაფიული ცნობები ინგლისურენოვანი ქვეყნის შესახებ; ზოგადი ცნობები დიდი ბრიტანეთის და აშშ-ის  პოლიტიკური წყობის შესახებ; რამდენიმე ისტორიული მოვლენა; რეგიონალური თავისებურებები; რამდენიმე დიდი ქალაქი, მდინარე და ფედერაციული ტერიტორია; საბავშვო ნაწარმოებები, ზღაპრები, იგავ-არაკები და ლეგენდები; ცნობილი ადამიანები ინგლისურენოვანი სამყაროდან: რამდენიმე ისტორიული პირი, ხელოვანი, სპორტსმენი, პოლიტიკოსი.

 

ინგლისური ენის პროგრამის შინაარსი

საბაზო-საშუალო საფეხურის I-II დონეებისათვის

 

პანორამა:

 1. სამეტყველო ფუნქციები:

1.1. სოციალური ურთიერთობები;

1.2. ინფორმაციის გაცვლა;

1.3. აღწერა/დახასიათება;

1.4. გემოვნება;

1.5. შეფასება;

1.6. საჭიროება/სურვილი/მოთხოვნილება;

1.7. გრძნობები/ემოციური რეაქციები/შეგრძნებები;

1.8. დროში ორიენტირება;

1.9. სივრცეში ორიენტირება;

1.10. ლოგიკური კავშირები;

1.11. ნებართვა/ვალდებულება/აკრძალვა;

1.12. ინტერაქცია საკლასო ოთახში.

 

2. ლექსიკა:

2.1. ინდივიდი;

2.2. ინდივიდის გარემოცვა;

2.3. აქტივობები;

2.4. ინდივიდის ორიენტირები.

 

3. გრამატიკა;

4. სოციოკულტურა და კულტურა.

 

1. სამეტყველო ფუნქციები

 

რუბრიკა
1.1. სოციალური ურთიერთობები
მისალმება/მოკითხვა	-Hello!/Hi!/Hello everybody! -Good morning /afternoon/evening! -Morning mum/dad! -How are you? I’m fine, and you? -Fine, thanks/Not very well.
დამშვიდობება	-Good-bye! /Bye!/Bye-bye! -Good night! -I’ll see you!/See you!/See you soon / later! -Say hello to your sister.
წარდგენა/გაცნობა	-Hello, I'm Nick/My name’s Jane. -This is… / It’s John/Meet my friend John. -Nice to meet you/How do you do?
მიმართვა (თავაზიანი/ ფამილარული)	-Excuse me!/Hallo! -Sir / Madam…/Mr. / Mrs. / Miss. Thomson… -Can / Could you…? -My dear…! -Would you like …?
მობოდიშება	-Excuse me, please! -That’s all right/It’s all right, now/It’s OK. -I’m so / very sorry for…/awfully / terribly sorry. -Sorry about that. -Pardon/I beg your pardon.
მადლობის გადახდა	-Thank you so/very much. -That’s very kind of you/That’s so kind of you. -Not at all/Thanks a lot/You’re welcome.
მილოცვა/კეთილი სურვილები	-Happy Birthday/name-day! -Happy New Year!/Happy/Merry Christmas!/Easter! -The same to you! -Congratulations on…! -Enjoy the day/Bless you!/Good luck! -Have a pleasant / nice day!
წახალისება/შექება	-Good for you! - Great!/ Fine!/Excellent!/Super! -Good / Excellent work / job! -It sounds interesting.
შეთავაზება	-Shall we…? -Can / Could you…? -Will you come with me? Let’s… -What about…? -I’ll give you a better idea/That will be very nice.
დათანხმება/უარი	-Yes!/No! -That's right/That's wrong - I agree / I don’t agree/I disagree. -Of course/Of course not -Certainly/Certainly not -I don’t quite agree with you/I don't think so!
ინტერაქცია სუფრასთან	-Help yourself, please/Pass me…, please. -Would you like some…/tea or juice? -Just a little, please. -I’ll have some ice-cream / apple pie.
ტელეფონით საუბარი	-Hello /this is… /I’d like to talk to… -Call / Phone me! -May / Could I speak to…?/Hold on please. -Who is speaking?
დამშვიდება	-Don’t worry!/Calm down! -No problem!/Take it easy!
გაფრთხილება	-Attention! /Be careful! -Look out!/Watch the stairs!
1.2. ინფორმაციის გაცვლა
პირადი მონაცემები: გვარი / სახელი / ასაკი / მისამართი / დაბადების დღე / ოჯახი / საქმიანობა	-What’s your name? -How old are you? -Where are you from? S/he is / comes from … -S/he is English / Georgian. -What’s your address?-I live at 15 Main Street. -I live with my parents. . -What’s his / her family / second / nick name? -Can you spell it out? -What are you?-I’m a student. -When were you born?-On May 1, 2000.
იდენტიფიცირება (ადამიანის / საგნის)	-Who’s he / she? -He’s Mr. / She’s Miss. / Mrs. Thomson. -What is this? It's /This is …
ჯანმრთელობა	-How are you?/How do you feel? -Very well thanks, and you? -I feel bad/I don’t feel well. -I’m getting better. -I’ve got a headache/ toothache / stomachache
საქმიანობა	-What do you do every day? -What are you reading now? -What do you do after classes? -I go swimming. -Can you play the piano?
ამინდი	-The weather is fine. -It’s cold / hot/warm / sunny / windy/snowy. -What’s the weather like today? -What’s the temperature today? -It’s a wet, rainy day. -It looks like rain, take an umbrella. -The climate is dry in ...
ინტერაქცია სავაჭრო ობიექტებში	-How much is it?/How much does it cost? -How many/much….would you like…? -I’m looking round/Could you show me the…? -What size do you wear?/What’s the price? -10 Laris. -It’s very cheap /expensive. -These books are on sale.
თავისუფალი დრო	-I watch TV in the evening. -I enjoy reading comics/playing a musical instrument -What’s your hobby? -How often do you play sports? -We are going hiking / on a picnic this weekend.
1.3. აღწერა / დახასიათება
ადამიანის გარეგნობა / ჩაცმულობა	-She is beautiful / pretty /nice/tall / short/ ugly/slim. -She is pleasant / good-looking/fat / thin / plump. -What does she look like? -What a nice coat you have on! -She is wearing glasses.
ადამიანის დახასიათება	-She is very kind / clever/cheerful / serious. -Is Nick friendly / unfriendly? -S/he is so smart. -I think he / she is absent-minded / selfish.
საგნის აღწერა	-It’s big / small / clean / dirty / strong / long. -What color is the flower? -We’ve got a square/ oval / round table in the kitchen. -What kind of … is it? -What does it look like? -What a funny story! -The room is messy.
1.4. გემოვნება
მოწონება / არ მოწონება	- I like/love very much/ I’m fond of… -How do you like it? -I don’t like it at all/I hate -I enjoyed the party/It was boring. -I prefer…
1.5.შეფასება
დადებითი / უარყოფითი	-That's right!/Right! -It's not right!/It's wrong!
1.6. საჭიროება / სურვილი / მოთხოვნილება
საჭიროება/ სურვილი/მოთხოვნილება	-I wish… /I’d like to…/I’d love to… -I need … -What do you need?
1.7. გრძნობები / ემოციური რეაქციები/შეგრძნებები
სიხარული	-I’m so / very happy / glad! -I’m so excited/impressed/delighted.
ბრაზი	-I am/got angry. -Such a shame! -Don’t be / get angry!
ეჭვი/ვარაუდი	-I’m not sure. -I doubt… -I'm not quite sure.
გაკვირვება	-Really?! -How strange! -I'm so much surprised!
სინანული	-I’m so sorry/Sorry to hear (that)..! -What a pity!/It’s a (great) pity! -I regret…
შიში	-I’m afraid of… -I’m (so) scared. -I’m frightened.
ინტერესი	-It's interesting -I'm interested in… -I like doing…
ინდიფერენტულობა	-It doesn’t matter. -I don't care/don't mind. -I'm not interested in... -As you like.
შეგრძნებები	-I’m hot/cold. -I’m sleepy. -I'm tired / busy -We're hungry / thirsty.
1.8. დროში ორიენტირება
დროში განთავსება	-Today/ yesterday/tomorrow -It's morning / afternoon now. -What day is it today?-It's Monday… -What’s the date today?-October 25, 2008. -In the morning/afternoon.  -After a while/Just a moment / second, please. -When/what time does your train leave? At 10 a.m./p.m. -What’s on Channel Five at two-thirty?
ქრონოლოგია	-After that…/Afterwards… -Finally…/In the end… -Lately… -From beginning to end…
სიხშირე	-often/sometimes/usually/Regularly… -Once a week/Twice a month/Every four years… -From time to time we…. -Every now and then…
ხანგრძლივობა	-During the lesson… -How long does your lesson last? -For an hour. -The shop is open from Monday through Saturday
1.9. სივრცეში ორიენტირება
ადგილმდებარეობა	-Where is he/ she / it?-In the room/It's here / there. -There is / are… -My school is far from my house. -The table is on the left / right / next to… -Where is the car park? It’s on the opposite side -It's near, in a walking distance.
მიმართულება	-Where is the supermarket, Ann? –It’s over there. -Go straight/Turn left / right. -Tell me please, how I can get to the station? -It's near, in a walking distance.
1.10. ლოგიკური კავშირის გამოხატვა
მიზეზი/შედეგი/ ოპოზიცია	-Sue is wet, because she fell into the river. -He was sick that’s why he lost the game. -Is it a boy or a girl? -John was smart but he was lazy. -Why is he so sad?
1.11. ნებართვა/ ვალდებულება/ აკრძალვა
ნებართვა/ვალდებულება/ აკრძალვა	-May/Can I…? /Will you allow me...?/ Do you mind…? -Let me… -You ought to listen to each other. -You must… -Don't drop litter! -Keep off the grass!
1.12. ინტერაქცია საკლასო ოთახში
მასწავლებლის მითითებები /მოსწავლის მიმართვები	-Sit down, please! /Be quiet! -Close/Open your books! /Turn the page over … -Listen to the tape! -Shall I read? -Can you help me? /It's not clear/I don’t understand. -Can you correct / describe…? -Can you explain again, please? -Let’s work in pairs! -Get into the group of three / four! -Who will make a presentation? -We’re running out of time/Hurry up! -I haven’t finished.

 

2. ლექსიკა:

2.1. ინდივიდი;

2.2. ინდივიდის გარემოცვა;

2.3. აქტივობები;

2.4. ინდივიდის ორიენტირები.

 

რუბრიკა	მაგალითები
2.1. ინდივიდი
სხეული	forehead; wrist; palm; nail; bone; thumb; neck; stomach; eyelid; eyebrow; blood; elbow; fist; waist; breast; hip; chest; heart;
გარეგნობა	good/pleasant-looking; round / oval face; thin fingers; thin/ thick brows; turned-up nose; strange; charming; medium, cute; attractive; gracious; handsome; pale; wrinkled;
დახასიათება	noisy; scared; brave; polite; devoted; stupid; bright; useful; worried; hard-working; rude; gloomy; exciting; delighted; curious; active; humorous; impressive; nervous; energetic;
ტანსაცმელი/აქსესუარები	blouse; slippers; night-gown; sweater; trainers; sandals; collar; brooch; sun-glasses; handbag; bracelet; earrings; suit; fur coat; national clothes; tie; buttons; necklace; fan;
ჰიგიენა	shampoo; perfume; sponge; gel; make up; nail polish;
ჯანმრთელობა/ავადმყოფობა	medicine; cough; pain; sneeze; druggist; pills; drug store; tooth ; head ;stomach ache; flu; fever; sore throat; upset stomach; runny nose; disease; prescription; nurse; healthy; sick;
ემოციური რეაქციები	be pleased; get angry; be surprised; get cross;
2.2. ინდივიდის გარემოცვა
ადამიანები	person; people; baby; teenager; adult; toddler; neighbor; neighborhood; crowd; Madam; Sir.; Ms./ Mrs. /Miss.;
ოჯახი/ნათესავები	relatives; nephew; niece; twins; an only son / daughter; Mother / father / brother / sister in law; distant relative; Godmother / father;
ცხოველთა სამყარო	reptile; lizard; toad; snail; wing; beak; paw; turtle; feather; claws; fang; cave; pouch; den; kangaroo; grasshopper; beetle; insects; dolphin; sea animals; polar bear; penguin; sea gull; whale; shark; seal; sea turtle; starfish;
ბუნება	earth; nature; planets; ocean; plant; rock; arctic; land; desert; air pollution; smog; environment; smoke; waterfall; coast; sea shore; Solar System;
ბუნების მოვლენები	weather forecast; sun set / rise; lightning; shower; hail; rainbow; climate; earthquake; flash; mist; flood; below zero; thunderstorm;
გეოგრაფიული დასახელებები	country; Britain; Germany; island; capital; Washington D.C.; The Black sea; Australia; The British Isles; Asia; continent; Europe; The Atlantic Ocean; North; South;
ქალაქი	factory; motorway; street; district; apartment building; suburb; road; billboard; car park; underground; advertisement; square; rush hour; pavement; pedestrian; citizen; skyscraper; City Hall; The Houses of Parliament; Mayor’s Office; cathedral ;
სოფელი	village; farm-house; chimney; forest; field; barn; attic; path; well; vegetable garden; orchard; harvest; vine-yard; festival; fair; greenhouse; vintage; stable; stream;
საცხოვრებელი ადგილი	sitting room; kitchen; down/up stairs; lift; bathroom; key/lock; stairs; toilet; cottage; cellar; garage; native town / country; hotel;
საყოფაცხოვრებო ნივთები	furniture; cooker; sink / bath / tub; tap; kettle; tray / ashtray; coffee grinder; tin opener; shovel; dishwasher; mixer; fridge; mop; freezer; vacuum-cleaner; central heating;
სკოლა/პერსონალი	cafeteria; staffroom; library; librarian; class / schoolmate; sports ground; break; lab; team; club; principal/ head teacher; watchman; head teacher’s office; group; colleague;
სასკოლო ნივთები	tape recorder; flash cards; poster; musical instruments; diary; cassettes; time-table; pencil sharpener; globe;
სასწავლო საგნები	Foreign languages Russian ; German; French; Spanish; History; Geography; Grammar; Alphabet; Science;
მომსახურების ობიექტები/ პერსონალი	houseware; on sale; grocery; dairy; counter; scales; weight; magazine; newspaper; customer; candy store; mall; stationery; cash; plastic card; bill; package ; music shop;
სურსათი	pineapple; grapes; cherry; berries; onion; pumpkin; beet; a bar of chocolate; cornflakes; beef; pork; poultry; cereal; cauliflower; sunflower seeds; fish; nuts;
კვება და კვების ობიექტები	McDonalds; hot chips; cake; sandwich; recipe; ingredients; pub; restaurant; menu; soft drinks; dessert; first / second course; healthy eating; tip; waiter ; junk food;
ფოსტა/პერსონალი	post office; pen friend; post man; mail;  e-mail; parcel; telegram; form; address;
ტრანსპორტი/პერსონალი	motor-cycle; suitcase; railway; traveler; cab; air plane; stewardess; ship; sailor; captain; journey; luggage; pilot; passenger; voyage;
კულტურის/სპორტის ობიექტები/ პერსონალი	Opera House; singer; cartoon film; museum; scientist; concert hall; composer; swimming pool; trainer; musical theatre; musician; picture gallery; painter; exhibition; sculptor;
დღესასწაულები და ზეიმები	celebration; Halloween; pumpkin; Folk music; Thanksgiving; jack- o’-lanterns; congratulations; Independence day; Mother’s day; Easter; Valentine’s day; masquerade;
2.3. აქტივობები
შინ/გარეთ	look after; expect; recognize; joke; sleep; refuse; lie; introduce; quarrel; shake; warn; drop; damage; relax; advice; fill; stay; rob;
სკოლაში	test; miss; manage; notice; inform; start; explain; think; decide; quarrel; win; sing; realize; believe; fancy; share; argue; protect; encourage; improve; agree; disagree;
სპორტი	ski; skate; ride; tennis, jog; take part; run; win; lose; reach; climb; compete; score; train;
დასვენება/გართობა	go to concert hall / opera; do gardening; read a comic; draw; cartoons; have a good time; watch video; knit; listen to music; go to the concert; play a guitar / the piano/cards; do puzzles/ crosswords;
მომსახურება	hire a taxi; order; weigh; choose; address; mend; fix; wrap; serve; register; prescribe; fit; make a doctor’s appointment; repair; examine;
მგზავრობა/ გადაადგილება	travel; book tickets; stay at a hotel; go on a trip; have a journey; depart; catch the train; miss the train; see off; cancel; check in / out;
2.4. ინდივიდის ორიენტირები
დრო	half; quarter; past / to; hour; often; always; next day; calendar; fortnight; usually; millennium; a.m./p.m.; century; the day after tomorrow; the day before yesterday;
წელიწადის დროები/ კვირის დღეები/ თვეები	week days; Sunday; Monday; Tuesday; Wednesday; Thursday; Friday; Saturday; weekend; months; January; February; March; April; May; June; July; August; September; October; November; December;
დღე/ღამე	day; morning; afternoon; evening; noon; midnight; midday; night;
ქვეყნის მხარეები	Western; Eastern; Northern; Southern; North East; South West; South East; central;
ადგილმდებარეობა	place; space; meter; mile; inside; opposite; top; bottom; away; across; along; middle; inch / foot; centimeter;
მახასიათებლები	fresh; hard; bitter; modern; heavy; light; delicious; convenient; uncomfortable; fashionable; old- fashioned; comfortable;
ფერი	purple; violet; grey; rosy; dark; light-blue; shiny;
ზომა	tiny; great; enormous; huge;
ფორმა	figure / shape; round; oval; square; wide; narrow; triangle; flat; deep;
წონა	heavy; light; 100 kg; square; pound (0.454 of a kilogram);
ტემპერატურა	hot; cold; cool; warm; high / low; temperature; Celsius; scale; degree;
შემადგენლობა	gold / golden; wooden; silk; velvet; cotton; silver; woolen; iron;
რაოდენობა	much; little; a lot of; great number of; one half; two thirds; one quarter;
რიცხვები	odd; even; thousand; million; billion;

 

 3. გრამატიკა:

 

3.1. არსებითი სახელი Nouns	● კუთვნილებითი / კონკრეტული / აბსტრაქტული არსებითი სახელები – Proper/ Common / Abstarct / Material Nouns; ● თვლადი / უთვლადი არსებითი სახელები - Countable / Uncountable Nouns; ● ბრუნვა – Case Possessive Case); ● რიცხვი (მხოლობითი / მრავლობითი) – Singular / Plural Number; (წესიერი და არაწესიერი ფორმები;)
3.2. არტიკლი Articles	● განსაზღვრული არტიკლი - Definite Article;A ● განუსაზღვრელი არტიკლი - Indefinite Article; ● ნულოვანი არტიკლი - Zero Article;
3.3. ზედსართავი Adjectives	● შედარების ხარისხები - Comparison of Adjectives; (წესიერი და არაწესიერი ფორმები)
3.4. რიცხვითი სახელი Numbers	● რაოდენობითი რიცხვითი სახელები - Cardinal Numerals; ● რიგობითი რიცხვითი სახელები - Ordinal Numbers;
3.5. ნაცვალსახელი Pronouns	● პირის ნაცვალსახელები – Personal Pronouns (subject /non-subject forms); ● ჩვენებითი ნაცვალსახელები - Demonstrative Pronouns; ● კუთვნილებითი ნაცვალსახელები - Possessive Pronouns / Possessive Adjectives; ● კითხვითი ნაცვალსახელები – Interrogative Pronouns; ● განუსაზღვრელი ნაცვალსახელები - Indefinite Pronouns; ● მიმართებითი ნაცვალსახელები – Relative Pronouns;
3.6. ზმნა Verbs	● წესიერი / არაწესიერი ზმნები – Regular / Irregular Verbs; ● დამხმარე ზმნები - Auxiliary Verbs; ● მოდალური ზმნები - Modal Verbs; ● დრო – Tense forms;  Present / Past / Future Simple;  Present / Past Progressive;  Present Perfect; გვარი (მოქმედებითი, ვნებითი) – Active/Passive Voice;
3.7. ზმნიზედა Adverbs	● დროის / ადგილის / ხარისხის, / ვითარების /კითხვითი / განუსაზღვრელი ზმნიზედები – Adverbs of time / place / quality / manner /interrogative /indefinite; ● შედარების ხარისხები – Comparative and superlative grades of adverbs; (regular/irregular forms)
3.8. წინდებული Prepositions	● ადგილის / დროის / მიმართულების/ რაოდენობის აღმნიშვნელი წინდებულები – Prepositions of position /direction /quantity/time;
3.9. კავშირი Conjunctions	● Co-ordinating, subordinating - and, or, so, but, that, where, when, because etc.;
3.10. ნაწილაკი Particle	● no, not, too, only, almost etc.;
3.11. წინადადება Sentence types	● მარტივი წინადადებები – Simple Sentences (დადებითი, კითხვითი და უარყოფითი ფორმები- Affirmative, questions, negative;  რთული თანწყობილი წინადადებები - Compound Sentences;  რთული ქვეწყობილი წინადადებები (კავშირებით: that, when, so, that's why etc.)  Complex Sentences; ● თხრობითი / კითხვითი /Bბრძანებითი წინადადებები – Declarative / Interrogative / Imperative Sentences;

 

სოციოკულტურული და კულტურული თემატიკა:

(სანამ მოსწავლეები უცხოურ ენაში ცოდნის დონეს აიმაღლებდნენ, დასაშვებია ინფორმაციის ქართულად მიწოდება)

 

● დღესასწაულები და ტრადიციები (რამდენიმე დღესასწაულის დასახელება და თავისებურებები ● ცრურწმენები (მაგ.: მარცხენა ფეხზე ადგომა, შავი კატის გადარბენა, მარილის დაბნევა და სხვა) ● კვებასთან დაკავშირებული რიტუალები (კვების რეჟიმი, ინგლისელი მოზარდის ტიპური საუზმე, რამდენიმე ტიპური კერძის დასახელება. . . ) ● ქცევის ეტიკეტი (გადაკოცნის წესი, მისალმებისას პიროვნების დასახელება, მიმართვის ფორმები, ჟესტიკულაცია; ● თავისუფალი დრო/გართობა/დასვენება; ● სკოლა – (რა საგნები ისწავლება, სასკოლო კვირის და დღის განრიგი. . . ); ● გავრცელებული საკუთარი სახელები; ● სახელმწიფო სიმბოლოები; ● დედაქალაქი და მისი რამდენიმე ღირსშესანიშნაობა; ● რამდენიმე დიდი ქალაქი, მდინარე; ● რამდენიმე ფრანგულენოვანი ქვეყანა (დასახელება და რუკაზე მითითება); ● იგავ-არაკები, ლეგენდები; ცნობილი ნაწარმოებები (რამდენიმე სათაური, პერსონაჟი, ავტორი) (სასურველია, მოსწავლეები გაეცნონ ქართულად თარგმნილ ზოგიერთ ნაწარმოებს) ● რამდენიმე ცნობილი პიროვნება (ისტორიული პერსონაჟი, ხელოვანი, სპორტსმენი . . .); ● ცნობები ფრანგულ-ქართული ურთიერთობიდან.

 

 საბაზო-საშუალო საფეხურის III, IV, V, VI დონეები

 

1. სამეტყველო ფუნქციები;

2. ლექსიკა;

3. გრამატიკა;

4. სოციოკულტურა და კულტურა.

 

1. სამეტყველო ფუნქციები:

 

1.1. სოციალური ურთიერთობები;

1.2. ინფორმაციის გაცვლა;

1.3. აღწერა/დახასიათება;

1.4. გემოვნება/შეფასება

1.5. საჭიროება/სურვილი/მოთხოვნილება;

1.6. გრძნობები/ემოციური რეაქციები;

1.7. დროში ორიენტირება;

1.8. სივრცეში ორიენტირება;

1.9. ნებართვა/ვალდებულება/აკრძალვა;

1.10. ლოგიკური კავშირები;

1.11. ინტერაქცია საკლასო ოთახში.

 

1. სამეტყველო ფუნქციები

 

რუბრიკა	ლინგვისტური რეალიზაციის ნიმუშები
1.1. სოციალური ურთიერთობები
მისალმება/მოკითხვა	-Hello /Hi -Good morning/afternoon/evening. -How are you? -Fine, thanks/ /so-so/much better. -I’m fine and you? - Very well/ Not very well. -How are you keeping? -Is everything O.K.? -How are things with you, Bill? -It’s nice to see you again!
დამშვიდობება	-Good-bye! /Bye-Bye!/Bye!/So long! -Good night!/See you! -Hope to see you soon / later! -I’d like to say good-bye to you all. -(I’ll) be seeing you tomorrow/next week, etc.
წარდგენა/გაცნობა	-You must be Peter Danis! -Meet Roger, he’s…/Haven't we met before? -I'm … Here's my visit card! -Nice / Happy to meet you! -Let me introduce you to Ann/Let me present... -I’m very pleased to meet you. -I'd like to get acquainted with him.
მიმართვა (თავაზიანი/ ფამილარული)	-Miss / Ms. /Mrs. Taylor!/Sir / Madam! /Hey, Tom! -Could you tell me…? -Excuse me, please… -My dear! /darling! -Is it all right / OK. if …? -Would you mind seeing me off? -Could you (possibly) do me a favor? -Sure, I’ll be happy to…
მობოდიშება	-Sorry!/I’m sorry (about)!/Sorry to disturb you, -Excuse me (for) … No problem! -I’m really / terribly sorry about that. -Please, forgive me/Sorry, that was my fault. -I’m afraid I can’t. -Did I do anything wrong?/Forget it!
მადლობის გადახდა	-Thank you!/ Thank you very much!/ever so much! -That’s so / very kind /nice of you! -You’re welcome. -Thanks a lot!/Million thanks! -I’m very grateful / thankful (to you). -My pleasure / Never mind! -That’s so kind / nice of you.
მილოცვა/კეთილი სურვილები	-Happy Birthday (to you)! -Happy New Year!/Happy / Merry Easter!/ Christmas! -Good luck! with the interview! -Congratulations and the best wishes -Safe journey!/Have a nice day / journey /trip! -Bless you!
წახალისება / შექება	-Excellent! / Super! / Great! / Fine!/Right! -That’s interesting! -That’s (quite) a good idea. -Well done!/I’m glad you did it/Go ahead! -I like that!/That was nice / clever! -Good / Excellent work / job! -That’s exactly the point! -Not bad!/That’s it!
შეთავაზება / მიწვევა / დათანხმება / უარის თქმა	-What can I do for you? -Let me help you. -It will be fine. -Can / Could we…?/What if . . . ? -I’d love to…/Why don’t you / we…? -Don’t you think we could…? -May I suggest / offer…?/It’s my pleasure to… -If I were you… -We invite you to our housewarming party. -I’d love to come but I’m busy.
შეხვედრის დანიშვნა / დათანხმება / უარის თქმა	-Let’s meet at 5 o’clock/Shall we meet on …? -OK. That’s fine! /What a pity! I can’t. -What about Monday? -Monday is / will be fine. - Will you come ? -No, I’m afraid I’ll be busy by that time.
გაფრთხილება	-Attention please! -Be careful not to fall over! -Look / Watch out! /Take care! /Be more attentive! -You’ll be fined if you park here. -Why didn’t you warn them about it?
დამშვიდება	-Take it easy! /Relax! /Cheer up! -Calm down, please!/Never mind! -Don’t bother about it!/You needn’t worry about it. -You’ll be fine. Just don’t panic!
დაჯავშნა	-Let's book the ticket. -Can I order the tickets for two? -I'm sorry, this seat is reserved. -I've already made a reservation… -Sorry, I want to cancel the reservation.
ინტერაქცია სუფრასთან	-Help yourself…-Pass me …, please. -What would you like to drink? -Would you have another piece of meat-pie? -No, thanks. I’ve had enough. -Dinner is/served/ready. -What a delicious meal! -What did you order? -No, thanks really. -I’m on a diet/ I’m fastingI’m a vegetarian.
ინტერაქცია სავაჭრო ობიექტებში	-How many / much…would you like? -How much is it / does it cost? -What’s the price of…?-10 dollars / pounds / laris. -Could you show me the…? -I’m just looking round / for... -It suits you. -She looks awful / pretty / lovely in this blue dress. -Are these shoes on sale? -Would you like to try these jeans on? -Sure, the changing rooms are over there.
ინტერაქცია მგზავრობისას	-Which bus shall we take for the...? -What’s the bus / taxi / subway fare? -You can keep the change. / It's your tip. - -Could you tell me where to get off ? -The traffic is heavy. -I took the wrong train. -What time is the train to …?/Which platform? -How often do the buses run? -When is your flight?/ When will the plane land / take off? -Your passport, please… -I have to check in / out. -What's the flight number?
მიმოწერა (მიმართვის / გამომშვიდობების კლიშეები)	-Dear Helen…/Sir / Madam / Mr. / Mrs.. Piterson... -I hope to hear from you soon… -I’m looking forward to seeing you soon. -It was great to get your letter. -All the best…/Love / Love from.../Lot’s of love... -Yours / Sincerely / Sincerely yours... -Best wishes.../Say hello to… -I am writing to you because…/I’d like to inform you… -I’m sorry, I haven’t written for a long time… -Write me soon
პოზიციის გამოხატვა / სხვისი აზრის გაზიარება ან უარყოფა	-I'd like to say that…/ That’s a good point. -In my opinion…/To my mind… -I don’t feel the same way. -I agree / don’t agree with you (however). -I know for sure. -Don’t argue about this! -What I suggest as a solution is… -I strongly believe that… -Oh, come on.
შეფასება	-Good / Excellent /Fantastic!/Wonderful!/ Perfect! -I appreciate that! -How extraordinary! -You’ve made great progress / improvement. -It’s incredible!/It's gorgeous!
აზრის კითხვა / რჩევის მიცემა	-What’s your idea about... ? -I think you’d better.. /You should.... /You’d rather... -Can / Could you tell me, please... -I advise you…/Take my advice!
სატელეფონით საუბარი	-May / Could I speak to…, please? -Call / Phone me! -Hello!/Who is speaking? -I’ll call back later. -Will you give her a message, please? -You are through. -I've made a few phone calls today.
დათანხმება / უარი	-Yes! / Oh, yes!/No! / Oh, no! -Good! -Yes, I do / did / have…/No, I don’t / didn’t / haven’t… -Yeah!/All right!/OK/Sure!/Never!/Not at all/Not yet. -Yes, please/No, thanks. -Certainly! /Of course! -Surely I will! / Surely not!
1.2. ინფორმაციის გაცვლა
პირადი მონაცემების შესახებ: სახელი /გვარი / ასაკი /მისამართი / საქმიანობა / დაბადების თარიღი /ოჯახი	-Who / What are you?/What is her job? -I'm a schoolboy / girl / student. -How old are you? - I am 12. -I live in London / Washington D.C.  -When were you born? -Your first / second / middle /family name, please? -How do you spell it? -What’s your address?/My zip code is 0160. -Do you have siblings?-I’ve got twin sisters.
ეროვნება / წარმომავლობა	-Where are you from? I’m from Europe. -Where does he come from?/S/he is / comes from … -S/he is English / Greek / French… -What’s your nationality? -What is your native country? -I’m French by origin. -They are Native Americans.
ჯანმრთელობა	-How are you?/How are you feeling today? -Fine, thanks/Much bette/Not bad/I feel sick. -I’m getting better. -I’ve got an awful headache/ stomach ache /Poor you,
თავისუფალი დრო	-What’s your hobby?/Have you got any hobbies? -I like… /I collect… -Are you interested in…? -I have an interesting collection of… -I enjoy reading comics / playing computer.
პროფესია/ხელობა	-What’s your brother / father / mother? -S/he is a stylist / nurse /  plumber / shoe-maker / hair dresser/housewife / architect -My parents want me to become a computer-programmer. -I would like to be an airline pilot.
ამინდი	-What’s the weather like today? /How is the weather.. -What’s the temperature today? -It's 35 degrees Celsius/It's 70 degrees Fahrenheit. -The climate is dry in... -The forecast for tomorrow isn’t good. -The weather is very changeable / mild here.  -Let’s hope it keeps fine for the weekend.
1.3. აღწერა / დახასიათება
ადამიანის გარეგნობა	-She is beautiful / pretty / nice / ugly/ tall / short / slim… -My weight is…/I’m 5 feet tall. -Is this picture of you as a baby? -You looked quite cute then. -Why don’t you wear make up?
ადამიანის ჩაცმულობა	-Have you seen my new hat / scarf / gloves? -She has a size 36 in clothes. -I like your fur coat, Helen.-That suits you marvelously! -I saw a beautiful dress on sale at the store. -You look smart in that new coat and I like the color.
ადამიანის დახასიათება	-She is kind /sad /clever / friendly / unfriendly/ambitious. -He is cheerful / serious/easy-going. -S/he is absent-minded / selfish. -He is a sleepy-head. He often oversleeps. -She has got a charming personality. -She always treats everybody with respect.
საგნის აღწერა	-It’s big / small / clean / dirty / strong /long. -What kind of ball do you play baseball with? -What does your room look like? -What’s the length / width / depth/ breadth of…? -It’s narrow / wide / broad / square… -The knife’s sharp/It’s tiny / huge / gigantic.
სურვილი / საჭიროება / მოთხოვნილება	-I wish…/I’d like to…/ I’m willing to… -You need to… / needn’t…/There is no need to… -I don’t want…/Neither do I. -I’m looking forward to… -It’s necessary / unnecessary!/No necessity... -I’d love to…
1.4. გემოვნება / შეფასება
გემოვნება	-It’s difficult to say anything definitely. -I was greatly impressed. -Don’t judge other people’s taste! -He is tasteless. -She was dressed elegantly in a good taste. -I love / adore / worship / favor it. -Tastes differ.
მოწონება/არმოწონება	-I like it/I don’t like it at all. -I enjoy…/I’m fond of… -Do you like jazz? -I’m crazy about … -It’s OK. /fun /good /great / wonderful. -I like neither…nor…/I don’t like it either.
აზრის /შთაბეჭდილების / პოზიციის გამოხატვა	-That’s right / wrong!/It's not right!/Right! -In my opinion…/That’s my opinion. -What’s your idea about…? -I’m sure about it. -I think so/ the opposite/we’d better... -I agree / quite agree / disagree / don’t agree. -I’d probably… -It sounds quite likely / true / fine / wonderful. -I doubt about it.
1.5. საჭიროება/ მოთხოვნილება /სურვილი
საჭიროება/სურვილი/ მოთხოვნილება	-I wish…/I’m willing to…/I’d like to… -I need /I should / ought to/have to… -I wish I lived in a big city. -I would recommend… -You need to take this course. -What do you want me to do? -He made me …
1.6. გრძნობები/ემოციური რეაქციები
სიხარული/ კმაყოფილება	-I’m so / very/ extremely happy / glad /delighted! -I feel so excited!/greatly impressed. -I could not even think about it. -Really? I can’t believe it! -All these made me… -
უკმაყოფილება/გაბრაზება	-I am / got (so) angry/furious at…/ a little annoyed -Don’t be / get angry at… -It's so selfish / boring! -I expected better/Rather poor! -She was so disappointed/What a shame! -You always try to find some excuse!
ეჭვი/ვარაუდი/იმედი	-I doubt about it/I’m not (quite) sure. -Maybe / Perhaps/It seemed to me… -I wonder /suppose…/ hope so! -Who knows?/No doubt! -He could / might / must have… -As far as I know… -I'm hopeful.
სინანული	-Sorry, to hear that/I’m so sorry. -It makes me feel so sad/I feel very sad about it. -What a pity!/ If only I’d been there. -I greatly regret what I said.
შიში	-I’m so frightened. /I'm afraid of … -I’m so scared. -S/he was trembling /shaking all over with fear.
ეჭვი/ვარაუდი	-I doubt about it/suppose/wonder… -Maybe / Perhaps… - Are you sure? I’m not (quite) sure. -It seemed to me… -Who knows? -He could / might / must be…
გაკვირვება	-Really?! I can’t believe it/Why? -How / very / so strange! -I'm so much surprised! -Is that so? -What a surprise!/Oh, come on! -You must be joking?/Very strange indeed!
ინტერესი	-I like doing/I’m fond of/I'm interested in… -I’m good at… /I’m keen on… -I feel like…
ინდეფერენტულობა	-I don't mind/Nothing special. -Who cares?/I don't care. -I'm not interested in... -It makes no difference. -As you like.
შეგრძნებები	-I'm sleepy/tired / hungry / thirsty / full/hot / cold. -I’m sick / miserable. -I feel happy / sad/I’m lonely.
1.7. დროში ორიენტირება
დროში ლოკალიზება (საათი/დღე-ღამის მონაკვეთი/თარიღი/ წელიწადის დრო)	-It's morning / afternoon / evening / night now. -In the morning / afternoon / evening/At night. -What time is it / What's the time? -It's 5 o'clock / 5 to six / 5 thirty. -What’s the date today?-It’s May 1, 2008. -What day is it today -It's Monday. -Which season do you like best?/I like winter / spring… -Not long / Long ago…/Next spring/By the end of -In those days/ a couple of days/a fortnight /a week -At the same time.
ქრონოლოგია	-Then/After / before that…/ Now…then… - First…then…/At first…Firstly / Secondly… -From beginning to end… -Next month / year… -On the following day. -In / at the end/Last / At last…/Finally…/Lately / Lastly…
სიხშირე	-I often / sometimes / usually / always regularly / generally /never/From time to time /Again -Once more… -Once a week / twice a year / three times a day / per day. -How often?/Every now and then/Every other day /week. -Hardly ever…
ხანგრძლივობა	-How long does it take you to…? -It takes me 20 minutes to… -During the lesson… -Forever/All day long… /all night. -For a long time/ since… -While reading… -The whole day / night evening…/All the year round…
სიჩქარე	-I don’t like driving fast / slowly. -The car stopped too suddenly and turned too quickly. -Hurry up! We are late/You are as slow as … -He usually drives fast but carefully.
1.8. სივრცეში ორიენტირება
ადგილმდებარეობა	- On the left / on the right/ next to / in the middle … -It's here / there… /in front of / behind the …-At the top / the bottom…/Above / below… -On the ground / first floor… -How far / near is the train station from here? -The escalator is over there. -Where is the car park? It’s on the opposite side.
მიმართულება	-Tell me please how I can get to...? -Go straight ahead / turn left / right… -Which way? -This way, please! -Do you know how to get to…?/Is this way to…? -If you want to cross the road use the footpath.
1.9. ნებართვა/ ვალდებულება/აკრძალვა
ნებართვა/ვალდებულება / აკრძალვა	- May / Can I borrow your pencil? -Will you allow me...?/Do you mind…? -You must obey... /You ought to listen to the instruction. -Don't feed the animals in the zoo!/Fire exit. Danger! -No smoking! / No entry! -Cross now! / Look left!/Keep off the grass! -One can’t park here. -Be careful!/You’ll get hurt/Don’t get lost!
1.10. ლოგიკური კავშირები
მიზეზი/შედეგი/ პირობითობა/მიზანი	-He can’t speak German, so he can’t understand me. -He felt sick, that’s why he lost the game. -He hurt his leg because he slipped on the wet floor. -If I have much money I’ll… -S/he came here to / in order to learn English. -The car was too expensive for him to buy. -If I didn’t like my job I’d give it up. -The faster was the wind, the louder was the noise. -He is so careful that he never makes mistakes.
1.11. ინტერაქცია საკლასო ოთახში
მასწავლებლის მითითებები/მოსწავლის მიმართვები	-I want you all to attend the meeting tomorrow. -Let’s move on to the next point. -As we are short of time… -Take a while before you get familiar with the instructions. -You’ll have several assignments. -You don’t have to rush. -You needn’t rush. -If I fail the test will I have to take it again? -Can I use the dictionary? -I need to be at the doctor’s office at ten, can I go? -Am I right? -Can you explain it again, please?

 

2. ლექსიკა:

2.1. ინდივიდი;

2.2. აქტივობები;

2.3. ინდივიდის გარემოცვა;

2.4. მედია;

2.5. ორიენტირები;

2.6. დღესასწაულები და ზეიმები.

 

რუბრიკა	მაგალითები
2.1. ინდივიდი
სხეული	forehead; cheek; chin; wrist; palm; nail; neck; bone; finger, tongue; toes; back; ankles; skin; eye-lid; eyebrow; brain; heart; shoulder; lungs; liver; scull; knee; stomach; blood;
გარეგნობა	appearance; slim; thin / long fingers; fat; pale; lovely; plump; dark / straight / curly / wavy hair; blond plaited hair; handsome; dimpled chin; freckled face; bearded; mustached; masked; bald; wrinkled
დახასიათება	polite; bright; honest; nervous; evil; curious; shy; wise; mean; greedy; cross; powerful; sociable; patient / mpatient; responsible; practical; witty; perfect, honey-tongued , gentle, good-humored; tactful; diplomatic; shocked; talkative; tactical;
ტანსაცმელი/აქსესუარები	raincoat; pullover; jacket; suit; pants; tights; slippers; trainers; ring; sneakers; scarf; mittens; handbag; umbrella; brooch; gloves; skirt; nightgown; underwear; undershirt; socks; shoes; cloak; glasses; swimming-suit; belt; bracelet; chain; earrings; sun-
ჰიგიენა	shampoo; comb; sponge; hair brush; soap; towel; gel; tooth paste / brush; vanishing / hand cream; hair / body care; perfume; make up; toilet paper;
ჯანმრთელობა/ავადმყოფობა	medicine; cough; sneeze; ill; appointment; doctor; injection; sharp pain; pills; prescription; soar throat; disease; patient; dentist; injured; fever; sick; virus; blood test / pressure; ambulance; healthy; pulse; infection; symptom; wound;
შეფასება/ემოციური რეაქციები	cry; laugh; hate; feel; smile; love; be/get angry; get pleasure; like; be astonished; amazing; tremble; wonder; sob; get cross / excited; be surprised; shout; weep; get upset; stand something; suffer; feel pity;
პროფესია/ხელობა	architect; attendant; movie star; policeman / woman; lawyer; detective; plumber; journalist; artist; carpenter; explorer;
2.2 აქტივობები
აღქმა და ინტელექტუალური აქტივობები	recognize; realize; discuss; debate; identify; recall ; make a speech/ presentation /report ; reveal; evaluate; assess ; comprehend; be conscious of; estimate; clarify; analyze; research; comment ; fail ; combine; transfer; predict ; criticize ; interpret ; qualify ;
ტელეფონით სარგებლობა	dial ; hold on ; press the button ; use the calling card ; to make a call / disconnect; answer the phone machine;
დასვენება/გართობა/ სპორტი	rest ; play cards ; go swimming / dancing ; knit ; ride a bicycle/ bike / horse ; take a voyage; travel; play games; watch gardening program; gamble ; long walk tours ; race; take photos ;
მგზავრობა/გადაადგილება	pack / unpack; carry ; take a visa ; travel abroad ; to leave for ; miss / catch the train ; check in / up ; fasten / unfasten ; to see off ; cancel ; go on foot / horseback; fly; hitchhike; gallop; sail; land;
საფინანსო ოპერაციები	exchange money ; pay bill ; pay dividends; put money into a bank / account.; pay cash by credit card / to cash a cheque ;
საზოგადოებრივი სამოქალაქო აქტივობები	vote ; debate; violate /protect ; pay taxes ; participate ; protest ; develop; promote; charge; justify; discriminate; join; choose; support; elect ; volunteer ; respect; give a speech; obey the law; be involved in volunteer activities; keep the peace; become a member of a political party / charity organization; lobby ; protect;
2.3. ინდივიდის გარემოცვა
ადამიანი (ცხოვრების ეტაპები)	Ms./ Mrs./ Miss…; child; man; woman; guest; person; baby; people; toddler; fellow queen; king; prince; princess; crowd; partner; teenager; lady; gentleman; traveler; visitor; host; male / female; the old / young; population ; change / growth; inhabitants; the old; pension; career; future plan; life; dream; beginning; end; ambition; progress; success; achievement; job occupation; the youth;
ოჯახი/ნათესავები	grandson / daughter / children; family; twins; cousin; aunt; uncle; niece; nephew; parents; wife; an only son / daughter; child; close / distant relatives; an adopted child; husband; step mother…
ეროვნება/ წარმომავლობა	Georgian; Irish; from Spain / Australia; African by origin; European; Native American;
საცხოვრებელი ადგილი	residence; campus; dormitory; accommodation; lodge; lodging; rent; Essential service; water; electricity; rooms to let;
საზოგადოება/სახელმწიფო	democracy; Royal; President ; Monarchy ; Mayor; Republic; Parliament; kingdom; citizen; constitution; law; revolution; flag; EU; refugee; hostage; goverment; public ; MP; emblem ; human /children’s rights; immigrant; culture ; The Houses of Parliament ; society; politics; problem ; government structure;embassy; ambassador; consul ; electoral system;
დედამიწა/გეოგრაფიული დასახელებები	land; island; Europe; America; country; Georgia; Tbilisi; Great Britain; London; the USA, Washington D.C.; state; the Thames; capital; continent; gulf; the Atlantic Ocean; the Black Sea; territory; peninsular; mainland; South /North Pole; jungle; plain; border; port; harbor; shoreline; Sahara; Arctic; population;
ბუნება/ ბუნების მოვლენები (ამინდი)	sky; sun; moon; stars; cloud; hill; mountain; wood; forest; weather; field; plant; sea; lake; shells / stone; air; water; nature; rock; ocean; pond; beach; climate; mine; cave; solar system; natural resources; ecology; minerals; stream; space; flood; disaster; fauna; waterfall; axis; meadow; desert; coal; pole; wildlife;
ქალაქი	motorway suburb; sidewalk; traffic jam; airport; railway station; shop-windows; car park; crossing; avenue; square; rush hour; district; monument; cemetery; parking lot; downtown; Police Station; highway; sightseeing;
სოფელი	countryside; vegetable garden; orchard; farm; stable; well; gate; fence; fire-place; vine-yard; mill; harvest; path; stream; vintage;
საცხოვრებელი ადგილი	house; flat; attic; lift / elevator; chamber; closet; urban / rural area; camp; hut; floor / storey; villa; inn; rancho; block of apartments; hotel; landlord; maid; skyscraper; residence; cabin; estate ; campus; terrace; motel; rent; hostel;
ავეჯი/საყოფაცხოვრებო ნივთები	furniture; bed-cover; cooker; kettle; sink / bath / tub; broom; iron; coffee grinder; fridge; mixer; cot; houseware goods; plug; couch; aquarium; lamp; bulb; stove; rope; cash book; screwdriver; dish- washer; computer; air-conditioner; electric heater; kitchen equipment; garbage bin / can; cork-screw;
განათლება	primary / elementary/ secondary / high school institute; schedule; university; a preparatory school; scientist; skills; material; academy ; educators; didactic; literacy; pedagogical; exam;diploma of achievement; Education Department; score; faculty; tutor; mentor; certificate; award; license; international olympiad /conference; competition;
სავაჭრო ობიექტები (პერსონალი/ინვენტარი)	supermarket; book-store; clothes store; cash desk; newspaper; line; check; customer; counter; scales; stationery; bookstall; grocery; mall; musical shop; druggist; drug store; queue; booking-office; bill; label; shop keeper; price; shopping centre;
სურსათი	rice; spaghetti; egg; mineral / fizzy water; coke; jam; jelly; marmalade; cookies; apples; tomatoes; flour; ingredients; fruit; juice; veal; mutton; cheese; vanilla ice-cream; pumpkin; chicken; pork; whisky ; wine; soft / alcohol drink; champagne; ham; yogurt;
კვება /კვების ობიექტები/ კერძები/პერსონალი	café; McDonalds; menu; meals; dish;supper; dessert; recipe; cook; chips; sandwich; hamburger; steak; pizza; Christmas pudding; roll; soup; fast food; coffee-house; vacant table; healthy / junk food; pancakes; delicious food; restaurant; waiter / waitress; night bar; refreshments; wine; hot /cold cereal with milk; fresh / frozen food;
ტრანსპორტი/პერსონალი	vehicle; railway; air plane; boat; pilot; bus stop; lorry; traveler; driver; railway; airport; cab; on board the ship / plane; railroad; carriage; platform, compartment; passenger; porter; air hostess / stewardess; journey; ship; sailor; captain; baggage; van ; yacht; truck; tram; conductor; air-liner; waiting room; ticket collector; helicopter;
კულტურის/სპორტის ობიექტები/პერსონალი	movie theatre; cinema; cartoon film; theatre; actor; actress; puppet show; stage; circus; clown; acrobat; museum; guide; match; swimming pool; ring; sportsman; tennis court; musical theatre; film director / producer; screen; cinema-goers ; audience; picture gallery; judo; world cup; trainer; competitor; stadium; Olympic Games; gold / silver/bronze medal; concert hall; singer; musician; composer; ballet; first night performance; spectator; painter / artist; exhibition; sculptor; winner; loser;
ფოსტა/პერსონალი	stamp; envelope; postman; letter / mail-box; post office; postcard; mail / air mail; address; parcel; postcard; telegram form; paper boy; insured letter; postmark; express mail; special delivery; zip / area code; post / greeting card;
ტელეფონი	phone; mobile / cell phone; receiver; phone-card; local / international / emergency call; telephone box /book; phone card; message; call / phone box; phone booth / book;
ბანკი/პერსონალი	bank ; manager; loan; bill; operator; cashier; money; bank accountant; cash; dollar; pound; lari; salary; broker ; client; small loans; exchange rate; local banks; credit / plastic card; cash- machine; check book; wages; board of directors; borrower; investment; make profit ; income tax; rate of exchange; inflation; short / long term credit; financial operation; national / foreign currency;
დასვენება/ არდადეგები/მოგზაურობა	rest area; hotel; page / single /double room; holidays; vacation; reservation; trip; beach; hiking; tourist attraction; tourist information center / agency; route; discotheque club; entertainment; relaxation; luxurious hotel; travel agent;
საკომუნიკაციო საშუალებები	phone / telephone; mobile / cell phone call / ring / number; phone-card; receiver; phone box / booth; phone-book; fax; fax machine; e-mail;
2.4. მედია
რადიო/ტელევიზია	source of information; channel; advertisement; commercial; CNN; BBC; weather forecast; documentary; telecommunication system; program; censorship /control; reporter; announcer; specific information; commentator; screen version; newsreel; mass media; telecast; logo; Broadcast / TV Program;. propaganda; bulletin; talk show; journalist; clip /video; video camera; world news;
პრესა	interview; interviewer; press; newspaper; magazine; cover; disaster; earthquake; comics; front page / headline / latest news; scientific journal; sensation; robbery; flood; crime; copy editor; columnist; print; editor; multimedia; issue; bestseller; sensational news / story; kidnapping;
ინტერნეტი	means of communication ; e-mail /web address; internet; database; network; CD-Rom; disc; hard disc /drive; hacker; virus scan; download; information; spell check; technology;
2.5. ორიენტირები
დრო	time; watch; clock; half / quarter of an hour; past / to; calendar; usually; a.m./ p.m.; last night / week; present; past; century; the other day; age; just; the whole time; period; daytime; while; long time ago; recently; suddenly;
წელიწადის დროები	seasons; autumn/fall; winter; spring; summer;
თვეები	months; January; February; March; April; May; June; July; August; September; October; November; December;
კვირის დღეები	week days; fortnight; Sunday, Monday; Tuesday; Wednesday; Thursday; Friday; Saturday; weekend;
დღე / ღამე	day; morning; afternoon; noon; evening; midnight; midday; night; tonight;
ქრონოლოგია	first of all; at first; now …then; firstly…secondly; then; before; day by day; at/in the end;
სიჩქარე	fast; quick / quickly; slow / slowly; speed; frequently;
სიხშირე	sometimes; seldom; rarely; often; always; never; from time to time; occasionally;
ხანგრძლივობა	forever; from now on; all day long; for a long time;
ქვეყნის მხარეები	West; East; North; South; Northern; Southern; Western; North East; South West, South East; central;
ადგილმდებარეობა	place; space; in two meters’/ miles’ distance; near; far; left; right; down; up; into; inside; opposite; close; next to;
მახასიათებლები	full; empty; fresh; hard; bitter; modern; delicious; sharp; free; comfortable; uncomfortable; fashionable; old-fashioned;
ზომა / ფერი / ფორმა / წონა / შემადგენლობა	large; small; red; blue; great; brown; wide; dark; light-blue; round; oval; triangle; figure; narrow; weight; iron; gold; huge; tiny; jumbo; shiny; flat; deep; square; pound; bronze; velvet / cotton; shape; heavy; light; milky; kilogram; silk;
ტემპერატურა	high / low temperature; below / above zero; Celsius / Fahrenheit;
რაოდენობა	Many; much; few; little; numerous; great number of;
რიცხვები	odd; even; thousand; million; billion; tenth; twenty-fifth; figures; two-thirds; two and a half; two thirds; quarter; addition; multiplication; division;
2.6. დღესასწაულები და ზეიმები	celebration; congratulations; holidays; Halloween; presents; decorations; Santa Clause; Christmas carols /tree; festival, Mother’s / Valentine’s; Day; Easter; gift; color eggs;a day off; candles; Thanksgiving; costumes / masks; carnival ; occasion ; habit; April Fool’s day; Independence Day; coronation; cultural / moral values; Royal tradition; inauguration; souvenirs; custom ; cultural diversity ;

 

3. გრამატიკა:

 

3.1. არსებითი სახელი Nouns	● საკუთარი/საზოგადო- Proper nouns/common nouns ● თვლადი / უთვლადი არსებითი სახელები – Countable / Uncountable Nouns; ● ბრუნვა – Possesive Case; ● რიცხვი (მხოლობითი / მრავლობითი) – Singular / Plural Number; (წესიერი / არაწესიერი ფორმები;)
3.2. არტიკლი Articles	● განსაზღვრული არტიკლი - Definite Article; ● განუსაზღვრელი არტიკლი - Indefinite Article; ● ნულოვანი არტიკლი - Zero Article;
3.3. ზედსართავი სახელი Adjectives	● ზედსართავი სახელის შედარების ხარისხები – Comparison of gradable adjectives adjectives;
3.4. რიცხვითი სახელი Number	● რაოდენობითი რიცხვითი სახელები – Cardinal Numerals; ● რიგობითი რიცხვითი სახელები – Ordinal Numbers;
3.5. ნაცვალსახელი Pronouns	● პირის ნაცვალსახელი - Personal Pronouns ● ( subject / non-subject forms); ● კუთვნილებითი ნაცვალსახელები - Possessive Pronouns / Possessive Adjectives; ● მიმართებითი ნაცვალსახელები – Relative Pronouns; ● უკუქცევითი ნაცვალსახელები – Reflexive/remphatic Pronouns; ● კითხვითი ნაცვალსახელები – Interrogative Pronouns; ● განუსაზღვრელი ნაცვალსახელები – Indefinite pronouns;
3.6. ზმნიზედა AA Adverbs	● შედარების ხარისხები - Comparison of gradable advebs;
3.7. რთული სიტყვების წარმოება Word building	● წარმოებული სიტყვები - Using Affixes:  -er, -or, -ian, –es, -ion, -ness, -ly, -y, -ness, -able,  - ful, -ish, -al, -ic, -less, -y, -est, -ist, -ship,  - ment, -ism, -ical, etc.;  un-, - ir-, dis-, im-, ir- , ly- un-, dis-, etc. ● შედგენილი სიტყვები - Compound Words (looking-glass, postman);
3.8. ზმნა Verbs	● წესიერი / არაწესიერი ზმნები - Regular / Irregular Verbs; ● სრულმნიშვნელოვანი / დამხმარე ზმნები -- Main / Auxiliary verbs; ● გარდამავალი / გარდაუვალი ზმნები – Transitive / Intransitive Verbs; ● მოდალური ზმნები და ფრაზები - Modal Verbs and Phrasal Expressions (can, may, must, need, should, ought, to be able to, to have to, to have got to, had better, would rather etc.); ● ფრაზული ზმნები – Phrasal Verbs (care for, complain to/about); ● დრო –Tense forms; Simple, Continuous, Perfect, Perfect Continious ● გვარი (მოქმედებითი/ვნებითი) - Passive / Active Voice
3.9. წინდებული Prepositions	● დროის / ადგილის / მიმართულების…. . . აღმნიშვნელი წინდებულები - Prepositions of Time / Place / Direction. . .;
3.10. კავშირი Conjunction	● Co-ordinating/subordinating Conjunctions; (and sand, but, or, for, either…or, neither… nor, both, if, whether, after, because, as soon as until, which, who, when etc).;
3.11. ნაწილაკი Particle	● not, even, just, still, almost, hardly, too, either, as well as; etc.;
3.12. წინადადება Sentence Types	● თხრობითი წინადადება – Declarative Sentence; ● ბრძანებითი წინდდება - Imperative Sentences; ● კითხვითი წინადადების ტიპები - Forms of Questions (Yes/No, WH, Tag, Or questions); ● მარტივი წინადადება - Simple sentence; ● რთული ქვეწყობილი წინადადებები - Complex Sentences; ● პირობითი წინადადებები - Conditional Sentences (Cond. I, II) and Wishes;
3.13. პირდაპირი / ირიბი თქმა Reported Speech	● პირდაპირი / ირიბი თქმა–Reported speech
3.14. სტრუქტურები Structures	● There is/There are, Let me…, make smb. do…, get used to…, etc.;

 

სოციოკულტურა და კულტურა:

 

(დასაშვებია ინფორმაციის ქართულად მიწოდება)

 

● ტრადიციები, ზნე-ჩვეულებები; ● განათლება; ● ახალგაზრდების ცხოვრება (თავისუფალი დრო, გართობა, დასვენება; საზოგადოებრივ ცხოვრებაში მონაწილეობა; ურთიეთობები; გატაცებები; ახალგაზრდული პრესა / გადაცემები და სხვა); ● ევროპის კავშირი (ზოგადი ცნობები); ● გეოგრაფიული ცნობები ინგლისურენოვანი ქვეყნების შესახებ; ● ინგლისურენოვანი ქვეყნების პოლიტიკური წყობა, ადმინისტრაციული მოწყობა; ● ინგლისურენოვანი ქვეყნების დედაქალაქები, მათი ისტორია, მათი ღირსშესანიშნაობები; ● ცნობილი ადამიანები (მეცნიერი, მომღერალი, სპორსტმენი) ● მნიშვნელოვანი ისტორიული ეპოქები / მოვლენები, ცნობილი ისტორიული პირები; ● ხელოვნების სხვადასხვა დარგის წარმომადგენლები; ● სხვადასხვა ლიტერატურულ მიმდინარეობათა წარმომადგენლები და ნაწყვეტები მათი ნაწარმოებებიდან; ● რეგიონალური თავისებურებები; ● ცნობები დიდი ბრიტანეთის, აშშ-სა და საქართველოს ურთიერთობებიდან;

 

დაწყებითი საფეხურის რუსული ენის პროგრამის შინაარსი

 

პროგრამის შინაარსი წარმოადგენს იმ ენობრივი მასალისა და სოციოკულტურული თემატიკის ჩამონათვალს, რომელიც გამოიყენება სტანდარტში დადგენილი საკომუნიკაციო უნარ-ჩვევების გასავითარებლად. ჩამონათვალი ვერ იქნება ვერც ამომწურავი და ვერც სავალდებულო. ის სარეკომენდაციო ხასიათს ატარებს. დასაშვებია ჩამონათვალის შეცვლა, გადანაცვლება, შევსება ან შემცირება. მთავარია, დასასწავლი ენობრივი მასალის და კულტურული თემატიკის შერჩევისას, გავთვალისწინებულ იქნეს:

● სტანდარტში მითითებული საკომუნიკაციო ამოცანები;

● თანამედროვე ენის ნორმები;

● ასაკობრივი თავისებურებები და მოზარდის ინტერესთა სფერო.

 

მაგალითის სახით გთავაზობთ პროგრამის შინაარსის ერთ-ერთ შესაძლებელ ვარიანტს:

 

დაწყებითის საფეხურის I, II, III, IV დონეების

პროგრამის შინაარსი

 

პანორამა

 

სამეტყველო ფუნქციები

● სოციალური ურთიერთობის დამყარება – მისალმება, დამშვიდობება, მოკითხვა, პიროვნების წარდგენა, თავაზიანად მიმართვა, მობოდიშება, მადლობის გადახდა, მილოცვა, მიპატიჟება, ინტერაქცია სუფრასთან, წახალისება, შექება, ტელეფონით საუბარი, დამშვიდება, თხოვნა, დათანხმება, უარის თქმა, გაფრთხილება, კეთილი სურვილები;

● ინფორმაციის გაცვლა – პირადი მონაცემების შესახებ (გვარი, სახელი, მისამართი, ტელეფონის ნომერი), საქმიანობის\პროფესიის შესახებ, ეროვნებისა და წარმომავლობის შესახებ, ცხოველების\საგნების შესახებ, ჯანმრთელობის შესახებ, მგზავრობის შესახებ, ამინდის შესახებ, ფასის\ღირებულების\რაოდენობის შესახებ, სურვილის შესახებ, ვინმეს ყოლა\რაიმეს ქონა;

● აღწერა/დახასიათება – ადამიანის გარეგნობა, ხასიათი, საგნის აღწერა, ცხოველის აღწერა;

● გემოვნების გამოხატვა;

● შეფასება\დამოკიდებულება – აზრის, შთაბეჭდილების გამოხატვა;

● ნებართვა, ვალდებულება, იძულება, აკრძალვა;

● გრძნობების, ემოციური რეაქციების გამოხატვა;

● შეგრძნებების გამოხატვა;

● დროში ორიენტირება – დროში ლოკალიზება, ქრონოლოგია, სიხშირე, ხანგრძლივობა;

● სივრცეში ორიენტირება – ადგილმდებარეობა, მიმართულება;

● ლოგიკური კავშირების გამოხატვა - ოპოზიცია;

● ნებართვა, ვალდებულება, იძულება, აკრძალვა;

● ინტერაქცია საკლასო ოთახში.

 

ლექსიკა

● ინდივიდი – სხეული, გარეგნობა, ხასიათი, ტანსაცმელი/აქსესუარები, ჰიგიენა, ჯანმრთელობა/ავადმყოფობა/ აქტივობები, კვება/აქტივობები, შეფასება და ემოციური რეაქციები;

● ინდივიდის გარემოცვა – ადამიანები, ოჯახი, ნათესავები, ცხოველთა სამყარო, ზღაპრის სამყარო, ბუნება, გეოგრაფიული დასახელებები, ეროვნებები, სახელმწიფოს ატრიბუტები, ქალაქი და სოფელი, საცხოვრებელი ადგილი, აქტივობები, ავეჯი/საყოფაცხოვრებო ნივთები/აქსესუარები, სკოლა/ ინფრასტრუქტურა/პერსონალი/ სასკოლო აქტივობები, სასკოლო ნივთები, სასწავლო საგნები, მაღაზია, სურსათი, კვების ობიექტები, ტრანსპორტი/პერსონალი/აქტივობები, კულტურული ობიექტები/პერსონალი/აქტივობები;

● გასართობები\თავისუფალი დრო;

● სპორტი\აქტივობები;

● დღესასწაულები და ზეიმები;

● ორიენტირები – დრო – სეზონები, თვეები, კვირის დღეები, დღის მონაკვეთები, დროის განსაზღვრა, დროის სიხშირე სივრცე - ადგილმდებარეობა, ქვეყნის მხარეები;

●  მახასიათებლები – ფერი, ფორმა, ზომა, წონა, რაოდენობა, ტემპერატურა, შემადგენლობა;

● რიცხვები.

 

გრამატიკა;

ფონეტიკა და ორთოეპია;

მართლწერა;

სოციოკულტურული და კულტურული თემატიკა.

 

სამეტყველო ფუნქციები	ლინგვისტური რეალიზების ნიმუშები I დონისათვის	ლინგვისტური რეალიზების ნიმუშები II დონისათვის	ლინგვისტური რეალიზების ნიმუშები III დონისათვის	ლინგვისტური რეალიზების ნიმუშები IV დონისათვის
სოციალური ურთიერთობის დამყარება :
მისალმება	Здравствуй(те)! Привет!	Доброе утро (вечер, день)! С добрым утром!
დამშვიდობება	До свидания! Пока!	До завтра! До вечера! До встречи!
მოკითხვა		Как дела? Хорошо, плохо, нормально.	Как дела?  Ничего, отлично.	Как успехи? Неплохо. Так себе.
პიროვნების წარდგენა	Это... Это мой (моя...)... Это Нина. Она ученица. Это мой брат Виктор.		Познакомься(тесь), это мой друг. Его зовут Павел.
თავაზიანად მიმართვა	Вы ( имя, отчество) Ирина Константиновна (Павел Андреевич), вы учительница (учитель)?	Скажите, пожалуйста...
მობოდიშება	Извини(те), (пожалуйста).	Прости(те), (пожалуйста)	Я хочу извиниться.	Прошу прощения!
მადლობის გადახდა	Спасибо\ Большое спасибо. Пожалуйста.		Спасибо тебе за книгу (за поздравление).
მილოცვა		Поздравляю! С праздником! Нина, с праздником! С Новым годом!	Поздравлять с ... Поздравляю тебя (вас) с днем рождения (праздником)! Поздравляю с 8-ым марта (с Женским днем, с Днем матери)!	От всей души\всего сердца поздравляю с именинами (с Рождеством, с Пасхой). Христос воскрес! Воистину!
მიპატიჟება		Приходите в гости! Добро пожаловать!	Приглашать... на... Приглашаю (тебя) вас на мой день рождения (обед).	Приглашать в кино (театр, кафе...).
ინტერაქცია სუფრასთან			Попробуйте,очень вкусно. Вам (тебе) положить (налить)? Да(нет),спасибо. Большое спасибо\На здоровье.	Налей (хочу) добавки. Не хочешь добавки? Принесите,пожалуйста 2 пирожных и 5 стаканов сока. Передайте\возьмите. Угощайтесь. Принесите счёт, пожалуйста.
წახალისება/შექება	Молодец(цы)!	Умница! Очень хорошо!
ტელეფონით საუბარი				Алё? Алё! Здравствуйте. Попросите, пожалуйста, Нину. Я слушаю. Привет, это Антон. Пока.
დამშვიდება		Успокойся(тесь), не бойся(тесь). Не плачь! Ты исправишь. Всё хорошо.	Всё будет хорошо. Всё устроется. Не волнуйся.
თხოვნა	Пожалуйста, дай тетрадь. Пожалуйста, возьми книгу.	Прошу тебя (вас)...
დათანხმება, უარის თქმა	Да\Нет (спасибо)			Да, конечно. Нет, что ты (вы).
გაფრთხილება				Стоп! Осторожно! Будьте внимательны! Перерыв. Посторонним вход воспрещен. Не курить. Не прислоняться.(в метро)
კეთილი სურვილები	Спокойной ночи!	Приятного аппетита!	Будь(те) здоровы! Желаю счастья, успехов, здоровья!	Приходите ещё! Счастливого пути!
ინფორმაციის გაცვლა
პირადი მონაცემების შესახებ : სახელი, გვარი, ასაკი, მისამართი, ტელეფონის ნომერი	Как тебя зовут? Меня зовут Анна. Моя фамилия Мгеладзе. Сколько тебе ( ему, ей) лет? Мне 7 лет.	В каком классе ты учишься? Я учусь в школе, в четвертом классе. Этот мальчик мой брат. Его зовут Вася. А эта девочка моя подруга. Как её фамилия? Её фамилия Мгеладзе.	Мой адрес ул.Барнова 32. Мой телефон 29-37-72 Это моя подруга. Ей 10 лет. Её адрес проспект Мира 12, её телефон 129-37-72	Сколько лет твоей сестре? Моему другу 13 лет.
საქმიანობის/ პროფესიის შესახებ			Моя бабушка пенсионерка. Мой друг студент. Мой отец работает в полиции (школе...). Он полицейский. Моя мама инженер.	Он(она) работает програмистом (врачом, учительницей...).
ეროვნების და წარმომავლობის შესახებ		Где ты живешь? Я живу в Грузии. Я из Батуми.	Она из Москвы (России, Грузии, Зугдиди...).
ცხოველების/ საგნების შესახებ	Это... Это книга. Это кот.	Этот, эта,эти... Эта книга моя. Этот кот ваш? Эти книги наши.
ჯანმრთელობის შესახებ	У меня(тебя) болит голова(рука, зуб....)	У него болит голова? У тебя температура? Поставь градусник! Измерь температуру ! Я (ты,она...) заболел(а).	Я простудился (-лась). Я болею. У меня был грипп. Мама вызвала врача. Вызови врача. Доктор прописал лекарство. Дыши! Открой рот! Горло болит?	Я ложусь в больницу. Ему сделали (легкую, трудную) операцию. Покажи язык! Измерь температуру! Я больна (-ен). Вам ( тебе) больно? Где болит?
მგზავრობის შესახებ			На чём ты едешь в деревню? На машине (автобусе, поезде...) Лететь на самолете.	Иди по этой тропинке. Идти пешком. Ехать (идти) по (шоссе, дороге, улице...) По морю плыл катер.
ამინდის შესახებ		Сегодня холодно (тепло,жарко ). Дует ветер, идет дождь\снег, светит cолнце	Какая сегодня погода? Какая (была вчера, будет завтра) погода? Вчера шел дождь. Дует холодный ветер. Будет дождь. Сегодня хорошая погода(жаркий день)	Сегодня облачно (солнечно). В этом году была самая тёплая зима. По радио объявили сильный мороз. Температура воздуха минус 15 градусов.
ფასის/ ღირებულების/ რაოდენობის შესახებ			Дайте, пожалуйста, кило муки, пачку масла, два литра молока. Спасибо. Скажите, пожалуйста, сколько стоит колбаса?	Вы не скажите, сколько стоят эти джинсы? Где можно примерить? Уплатите (заплатить) в кассу...
სურვილის შესახებ		Я хочу домой. Я хочу яблоко.	Хочешь яблоко? Он (она) хочет пирожок? Хочешь поиграть? Я хочу играть (смотреть телевизор...)	Ты хотела купить эти джинсы? Она хочет отдохнуть.
ვინმეს ყოლა, რაიმეს ქონა	У меня ( тебя, него, нее) одна ( один) сестра (брат). У меня ( тебя, него, нее) есть собака (велосипед).	У меня (тебя...) одно яблоко (одна книга, один карандаш...) У меня два брата (альбома). У нее две сестры (кошки, тетради).	У меня (у нее, него) три,четыре брата/сестры (альбома, кошки, тетради). У Елены нет брата (собаки, альбома).	У меня (него...) 5-20..., много, мало, немного, несколько... У меня двадцать марок. У тебя много друзей?
აღწერა/ დახასიათება
ადამიანის გარეგნობა	Нина красивая. Он высокий/ низкий.	У Нины зелёные глаза . У Антона тёмные волосы. У него (неё, тебя...) спортивная фигура.	У него короткая стрижка (красный пиджак...) Он весит 90 килограмм. Какого ... роста? Какого... веса? Она (он) высокого (среднего, низкого) роста.	Сколько ты весишь? Какой у тебя рост? Его рост 190 сантиметров. Его вес 90 килограмм.
ადამიანის ხასიათი	Это Дима. Он добрый мальчик. Она хорошая девочка. Антон умный.			У меня легкий характер. Какой у него характер? Какой он человек?
საგნის აღწერა	Цветные карандаши, тонкие тетради, высокие деревья...	Это красное пальто. У меня цветные карандаши. Этот стол низкий.	Какая форма? Какой цвет? Какой размер? Пояс широкий, красный. Стол маленький и легкий.	Из чего он(-а,-о,и) сделан(-а, -о,-и)? Какого цвета (формы, размера) этот(эта, это) ...? Это маленький круглый столик из дерева.
ცხოველის აღწერა	Корова и свинья - домашние животные, а лев и тигр – звери.	Здесь белый (бурый) медведь (чёрная собака). У медведицы два медвежонка (щенка). Какие смешные медвежата!	Где живёт...? Что ест ... ? Тигр живёт в тайге (зоопарке). Он ест мясо. Он жёлтый. У него чёрные полоски	Где обитает...? Чем питается ...? Какой окраски...? Тигры обитают в тайге. Они питаются мясом. Тигр очень красивой окраски: жёлтый , полосатый.
გემოვნების გამოხატვა	Я люблю фрукты.	Что ты /не/любишь? Ты любишь вишню? Нет, я люблю персики.	Я ненавижу манную кашу. Брат любит плавать. Что ты любишь делать? Я люблю петь (думать, танцевать, играть...)	Мне (не) нравится(-ятся) это платье (эта юбка, этот шарф, эти джинсы.…)
შეფასება\ დამოკიდებულება	Хорошо/плохо	Правильно\неправильно	Я уважаю нашу учительницу.	Ненавижу! Обожаю эту рок-группу!
აზრის, შთაბეჭდილების გამოხატვა		Прекрасно!	Верно? Неверно! Прекрасно! Ужас! Глупости!	Как интересно ! Как глупо! Как здорово! Как легко! Просто ужас!
გრძნობების, ემოციური რეაქციების გამოხატვა	Moлодец! Здорово! Ой! Ай! Ух!	Я люблю маму и брата.	Фу! Кошмар! Как тебе не стыдно! Тебе не стыдно?! Я(ты,он...) рад(а).	Очень жаль! Мне страшно (грустно, весело, интересно...) Я боюсь!
შეგრძნებების გამოხატვა			Я устал(а), я голодный ( голодная) Я(ты,она...) голоден(на).	Мне тепло (холодно, хорошо, жарко, больно, не\приятно...)
დროში ორიენტირება
დროში ლოკალიზება	Сейчас я сижу( слушаю...) Сегодня я в школе(дома...) Сегодня –понедельник...	Вчера я читал интересную книгу. Когда у тебя тренировка? Когда ты идешь на трениров-ку? Утром. Осенью брат пошёл в школу	В среду у меня танцы. В марте я еду в Боржоми Который час? Час, два (три,четыре) часа	В прошлом году я отдыхал в Батуми. На той неделе у меня экзамен. Скажите, пожалуйста, который час? Пять часов, двадцать минут.
ქრონოლოგია			Сначала я мою руки, потом иду завтракать.	Я зашёл в магазин,а затем к другу.
სიხშირე		Я всегда (часто) делаю уроки вечером.	Иногда я хожу в театр. Ребёнок всё время плачет.	Он никогда не был в цирке. Я хожу на музыку каждый день.
ხანგრძლივობა			(Не\очень) быстро, долго Фильм шёл долго. Я быстро сделал уроки.	За час( неделю, год...) За полчаса я был дома.
სივრცეში ორიენტირება
ადგილმდება-რეობა	Где...? В, на... Здесь \там Книга лежит на полке. Книга в сумке. Где книга? Там, на столе.	Далеко\близко. Где ты живешь? Дом близко? Нет, далеко. Дедушка в комнате.	Слева школа, а справа магазин. Позади нас было море. Мой чемодан наверху, на полке. Магазин за школой. Кошка под столом.	На севере суровый климат. Мой старший брат живёт и работает в Петербурге.
მიმართულება			Куда ты идешь? Иди прямо(сюда). В, на... Я иду в школу. Куда идет мама? На работу.	Скажите, пожалуйста, как пройти к магазину (к школе)? Идите направо, магазин у школы .
ლოგიკური კავშირების გამოხატვა
ოპოზიცია			Я люблю яблоки, а мой брат груши.	Мы хотели поехать на экскурсию, но пошёл дождь.
ნებართვა, ვალდებულება, იძულება, აკრძალვა	Можно? Hельзя!	Можно войти ( передать...) Нельзя переходить ( ломать...)	Разрешите войти (передать …) Не надо брать (покупать...)	Надо/нужно сделать (нарисовать, написать...) Я должен сделать уроки. Мне надо купить хлеб в магазине.
ინტერაქცია საკლასო ოთახში	Садись(тесь), смотри(те), слушай(те), внимание, подними руку, показываем, играем, по парам, по командам, говорим все вместе, по группам, слушаем и рисуем, слушаем и изображаем... Кого сегодня нет? Кто дежурный? Сотри с доски, пожалуйста.	Открой(те) книгу(и) (тетрадь(и) , иди к доске, слушаем,читай(ем), смотрим на доску(в книги), переписываем с доски( с книги), будьте внимательны, читай(ем) задание, достали ручки и тетрадки, подумай(те), вспомни (те), как будет по-русски...,что мы видем на картинке (в книге...), домашнее задание... Я (не) знаю... Можно я!	Читаем и находим нужную картинку, читаем и раскладываем по порядку, прочитайте и угадайте, прочитайте и ответьте, правильно или нет, прочитайте и обведите правильный ответ... Я (не) могу, я забыл(а), я закончил(а), я знаю ответ...	Читаем диалог (текст), разыгрываем диалог, пишем сегодняшнее число, пишем под диктовку... У меня получилось, у меня не получается... Анна Ивановна, я не понял(а), повторите , пожалуйста...

 

ლექსიკა

ინდივიდი

 

	ნიმუშები I დონისათვის	ნიმუშები II დონისათვის	ნიმუშები III დონისათვის	ნიმუშები IV დონისათვის
სხეული	Руки, ноги, глаза, нос, голова...	Лицо(чико), брови, щёки(чки), тело, живот(ик)...	Сердце, кровь, пальцы, мозг, шея...	Ладонь(и), ногти, позвоночник, плечо(и)...
გარეგნობა	Большой\ маленький, (не)красивый..	Худой\полный, высокий\низкий … Зелёные глаза(глазки), тёмные волосы, широкий лоб...	Длинные ноги, прямой нос, модная причёска, короткая стрижка...	Широкие плечи, курносый, веснушки...
ხასიათი	Добрый \злой, хороший\плохой...	Умный\глупый, весёлый\ грустный...	Смелый\храбрый \ трусливый, вежливый\ грубый, (не)аккуратный... Дурак(чок), умница	Симпатичный, честный, гордый, обманщик...
ტანსაცმელი\ აქსესუარები	Платье, брюки, куртка, майка, трусы,туфли, сумка...	Красное платье, новые брюки, синий пояс, носки, колготки, шлёпанцы...	Одежда, обувь, новое пальто... Потерять(порвать, постирать, почистить, выгладить зашить...) носок(чек), платок(чек)... Снять\надеть что-либо	Пуловер, свитер, футболка, фартук, зонтик... Одеться(ваться), обуться(ваться) Одеть (кого-либо)\ надеть (что-либо)...
ჰიგიენა	Мыло, полотенце, шампунь, расчёска, щётка... Мыть лицо, руки,чистить зубы...	Утром (вечером) мыть лицо, открыть окно... Зубная щётка, детское мыло, детский крем (шампунь)...	Причёсываться, умываться, стричься... Чистюля\ грязнуля, чумазый... Мыть руки перед едой...	Делать зарядку, вечером (перед сном) проветрить комнату, закаляться....
ჯანმრთელობა/ ავადმყოფობა/ აქტივობები	Болит, доктор…	Здоровый\больной, пациент(ка)...	Заболеть, лечить, грипп, простуда, лежать в постели, пить лекарство...	Простудиться, лечиться, вызвать врача...
შეფასება და ემოციური რეაქციები	Хорошо/плохо, молодец...	Очень хорошо, очень плохо, здорово...	Прекрасно, интересно, глупо, легко...	(Ис)пугаться, смеяться, (об)радоваться, удивляться...

 

ინდივიდის გარემოცვა

 

	ნიმუშები I დონისათვის	ნიმუშები II დონისათვის	ნიმუშები III დონისათვის	ნიმუშები IV დონისათვის
ადამიანები	Человек, мужчина, женщина, девочка, мальчик, дети, друзья, мужик, баба...	Ребята (дети), ребёнок, старик, старуха(шка),...	Человек\люди, девушка, парень, сосед(ка, ди)…	Взрослые, подросток, знакомые, одноклассник...
ოჯახი, ნათესავები	Мама, папа, сын, дочь(ка), брат, сестра, бабушка, внук...	Отец, мать, сестричка...	Родители, тётя, племянник(ца), младший братик, старый дедушка...	Родственник(ца,и), родные, близкие...
ცხოველთა სამყარო	Домашние\дикие животные, звери, собака, кошка, лиса, медведь, муха, пчела, лягушка...	Собака\щенок(ки), кошка\котёнок(ята), корова\телёнок (ята), волк\ волчонок(ата)... Жучка, Мурка, Шарик... Собака лает, медведь ревёт, муха жужжит, лягушка квакает...	Бурый(белый) медведь, конь\лошадь(ка), большой пёс... Рога, лапы, копыта, хвост, перья, крылья, шкура, шерсть... Воробей, гусь, утка, голубь, орёл...	Мелкий/ крупный зверь, лесной,пушистый зверь... Обитает, питается, окраска, пёстрая корова, соловей, канарейка...  Нора, берлога, гнездо, следы...
ზღაპრის სამყარო	Сказка, Колобок, курочка Ряба…	Лиса Патрикеевна,... Иванушка -дурачок, Иван- царевич, Марья-царевна, Баба Яга, Кощей...	Золотая рыбка, Царевна-лебедь, Конёк-горбунок... Ковёр-самолёт, шапка-невидимка, скатерть-самобранка, сапоги-скороходы... Жили- были... Я там был, мёд-пиво пил...
ბუნება	Земля, небо, звёзды , море... Солнце(солнышко) светит, река(речка) течёт, трава(ка) , дерево растёт, камень лежит...	Ёлка, яблоня, роза, ромашка, грибы... Синее небо, круглая луна, высокие горы... Идёт дождь(снег), дует ветер, плывут облака...	Ручей, родник... Дуб, берёза, кусты, малина... Капает(льёт) дождь(ик), выпал снег, собирать грибы (ягоды)...	Защищать природу, посадить дерево, сломать ветку, сорвать цветок...
გეოგრაფიული დასახელებები \ ეროვნებები\ სახელმწიფოს ატრიბუტები	Грузия, Тбилиси, река Кура, Сухуми, Россия, Москва, река Москва.... Грузин(ка), русский (ая)	Петербург, Нева, Волга...	Кахети, Имерети... Чёрное море, Кахетинец, имеретинец...	Северный Кавказ, Терек, Каспийское море... Азербайджан, Армения, Турция... Азербайджанец(ка), армянин(ка)... Христиане, мусульмане
ქალაქი და სოფელი	Город, шоссе, улица, проспект, парк, магазин, транспорт, машина... Деревня, сад, лес, поле, дорога...	Высокие дома, широкая улица(шоссе), детский сад, зоопарк, цирк... Дача, гамак, фруктовый сад, огород, колодец, изба, телега...	Рынок, поликлиника, парикмахерская, кинотеатр,.. Крестьянин(янка), лодка, ловить рыбу, охотиться, пастух...	Мэрия, университет, професор, студент, площадь, здание, полиция, полицейский, бандит, вокзал, порт, корабль... Посёлок\село, урожай, полевые работы, хлев, коровник, конюшня, трактор...
საცხოვრებელი ადგილი/ აქტივობები	Дом, комната, кухня, туалет, двор, стена, дверь... Сидеть, стоять, кушать,отдыхать...	Наша квартира, моя комната, микрорайон, лифт, лестница, гараж, скамейка, балкон, потолок... Жить, есть(кушать), убирать, помогать, готовить, подметать...	Прихожая, гостиная, ванная, спальня, детская, кабинет... Просыпаться,умываться, готовить завтрак, ужинать, одеваться, причёсываться, торопиться...	Переулок, лавочка, детская площадка, песочница, на первом этаже, железная дверь... Встретить, поздороваться, гладить, мыть посуду, подметать, чистить картошку, вытирать пыль...
ავეჯი/საყოფაცხოვრებო ნივთები/ აქსესუარები	Стол(ик), стул(ья), диван, кресло, картина, телевизор, компьютер... Тарелка, вилка, нож, стакан...	Полки, кровать, лампа... Чашка, чайник, кофейник, ложечка, ножик...	Книжные полки, мягкий диван, ночник, цветной телевизор, вешалка, журнальный столик... Глубокая тарелка, столовый нож, кофейная чашка, миксер...	Ковер, плита, ванна, раковина, унитаз, веник, совок, зеркало... Холодильник, утюг, музыкальный центр... Кастрюля, сковорода(ка), хлебница, солонка... Одеяло, подушка...
სკოლა/ინფრა-სტრუქტურა/ პერსონალი/ სასკოლო აქტივობები	Школа, класс, ученик, ученица, урок, учитель(ница), перемена, экскурсия, каникулы... Слушать, читать, писать, поднять руку...	Школьный двор (сад), школьник, спортивная (ый) площадка (зал), корридор, буфет, буфетчица, педагог, директор, сторож ... Отвечать, думать, запомнить, понять...	Музыкальная студия, учительская, кружок, одноклассник, контрольная,... Решить задачу, написать сочинение, задавать вопросы...	Кабинет русского языка, педагог иностранного языка, легенда... Читать про себя, пересказывать, подсказывать...
სასკოლო ნივთები/ სასწავლო საგნები	Парта, доска, тетрадь, ручка, книга, карандаш, журнал, песенка, считалочка...	Первый(последний) урок, большая перемена, звонок на урок, глобус, учебник, линейка, стихи...	Плакаты, географические карты... Задание, упражнение, пословица...	Тесты, анкета, указка, учебник русского языка... Иностранный (русский) язык, математика, рисование, пение... Точка, запятая, большая буква, упражнение...
მაღაზია			Супермаркет, рынок, продавец, купить, заплатить...	Примерить, взвесить, отрезать, завернуть... Касса, кассирша, сдача...
სურსათი	Продукты, хлеб, масло, сахар, мясо... Овощи, огурец, морковь (ка)... Фрукты, яблоко, груша...	Белый (чёрный) хлеб, масло... Горький огурец, спелый помидор... Зелёное яблоко, спелая вишня, бутерброд...	Винегрет, борщ... Нарезать, сварить, перемешать, зажарить... Зажарить мясо, приготовить салат, сварить суп(яйцо)...	Жареное мясо, варёное яйцо, свежий хлеб, овощной салат, фруктовый компот, шоколадное мороженое, подсолнечное масло...
კვების ობიექტები				Кафе, столовая, меню, чашечка кофе, холодное блюдо, десерт, напитки... Официант(ка) Попросить счёт
ტრანსპორტი/ პერსონალი/ აქტივობები		Ехать, идти Машина, такси, автобус, тролейбус...	Лететь, плыть,подняться в автобус, сесть в машину (такси...), взять билет,сходить, заплатить за проезд Самолёт, поезд...	Остановка автобуса (тролейбуса...),следующая остановка, уступить место, платный, бесплатный проезд, спускаться в метро, эскалатор... Водитель автобуса, личный шофёр, машинист (поезда...)
კულტურული ობიექტები/ პერსონალი/ აქტივობები	Театр, цирк Артист, клоун, выступать... Песня, танец...	Кукольный театр, спектакль, концерт... Петь песню, рисовать картину... Пианино (рояль), гитара, труба, барабан, картины...	Опера, музей, филармония, галерея, оркестр, ансамбль, краски, кисти... Художник,певец, артист...	Декорация, поставить пьесу, сыграть главную роль, экспонат,портрет, пейзаж, писать масляными красками...
გასართობები\ თავისუფალი დრო\ სპორტი\ აქტივობები	Игрушки, кукла, мишка, конструктор, лото, мяч, карандаши, краски, картинки... Играть, рисовать, гулять, танцевать...	Большая кукла, жёлтая машинка, круглый мяч... Играть в мяч (в снежки), рисовать в альбоме(на доске), гулять во дворе...	Лепить снеговика, кататься на санках, играть в жмурки (в шахматы)... Заниматься спортом (тениссом), ходить на плавание (танцы), тренироваться, команда, победа, выиграть\проиграть, гол... Спортсмен, тренер, тренировка, чемпион, судья...	Дискотека, кино, кафе, интернеткафе... Выигрыш, проигрыш, ничья, фигурное катание, лыжный спорт, художественная гимнастика, завоевать золотую медаль... Футболист, тениссист(ка), фигурист(ка), лыжник(ца)...
დღესასწაულები და ზეიმები	Новый год, ёлка, хлопушка, Дед мороз, Снегурочка, праздник, подарки...	Новогодняя (пушистая, нарядная) ёлка, (игрушка, песня...), праздновать, справлять, карнавал, читать стихи, отгадать загадку...	Восьмое марта, Женский день... Подарить цветы, получить открытку...	Отмечать Рождество, справлять именины, красить яички, покупать вербу, печь кулич, День учителя ...

 

ორიენტირები

	ნიმუშები I დონისათვის	ნიმუშები II დონისათვის	ნიმუშები III დონისათვის	ნიმუშები IV დონისათვის
დრო
სეზონები	Зима, весна, лето, осень	Зимой , весной ,летом, осенью	Зимний (весенний...) сезон
თვეები		Январь, февраль	В январе, в феврале...
კვირის დღეები		Неделя, понедельник, вторник....	В понедельник, во вторник, в среду... Рабочие дни, выходные	На той (на прошлой, будущей) неделе...
დღის მონაკვეთები	Утро, день, вечер, ночь	Утром, днём, вечером, ночью	Сутки
დროის განსაზღვრა	Сейчас, сегодня	Вчера, завтра, всегда, часто...	Час, два, три, четыре часа	Пять, шесть,.... двенадцать часов
დროის სიხშირე			Иногда, долго, недолго (быстро)...	Никогда, каждый день (месяц,год)...
სივრცე
ადგილმდება-რეობა	В школе(сумке...),на столе(стене...),там, здесь...	Далеко, близко	Около (у) дома, (школы...) Слева, справа, впереди, позади наверху, рядом...
ქვეყნის მხარეები			Север, юг, восток, запад	На север,..., с севера... на севере,на юге...
მახასიათებლები
ფერი	Красный, зелёный, чёрный...	Красная, зелёные, тёмный(ая), светлый(ая)...	Красного, зеленого...цвета	Бледно-голубой, тёмно-синий...
ფორმა		Треугольный, круглый, квадратный...
ზომა	Большой, маленький...	Средний, не очень крупный...		Огромный, самый большой, самый маленький...
წონა, რაოდენობა		Один\одна, два\две	1,21,41... килограмм (литр,метр),2,3,4 , 23,54.... килограмма (литра,метра)	5...20,37,88.. килограмм (литров, метров)
ტემპერატურა	Холодно, тепло, жарко	Холодный,жаркий, тёплый...	1,21,41... градус, 2,3,4 …23,54... градуса плюс\минус	5...20,37,88... градусов Самый тёплый, жаркий... ... градусов по Цельсию
შემადგენლობა				Из пластмассы, из дерева, из бумаги...
რიცხვები	1-10	10-20	20-100	Сотня,тысяча,миллион Первое, третья, двенадцатый...

 

 

გრამატიკა

 

გრამატიკის სწავლება საკომუნიკაციო მიზნებს უნდა ემსახურებოდეს. ამიტომ, სასურველია მისი კონტექსტში (და არა კონტექსტიდან მოწყვეტილად) სწავლება. რეკომენდებული არ არის გრამატიკის აღწერით-თეორიული სწავლება, გრამატიკული წესებისა და ტერმინების ზეპირად დასწავლა. მოსწავლეს საშუალება უნდა მიეცეს, რომ დააკვირდეს, ამოიცნოს, გაიაზროს და კონტექსტში გამოიყენოს გრამატიკული თავისებურებები და კონსტრუქციები. ამისათვის სასურველია:

● გრამატიკული მასალის სახალისო, ადვილად გასაგებ ზეპირ თუ წერილობით საკომუნიკაციო სიტუაციებში მიწოდება დიდაქტიზებული ტექსტების მეშვეობით, რომლებიც შერჩეული იქნება მხოლოდ და მხოლოდ ენობრივი მასალის ასათვისებლად;

● მრავალფეროვანი აქტივობებისა და სავარჯიშოების შეთავაზება.

დაწყებითი საფეხურზე სწავლების პირველ ორ წელს მოსწავლეები გრამატიკულ კონსტრუქციებს ენობრივი ნიმუშების დამახსოვრებასთან ერთად სპონტანურად, გაანალიზების გარეშე აითვისებენ. გრამატიკული სტრუქტურების დაშლა მათი გაანალიზებისა და გააზრების მიზნით თანდათან დაიწყება სწავლების მომდევნო წლებში.

 

მეტყველების ნაწილი	I დონე	II დონე	III დონე	IV დონე
არსებითი სახელი Имя существи-тельное         ზედსართავი სახელი Имя прилагательное	1. არსებითი სახელი სახელობით ბრუნვაში: (стол-столы, окно-окна, ребёнок -дети...) 2. არსებითი სახელი წინდებულიან ბრუნვაში: Книга на столе. Дедушка в комнате… 3. გეოგრაფიული სახელები – ия დაბოლოებით სახელობით ბრუნვაში – Россия , Грузия 4. ადამიანის აღმნიშვნელი საკუთარი და საზოგადო არსებითი სახელი ზედსართავთან ერთად სახელობით ბრუნვაში: Это маленькая девочка( хорошие ребята).Виктор хороший мальчик... 5. საზოგადო არსებითი სახელი ზედსართავთან ერთად მრ. რიცხვის სახელობით ბრუნვაში: большие столы, маленькие книги, белые медведи ...	1. არსებითი სახელი ზედსართავთან ერთად სახელობით ბრუნვაში: жаркое лето, вкусные фрукты, злая собака, тёплый день... 2. არსებითი სახელი ბრალდებით ბრუნვაში ა) წინდებულის გარეშე: читать книгу, слушать передачу\ учительницу, смотреть телевизор... ბ) წინდებულებით В, НА: идти в школу , ехать на работу( на экскурсию), лететь в Петербург... 3. არსებითი სახელი ნათესაობით ბრუნვაში წინდებულით Из: Из Москвы, из Петербурга, из школы, из России...	● არსებითი სახელი: ა) ნათესაობითი ბრუნვის მხ. რიცხვში -უწინდებულოდ: нет журнала\книги, пиджак брата\мамы, пачка масла\ кусок(чек) торта... - У, С წინდებულებით: у бабушки\ у мальчика, у дома\у школы, с крыши\ со стола ... ბ) მიცემით ბრუნვაში -უწინდებულოდ: передать брату\ сестре\ друзьям... -К წინდებულით: к брату\к сестре\к друзьям... გ) მოქმედებით ბრუნვაში -უწინდებულოდ: резать ножом, пилить пилой, вытирать тряпкой... -С, ПЕРЕД, ПОД, НАД თანდებულებით: с мамой, с друзьями, под креслом, над домом... დ) თანდებულიან ბრუნვაში -О წინდებულით : о друге, о книге, о животных...	● არსებითი სახელი მხ. რიცხვის ნათესაობით ბრუნვაში  წინდებულებით ОТ, ДО, ИЗ: от школы, до дома, из дерева,из пластмассы...  მრ. რიცხვში: журналов, книг, окон, девочек,мальчи-ков, родителей, дверей... მრ. რიცხვის Bბრალდებით ბრუნვაში: девочек, мальчиков, родителей, столы, стулья, окна... გ) მხ. რიცხვის მოქმედებით ბრუნვაში: работать врачом, строителем...
ზმნა Глагол	1. ზმნის უღლება მხოლობითი და მრავლობითი რიცხვის პირის ნაცვალსახელებთან და არსებით სახელებთან ერთად ერთად: Я пишу, вы читаете, дедушка сидит, книга лежит... 2. ზმნის ბრძანებითი კილო ეტიკეტის ფორმებთან Дай(те), пожалуйста, карандаш! Возьми мел!... 3. Хотеть ზმნა I და II პირის მხ. რიცხვის არსებით სახელთან ან ზმნიზედასთან ერთად: Ты хочешь яблоко? Я хочу домой....	1. მოძრაობის აღნიშვნა: ехать, идти, лететь, плыть... 2. წარსული დრო 3. Хотеть და любить მოდალური ზმნები ინფინიტივთან ერთად: Ты хочешь спать? Я хочу играть в футбол.Они хотят читать сказки...	1. ფორმის, გემოვნების, ფერის აღმნიშვნელი ზედსართავი სახელები არსებითთან ერთად სახელობით ბრუნვაში: Низкиe стулья, сладкий чай, ароматный кофе... 2. ზედსართავი სახელი არსებითთან ერთად მხ. რიცხვის ნათესაობით და ბრალდებით ბრუნვებში: в большой зал, старую(енькую) бабушку, умной(ного) собаки(кота)...
ნაცვალსახელი Местоимение	1. ჩვენებითი ნაცვალსახელი Это ტიპურ ფრაზებში: Это девочка (мальчик, стол, книги...) 2. მხ. რიცხვის პირის ნაცვალსახელები ნათესაობით ბრუნვაში  ა) თანდებულით У: У меня (тебя, него, неё ) есть.. თანდებულის გარეშე: Меня (тебя, его, её) зовут... 3. მხ. რიცხვის პირის ნაცვალსახელები მიცემით ბრუნვაში: Мне (тебе, ему, ей) ... лет 4. I და II პირის კუთვნილებითი ნაცვალსახელები და ადამიანის აღმნიშვნელი არსებითი სახელები სახელობით ბრუნვაში: моя подруга, мои друзья, твой брат... 5. I და II პირის მრ. რიცხვის და III პირის მხ. რიცხვის კუთვნილებითი ნაცვალსახელები უსულო საგნის აღმნიშვნელ არსებით სახელებთან სახელობით ბრუნვაში - мои яблоки, твои уроки, его книга, её собака...	1.  პირის ნაცვალსახელები მრ. რიცხვის ნათესაობით ბრუნვაში  თანდებულით У: У них (нас,вас)... I და II პირის კუთვნილებითი ნაცვალსახელები არსებითთან ერთად მხ. და მრ. რიცხვის სახელობით ბრუნვაში: моя книга, твоё окно, наши друзья, ваш карандаш ... 3. კუთვნილებით -კითხვითი ნაცვალსახელები чей, чья, чьё, чьи ჩვენებითი 4. ნაცვალსახელები этот, эта, это, эти არსებითთან ერთად სახელობით ბრუნვაში: этот стол, эта девочка, это пальто, эти книги...	1. უკუქცევითი ზმნის უღლება: Я учусь, ты учишься, она умываеся, он занимается... 2. რთული მომავალი დრო: буду заниматься, будете танцевать, будет плавать...	● ზმნის მარტივი მომავალი დრო: я поиграю, он позанимается,ты напишешь...
რიცხვითი სახელი Имя числительное	1. თვლა და უკუთვლა ათის ფარგლებში 2. რიცხვითი სახელი Один\Одна ადამიანის აღმნიშვნელ არსებითთან ერთად: один брат, одна сестра...	1. თვლა და უკუთვლა ოცის ფარგლებში 2. Один\Одна\Одно რიცხვითი სახელი არსებითთან ერთად: один карандаш, одна книга, одно окно... 3. Два-Две რიცხვითი სახელი არსებითთან ერთად: два брата , две сестры...	● პირის ნაცვალსახე-ლები მხ. რიცხვის მიცემით და ბრალდებით ბრუნვებში – к тебе, к нему... тебя, его....	●  1-ლი და მე-2 პირის მხ. რიცხვის კუთვნილებითი ნაცვალსახელების ბრუნება: у моего брата,у твоей бабушки, к моему врачу...
ზმნიზედა Наречие	● დროის და ადგილის აღმნიშვნელი ზმნიზედები сейчас, сегодня, здесь, хорошо...	● დროის, ადგილის და ხარისხის აღმნიშვნელი ზმნიზედები: утром, зимой, далеко, быстро,медленно...	1. ანგარიში 100-ის ფარგლებში  2. Два\Две , три, четыре რიცხვითი სახელები არსებითთან: два карандаша, две книги, два окна, три поросёнка, четыре кошки .. 3. რიგობითი რიცხვითი სახელები: 1-ое января, 4-ое мая...	1. 5-20 რიცხვები არსებითთან ერთად: пять мальчиков, шестнадцать журналов, двадцать дверей... 2. რიგობითი რიცხვითი სახელი არსებითთან ერთად სახელობით ბრუნვაში: первый ряд, пятая парта, третье окно ...
კითხვითი წინადადებები და კითხვითი სიტყვები Вопросы и вопросительные слова	● კითხვითი სიტყვები ტიპურ ფრაზებში: Это кто? Что это? Какой(ая,ие)? Где? Куда? Что делает?Dდა სხვა	● კითხვითი სიტყვები მარტივ წინადადებაში	● დროის, ადგილის და ხარისხის აღმნიშვნელი ზმნიზედები: часто, справа, редко, иногда...	● დროის, ადგილის და ხარისხის აღმნიშვნელი ზმნიზედები: никогда, всегда, каждый день, на севере...
კავშირი და შორისდებული Союз и междометие	● И, А ● Ах, Ой, Ух, Ох, Ай	● И, ИЛИ ● Ах, Ой, Ух, Ох, Ай	● А, И, ИЛИ,ЧТО	● А,И.ИЛИ, НО, ЧТОБЫ
ნაწილაკი Частица		НЕ,ТОЖЕ		● ნაწილაკი ли-ს გამოყენება კითხვით წინადადებებში: Сделает (напишет, откроет....) ли он (она, они...) ...?
სიტყვაწარ-მოება Словообразо-вание		1. კნინობითი სუფიქსები არსებით სახელებში: старушка, старичок, домик, книжка...  2. სუფიქსებით ნაწარმოები ცხოველთა ნაშიერების აღმნიშვნელი არსებითი სახელები: котёнок\ котята, медвежонок\ медвежата...	● სუფიქსებით ნაწარმოები ეროვნების აღმნიშვნელი სახელები	● სუფიქსებით ნაწარმოები პროფესიის ან საქმიანობის აღმნიშვნელი არსებითი სახელები
ტიპური ფრაზები. წინადადების ტიპები Типы предложений	1. მარტივი კითხვითი წინადადება. მარტივი თხრობითი წინადადება 2. რთული თანწყობილი წინადადება	1. წინადადების ერთგვარი წევრები 2. რთული თანწყობილი წინადადებები	● მარტივი და რთული თანწყობილი წინადადებები	● მარტივი და რთული თანწყობილი წინადადებები

 

ორთოგრაფია და პუნქტუაცია

 

1. მთავრული ასო წინადადების დასაწყისსა და საკუთარ სახელებში;

2. И-ს მართლწერა Ж, Ш, Г, К, Х-ს შემდეგ;

3. Ы-И-ს მართლწერა Ц-ს შემდეგ;

4. Э-ს მართლწერა სიტყვის დასაწყისში;

5. Ъ მართლწერა ზოგიერთ სიტყვაში;

6. რბილი ნიშანის – Ь მართლწერა;

7. გამყოფი რბილი ნიშანი – Ь;

8. წინდებულების და თავსართების მართლწერა;

9. შესამოწმებელი უმახვილო ხმოვანი სიტყვის ძირში;

10. შეუმოწმებელი უმახვილო ხმოვანი სიტყვის ძირში;

11. -ОРО-,-ОЛО-,-ЕРЕ-,-ЕЛЕ-ს მართლწერა;

12. პროფესიის აღმნიშვნელი სუფიქსების მართლწერა: -тель\(-ница),-ник\(-ница),-чик(ца),-к,-ист(ка);

13. ეროვნების აღმნიშვნელი სუფიქსების მართლწერა:-ец\анка, -янка,-ин\ка,-к(а);

14. ზედსართავი სახელის სუფიქსების მართლწერა -ск,-н, -енн (онн),-ан(ян);

15. ინფინიტივის მართლწერა;

16. რბილი ნიშნის –Ь მართლწერა მხოლობითი რიცხვის მეორე პირის ზმნებში;

17. ნაწილაკი НЕ-ს მართლწერა ზმნებთან;

18. სიტყვის გადატანის წესები;

19. სასვენი ნიშნები წინადადების ბოლოს;

20. მძიმე А, НО, ЧТО, ЧТОБЫ კავშირების წინ;

21. აბზაცის დაცვა.

 

ფონეტიკა და ორთოეპია

 

 ზეპირი მეტყველების დროს, ანუ სიტყვების წარმოთქმისას, ყურადღება უნდა მიექცეს:

– რუსული მახვილის თავისებურებას ( подвижность ударения ) და მასთან დაკავშირებულ უმახვილო ხმოვნების ჟღერადობას;

– ყრუ და მჟღერი თანხმოვნების ოპოზიციას ( звонкие и глухие согласные) და მათ ადგილს სიტყვის შუაში ან ბოლოში;

– მაგარი და რბილი თანხმოვნების ოპოზიციას ( мягкие и твёрдые согласные);

– იოტირებული ხმოვნების წარმოთქმას ( е, ё, ю, я).

 

სოციოკულტურული და კულტურული თემატიკა

 

(სანამ მოსწავლეები უცხოურ ენაში აითვისებენ ცოდნის გარკვეულ მარაგს, დასაშვებია ინფორმაციის ქართულად მიწოდება)

 

დღესასწაულები და ტრადიციები (რამდენიმე დღესასწაული და მათი თავისებურებები – მორთულობა, ტრადიციული კერძი, პერსონაჟები და სხვა)

ჩვევაში გამჯდარი ცრურწმენები (მაგ.: მარცხენა ფეხზე ადგომა, შავი კატის გადარბენა, მარილის დაბნევა და სხვა)

პურობა (კვების განრიგი, რუსი მოზარდის ტიპური საუზმე, სადილის, ვახშმის კომპონენტები, რამდენიმე ტიპური კერძი. . . )

ქცევის ეტიკეტი (მაგ. : უფროსისადმი მიმართვის ფორმები მამის სახელის გამოყენებით, სიტუაციის შესაფერისი კეთილი სურვილის გამოხატვა და სხვა

მომსახურება (ტრანსპორტის სახეობები. . . )

თავისუფალი დრო/გართობა/დასვენება – რამდენიმე ტრადიციული საბავშვო თამაშის სახელი და წესები

დაწყებითი საფეხური - (რა საგნები ისწავლება, რამდენწლიანი სწავლებაა, სასკოლო კვირის და დღის განრიგი, არდადეგების რაოდენობა და დრო . . . )

ცხოველების, ჩვეული ხმაურების ხმაბაძვითი ელემენტები (кукареку, апчхи, тук-тук, кап-кап, ку-ку... შდრ. ყიყლიყო, აფცხი, კაკ-კუკ, ჭიტა და ა. შ.)

გავრცელებული საკუთარი სახელები, მოფერებითი სახელები/მიმართვა (мамочка, мама, папочка, папа...) და სხვა

სახელმწიფო სიმბოლოები – დროშა

დედაქალაქი და მისი რამდენიმე ღირსშესანიშნაობა

რამდენიმე დიდი ქალაქი, მდინარე

საბავშვო ნაწარმოებები, იგავ-არაკები, ლეგენდები (რამდენიმე სათაური, პერსონაჟი, ავტორი) (სასურველია, მოსწავლეები გაეცნონ ქართულად თარგმნილ ზოგიერთ ნაწარმოებს)

რამდენიმე ცნობილი პიროვნება (ისტორიული პერსონაჟი, ხელოვანი, სპორტსმენი . . .)

ცნობები რუსულ-ქართული ურთიერთობიდან

 

რუსული ენის პროგრამის შინაარსი

პროგრამის შინაარსი I და II დონისათვის

 

პანორამა:

 

სამეტყველო ფუნქციები:

● სოციალური ურთიერთობის დამყარება – მისალმება, დამშვიდობება, მოკითხვა, პიროვნების წარდგენა, თავაზიანად მიმართვა, მობოდიშება, მადლობის გადახდა, მილოცვა, მიპატიჟება, ინტერაქცია სუფრასთან, წახალისება, შექება, ტელეფონით საუბარი, დამშვიდება, თხოვნა, დათანხმება, უარის თქმა, გაფრთხილება, კეთილი სურვილები;

● ინფორმაციის გაცვლა – პირადი მონაცემების შესახებ (გვარი, სახელი, მისამართი, ტელეფონის ნომერი), საქმიანობის\პროფესიის შესახებ, ეროვნებისა და წარმომავლობის შესახებ, ცხოველების\საგნების შესახებ, ჯანმრთელობის შესახებ, მგზავრობის შესახებ, ამინდის შესახებ, ფასის\ღირებულების\რაოდენობის შესახებ, სურვილის შესახებ, ვინმეს ყოლა\რაიმეს ქონა;

● აღწერა/დახასიათება – ადამიანის გარეგნობა, ხასიათი, საგნის აღწერა, ცხოველის აღწერა;

● გემოვნების გამოხატვა;

● შეფასება\დამოკიდებულება – აზრის, შთაბეჭდილების გამოხატვა;

● გრძნობების, ემოციური რეაქციების გამოხატვა;

● შეგრძნებების გამოხატვა;

● დროში ორიენტირება – დროში ლოკალიზება, ქრონოლოგია, სიხშირე, ხანგრძლივობა;

● სივრცეში ორიენტირება – ადგილმდებარეობა, მიმართულება;

● ლოგიკური კავშირების გამოხატვა – ოპოზიცია;

● ნებართვა, ვალდებულება, იძულება, აკრძალვა;

● ინტერაქცია საკლასო ოთახში.

 

ლექსიკა:

● ინდივიდი – სხეული, გარეგნობა, ხასიათი, ტანსაცმელი/აქსესუარები, ჰიგიენა, ჯანმრთელობა/ავადმყოფობა/ აქტივობები, კვება/აქტივობები, შეფასება და ემოციური რეაქციები;

● ინდივიდის გარემოცვა – ადამიანები, ოჯახი, ნათესავები, ცხოველთა სამყარო, ზღაპრის სამყარო, ბუნება, გეოგრაფიული დასახელებები, ეროვნებები, სახელმწიფოს ატრიბუტები, ქალაქი და სოფელი, საცხოვრებელი ადგილი, აქტივობები, ავეჯი/საყოფაცხოვრებო ნივთები/აქსესუარები, სკოლა/ინფრასტრუქტურა/პერსონალი/ სასკოლო აქტივობები, სასკოლო ნივთები, სასწავლო საგნები, მაღაზია, სურსათი, კვების ობიექტები, ტრანსპორტი/პერსონალი/აქტივობები, კულტურული ობიექტები/პერსონალი/აქტივობები;

● გასართობები\თავისუფალი დრო;

● სპორტი\აქტივობები;

● დღესასწაულები და ზეიმები;

ორიენტირები – დრო – სეზონები, თვეები, კვირის დღეები, დღის მონაკვეთები, დროის განსაზღვრა, დროის სიხშირე სივრცე – ადგილმდებარეობა, ქვეყნის მხარეები;

●  მახასიათებლები – ფერი, ფორმა, ზომა, წონა, რაოდენობა, ტემპერატურა, შემადგენლობა;

●  რიცხვები.

 

გრამატიკა;

სოციოკულტურული და კულტურული თემატიკა;

 

 

სამეტყველო ფუნქციები	ლინგვისტური რეალიზების ნიმუშები
1. სოციალური ურთიერთობის დამყარება :
მისალმება	Здравствуй(те)! Привет! Доброе утро (вечер, день)! \ С добрым утром!
დამშვიდობება	До свидания! Пока! До завтра! До вечера! До встречи!
მოკითხვა	Как дела? Хорошо, плохо, нормально. Ничего, отлично. Как успехи? Неплохо. Так себе.
პიროვნების წარდგენა	Это... Это мой (моя...)... Это Нина. Она ученица. Это мой брат Виктор. Познакомься(тесь), это мой друг. Его зовут Павел.
თავაზიანად მიმართვა	Вы ( имя, отчество) Скажите, пожалуйста...
მობოდიშება	Извини(те), (пожалуйста). Прости(те), (пожалуйста) Я хочу извиниться. Прошу прощения!
მადლობის გადახდა	Спасибо\ Большое спасибо. Пожалуйста. Спасибо тебе за книгу (за поздравление).
მილოცვა	Поздравляю! С праздником! Нина, с праздником! С Новым годом! Поздравлять с ... Поздравляю тебя (вас) с днем рождения (праздником)! Поздравляю с 8-ым марта (с Женским днем, с Днем матери)! От всей души\всего сердца поздравляю с именинами (с Рождеством, с Пасхой). Христос воскрес! Воистину!
მიპატიჟება	Приходите в гости! Добро пожаловать! Приглашать... на... Приглашаю (тебя) вас на мой день рождения (обед). Приглашать в кино (театр, кафе...).
ინტერაქცია სუფრასთან	Попробуйте,очень вкусно. Вам (тебе) положить (налить)? Да(нет),спасибо. Большое спасибо\На здоровье. Налей (хочу) добавки. Не хочешь добавки? Принесите,пожалуйста 2 пирожных и 5 стаканов сока. Передайте\возьмите. Угощайтесь. Принесите счёт, пожалуйста.
წახალისება/შექება	Молодец(цы)! Умница! Очень хорошо! Прекрасно! Замечательно! Отлично!
ტელეფონით საუბარი	Здравствуйте. Попросите, пожалуйста, Нину. Я слушаю. Привет, это Антон.
დამშვიდება	Успокойся(тесь), не бойся(тесь). Не плачь! Ты исправишь. Всё хорошо. Всё будет хорошо. Всё устроется. Не волнуйся.
თხოვნა	Пожалуйста, дай тетрадь. Пожалуйста, возьми книгу. Прошу тебя (вас)...
დათანხმება, უარის თქმა	Да\Нет (спасибо) Да, конечно. Нет, что ты (вы).
გაფრთხილება	Стоп! Осторожно! Будьте внимательны! Перерыв. Посторонним вход воспрещен. Не курить. Не прислоняться.(в метро)
კეთილი სურვილები	Спокойной ночи Приятного аппетита! Будь(те) здоровы! Желаю счастья, успехов, здоровья! Приходите ещё! Счастливого пути!
2. ინფორმაციის გაცვლა
პირადი მონაცემების შესახებ : სახელი, გვარი, ასაკი, მისამართი, ტელეფონის ნომერი	Как тебя зовут? Меня зовут ... Моя фамилия ... Сколько тебе ( ему, ей) лет? Мне ... лет. В каком классе ты учишься? Я учусь в ..., в .... классе. Этот мальчик мой брат. Его зовут .... А эта девочка моя подруга. Как её фамилия? Её фамилия .... Мой адрес ул.Барнова 32. Мой телефон 29-37-72. Ей ... лет. Её адрес ..., её телефон .... Сколько лет твоей сестре? Моему другу ... лет.
საქმიანობის/ პროფესიის შესახებ	Моя бабушка пенсионерка. Мой друг студент. Мой отец работает в полиции (школе...). Он полицейский. Моя мама инженер. Он(она) работает програмистом (врачом, учительницей...).
ეროვნების და წარმომავლობის შესახებ	Где ты живешь? Я живу в Грузии. Я из Батуми. Она из Москвы (России, Грузии, Зугдиди...).
ცხოველების/საგნების შესახებ	Это... Это книга. Это кот. Этот, эта,эти... Эта книга моя. Этот кот ваш? Эти книги наши.
ჯანმრთელობის შესახებ	У меня(тебя) болит голова(рука, зуб....) \ был грипп У него (у тебя) болит голова\ температура? Поставь градусник\ Измерь температуру ! Я (ты,она...) заболел(а) \ Я болею. \ Я больна (-ен). Я простудился (-лась). Вызови врача. Доктор прописал лекарство. Дыши! Открой рот! Я ложусь в больницу. Ему сделали (легкую, трудную) операцию. Вам ( тебе) больно? Где болит?
მგზავრობის შესახებ	На чём ты едешь в ...?На машине (автобусе, поезде...) Лететь на самолете. Идти пешком. Ехать (идти) по (шоссе, дороге, улице...) Плыть по морю
ამინდის შესახებ	Сегодня холодно (тепло,жарко ). Дует ветер, идет дождь\снег, светит cолнце Какая сегодня (была вчера, будет завтра) погода? Вчера шел дождь\дует ветер\ будет дождь. Сегодня хорошая погода(жаркий день) \ облачно (солнечно). В этом году была самая тёплая зима. По радио объявили сильный мороз. Температура воздуха минус 15 градусов.
ფასის/ღირებულების/ რაოდენობის შესახებ	Дайте, пожалуйста, кило муки, пачку масла, два литра молока... Скажите, пожалуйста,\ вы не скажите, сколько стоит ...? Уплатите (заплатить) в кассу...
სურვილის შესახებ	Я хочу домой. Я хочу яблоко. Хочешь \ он (она) хочет яблоко? Хочешь поиграть? Я хочу играть (смотреть телевизор...) Ты хотела купить ... Она хочет отдохнуть, ...
ვინმეს ყოლა, რაიმეს ქონა	У меня ( тебя, него, нее) одна ( один\ одно) сестра (брат \ яблоко)\ два (две) брата (сестры). У меня ( тебя, него, нее) есть собака (велосипед). У меня (него, у нее..., у Васи\Петра...) нет, 5-20..., много, мало, немного, несколько...
3. აღწერა/ დახასიათება
ადამიანის გარეგნობა	Нина красивая. Он высокий/ низкий. У Нины\ у Антона зелёные глаза\ тёмные волосы.У него (неё, тебя...) спортивная фигура. Сколько ты весишь? Он весит 90 килограмм. Какого ты (он\она) роста? Она (он) высокого (среднего, низкого) роста. Какой у тебя рост? Его рост ...сантиметров. Его вес ... килограммов.
ადამიანის ხასიათი	Дима добрый , умный. У меня\него\неё легкий характер. Какой у него характер? Какой он\она человек?
საგნის აღწერა	Цветные карандаши, тонкие тетради, высокие деревья... Какая форма? Какой цвет? Какой размер? Из чего он(-а,-о,и) сделан(-а, -о,-и)? Какого цвета (формы, размера) этот(эта, это) ...?
ცხოველის აღწერა	Где живёт\ обитает...? Что ест \Чем питается ...? Тигр живёт\обитает в тайге Он ест мясо\ питается мясом. Какой окраски...?
4. გემოვნების გამოხატვა	Я люблю фрукты. Что ты /не/любишь? Ты любишь ...? Что ты любишь делать? Я \ он люблю\любит петь (думать, танцевать, играть...) Мне (не) нравится(-ятся) это платье ..........
5.შეფასება\ დამოკიდებულება	Хорошо\плохо Правильно\неправильно  Я уважаю \ обожаю\ ненавижу
აზრის, შთაბეჭდილების გამოხატვა	Прекрасно! Верно? Неверно! Прекрасно! Ужас! Глупости! Как интересно ! Как глупо! Как здорово! Как легко! Просто ужас!
6. გრძნობების, ემოციური რეაქციების გამოხატვა	Ой! Ай! Ух!Фу! Кошмар! Как тебе не стыдно! Тебе не стыдно?!Я(ты,он...) рад(а). Очень жаль! Мне страшно (грустно, весело, интересно...) Я боюсь!
7.შეგრძნებების გამოხატვა	Я устал(а), я голодный ( голодная) Я(ты,она...) голоден(на). Мне тепло (холодно, хорошо, жарко, больно, не\приятно...)
8.დროში ორიენტირება
დროში ლოკალიზება	Сейчас я сижу( слушаю...) Сегодня я в школе(дома...) Сегодня \вчера был –понедельник... Когда у тебя ...? В среду\ в марте... Когда ты идешь на ...? Утром\осенью брат пошёл в школу Который час? Час, два (три,четыре) часа В прошлом году\на той неделе
ქრონოლოგია	После этого, потом, затем ...
სიხშირე	Я всегда (часто) делаю .... Иногда \всё время\ каждый день я хожу ... Никогда не был \ никогда не хожу
ხანგრძლივობა	(Не\очень) скоро, долго Фильм шёл долго Я быстро сделал уроки. За час( неделю, год...) За полчаса я был дома.
9.სივრცეში ორიენტირება
ადგილმდებარეობა	Где...? В, на... Здесь \там Где находится...? Далеко\близко. Где ты живешь? Слева школа, а справа магазин. Позади нас ..., наверху, на полке , за школой, под столом. живёт и работает в Петербурге\ на Севере
მიმართულება	Куда ты идешь? Иди прямо(сюда). Я иду в школу\ на концерт Как пройти к ... Идите\сверните направо, поднимитесь наверх
10.ლოგიკური კავშირების გამოხატვა
11. ნებართვა, ვალდებულება, იძულება, აკრძალვა	Можно? Hельзя! Можно войти ( передать...) Нельзя переходить( ломать...) Разрешите войти (передать …) Не надо брать (покупать...) Надо/нужно сделать (нарисовать, написать...) Я должен сделать \ нарисовать... Мне надо купить\написать ...
12.ინტერაქცია საკლასო ოთახში	Садись(тесь), смотри(те), слушай(те), внимание, подними руку, покажи, играем, по парам\группам говори, подумай(те), вспомни (те), как будет по-русски..., что мы видем на картинке (в книге...), будьте внимательны, прочитайте и обведите правильный ответ... разыграйте диалог, напишите под диктовку... Я (не) знаю... Можно я! Кого сегодня нет? Кто дежурный? Иди к доске. Сотри с доски У меня получилось, у меня не получается... Я не понял(а), повторите , пожалуйста... Я (не) могу, я забыл(а), я закончил(а), я знаю ответ...

 

ლექსიკა

ინდივიდი

 

	მაგალითები
სხეული	Руки, ноги, глаза, нос, голова лицо, брови, щёки, тело, живот, сердце, кровь, пальцы, мозг, шея...
გარეგნობა	Большой\ маленький, (не)красивый, худой\полный, высокий\низкий … Зелёные глаза, тёмные волосы, широкий лоб, длинные ноги, прямой нос, модная причёска, короткая стрижка... Круглолицый, чернобровый...
ხასიათი	Добрый \злой, хороший\плохой, умный\глупый, весёлый\ грустный, смелый\храбрый \ трусливый, вежливый\ грубый, (не)аккуратный, симпатичный, честный...
ტანსაცმელი\ აქსესუარები	Платье, брюки, куртка, майка, трусы,туфли, сумка, одежда, обувь, новое пальто, пуловер, свитер, футболка, фартук, зонтик... Потерять(порвать, постирать, почистить, выгладить зашить...) носок, платок... Снять\надеть что-либо , одеться(ваться), обуться(ваться) Одеть (кого-либо)\ надеть (что-либо)...
ჰიგიენა	Мыло, полотенце, шампунь, расчёска, зубная щётка, детское мыло, детский крем (шампунь)... Мыть лицо, руки,чистить зубы, причёсываться, умываться, стричься... Чистюля\ грязнуля, чумазый... Делать зарядку, вечером (перед сном) проветрить комнату, закаляться....
ჯანმრთელობა/ ავადმყოფობა/ აქტივობები	Болит, доктор, здоровый\больной, пациент(ка)... Заболеть, лечить, грипп, простуда, лежать в постели, пить лекарство, простудиться, лечиться, вызвать врача...
შეფასება და ემოციური რეაქციები	(Очень) хорошо/плохо, здорово , прекрасно, интересно, глупо, легко... (Ис)пугаться, смеяться, (об)радоваться, удивляться...

 

ინდივიდის გარემოცვა

	მაგალითები
ადამიანები	Человек, мужчина, женщина, девочка, мальчик, дети, друзья, ребёнок, старик, человек\люди, девушка, парень, сосед(ка\ди), взрослые, подросток, знакомые, одноклассник...
ოჯახი, ნათესავები	Мама, папа, сын, отец, мать, дочь(ка), брат, сестра, бабушка, внук, родители, тётя, племянник(ца), старший\младший, молодой\старый, родные, близкие ...
ცხოველთა სამყარო	Домашние\дикие животные, звери, собака, кошка, лиса, медведь, муха, воробей, голубь, пчела, лягушка, ..., собака\щенок(ки), кошка\котёнок(ята) ..., бурый медведь, вороной конь ..., лесной, таежный, морской, ..., мелкий, крупный, ..., лапы, копыта, хвост, перья, крылья, шкура, шерсть , ..., нора, берлога, гнездо, след, охота, охотник...
ბუნება	Земля, небо, звёзды , море..., солнце светит, река течёт, трава\дерево растёт, камень лежит..., ёлка, яблоня, роза, ромашка, грибы... , идёт дождь(снег), дует ветер, плывут облака..., ручей, родник..., защищать природу, посадить дерево, сломать ветку, сорвать цветок...
გეოგრაფიული დასახელებები \ ეროვნებები\ სახელმწიფოს ატრიბუტები	Грузия, Тбилиси, река Кура, Сухуми, Кахети, Имерети... Чёрное море, Россия, Москва, река Москва, Петербург, Нева, Волга....... , Северный Кавказ, Терек, Каспийское море... , Азербайджан, Армения, Турция... Христиане\ мусульмане Грузин(ка), русский (ая), азербайджанец(ка), армянин(ка), немец(ка)... Кахетинец, имеретинец, москвич...
ქალაქი და სოფელი	Город, улица, шоссе, проспект, парк, магазин,... детский сад, зоопарк, цирк..., транспорт, машина, рынок, поликлиника, парикмахерская, кинотеатр, мэрия, университет, професор, студент, площадь, здание, полиция, полицейский, бандит, вокзал, порт, корабль... Деревня, сад, лес, поле, дорога,дача, гамак, фруктовый сад, огород, колодец, изба, телега, крестьянин(янка), лодка, ловить рыбу, охотиться, пастух..., посёлок\село, урожай, полевые работы, хлев, коровник, конюшня, трактор...
საცხოვრებელი ადგილი/ აქტივობები	Дом, комната, кухня, туалет, балкон, наша квартира, моя комната, двор, стена, потолок, дверь... , микрорайон, лифт, лестница, гараж, скамейка,... Прихожая, гостиная, ванная, спальня, детская, кабинет...   Сидеть, стоять, кушать, отдыхать, Жить, встретить, поздороваться, есть(кушать), убирать, помогать, готовить, подметать, гладить, мыть посуду, подметать, чистить картошку, вытирать пыль...
ავეჯი/საყოფაცხოვრებო ნივთები/ აქსესუარები	Стол(ик), стул(ья), диван, кресло, полки, кровать, лампа, картина, телевизор, компьютер... Тарелка, вилка, нож, стакан , чашка, чайник, кофейник, ложечка, ножик, кастрюля, сковорода(ка), хлебница, солонка... Ковер, ванна, раковина, веник, совок, зеркало... Холодильник, плита, стиральная машина, посудомоечная машина, утюг, миксер, музыкальный центр... Одеяло, подушка...
სკოლა/ინფრა-სტრუქტურა/ პერსონალი/ სასკოლო აქტივობები	Школа, школьный двор (сад), класс, школьник, ученик, ученица, одноклассник, урок, учитель(ница), перемена, спортивная (ый) площадка (зал), корридор, буфет, музыкальная студия, учительская, кружок, педагог, директор, сторож, буфетчица,... экскурсия, каникулы... Слушать, читать, писать, поднять руку , отвечать, думать, запомнить, понять, решить задачу, написать сочинение, задавать вопросы, читать про себя, пересказывать, подсказывать......
სასკოლო ნივთები/ სასწავლო საგნები	Парта, доска, тетрадь, ручка, книга, карандаш, журнал, первый(последний) урок, большая перемена, звонок на урок, глобус, учебник, линейка, стихи, плакаты, географические карты, ..., тесты, анкета, учебник русского языка, задание, упражнение, пословица, точка, запятая, большая буква, ..., иностранный (русский) язык, математика, рисование, пение...
მაღაზია	Супермаркет, рынок, продавец, купить, заплатить, примерить, взвесить, отрезать, завернуть, касса, кассирша, сдача, цена, рубль, размер, цвет...
სურსათი	Продукты, масло, сахар, мясо, белый (чёрный) хлеб, масло, соль, сахар, подсолнечное масло, варёное яйцо... Овощи, огурец, морковь (ка), помидор,... фрукты, яблоко, груша... Спелый, кислый, горький, сладкий, свежий... Нарезать, сварить, перемешать, зажарить... Зажарить мясо, приготовить салат, сварить суп(яйцо)...
კვების ობიექტები	Кафе, столовая, меню, чашечка кофе, холодное блюдо, десерт, напитки... Винегрет, борщ, жареное мясо, овощной салат, фруктовый компот, шоколадное мороженое, .... Официант(ка) Попросить счёт
ტრანსპორტი/ პერსონალი/ აქტივობები	Ехать, идти, лететь, плыть,подняться в автобус, сесть в машину (такси...), взять билет,сходить, заплатить за проезд Машина, такси, автобус, тролейбус , самолёт, поезд...  Остановка автобуса (тролейбуса...), уступить место, платный, бесплатный проезд, спускаться в метро, эскалатор... Водитель автобуса, личный шофёр, машинист (поезда...)
კულტურული ობიექტები/პერსონალი/ აქტივობები	Театр, спектакль, опера, филармония, концерт, оркестр, музей, галерея, ансамбль, Художник,певец, артист... Песня, танец, картина, пианино (рояль), гитара, труба, барабан, краски, кисти... Декорация, поставить пьесу, сыграть главную роль, экспонат,портрет, пейзаж, писать масляными красками...

 

ორიენტირები	მაგალითები
დრო
სეზონები	Зима, весна, лето, осень Зимой ,весной , летом, осенью  Зимний (весенний...) сезон
თვეები	Январь,февраль ...... В январе, в феврале...
კვირის დღეები	Неделя, понедельник, вторник.... В понедельник, во вторник, в среду... Рабочие дни, выходные На той (на прошлой, будущей) неделе...
დღის მონაკვეთები	Утро, день, вечер, ночь Утром, днём, вечером, ночью Сутки
დროის განსაზღვრა	Сейчас, сегодня, вчера, завтра, всегда,часто... Час, два, три, четыре часа, пять ....двенадцать часов
დროის სიხშირე	Иногда, долго, недолго (быстро), никогда, каждый день (месяц,год)...
სივრცე
ადგილმდებარეობა	В школе(сумке...),на столе(стене...),там, здесь... Далеко, близко Около (у) дома, (школы...) Слева, справа, впереди, позади наверху, рядом...
ქვეყნის მხარეები	Север, юг, восток, запад На север, на юг..., с севера... , с юга, ..., на севере,на юге...
მახასიათებლები
ფერი	Красный(-ая), зелёный(-ая), чёрный(-ая), тёмный(ая), светлый(ая)... Красного, зеленого...цвета, Бледно-голубой, тёмно-синий...
ფორმა	Треугольный, круглый, квадратный...
ზომა	Большой, маленький, крупный, мелкий, самый большой, ...
წონა, რაოდენობა	Один\одна, два\две 1,21,41... килограмм( литр,метр),2,3,4 , 23,54.... килограмма (литра,метра), 5...20,37,88.. килограммов ( литров, метров)
ტემპერატურა	Холодно, тепло, жарко, прохладно Холодный, жаркий, тёплый... Холод, жара 1,21,41... градус, 2,3,4 …23,54... градуса плюс\минус 5...20,37,88... градусов Самый тёплый, жаркий... ... градусов по Цельсию
შემადგენლობა	Из пластмассы, из дерева, из бумаги...
რიცხვები	1-10 0 Сотня, тысяча, миллион Первое, третья, двенадцатый...

 

აქტივობები

 

გასართობები\ თავისუფალი დრო\ სპორტი\აქტივობები	Конструктор, лото, мяч, карандаши, краски, картинка... Играть, рисовать, гулять, танцевать... Лепить снеговика, кататься на санках, играть в жмурки (в шашки)... Дискотека, кино, кафе, интернеткафе... Заниматься спортом (тениссом...), ходить на плавание (танцы...), тренироваться, команда, победа, выиграть\проиграть, гол... Спортсмен, тренер, тренировка, чемпион, судья...
დღესასწაულები და ზეიმები	Новый год, ёлка, хлопушка, Дед мороз, Снегурочка, праздник, подарки , Восьмое марта, Женский день , отмечать Рождество\Пасху, справлять именины, ... Наряжать ёлку, праздновать, справлять, карнавал, читать стихи, подарить цветы, получить открытку, красить яички, покупать вербу, печь кулич...

 

გრამატიკა

Морфология и орфография

Самостоятельные части речи

 

Имя существительное

Род

Число

Склонение

Правописание падежных окончаний

Согласование с определяемыми словами

 

Имя прилагательное

Склонение

Степени сравнения

Правописание падежных окончаний прилагательных с мягкой и твердой

основой

Правописание притяжательных прилагательных

 

 

Имя числительное

Склонение количественных и порядковых имен числительных

Правописание количественных и порядковых числительных

 

Сочетание количественных числительных с существительными

 

 

Местоимение

Склонение местоимений

Правописание неопределенных и отрицательных местоимений

 

Глагол

 

Вид глагола

Времена глагола

Лицо и число глагола

Возвратные глаголы

Спряжение глаголов

Правописание личных окончаний глаголов

Правописание мягкого знака в глагольных формах.

 

Наречие

Сравнительная степень наречий

 

სოციოკულტურული და კულტურული თემატიკა

 

(სანამ მოსწავლეები უცხოურ ენაში აითვისებენ ცოდნის გარკვეულ მარაგს, დასაშვებია ინფორმაციის ქართულად მიწოდება)

 

დღესასწაულები და ტრადიციები (რამდენიმე დღესასწაული და მათი თავისებურებები – მორთულობა, ტრადიციული კერძი, პერსონაჟები და სხვა)

ჩვევაში გამჯდარი ცრურწმენები (მაგ.: მარცხენა ფეხზე ადგომა, შავი კატის გადარბენა, მარილის დაბნევა და სხვა)

პურობა (კვების განრიგი, რუსი მოზარდის ტიპური საუზმე, სადილის, ვახშმის კომპონენტები, რამდენიმე ტიპური კერძი. . . )

ქცევის ეტიკეტი (მაგ. : უფროსისადმი მიმართვის ფორმები მამის სახელის გამოყენებით, სიტუაციის შესაფერისი კეთილი სურვილის გამოხატვა და სხვა

მომსახურება (ტრანსპორტის სახეობები. . . )

თავისუფალი დრო/გართობა/დასვენება – რამდენიმე ტრადიციული საბავშვო თამაშის სახელი და წესები

დაწყებითი საფეხური - (რა საგნები ისწავლება, რამდენწლიანი სწავლებაა, სასკოლო კვირის და დღის განრიგი, არდადეგების რაოდენობა და დრო . . . )

ცხოველების, ჩვეული ხმაურების ხმაბაძვითი ელემენტები (кукареку, апчхи, тук-тук, кап-кап, ку-ку... შდრ. ყიყლიყო, აფცხი, კაკ-კუკ, ჭიტა და ა. შ.)

გავრცელებული საკუთარი სახელები, მოფერებითი სახელები/მიმართვა (мамочка, мама, папочка, папа...) და სხვა

სახელმწიფო სიმბოლოები – დროშა

დედაქალაქი და მისი რამდენიმე ღირსშესანიშნაობა

რამდენიმე დიდი ქალაქი და მდინარე

საბავშვო ნაწარმოებები, იგავ-არაკები, ლეგენდები (რამდენიმე სათაური, პერსონაჟი, ავტორი) (სასურველია, მოსწავლეები გაეცნონ ქართულად თარგმნილ ზოგიერთ ნაწარმოებს)

რამდენიმე ცნობილი პიროვნება (ისტორიული პერსონაჟი, ხელოვანი, სპორტსმენი . . .)

ცნობები რუსულ-ქართული ურთიერთობიდან

 

რუსული ენის პროგრამის შინაარსი

პროგრამის შინაარსი საბაზო-საშუალო საფეხურის III, IV, V, VI დონეებისთვის

 

პანორამა

 

სამეტყველო ფუნქციები

● სოციალური ურთიერთობის დამყარება – მისალმება, დამშვიდობება, მოკითხვა, პიროვნების წარდგენა, თავაზიანი მიმართვა, მობოდიშება, მადლობის გადახდა და სათანადო პასუხი, თხოვნის გამოხატვა, გაფრთხილება, ცუდად გაგებულის გარკვევა, კეთილი სურვილების გამოხატვა, წახალისება\შექება, მილოცვა, შეთავაზება, დაპატიჟება, დათანხმება, უარის თქმა, ინტერაქცია სუფრასთან (სახლსა და საზოგადოებრივი კვების ობიექტებში), ინტერაქცია სავაჭრო ობიექტებში, ინტერაქცია მგზავრობისას, კამათისას პოზიციის გამოხატვა, დასაბუთება, საკუთარი პოზიციის დაცვა, სხვისი აზრის გაზიარება ან უარყოფა, სატელეფონო საუბარი, არაოფიციალური\ოფიციალური წერილი;

● ინფორმაციის გაცვლა – საკუთარ თავზე ან პიროვნებაზე პირადი მონაცემების შესახებ (სახელი, გვარი, ასაკი, მისამართი, ტელეფონის ნომერი), ეროვნებისა და წარმომავლობის შესახებ, თავისუფალი დროის გატარება, პროფესიის\ხელობის შესახებ, ჯანმრთელობის შესახებ, ამინდის შესახებ, სურვილის შესახებ;

● აღწერა/დახასიათება – ადამიანის გარეგნობა, ჩაცმულობა, ხასიათი; საგნის, ცხოველის შესახებ;

● თხოვნის გამოხატვა;

● გემოვნების გამოხატვა\გატაცებები;

● ემოციების, გრძნობების გამოხატვა – ბრაზი, უკმაყოფილება, სინანული, გაღიზიანება, გაკვირვება, ინტერესი, ინდეფერენტულობა, სიხარული, აღფრთოვანება, კმაყოფილება;

● შეგრძნებების გამოხატვა;

● დამოკიდებულებების\შეფასებების გამოხატვა;

● დროში ორიენტირება – ლოკალიზება, სიხშირე, ხანგრძლივობა, ქრონოლოგია;

● სივრცეში განთავსება – ადგილმდებარეობის მითითება, გზის, მიმართულების, დანიშნულების ადგილის მითითება;

● ლოგიკური კავშირები – ოპოზიცია, ირიბი ნათქვამი;

● ნებართვა, ვალდებულება, აკრძალვა, რჩევის მიცემა;

● ინტერაქცია საკლასო ოთახში.

 

ლექსიკა

 

● ინდივიდი – გარეგნობა, ხასიათი, ჰიგიენა\აქტივობები, ჯანმრთელობა/ავადმყოფობა/ აქტივობები, შეფასება და ემოციური რეაქციები;

● აქტივობები – აღქმა და ინტელექტუალური აქტივობები, ტელეფონით სარგებლობა;

● ინდივიდის გარემოცვა – ადამიანები, ოჯახი, საზოგადოება და სახელმწიფო, განათლება, ენა, საცხოვრებელი ადგილი\აქტივობები, ავეჯი/საყოფაცხოვრებო ნივთები/აქტივობები, სავაჭრო ობიექტები/პერსონალი/აქტივობები, სურსათი, კვების ობიექტები/აქტივობები, მგზავრობა-გადაადგილება, კულტურული ობიექტები/პერსონალი/აქტივობები, ბანი\პერსონალი\აქტივობები, მედია, გასართობები\ თავისუფალი დრო\აქტივობები.

 

სამეტყველო ფუნქციები	ლინგვისტური რეალიზების ნიმუშები
სოციალური ურთიერთობის დამყარება
მისალმება	Здравствуй(-те) ! Привет! Доброе утро! Добрый день! Добрый вечер! Какая встреча! Рад(а) вас (тебя) видеть!
დამშვიდობება	До свидания! Пока! До встречи. Всего доброго! Увидимся. Прощайте!
მოკითხვა	Как дела? Хорошо. Что нового? Неплохо. Так себе. Нина, как твои дела? Как успехи? Как ваше (твое) здоровье? Как поживаешь(-ете)? Как жизнь?
პიროვნების წარდგენა	(По)знакомьтесь (-ся) , это мой (-я) друг( сестра)! Познакомьтесь с моим другом (моей сестрой)! Очень приятно. Приятно (с вами) познакомиться! Мы уже встречались. Вы(ты) меня не узнаёте(-ёшь)?
თავაზიანი მიმართვა	Извините, вы не (под)cкажете,...? Будьте добры, ...
მობოდიშება	Извини(-те), пожалуйста. Простите, я (не) хотела бы... Простите, пожалуйста... Извини(те) за беспокойство. Прости(те) за...
მადლობის გადახდა და სათანადო პასუხი	Спасибо. Большое спасибо. Пожалуйста. Спасибо тебе \ вам за... Не за что. Спасибо за то, что ты помог мне. Не стоит благодарности.
თხოვნის გამოხატვა	Дай(-те)(возьмите), пожалуйста, этот журнал... Прошу тебя... Ты мне поможешь? Ты не мог(ла) бы мне помочь? У меня к тебе ( к вам ) (не)большая просьба.
გაფრთხილება	Осторожно! Будь осторожен(на)! Хочу тебя предупредить\ Предупреждаю Хочу тебе напомнить о...
ცუდად გაგებულის გარკვევა	Прости(те), я не понял(а). Повтори(те), пожалуйста. Не понял (-а), что? Вы не могли бы повторить? Извини(те), что ты (вы) сказал(-и)? Кажется, я вас(тебя) неправильно понял. Я не совсем тебя понял. Повтори, пожалуйста, я не расслышал.
კეთილი სურვილების გამოხატვა	Приятного аппетита! Спокойной ночи! Будьте здоровы! Приходите ещё! Желаю счастья, успехов, здоровья! Добро пожаловать! Счастливого пути! Ни пуха ни пера!
დამშვიდება	Успокойся, не плачь. Всё будет хорошо. Не волнуйся (не волнуйтесь).
წახალისება \ შექება	Молодец! Ты здорово придумал! Хорошая (отличная) идея! Ты (вы ) отлично выглядишь(ите). Ты в отличной форме!
მილოცვა	Поздравляю! Поздравляю вас (тебя) с праздником! ( С Новым годом! С Рождеством, с Женским днем, с Днем матери, с 8-ым марта, с днем рождения) Христос воскрес! Воистину! Поздравляю от всего сердца \ от всей души! Разреши( те) поздравить тебя (вас) с победой на конкурсе.
შეთავაზება, დაპატიჟება, დათანხმება, უარის თქმა	Пожалуйста, возьми... Вот, возьми. На, держи. Спасибо, с удовольствием. Конечно. Спасибо, уже не нужно. Приглашаю тебя\ вас на мой день рождения. Можно тебя пригласить (на..., в...) ? Жду вас в семь у себя дома. С удовольствием (с радостью, охотно.) К сожалению, я не смогу.
შეხვედრის დანიშვნა, დათანხმება, უარის თქმა	У меня встреча с ребятами. Давайте встретимся у стадиона (в парке, на станции...)… в 5.... вечера. Договорились. Согласен(-сна). Я не приду, у меня дела. Ладно, я приду.
ინტერაქცია სუფრასთან (სახლში და საზოგადოებრივი კვების ობიექტებში)	Передай(-те), пожалуйста, ... . Возьмите. Спасибо. На здоровье. Принесите, пожалуйста, ... Попробуй(-те) вот это. Угощайся (-тесь). Приятного аппетита. Очень вкусно! Вам\тебе еще добавить \ налить ...? Спасибо, нет . Я проголодался(-лась). На первое ( на второе, на десерт) у нас .... Не хотите попробовать? У тебя нет аппетита? Почему ты ничего не ешь?
ინტერაქცია სავაჭრო ობიექტებში	Сколько стоит...? Дайте \ взвесьте, пожалуйста, ..... Заплатите в кассу. Мне надо( нужно) выбрать .... Я хочу купить ... Вы не скажете, сколько стоит... ? Где можно примерить? Платить здесь или в кассу? Хочу выбрать подарок для мамы (друга,...). Я хочу приобрести ... Какой это размер ? Какого размера этот .... ? Цена и размер на этикетке. Сколько с меня? С вас .... рублей.
ინტერაქცია მგზავრობისას	На чем ты едешь...? Я еду домой на ..., иду пешком Вы выходите? Я выхожу на следующей (остановке). Предъявите билет. Передайте билет, пожалуйста. Поезд отходит ( прибы-вает ) вечером ( в 7 .... часов). Можно заказать два билета на ... число? Такси свободно? Я хочу заказать такси.
პოზიციის გამოხატვა კამათისას, დასაბუთება, საკუთარი აზრის დაცვა, სხვისი აზრის გაზიარება ან უარყოფა	Я (тоже) так (не) думаю. Ничего подобного. Я уверен. По-моему (по-твоему),... Мне кажется, ... Я с тобой (с вами ) (не) согласен. По моему мнению... Я думаю,что (это)... Может, я ошибаюсь. Я (не) верю, что... (Не) сомневаюсь,что...
სატელეფონო საუბარი	Алло! Здравствуй(-те)! Попросите, пожалуйста, (к телефону) ........ Кто говорит? Его (ее) нет дома. Извините за беспокойство. Не стоит. Да, слушаю! Кто говорит? Это квартира Ивановых? Говори, пожалуйста, медленно ( громче), плохо слышно. Будьте любезны, попросите, ......... Её нет. Перезвоните попозже.
პირადი წერილი	Здравствуй, мамочка (...)! Дорогой Дима (Милая Маша)! Целую. Твой сын (...)! Уважаемый ...! С уважением....
ინფორმაციის გაცვლა
მონაცემები საკუთარ თავზე ან პიროვნების შესახებ: სახელი, გვარი, ასაკი, მისამართი, ტელეფონის ნომერი,	Кто это? Это моя ...... Вас зовут ...... ? Очень приятно. Моя фамилия ........ Мне ...... лет. Сколько тебе(ему, ей) лет Она учится в ....... классе ( в школе\ университете, в России, в Москве...) Мой (Ваш\ твой) номер телефона... Мой (твой, ...) адрес... Познакомьтесь, это моя подруга. Моему брату \ моей сестре 21 \24 год\ года... Я (он...) старше (младше)... на.... года (лет)
ეროვნებისა და წარმომავლობის შეასახებ	Я грузин. Я живу в Батуми. Она русская, из Москвы. Они американцы, из Чикаго.
თავისუფალი დროის გატარება	В свободное время я много читаю\ играю на гитаре\ хожу в гости.... Я люблю проводить свободное время на дискотеке\ перед телевизором\ в кафе...
პროფესიის /ხელობის შესახებ	Кем ты (он\она ) хочешь (хочет) стать? Он (она )хочет стать врачом (юристом, экономистом, балериной...). Он работает механиком... в гараже ... .
ჯანმრთელობის შესახებ	У меня ( него\неё) болит... У тебя (неё...) температура? Дыши! Открой рот! Горло болит? Покажи язык! Измерь температуру! Я(ты,он...) заболел(а). Вам( тебе) больно? Что у тебя болит? Где болит? Я простудилась (у меня был грипп). Мне плохо. У меня кружится голова. Меня знобит. Кажется, поднимается температура. Надо вызвать врача. Вызови «скорую (помощь)»! Лечь в больницу на операцию.
ამინდის შესახებ	Какая сегодня погода? Сегодня тепло\ облачно, холодно, ....Дует\ дул сильный\ холодный ветер\идет снег... Какая погода (какой день) был(а) вчера (будет завтра)? В этом (прошлом) году была самая теплая (холодная) зима . Какой прогноз погоды на сегодня (на неделю)? По радио (телевизору) объявили ........ Температура воздуха плюс\минус ....... градусов. Температура воздуха ...... градусов выше\ниже нуля.
სურვილის შესახებ	Что ты хочешь? Я хочу яблоко (конфету...) Хочешь, пойдем в ....... ? Я хочу надеть (купить...) ........ Я хочу (можно) посмотреть (примерить) ...... Чего тебе\ему\ей хочется? Мне хочется купить этот диск ( посетить Петродворец...)
აღწერა-დახასიათება
ადამიანის გარეგნობა, ჩაცმულობა, ხასიათი	Как он\она выглядит ? Какого он\она роста? Высокий (-ая)(среднего роста, .......). Его (ее) рост 172. Сколько ты(он) весишь\ит? Какие у него( нее) волосы\глаза ? .Какое лицо? Какая улыбка ? На нем ....\ Она одета в........ Он умный, веселый, терпеливый...
საგნის, ცხოველის შესახებ	Это кто? \ Кто это? Это что ?\ Что это? Какой он формы? Круглый, квадратный... Какого цвета (какой это цвет)? Какого размера (какой это размер?) Из какого материала (это сделано)?Из чего это сделано? Это (сделано) из дерева ( металла ...).
თხოვნის გამოხატვა	Пожалуйста,... Прошу тебя (вас)... Если можно (пожалуйста), ........Если вам не трудно,...
გემოვნების გამოხატვა\ გატაცებები	Какие ..... вы (ты) любите (-ишь) ? Я (очень) люблю (не люблю) ........ Ненавижу\ обожаю. Какие ......... тебе нравятся ? Что ты (он) любишь(ит) делать? Он любит играть (плавать......) в\на ....... Мне нравится этот ........ Тебе нравится это .........?
ემოციების, გრძნობების გამოხატვა
ბრაზი, უკმაყოფილება, სინანული, გაღიზიანება	Фу! Какой кошмар (ужас)! Глупости! Очень жаль! Просто ужас! Как тебе (вам) не стыдно! Тебе (вам ) не стыдно? Довольно! Хватит! Прекрати!
გაკვირვება	Правда?! Удивительно! Неужели?! Вот это да! Разве?! Что вы говорите?! Не может быть!
ინტერესი	Это что ( кто, какой, который... )? Как это называется? Что происходит (произошло)? Что случилось? Как это случилось? Что это значит? Откуда ты знаешь? Каким образом?  Почему ...? Зачем ...? В чем причина?
ინდეფერენტულობა	Вам (тебе ) не скучно? Мне скучно. Мне это безразлично. Все равно.
სიხარული, აღფრთოვანება, კმაყოფილება	Отлично! Здорово! Прекрасно! Это прекрасно! Как я рад(а)! Я очень доволен(а)! Мне весело.
შეგრძნებების გამოხატვა	Я хочу пить ( есть, спать...) Мне жарко. Здесь так холодно (тепло). Тебе не холодно?
დამოკიდებულების\ შეფასების გამოხატვა	Правильно (неправильно)! Верно\ неверно! Здорово! Это хорошо (плохо)! Глупости! Это (очень) интересно! Очень оригинально ! Как это неприятно! Это так легко!
დროში ორიენტირება
ლოკალიზება (საათი, დღე, დღე-ღამის მონაკვეთი, თვე, თარიღი, წელი, წელიწადის დრო)	Когда ? Вчера \Утром \ Зимой \ В понедельник \ В январе В начале/ конце месяца ( семестра)... В прошлом ( в будущем) году ....
სიხშირე,	Всегда. Часто. Иногда. Редко. Никогда. Каждый час (день\ месяц \год). Постоянно. Периодически , несколько раз
ხანგრძლივობა	Долго. Не очень долго. Быстро. Целый день \ год Во время За час ( за неделю\ за месяц\ за год )... За это время...
ქრონოლოგია	До – после. Сначала - потом. Сначала – затем. В конце.
სივრცეში განთავსება
ადგილმდებარეობის მითითება	Скажите, пожалуйста, где...? В школе, на работе... Он здесь? Там. Вы не скажите, где находится ... ? Это далеко? Нет, совсем близко. У \ около (дома...). Слева (справа) от... Позади (впереди) кого-нибудь. Позади дома (перед школой) На правой стороне... Наверху\Внизу.
გზის, მიმართულების, დანიშნულების ადგილის მითითება  (მიმართულება)	Нам туда? Иди сюда. Выйти вперед. Я вернулся назад. Скажите, пожалуйста, как пройти к ....? Это здесь (направо\ налево). Скажите, пожалуйста, куда идёт этот автобус? На площадь, к базару,.... Идите по правой\левой стороне.
ლოგიკური კავშირები
მიზეზი, შედეგი	Я опоздал на автобус, потому что проспал. Из-за дождя мы не поехали на экскурсию.
ოპოზიცია	Мои одноклассники пошли в кино, а я домой. Погода плохая, но мы пойдем гулять.
ირიბი ნათქვამი	Я спросил, который час. Мама напомнила мне, чтобы я не забыл зайти в магазин. Я спросил, знает ли он об этом?
ნებართვა, ვალდებულება, აკრძალვა, რჩევის მიცემა	Разрешите войти (выйти\сесть\ позвонить\ передать\положить...) Можно войти.....? Можно ещё одно яблоко? Я должен (обязан) помочь (написать, подумать...) Надо/нужно сделать (нарисовать, написать...) Можно мне\ему\ей сказать (позвонить\ принести..)?
ინტერაქცია სასწავლო ოთახში	Составьте вопросы к тексту, читайте текст про себя, просмотрите текст и найдите в нём ..., подумайте, как можно назвать текст, читайте следующий абзац... Можно мне ответить потом? Я не готов(а) сегодня. Я забыла тетрадь. Обратите внимание на заголовок и ключевые слова, озаглавьте части текста, составьте план к тексту... Можно я повторю? Что значит ...? Как будет по-русски ...? Докажите свою точку зрения, старайтесь пересказать своими словами..., напишите коротко о... План может состоять из 3-х вопросов? Сколько пунктов должно быть в плане? Я не поняла,что нужно сделать в упражнении В тексте много незнакомых слов...

 

● ორიენტირები – დრო: სეზონები, თვეები, კვირის დრეები, დღის მონაკვეთები, საათი სივრცე: ქვეყნის მხარეები, ადგილმდებარეობა. მახასიათებლები: ფერი, ფორმა, ზომა, ქონა, რაოდენობა, ტემპერატურა, შემადგენლობა, მასალა რიცხვები

გრამატიკა

სოციოკულტურული და კულტურის სფეროს თემატიკა

 

ლექსიკა

ადამიანი

 

	მაგალითები
სხეული	Голова, рука, нога, ухо, глаз, живот, грудь, cердце, кровь, пальцы, шея, горло, ногти...
გარეგნობა	Высокий, широкие\узкие плечи, прямой нос... Модная причёска, короткая стрижка...
ხასიათი	Смелый\ храбрый\ трусливый, вежливый\ грубый, честный, гордый, (не)аккуратный, симпатичный... Внимательный, скромный, принципи-альный, рассеянный, справедливый, мужественный, упрямый, большая умница...
ტანსაცმელი\ აქსესუარები \აქტივობები	Одежда, обувь, колготки, новое пальто, туфли, пуловер, свитер, платье, пальто, зонтик... Потерять(порвать, постирать, зашить...) что-либо Снять\надеть, почистить, погладить что-либо Одеться(ваться), обуться(ваться) Спортивный костюм, джинсовая куртка, кожаный пояс... Домашняя одежда, одеваться не по сезону... Одеть (кого-либо) \надеть (что-либо)...
ჰიგიენა\ აქტივობები	Причёсываться, умываться, закаляться, проветривать комнату перед сном, соблюдать личную гигиену, принимать холодный душ...... Расческа, мыло, мочалка, крем, шампунь для ..... волос, мыло, шариковый дезадорант, крем для бритья...
ჯანმრთელობა\ ავადმყოფობა \აქტივობები	Заболеть, грипп, пить лекарство, простудиться, лечиться, вызвать врача, лежать в постели... Прописать (прини-мать) лекарство, сделать укол, заболеть ангиной, кашель, сломать руку... Больница, медсестра, нянечка, поликлиника, вызвать «скорую помощь», перелом руки, жар, озноб, жаловаться на боль в спине...
შეფასება და ემოციური რეაქციები	Прекрасно, интересно, глупо, легко... Очень, не очень... (Ис)пугаться, смеяться, (об)радоваться, удивляться... Радость, стыд, страх, удивление, обида... Оригинально, сложно... Не особенно, так себе, совсем, чуть-чуть... Расстроиться, переживать, волноваться...

 

ინდივიდის გარემოცვა

	ნიმუშები
ადამიანები\ ცხოვრების ეტაპები	Мужчина, женщина, дети, старушка, старик(-ок)... Родился, умер Человек\люди, парень, Взрослые, подросток, сосед(-ка, -ди), знакомые, одноклассник(-ница)... Рождение, смерть, детство...
ოჯახი, ნათესავები	Родители, мать(мама), отец( папа), сын, дочь, брат, дедушка, тётя... родственник(-ница), родные, близкие, племянник(-ница), младшая сестра... , муж, жена, супруги, двоюродный брат(сестра)... Свадьба, женился, вышла замуж, венчание...
ბუნება და ბუნების მოვლენები\ აქტივობები	Дерево, лес, река, гора, ветер, луна, солнце, собирать грибы (ягоды)... Капает(идет) дождь(ик), выпал снег, дует ветер... Животные, звери, рыбы, птицы... Ручей, родник, берёза, кусты, малина... Пустыня, материк, остров, океан, побережье... Защищать природу, посадить дерево... Насекомые, мелкий/ крупный зверь,... Ботаник, зоолог, биолог... Прогноз погоды, листопад, снегопад, осадки, метель, оттепель, заморозки ... Космос, планеты, Млечный путь, созвездие...
გეოგრაფიული დასახელებები\ ეროვნებები\ რელიგიური მწარმსი	Россия, Грузия, Москва, Санкт-Петербург, Кура, Нева... Кахетинец, имеретинец... , армянин(-ка), азербайджанец (-ка)... Чёрное море, Каспийское море, Северный Кавказ, Терек, Сибирь, река Волга, озеро Байкал, Франция, Кахети... Француз, англичанин, американец... Христиане, мусульмане
საზოგადოება და სახელმწიფო	Страна, столица, герб, гимн, флаг, президент, экономика, политика, война, деньги, рубль, заработная плата (зарплата), стипендия, пенсия, студент, пенсионер... Правительство, политическая партия, парламент, суд, армия, полиция, министерство, министр, департамент, парламентарий, чиновник ...
ქალაქი და სოფელი\ აქტივობები	Город, шоссе, улица, проспект, парк, магазин, транспорт, машина, ехать, покупать, работать... Деревня, сад, лес, поле, дорога, урожай, фруктовый сад, огород, колодец, изба, пастух, стадо, телега, лодка, крестьянин(янка), ловить рыбу, охотиться... Высокие дома, широкая улица(шоссе), детский сад, зоопарк, цирк, рынок, поликлиника, университет, кинотеатр, храм, площадь, строить... Мэрия, здание, городской житель, полиция, тюрьма, патрулировать, аэропорт, вокзал, порт, корабль, торговать, разгружать, арестовать...
საცხოვრებელი ადგილი/ აქტივობები	Наш дом, твоя квартира, моя комната, кухня, двор, стена, дверь, микрорайон, лифт, лестница, гараж, скамейка, балкон, потолок, прихожая, гостиная, железная дверь... Жить, есть(кушать), убирать, помогать, смотреть, готовить, подметать, резать, просыпаться,умываться, готовить завтрак, ужинать, мыть посуду... Переулок, лавочка, детская площадка, ванная, спальня, гостиная, на первом этаже ... Домохозяйка , житель, снимать комнату, жилец Встретить, поздороваться, гладить, подметать, чистить картошку, вытирать пыль...
ავეჯი/საყოფაცხოვრებო ნივთები/აქსესუარები	Стол, стул, кровать, диван, кресло,телевизор, радио, шкаф, тумбочка, книжные полки, цветной телевизор, вешалка, ковер, плита, ванна, раковина, веник, совок, зеркало... Стакан, тарелка, чашка, блюдце, миксер, глубокая тарелка, столовый нож, кофейная чашка, столовый прибор, кастрюля, сковорода(ка), хлебница, солонка... Одеяло, подушка, постельное белье, простыня, наволочка... Холодильник, утюг, музыкальный центр, кухонный комбайн, соковыжималка, пылесос...
სკოლა/ინფრასტრუქტურა/პერსონალი/ სასკოლო ნივთები/ სასწავლო საგნები/ სასკოლო აქტივობები	Учитель(-ница), ученик(-ница) , педагог иностранного языка, завуч, организатор, секретарша, классный руководитель, сторож, лаборант, уборщица... Класс, урок, перемена, спортивный зал, буфет, учительская, актовый зал, кабинет директора (математики, биологии, рисования), музыкальная студия, лаборатория, спортплощадка, раздевалка, мастерская, школьный музей... Иностранный (русский) язык, алгебра,физика, химия, география, история... Задание, упражнение, расписание, текст, тесты, вопросник, анкета, учебник русского языка (геометрии), тетрадь, ручка, дневник... Читать вслух, писать, отвечать, спрашивать, выучить, решить задачу, контрольная, написать сочинение, задавать вопросы, читать про себя, пересказывать, подсказывать, рассказ стихотворение, роман... Плакаты, географические карты, наглядные пособия, компьютер... Педсовет, открытый урок, хор, литературный кружок, музыкальные инструменты, живой уголок...
სავაჭრო ობიექტები/ პერსონალი/ აქტივობები	Супермаркет, вход, выход, прилавок, рынок, сдача, касса ... Примерить, взвесить, заплатить, отрезать, купить,упаковать, завернуть, выбить чек... Продавец(-щица), кассир(-ша)... Продуктовый (книжный) магазин, универмаг, гастроном, получить товар, обеденный перерыв, отдел электротоваров, распродажа, булочная, пекарня, печь булки, пекарь...
სურსათი\ აქტივობები	Продукты, хлеб, масло, сыр, колбаса... Овощи, капуста, морковь, зелень... Фрукты, яблоко, персики, виноград... Напитки, чай, кофе, лимонад... Жареное мясо, свежий сыр, овощной салат, фруктовый компот, шоколадное мороженое... Сварить сосиски (суп, яйцо...), приготовить салат(кофе), зажарить мясо, рыбные (мясные) консервы, маринованные(-ая) огурцы (капуста), нарезать говядину, бутерброд, заварить чай, подсолнечное (оливковое) масло, испечь пирог (торт...)...
კვების ობიექტები\ პერსონალი\ აქტივობები	Кафе, столовая, кафе-бар, пицерия, шоколадная, ресторан... Меню, чашечка кофе, пицца, коктейль, первое блюдо, десерт, порция, Официант(ка), бармен, повар, посудомойка, заведующий, управляющий...   Заказать фирменное блюдо, взять прибор(нож, вилку, ложку), попросить счёт Праздничный обед, национальная кухня, уха, окрошка. холодные и горячие закуски, напитки, блинчики с мясом, пирожки с мясом, расстегаи, пироги с начинкой, пельмени, черная икра, восточные сладости, пирожное...
ტრანსპორტი/აქტივობები/ პერსონალი	Транспорт, светофор, правила уличного движения, подняться в автобус (маршрутку...), сходить, заплатить за проезд, конечная (следующая) остановка, уступить место … Водитель автобуса( такси...), шофёр, таксист, машинист (поезда), проводник(-ница), контролер, заправщик, мойщик стёкол, дежурный полицейский. Платный\ бесплатный проезд, метро, «Кольцевая», оштрафовать нарушителя, «час пик», «проездной», приезжий, прохожий, пешеходная дорожка, взять( поймать) такси, легковая машина, бензозаправка, залить полный бак, скорый поезд, вокзал, камера хранения, спускаться по эскалатору, загородная электричка...
კულტურული ობიექტები/ აქტივობები/ პერსონალი	Опера, декорация, антракт, пьеса, занавес, главная роль, талант, аншлаг, музей, оркестр, галерея, выставка, портрет, масляные (акварельные) краски, монумент, шедевр ... Выйти на бис, поставить пьесу, писать красками, Пианист, гитарист, трубач, композитор, архитектор, скульптор, художник-декоратор, дирижер, гардеробщик...
მომსახურების ობიექტები/ პერსონალი/ აქტივობები	Аптека, почта, переговорный пункт, баня, ателье, парикмахерская, жэк (жилищно-эксплуатационная контора)... Отдать в починку, починить, постричься, сделать прическу (маникюр), получить (отпра-вить) письмо (телеграмму, бандероль), обратный адрес, наклеить марку... Сапожник, оператор, фармацевт, парикмахер, маникюрша, косметолог, массажист, аптекарь, электрик, сантехник... Почтовая корреспонденция, почтовый бланк, почтовая квитанция, заказное письмо, письмо до востребования, предъявить документ (при получении), деловая переписка, почтовый индекс, расписаться в получении, абонентный ящик...
მედია	Пресса, газета, журнал, статья, заголовок, заметка, интервью, репортаж, хроника, награждение, сенсация, преступление... Переодика, публицистика, «желтая пресса», гороскоп, знаки Зодиака, письма читателей, общественно-политические (научные, финансовые...) издания, «Аргументы и факты», «Независимая газета», «Юность», «Наука и жизнь»... Журналист, учёный, корреспондент, респондент, внештатный (собственный...) корреспондент, следователь...

 

აქტივობები

 

	მაგალითი
აღქმა და ინტელექტუალური აქტივობები	Увидеть, услышать, вспомнить, понять, подумать, посчитать, придумать, составить... Проанализировать, вычислить, чувство-вать, успокоиться, волноваться ... Вникнуть, продумать, предвидеть, отвлечься, переосмыслить...
ტელეფონით სარგებლობა	Позвонить, взять трубку, слушать, ответить, набрать номер, попросить к телефону... Телефонная книга (кабина), опустить жетон, созвониться, перезвонить, бросить (положить) трубку, занято, короткие гудки, телефон на автоответчике...

 

	მაგალითები
გასართობი|\ თავისუფალი დრო\სპორტი\ აქტივობები	Выигрыш, проигрыш, ничья, фигурное катание, лыжный спорт, художественная гимнастика, завоевать золотую медаль, теннис, футбол, волейбол, городки... Пойти на дискотеку (в кино, театр...), поболтать в кафе с подругой, интернет-кафе, заниматься спортом (теннисом), ходить на плавание, тренироваться, команда, победа, тренировка, гол, выиграть\ проиграть, завоевать золотую медаль, занять второе место, ходить в походы, ночевать в палатках, разжечь костёр, походные песни, КВН, репетиции... Футболист, тениссист(ка), фигурист(ка), лыжник(ца), спортсмен, тренер, чемпион, судья, турист...
დღესასწაულები და ზეიმები	Отмечать Рождество, Восьмое марта, Женский день, подарить цветы, справлять именины, красить яички, покупать вербу ... Семейный (церковный, всенародный) праздник, праздничное угощение, встречать гостей, первоапрельская шутка, проводы зимы, праздник, катание на тройке, Масленица, День Победы, военный парад, ветераны, отмечать совершеннолетие, традиционный праздник, гостеприимство подготовка к празднику, гостить, иллюминация, народное гулянье, в кругу друзей...

 

ორიენტირები

	ნიმუშები
დრო
სეზონები	Зима, весна, лето, осень, зимой, весной, летом, осенью Зимний (весенний...) сезон
თვეები	Январь,февраль... В январе, в феврале...
კვირის დღეები	Неделя,понедельник, вторник....  В понедельник, в среду, рабочие дни, выходные...
დღის მონაკვეთები\ დღე-ღამე	Утро, день, вечер, ночь, утром , днём, вечером, ночью Сутки, полдень...
საათი	Час, два, три, четыре часа Пять,.... двенадцать часов
დროის განსაზღვრა	Сейчас,сегодня, вчера, завтра, начало, продолжение, конец Иногда, долго, всегда, часто, недолго (быстро)... Никогда, каждый день (месяц,год)... На той (на прошлой) неделе, в прошлом (будущем) году (месяце) ...
სივრცე
ქვეყნის მხარეები	Север, юг, восток, запад Северный (южный) полюс, экватор... На север,..., с севера... на севере,на юге...
ადგილმდებარეობა	В школе(сумке...), на столе (стене...), там, здесь, далеко, близко... Около (у) дома (школы...), слева, впереди, наверху, рядом... На расстоянии ... метров (километров...), на высоте ... метров, на глубине...
მახასიათებლები
ფერი	Красный(ая),зелёный (ые)....,тёмный(ая), светлый(ая)... Пёстрый, красного цвета, бледно-голубой, тёмно-синий... В клетку, в полоску, в горошек, бежевый...
ფორმა	Треугольный, круглый, квадратный, овальный...
ზომა	Большой,маленький, длинный, короткий, высокий, низкий... Огромный, самый большой, самый маленький... Выше, ниже, тоньше,... Высочайший, наивысший...
წონა, რაოდენობა,	Один/одна/ одно/одни, два/две, трое, четверо... Килограмм, литр, метр ... Полкило, пол-литра... 1,21,41... килограмм( литр,метр), 2,3,4 , 23,54.... килограмма (литра,метра) 5...20,37,88.. килограммов ( литров,метров)
ტემპერატურა	Холодно, тепло, жарко, мороз...  1,21,41... градус , 2,3,4 , 23,54... градуса 5...20,37,88... градусов Самый тёплый,жаркий, плюс\минус ... градусов по Цельсию
შემადგენლობა/მასალა	Из пластмассы, из дерева, из бумаги, из меха, из ткани... Пластмассовый, деревянный, бумажный...
რიცხვები	1-10 20-100 Сотня, тысяча, миллион Первое, третья, двенадцатый...

 

გრამატიკა

 

გრამატიკის სწავლება საკომუნიკაციო მიზნებს უნდა მოემსახუროს. ამიტომ, სასურველია, მისი კონტექსტში (და არა კონტექსტიდან მოწყვეტილად) სწავლება. არ არის რეკომენდებული გრამატიკის აღწერით-თეორიული სწავლება, გრამატიკული წესებისა და ტერმინების ზეპირად დასწავლა. მოსწავლეს საშუალება უნდა მიეცეს დააკვირდეს, ამოიცნოს, გაიაზროს და კონტექსტში გამოიყენოს გრამატიკული თავისებურებები და კონსტრუქციები. ამისათვის სასურველია:

● გრამატიკული მასალის სახალისო, ადვილად გასაგებ ზეპირ თუ წერილობით საკომუნიკაციო სიტუაციებში მიწოდება, დიდაქტიზებული ტექსტების მეშვეობით, რომელიც კონცეტრირებული იქნება მხოლოდ და მხოლოდ ასათვისებელ ენობრივ მასალაზე;

● მრავალფეროვანი აქტივობებისა და სავარჯიშოების შეთავაზება.

დაწყებითი საფეხურზე სწავლების პირველ ორ წელს მოსწავლეები გრამატიკულ კონსტრუქციებს ენობრივი ნიმუშების დამახსოვრებასთან ერთად სპონტანურად, გაანალიზების გარეშე აითვისებენ. გრამატიკული სტრუქტურების დაშლა მათი გაანალიზებისა და გააზრების მიზნით თანდათანობით დაიწყება სწავლების მომდევნო წლებში.

 

Морфология и орфография;

Самостоятельные части речи;

 

Имя существительное;

Род;

Число;

Склонение;

Правописание падежных окончаний;

Согласование с определяемыми словами;

 

Имя прилагательное;

Склонение;

Степени сравнения;

Правописание падежных окончаний прилагательных с мягкой и твердой

основой;

Правописание притяжательных прилагательных;

 

 

Имя числительное;

Склонение количественных и порядковых имен числительных;

Правописание количественных и порядковых числительных;

 

Сочетание количественных числительных с существительными;

 

 

Местоимение;

Склонение местоимений;

Правописание неопределенных и отрицательных местоимений;

 

Глагол;

 

Вид глагола;

Времена глагола;

Лицо и число глагола;

Возвратные глаголы;

Спряжение глаголов;

Правописание личных окончаний глаголов;

Правописание мягкого знака в глагольных формах;

 

Наречие;

Сравнительная степень наречий;

 

Причастие;

Действительные и страдательные причастия настоящего и прошедшего времени;

Краткие страдательные причастия;

Склонение.”.

    მუხლი 2

ბრძანება ამოქმედდეს გამოქვეყნებისთანავე.

ნ. გვარამია