Document structure
View explanations
Referenced documents
Document Highlights
Return back Consolidated versions (07/12/2017 - 05/07/2018)
დაცული ტერიტორიების სისტემის შესახებ
დაცული ტერიტორიების სისტემის ჩამოყალიბება საქართველოში ემსახურება თვითმყოფადი ბუნებრივ-კულტურული გარემოსა და მისი ცალკეული კომპონენტების მომავალი თაობებისათვის შენარჩუნებას, ადამიანის სულიერი და ფიზიკური ჯანმრთელობის პირობების დაცვას და საზოგადოების ცივილიზებული განვითარების ერთ-ერთი უმთავრესი საფუძვლების შექმნას.
დაცული ტერიტორიები საქართველოში იქმნება უმნიშვნელოვანესი ეროვნული მემკვიდრეობის – უნიკალური, იშვიათი და დამახასიათებელი ეკოსისტემების, მცენარეთა და ცხოველთა სახეობების, ბუნებრივი წარმონაქმნებისა და კულტურული არეალების დასაცავად და აღსადგენად, მათი სამეცნიერო, საგანმანათლებლო, რეკრეაციული და ბუნებრივი რესურსების დამზოგავი მეურნეობის განვითარების მიზნით გამოყენების უზრუნველსაყოფასდ.
მუხლი 1. დაცული ტერიტორიების სისტემის მიზნები
საქართველოს ტერიტორიაზე დაცული ტერიტორიების სისტემის დაგეგმვის, კატეგორიების შერჩევის, თითოეული დაცული ტერიტორიის დაარსებისა და ფუნქციონირების მიზნებია:
ა) ბუნებრივი პროცესების უწყვეტი განვითარების უზრუნველსაყოფად საქართველოს ბიოგეოგრაფიული ერთეულების გრძელვადიანი გარანტირებული დაცვა;
ბ) ბუნებრივი ეკოსისტემების, ლანდშაფტებისა და ცოცხალი ორგანიზმების დაცვა და აღდგენა;
გ) საქართველოს „წითელ ნუსხაში“ შეტანილ, გადაშენების საფრთხის წინაშე მყოფ გარეულ ცხოველთა და ველურ მცენარეთა გენოფონდის დაცვა და ბიოლოგიური მრავალფეროვნების შენარჩუნება;
დ) უნიკალური და იშვიათი ორგანული თუ არაორგანული ბუნებრივი წარმონაქმნების შენარჩუნება;
ე) ეროზიული, ღვარცოფის, წყალდიდობა-წყალმოვარდნის, ზვავის, მეწყრის აქტიური გავლენის ზონაში მოხვედრილი ტერიტორიების, აგრეთვე ზედაპირული და მიწისქვეშა წყლების ფორმირების, გადინებისა და განტვირთვის არეალების დაცვა ანთროპოგენური ზემოქმედებისაგან;
ვ) ისტორიულ-კულტურული ლანდშაფტების, ხუროთმოძღვრული და არქეოლოგიური კომპლექსების დამახასიათებელი პეიზაჟების შენარჩუნება და აღდგენა;
ზ) განათლებისა და მეცნიერული კვლევა-ძიებისათვის ფასდაუდებელი და შეუცვლელი ობიექტების ტერიტორიაზე შესაბამისი საველე პირობების შექმნა;
თ) ბუნებრივ და ისტორიულ-კულტურულ გარემოში რეკრეაციის, ჯანმრთელობის დაცვისა და ტურიზმისათვის ხელსაყრელი პირობების უზრუნველყოფა;
ი) ტრადიციული სამეურნეო საქმიანობისა და ხალხური შემოქმედების დაცვის, აღდგენისა და განვითარების ხელშეწყობა თვითმყოფადი ისტორიულ-კულტურული გარემოს შესანარჩუნებლად;
კ) სასოფლო-სამეურნეო, სამრეწველო, სატრანსპორტო და ენერგეტიკული დანიშნულების ტერიტორიებისა და ბუნებრივი რესურსების დამზოგავი სამეურნეო საქმიანობის სტიმულირება.
საქართველოს 2003 წლის 6 ივნისის კანონი №2368 - სსმ I, №19, 01.07.2003 წ., მუხ.128
ამ კანონში გამოყენებულ ტერმინებს აქვს შემდეგი მნიშვნელობა:
ა) ანთროპოგენური ზემოქმედება – სასიცოცხლო გარემოზე ადამიანის, საზოგადოების გათვალისწინებული და გაუთვალისწინებელი გარდამქმნელი ზემოქმედება, რომელსაც უმეტესწილად მოსდევს ეკოლოგიური წონასწორობის დარღვევა და ბუნებრივი რესურსების აღუდგენელი განადგურება;
ბ) აღკვეთილი – შეესატყვისება ბუნების დაცვის საერთაშორისო კავშირის (IUCN) დაცული ტერიტორიების IV კატეგორიას – ჰაბიტატების/სახეობების მართვის ტერიტორია (Habitat/Species Managment Area);
გ) ბიოგეოგრაფიული ერთეულები – ლანდშაფტის, ფლორისა და ფაუნის მიხედვით დარაიონების ერთეულები;
დ) ბიომი – ბიოგეოგრაფიული დარაიონების ერთეული;
ე) ბუნების ძეგლი – შეესატყვისება ბუნების დაცვის საერთაშორისო კავშირის (IUCN) დაცული ტერიტორიების III კატეგორიას – ბუნების ძეგლი (Natural Monument);
ვ) დამახასიათებელი პეიზაჟი – სხვადასხვა რეგიონის ბუნებრივი და ისტორიულ-კულტურული ლანდშაფტების ტიპების ვიზუალური იერსახე;
ზ) დაცული ლანდშაფტი – შეესატყვისება ბუნების დაცვის საერთაშორისო კავშირის (IUCN) დაცული ტერიტორიების V კატეგორიას – დაცული ლანდშაფტი (Protected Landscape);
თ) დაცული ტერიტორია – ბიოლოგიური მრავალფეროვნების, ბუნებრივი რესურსებისა და ბუნებრივ გარემოში ჩართული კულტურული ფენომენების შესანარჩუნებლად განსაკუთრებული მნიშვნელობის მქონე სახმელეთო ტერიტორია ან/და აკვატორია, რომლის დაცვა და მართვა ხორციელდება გრძელვადიან და მყარ სამართლებრივ საფუძველზე;
ი) დაცული ტერიტორიების საერთაშორისო ქსელი – ბიოსფერული რეზერვატების, მსოფლიო მემკვიდრეობის უბნებისა და საერთაშორისო მნიშვნელობის ჭარბტენიანი ტერიტორიების დაცვის, დაკვირვების, ზრუნვისა და ფინანსური ხელშეწყობის სტატუსის მქონე დაცული ტერიტორიების ქსელები;
კ) დაცული ტერიტორიების სისტემა – დაცული ტერიტორიების სხვადასხვა კატეგორიისაგან აგებული ქსელი, რომელიც ფუნქციონირებს და იმართება, როგორც ბუნების დაცვისა და მდგრადი განვითარების ერთიანი სისტემა;
ლ) დემარკაცია – ამ კანონის მიზნებისათვის, დაცული ტერიტორიის საზღვრის პერიმეტრის ზუსტი კოორდინატების დადგენა, რომლის დროსაც საზღვარი განისაზღვრება ადგილზე, მათ შორის, ფიზიკური და იურიდიული პირების საკუთრების, დაცული ტერიტორიისათვის არატიპური ინფრასტრუქტურული ობიექტების აღრიცხვით, მათი დაცული ტერიტორიის საზღვრებიდან ამორიცხვისა და დაზუსტებული საზღვრების საჯარო რეესტრში რეგისტრაციის მიზნით;
მ) ეროვნული პარკი – შეესატყვისება ბუნების დაცვის საერთაშორისო კავშირის (IUCN) დაცული ტერიტორიების II კატეგორიას – ეროვნული პარკი (National Park);
ნ) ვიზიტორი – დაცული ტერიტორიის ადმინისტრაციის პერსონალის გარდა ამ ტერიტორიაზე კანონით განსაზღვრული წესით დაშვებული პირი;
ო) თვითმყოფადი ბუნებრივ-კულტურული გარემო – მრავალფეროვანი, ხელუხლებელი და ნაკლებად სახეშეცვლილი ბუნებრივი გარემო და მისი მრავალსაუკუნოვანი ათვისების შედეგად ჩამოყალიბებული და მასთან შერწყმული ისტორიულ-კულტურული გარემო, რომელიც გამოირჩევა ეკოლოგიური წონასწორობით, მაღალი ესთეტიკური ღირებულებითა და რაციონალური სამეურნეო გამოყენებით;
პ) ისტორიულ-კულტურული ლანდშაფტი – ანთროპოგენური წარმოშობის ხანგრძლივი ისტორიული პროცესის ან მისი რომელიმე პერიოდის მატერიალურად ამსახველი ლანდშაფტი, რომელიც გამოირჩევა ეთიკურ-ესთეტიკური და სხვა კულტურული ღირებულებებით;
ჟ) მანიპულაციები – მეცნიერული კვლევისა და მოვლა-პატრონობის მიზნით განხორციელებული აქტიური ქმედება და საქმიანობა, კერძოდ, ბუნებრივი მასალის მოპოვება, ლაბორატორიებისა და საცდელი სადგურების მოწყობა, ცხოველთა სახეობების ინტროდუქცია, რეინტროდუქცია, ტრანსლოკაცია, სანიტარიული და სხვა მოვლითი და აღდგენითი სატყეო-სამეურნეო ღონისძიებები და სხვა;
რ) მენეჯმენტის გეგმა – დაცული ტერიტორიის ფუნქციურ-გეგმარებითი ორგანიზებისა და ეკონომიკური დაგეგმვის ინტეგრალური, განხორციელებად ღონისძიებებზე ორიენტირებული დოკუმენტი;
ს) მრავალმხრივი გამოყენების ტერიტორია – შეესატყვისება ბუნების დაცვის საერთაშორისო კავშირის (IUCN) დაცული ტერიტორიების VI კატეგორიას – რესურსების მართვის დაცული ტერიტორია (Managed Resource Protected Area);
ტ) სახელმწიფო ნაკრძალი – შეესატყვისება ბუნების დაცვის საერთაშორისო კავშირის (IUCN) დაცული ტერიტორიების I კატეგორიას – მკაცრი ბუნებრივი რეზერვატი (Strict Nature Reserve/Wilderness Area);
უ) ტერიტორიული დაგეგმარება – ქვეყნის ტერიტორიის დაგეგმარება სხვადასხვა ტერიტორიულ რანგში და სხვადასხვა დეტალიზაციით: სივრცით-ტერიტორიული გეგმებით – ქვეყნის მთელ ტერიტორიაზე; თვითმმართველი ერთეულის დაგეგმარების სქემებითა და პროექტებით – რეგიონულ დონეზე; გენერალური სქემებითა და მენეჯმენტის გეგმებით – სპეციალური მნიშვნელობის ტერიტორიებზე და ზონებში; მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმებით – დასახლებებსა და დასახლებათა ჯგუფებში და სხვა;
ფ) ჰარმონიული ლანდშაფტი – ლანდშაფტი, რომელშიც ბუნებრივი და ანთროპოგენური კომპონენტები და ელემენტები ფუნქციურად გაწონასწორებულია და მიღწეულია მათი მაღალესთეტიკური შერწყმა.
მუხლი 2. დაცული ტერიტორიების კანონმდებლობა
1. დაცული ტერიტორიების კანონმდებლობა ეფუძნება საქართველოს კონსტიტუციის დებულებებს და მოიცავს ამ კანონს და მის შესაბამისად მიღებულ სხვა სამართლებრივ აქტებს.
2. ურთიერთობები, რომელიც წარმოიშობა მიწის, ტყის, წყლისა და დაცული ტერიტორიების ბუნებრივი რესურსების, აგრეთვე ისტორიისა და კულტურის ძეგლების გამოყენებასთან დაკავშირებით, მოწერიგდება საქართველოს შესაბამისი კანონმდებლობით.
3. ქონებრივი ურთიერთობები დაცული ტერიტორიის გამოყენებისა და დაცვის დარგში რეგულირდება სამოქალაქო კანონმდებლობით.
მუხლი 3. დაცული ტერიტორიების კატეგორიები
1. დაცული ტერიტორიების კატეგორიებია: სახელმწიფო ნაკრძალი, ეროვნული პარკი, ბუნების ძეგლი, აღკვეთილი, დაცული ლანდშაფტი, მრავალმხრივი გამოყენების ტერიტორია.
2. საქართველოში დასაშვებია არსებობდეს დაცული ტერიტორიების საერთაშორისო ქსელში ჩართული კატეგორიები – ბიოსფერული რეზერვატი, მსოფლიო მემკვიდრეობის უბანი, საერთაშორისო მნიშვნელობის ჭარბტენიანი ტერიტორია.
1. სახელმწიფო ნაკრძალი შეიძლება დაარსდეს ბუნების, ბუნებრივი პროცესებისა და გენეტიკური რესურსების დინამიურ და ხელუხლებელ მდგომარეობაში შენარჩუნებისა და მათზე უმნიშვნელო ზეგავლენის მქონე მეცნიერული კვლევა-ძიების, საგანმანათლებლო საქმიანობისა და გარემოს მონიტორინგის მიზნით.
2. სახელმწიფო ნაკრძალისათვის უნდა შეირჩეს ისეთი სიდიდის და მდგომარეობის სახელმწიფო ტერიტორია და (ან) აკვატორია, რომელიც უზრუნველყოფს ბუნების ობიექტებისა და პროცესების შენარჩუნებას ადამიანისაგან სპეციალური მოვლისა და აღდგენის გარეშე.
3. სახელმწიფო ნაკრძალი შეიძლება შედიოდეს რომელიმე დაცული ტერიტორიის (ბიოსფერული რეზერვატი, მსოფლიო მემკვიდრეობის უბანი, საერთაშორისო მნიშვნელობის ჭარბტენიანი ტერიტორია) შემადგენლობაში და (ან) მოიცავდეს თავის თავში რომელიმე მათგანს (ბუნების ძეგლი).
1. ეროვნული პარკი იქმნება ეროვნული და საერთაშორისო მნიშვნელობის, შედარებით დიდი და ბუნებრივი მშვენიერებით გამორჩეული ეკოსისტემების დასაცავად სასიცოცხლო გარემოს შენარჩუნების, მეცნიერული კვლევა-ძიების, საგანმანათლებლო და რეკრეაციული საქმიანობისათვის.
2. ეროვნული პარკისათვის შეიძლება შეირჩეს შედარებით დიდი ბუნებრივი სახმელეთო ტერიტორია ან/და აკვატორია, სადაც წარმოდგენილია უნიკალური, იშვიათი ან საფრთხის წინაშე მყოფი ერთი ან რამდენიმე დაუზიანებელი ან ნაკლებად დაზიანებული ეკოსისტემა, ბიოცენოზი და საქართველოს „წითელ ნუსხაში“ შეტანილ, გადაშენების საფრთხის წინაშე მყოფ გარეულ ცხოველთა და ველურ მცენარეთა სახეობა.
3. ეროვნულ პარკში შეიძლება მოეწყოს შემდეგი ძირითადი ზონები:
ა) ბუნების მკაცრი დაცვის ზონა – ზონა, რომელიც ეწყობა ხელუხლებელი ბუნების შენარჩუნების, არამანიპულაციური მეცნიერული კვლევისა და საგანმანათლებლო საქმიანობისათვის;
ბ) ბუნების მართვადი დაცვის ზონა – ზონა, რომელიც ეწყობა სასიცოცხლო გარემოს დაცვის, მოვლა-პატრონობისა და აღდგენის, აგრეთვე მანიპულაციური მეცნიერული კვლევის, ტურიზმისა და საგანმანათლებლო საქმიანობისათვის;
გ) ვიზიტორთა ზონა – ზონა, რომელიც ეწყობა ბუნების დაცვის, რეკრეაციისა და საგანმანათლებლო საქმიანობისათვის;
დ) აღდგენის ზონა – ზონა, რომელიც ეწყობა ანთროპოგენური ზემოქმედების შედეგად დაზიანებული ბუნების ობიექტებისა და ტერიტორიების დაცვისა და აღდგენისათვის;
ე) ისტორიულ-კულტურული ზონა – ზონა, რომელიც ეწყობა ბუნებრივი გარემოს, ისტორიულ-კულტურული ობიექტების ან/და არქიტექტურული ძეგლების დაცვის, აღდგენის, რეკრეაციის, ტურიზმისა და საგანმანათლებლო საქმიანობისათვის. ეს ზონა დასახლებებს არ მოიცავს;
ვ) ადმინისტრაციის ზონა – ზონა, რომელიც ეწყობა ეროვნული პარკის ადმინისტრირებისათვის აუცილებელი ინფრასტრუქტურის განსათავსებლად;
ზ) ტრადიციული გამოყენების ზონა – ზონა, რომელიც ეწყობა ბუნების დაცვისა და განახლებადი ბუნებრივი რესურსების ტრადიციულ გამოყენებასთან დაკავშირებული სამეურნეო საქმიანობისათვის. ამ ზონაში დაშვებულია ადგილობრივი მოსახლეობის საჭიროებით და ბუნებრივი პროდუქტიულობით ლიმიტირებული თიბვა, ძოვება, საშეშე მერქნის მოპოვება და სხვა საქმიანობა. აღნიშნულ ზონაში დაუშვებელია ხვნა-თესვა და სასოფლო-სამეურნეო ნაგებობების (გარდა დაცული ტერიტორიის მენეჯმენტის გეგმით ან დროებითი რეგულირების წესით განსაზღვრული დამხმარე ან დროებითი ნაგებობებისა და შინაური ცხოველების სადგომებისა) განთავსება.
4. ეროვნული პარკი შეიძლება მოიცავდეს სხვადასხვა კატეგორიის დაცულ ტერიტორიას (ბუნების ძეგლი, აღკვეთილი, მსოფლიოს მემკვიდრეობის უბანი) და (ან) თვითონ ითავსებდეს ბიოსფერული რეზერვატის, მსოფლიო მემკვიდრეობის უბნის ან საერთაშორისო მნიშვნელობის მქონე ჭარბტენიანი ტერიტორიის კატეგორიას.
საქართველოს 2003 წლის 6 ივნისის კანონი №2368 - სსმ I, №19, 01.07.2003 წ., მუხ.128
1. ბუნების ძეგლი შეიძლება დაარსდეს ეროვნული მნიშვნელობის, შედარებით მცირე უნიკალური ბუნებრივი ტერიტორიებისა და იშვიათი ბუნებრივი და ბუნებრივ-კულტურული წარმონაქმნების დასაცავად.
2. ბუნების ძეგლი საჭიროებს ეროვნული მნიშვნელობის შედარებით მცირე ტერიტორიას, სადაც იშვიათი, უნიკალური და მაღალი ესთეტიკური მახასიათებლების მქონე კომპაქტური ეკოსისტემები, ცალკეული გეომორფოლოგიური და ჰიდროლოგიური წარმონაქმნები, მცენარეთა ცალკეული ეგზემპლარები, ცოცხალ ორგანიზმთა ნამარხი ობიექტებია წარმოდგენილი.
3. ბუნების ძეგლი შეიძლება შედიოდეს ნებისმიერი დაცული ტერიტორიების შემადგენლობაში.
4. (ამოღებულია – 25.03.2013, №476).
საქართველოს 2011 წლის 8 ნოემბრის კანონი №5201 - ვებგვერდი, 14.11.2011წ.
საქართველოს 2013 წლის 25 მარტის კანონი №4 76 – ვებგვერდი, 05.04.2013წ.
1. აღკვეთილი შეიძლება დაარსდეს ეროვნული მნიშვნელობის მქონე ცოცხალი ორგანიზმის ველური სახეობების, სახეობათა ჯგუფების, ბიოცენოზებისა და არაორგანული ბუნების წარმონაქმნების შესანარჩუნებლად საჭირო ბუნებრივი პირობების დასაცავად, რაც ადამიანის მიერ სპეციალური აღდგენითი და მოვლითი ღონისძიებების განხორციელებას მოითხოვს. აღკვეთილში მკაცრი კონტროლის პირობებში დაშვებულია ცალკეული განახლებადი რესურსების მოხმარება.
2. აღკვეთილი საჭიროებს ეროვნულ და, ცალკეულ შემთხვევებში, საერთაშორისო მნიშვნელობის მქონე სახმელეთო ტერიტორიას ან/და აკვატორიას, სადაც ცოცხალ ორგანიზმთა იშვიათი, უნიკალური, დამახასიათებელი და საქართველოს „წითელ ნუსხაში“ შეტანილ, გადაშენების საფრთხის წინაშე მყოფ გარეულ ცხოველთა და ველურ მცენარეთა სახეობები და ეკოსისტემის ცალკეული მნიშვნელოვანი კომპონენტებია წარმოდგენილი.
3. აღკვეთილი შეიძლება შედიოდეს ბიოსფერული რეზერვატის, მსოფლიო მემკვიდრეობის უბნის, საერთაშორისო მნიშვნელობის ჭარბტენიანი ტერიტორიის და სხვა დაცული ტერიტორიის შემადგენლობაში და ასევე მოიცავდეს ბუნების ძეგლს.
4. აუცილებლობის შემთხვევაში შესაძლებელია აღკვეთილში მოეწყოს სხვადასხვა ზონა.
5. (ამოღებულია – 25.03.2013, №476).
საქართველოს 2003 წლის 6 ივნისის კანონი №2368 - სსმ I, №19, 01.07.2003 წ., მუხ.128
საქართველოს 2011 წლის 8 ნოემბრის კანონი №5201 - ვებგვერდი, 14.11.2011წ.
საქართველოს 2013 წლის 25 მარტის კანონი №4 76 – ვებგვერდი, 05.04.2013წ.
საქართველოს 2014 წლის 30 აპრილის კანონი №2307 - ვებგვერდი, 13.05.2014წ.
1. დაცული ლანდშაფტი შეიძლება დაარსდეს ეროვნული მნიშვნელობის მქონე, მაღალი ესთეტიკური ღირებულებით გამორჩეული როგორც ბუნებრივი, ასევე ადამიანისა და ბუნებრივი გარემოს ჰარმონიული ურთიერთქმედების შედეგად ჩამოყალიბებული ბუნებრივ-კულტურული ლანდშაფტის დასაცავად, სასიცოცხლო გარემოს შენარჩუნების, რეკრეაციულ-ტურისტული და ტრადიციული სამეურნეო საქმიანობისათვის.
11. (ამოღებულია – 25.03.2013, №476).
2. დაცული ლანდშაფტი საჭიროებს ეროვნული მნიშვნელობის მქონე ფართო სახმელეთო ტერიტორიას და (ან) აკვატორიას, სადაც თვითმყოფადი ბუნებრივ-კულტურული ლანდშაფტი გამოიჩევა მაღალი ისტორიული და ესთეტიკური ღირებულებით.
3. დაცული ლანდშაფტი შეიძლება შედიოდეს სხვა დაცული ტერიტორიის (ბიოსფერული რეზერვატი, მსოფლიო მემკვიდრეობის უბანი) შემადგენლობაში ან მოიცავდეს დაცულ ტერიტორიას (ბუნების ძეგლი).
4. შესაძლებელია დაცულ ლანდშაფტში მოეწყოს სხვადასხვა ზონა.
საქართველოს 2011 წლის 8 ნოემბრის კანონი №5201 - ვებგვერდი, 14.11.2011წ.
საქართველოს 2013 წლის 25 მარტის კანონი №4
76
– ვებგვერდი, 05.04.2013წ.
მუხლი 9. მრავალმხრივი გამოყენების ტერიტორია
1. მრავალმხრივი გამოყენების ტერიტორია იქმნება გარემოს დაცვის მოთხოვნების გათვალისწინებით ორგანიზებული და განახლებადი ბუნებრივი რესურსების გამოყენებაზე ორიენტირებული სამეურნეო საქმიანობისათვის.
2. მრავალმხრივი გამოყენების ტერიტორია საჭიროებს ხმელეთის შედარებით დიდ ფართობს და (ან) აკვატორიას, რომელიც წარმოადგენს წყლის აკუმულაციის, ტყეებისა და საძოვრების პროდუქტიულობის, ნადირობის, თევზრეწვის და ნადირ-ფრინველის გავრცელების, აგრეთვე, ტურიზმისათვის საჭირო ბუნებრივ საფუძვლებს. დასაშვებია, იგი იყოს ნაწილობრივ სახეცვლილი და მოიცავდეს დასახელებებსაც. ტერიტორიაზე არ უნდა ხდებოდეს ეროვნული მნიშვნელობის უნიკალური ბუნებრივი წარმონაქმნები.
21. (ამოღებულია – 25.03.2013, №476).
3. განახლებადი ბუნებრივი რესურსების მუდმივობისა და გარანტირებული მოხმარების უზრუნველსაყოფად შეიძლება ბუნების დაცვისა და მრავალმხრივი გამოყენების სხვადასხვა დასაშვები შეფარდების მქონე ზონების გამოყოფა.
საქართველოს 2011 წლის 8 ნოემბრის კანონი №5201 - ვებგვერდი, 14.11.2011წ.
საქართველოს 2013 წლის 25 მარტის კანონი №4
76
– ვებგვერდი, 05.04.2013წ.
მუხლი 10. ბიოსფერული რეზერვატი
1. ბიოსფერული რეზერვატი იქმნება ბუნების, ბუნებრივი პროცესებისა და ბიოლოგიური მრავალფეროვნების დინამიურ და თვითრეგულირებად მდგომარეობაში დასაცავად, სასიცოცხლო გარემოს შენარჩუნების, გარემოს გლობალური მონიტორინგის, მეცნიერული კვლევის, რეკრეაციული და საგანმანათლებლო საქმიანობისათვის.
2. ბიოსფერული რეზერვატი საჭიროებს ფართო ტერიტორიას, რომელზეც მოცემულია საერთაშორისო ღირებულების მქონე ერთი ან რამდენიმე ბუნებრივი და ბუნებრივ-ანთროპოგენური ობიექტი. ესენია:
ბიომების წარმომადგენლობითი ბუნებრივი ნიმუშები;
განსაკუთრებული ბუნებრივი წარმონაქმნების მომცველი გამორჩეული მნიშვნელობის მქონე ტერიტორიები;
მოცემულ ბიომებში ტრადიციული მიწათსარგებლობის ისტორიულ პროცესში წარმოქმნილი ჰარმონიული ლანდშაფტების ნიმუშები;
ისეთი სახეცვლილი და დეგრადირებული ლანდშაფტები, რომელთა ბუნებრივი მდგომარეობის აღდგენა ჯერ კიდევ შესაძლებელია.
შერჩეული ტერიტორია ბიოსფერულ რეზერვატად დამტკიცდება მხოლოდ მას შემდეგ, რაც მას ასეთად აღიარებს „ადამიანი და ბიოსფეროს“ იუნესკოს პროგრამის საერთაშორისო საკოორდინაციო საბჭო.
3. ბიოსფერული რეზერვატი შეიძლება შედგებოდეს შემდეგი ძირითადი ზონებისაგან:
ა) ბირთვის ანუ ბუნების მკაცრი დაცვის ზონა;
ბ) ბუნების მართვადი დაცვის (მანიპულაციების) ანუ ბუფერული ზონა;
გ) აღდგენის ზონა;
დ) ტრადიციულ კულტურული ლანდშაფტის ზონა.
ბირთვის ანუ ბუნების მკაცრი დაცვის ზონაში დასაშვებია მხოლოდ მეცნიერული არამანიპულაციური დაკვირვება.
ბუნების მართვადი დაცვის ზონაში დასაშვებია კვლევა-ძიების, გარემოს დაცვისა და აღდგენითი საქმიანობა.
აღდგენის ზონაში დასაშვებია ანთროპოგენიზაციის შედეგად დაზიანებული ტერიტორიების დაცვა და აღდგენა.
ტრადიციულ-კულტურული ლანდშაფტის ზონაში დასაშვებია განახლებადი ბუნებრივი რესურსების ტრადიციული სამეურნეო გამოყენება.
4. ბიოსფერული რეზერვატის ფარგლებში შესაძლებელია ერთი ან რამდენიმე დაცული ტერიტორიის კატეგორიის ჩართვა (სახელმწიფო ნაკრძალი, ეროვნული პარკი, ბუნების ძეგლი, აღკვეთილი, დაცული ლანდშაფტი, მრავალმხრივი გამოყენების ტერიტორია).
მუხლი 11. მსოფლიო მემკვიდრეობის უბანი
1. მსოფლიო მემკვიდრეობის უბანი იქმნება უნივერსალური მნიშვნელობის ბუნებრივი და ბუნებრივ-კულტურული ტერიტორიებისა და წარმონაქმნების დასაცავად საერთაშორისო მნიშვნელობის მეცნიერული კვლევის, საგანმანათლებლო და მონიტორინგული საქმიანობისათვის.
2. მსოფლიო მემკვიდრეობის უბანი საჭიროებს ტერიტორიას, რომელზეც წარმოდგენილია საერთაშორისო მნიშვნელობის მქონე ბუნებრივი ან ბუნებრივ-კულტურული ფასეულობები, კერძოდ:
ა) ბუნებრივ გარემოში განივთებული დედამიწის ისტორიის სხვადასხვა საფეხურის ამსახველი ნიმუშები;
ბ) გეოლოგიური და ბიოლოგიური პროცესების, აგრეთვე, ადამიანისა და გარემოს ისტორიული ურთიერთქმედების შედეგად წარმოქმნილი გარემოს მაგალითები;
გ) უნიკალური და იშვიათი ბუნებრივი ფენომენები, ფორმაციები, წარმონაქმნები ან გამორჩეული ესთეტიკური ღირებულების მქონე ბუნებრივი ტერიტორიები;
დ) საქართველოს „წითელ ნუსხაში“ შეტანილ, გადაშენების საფრთხის წინაშე მყოფ გარეულ ცხოველთა და ველურ მცენარეთა სახეობების პოპულაციები და მათი საარსებო გარემო;
ე) ადამიანის შემოქმედებითი გენიის გამოვლინების იშვიათი, უნიკალური და განსაკუთრებით მაღალმხატვრული ნაწარმოებები, რომლებმაც მნიშვნელოვანი როლი ითამაშეს მსოფლიოს კულტურის ისტორიის ამა თუ იმ პერიოდის ქალაქგეგმარების, ლანდშაფტური არქიტექტურის, ხუროთმოძღვრებისა და მასთან დაკავშირებული სახვითი ხელოვნების განვითარებაში და (ან) წარმოადგენენ ბუნებისა და კულტურის ჰარმონიული ერთიანობის მაგალითებს.
შერჩეული ობიექტის მსოფლიო მემკვიდრეობის უბნად დამტკიცდება მხოლოდ მას შემდეგ, რაც მას ასეთად აღიარებს და მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის კონვენციის კომიტეტი.
3. მსოფლიო მემკვიდრეობის უბნის ფარგლებში შესაძლებელია ერთი ან რამდენიმე დაცული ტერიტორიის კატეგორიის, (სახელმწიფო ნაკრძალი, ეროვნული პარკი, ბუნების ძეგლი, აღკვეთილი, დაცული ლანდშაფტი) ჩართვა, აგრეთვე, თავად მისი ჩართვა სხვა დაცულ ტერიტორიაში (ბიოსფერული რეზერვატი, სახელმწიფო ნაკრძალი, ეროვნული პარკი, აღკვეთილი, დაცული ლანდშაფტი).
საქართველოს 2003 წლის 6 ივნისის კანონი №2368 - სსმ I, №19, 01.07.2003 წ., მუხ.128
მუხლი 12. საკუთრება დაცულ ტერიტორიებზე
1. დაცულ ტერიტორიებზე ბუნებრივი რესურსების ფლობის, განკარგვისა და სარგებლობის დაშვებული ფორმები განისაზღვრება მათი კატეგორიებისა და ტერიტორიულ- ფუნქციონალური ზონების მიხედვით.
2. სახელმწიფო ნაკრძალის, ეროვნული პარკის, ბუნების ძეგლისა და აღკვეთილის ტერიტორიები და ამ ტერიტორიებზე არსებული ბუნებრივი რესურსები მხოლოდ სახელმწიფო საკუთრებაა. დაუშვებელია ამ ტერიტორიებისა და მათზე არსებული ბუნებრივი რესურსების ფიზიკური და იურიდიული პირებისათვის სარგებლობაში გადაცემა, გარდა ეროვნული პარკის ტრადიციული გამოყენების ზონისა, მენეჯმენტის გეგმით ან დროებითი რეგულირების წესით განსაზღვრული აღკვეთილის ცალკეული უბნებისა და ამ მუხლის 2 1−2 5 პუნქტებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა.
21. ბუნების ძეგლის მიზნობრივი დანიშნულების გათვალისწინებით შესაძლებელია ფიზიკური და იურიდიული პირებისათვის ბუნების ძეგლის სარგებლობაში გადაცემა, მხოლოდ ეკოტურიზმისა და რეკრეაციული მიზნებისთვის, საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით.
22 . ეროვნული პარკის ტრადიციული გამოყენების ზონაში და აღკვეთილის ცალკეულ უბნებ ში დაშვებულია ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოს წარდგინების საფუძველზე ადგილობრივი მოსახლეობისა თვის მენეჯმენტის გეგმით ან დროებითი რეგულირების წესით დადგენილი სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების (სათიბი და საძოვარი) მიწის ნაკვეთის საქართველოს სამოქალაქო კოდექსით განსაზღვრული იჯარის ფორმით სარგებლობაში გადაცემა არა უმეტეს 10 წლისა , საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით .
23 . ეროვნული პარკის ადმინისტრაციულ, ვიზიტორთა და ტრადიციული გამოყენების ზონებში, აგრეთვე აღკვეთილის ცალკეულ უბნებში დაშვებულია ფიზიკური და იურიდიული პირებისათვის მენეჯმენტის გეგმით ან დროებითი რეგულირების წესით განსაზღვრული ვიზიტორთა ინფრასტრუქტურის ობიექტის მშენებლობისთვის, ამავე გეგმით ან დროებითი რეგულირების წესით დადგენილი საბაზისო არქიტექტ ურულ-სამშენებლო და ტექნიკური პარამეტრებისა და ობიექტის სპეციალიზებული მიზნობრივი დანიშულების ფარგლებში, მიწის ნაკვეთის ოპტიმალური ფართობის საქართველოს სამოქალაქო კოდექსით განსაზღვრული სასყიდლიანი აღნაგობის ფორმით სარგებლობაში გადაცემა არა უმეტეს 49 წლისა , საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით , აღნაგობის უფლების გასხვისებაზე ან გაქირავებაზე მიწის ნაკვეთის მესაკუთრის თანხმობის პირობით.
24. დაცულ ტერიტორია ზე დაშვებულია ფიზიკური და იურიდიული პირებისათვის სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული ტურისტული ინფრასტრუქტურის ობიექტის (გარდა მიწისა) საქართველოს სამოქალაქო კოდექსით განსაზღვრული ფორმით სარგებლობაში გადაცემა.
25. ეროვნული პარკის ადმინისტრაციულ ზონასა და ტრადიციული გამოყენების ზონაში, აღკვეთილის ცალკეულ უბნებში, დაცულ ლანდშაფტში და მრავალმხრივი გამოყენების ტერიტორიაზე დაშვებულია კავშირგაბმულობის საკომუნიკაციო ნაგებობის განთავსება საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესის შესაბამისად.
3. დაცული ლანდშაფტის ტერიტორიაზე, მასზე არსებულ ბუნებრივ რესურსებზე, ბუნებრივ-კულტურულ ობიექტებსა და ისტორიულ-კულტურულ ობიექტებზე სახელმწიფო საკუთრებასთან ერთად დაშვებულია საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული საკუთრების სხვა ფორმებიც.
4. მრავალმხრივი გამოყენების ტერიტორიაზე არსებულ ბუნებრივ რესურსებზე, ბუნებრივ-ანთროპოგენულ და ანთროპოგენულ ობიექტებზე სახელმწიფო საკუთრებასთან ერთად დაშვებულია საკუთრების სხვა ფორმებიც მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად.
5. ბიოსფერული რეზერვატის ბირთვის ანუ ბუნების მკაცრი დაცვის ზონაში ტერიტორია და ამ ტერიტორიაზე არსებული ბუნებრივი რესურსები წარმოადგენს მხოლოდ სახელმწიფო საკუთრებას. ამ ზონაში დაუშვებელია ბუნებრივი რესურსების სარგებლობაში გადაცემა.
ბიოსფერული რეზერვატის ბუნების მართვადი დაცვის ზონაში ტერიტორია და ამ ტერიტორიაზე არსებული ბუნებრივი რესურსები მომთაბარე ცოცხალი ორგანიზმების ჩათვლით წარმოადგენს სახელმწიფო საკუთრებას.
ბიოსფერული რეზერვატის აღდგენისა და ტრადიციულ-კულტურული ლანდშაფტის ზონებში ტერიტორია და ამ ტერიტორიაზე არსებული ბუნებრივი რესურსების, ბუნებრივ-კულტურული და ისტორიულ-კულტურული ობიექტები წარმოადგენს სახელმწიფო საკუთრებას, დაიშვება, აგრეთვე, საკუთრების სხვა ფორმები მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად.
6. საერთაშორისო მნიშვნელობის ჭარბტენიანი ტერიტორიის, მსოფლიო მემკვიდრეობის უბნის ტერიტორიისა და ამ ტერიტორიაზე არსებული ბუნებრივი რესურსების საკუთრების ფორმები განისაზღვრება იმ დაცული ტერიტორიების კატეგორიების საკუთრების ფორმით, რომელთა საფუძველზეც ისინი ჩამოყალიბდა.
საქართველოს 2007 წლის 18 დეკემბრის კანონი №5629 - სსმ I, №48, 27.12.2007 წ., მუხ.419
საქართველოს 2011 წლის 21 ივნისის კანონი №4863 - ვებგვერდი, 06.07.2011წ.
მუხლი 13. დაცული ტერიტორიების სისტემის დაგეგმვა
1. დაცული ტერიტორიების სისტემის დაგეგმვა საქართველოს განვითარების სტრატეგიის ნაწილია და მჭიდროდ უკავშირდება როგორც ტერიტორიული დადეგმარების (ლანდშაფტის დაგეგმარების) სახელმწიფო სისტემის სხვადასხვა (ეროვნული, რეგიონული) საფეხურს, ასევე, დარგობრივი დაგეგმვის (ბუნების დაცვა, გარემოს შენარჩუნება, მეცნიერება, განათლება, ჯანდაცვა, ტურიზმი, რეკრეცია, სატყეო მეურნეობა, სანადირო მეურნეობა, ენერგეტიკა, სოფლის მეურნეობა, ტრანსპორტი, მშენებლობა, ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა დაცვა და სხვა) მრავალ პროგრამას.
2. დაცული ტერიტორიების სისტემის დაგეგმვა განსაზღვრავს გეგმარებით რეგიონებს, დასაცავ ბუნებრივ და ისტორიულ-კულტურულ კომპლექსებსა და ობიექტებს, ადგენს დაცული ტერიტორიების რეკომენდებულ კატეგორიებს, საზღვრებს, ზონებს, აკრძალვასა და დაშვებულ საქმიანობას, აყალიბებს დაცული ტერიტორიების დაარსების პრიორიტეტებსა და ეტაპებს.
3. დაცული ტერიტორიების სისტემის დაგეგმვას ახორციელებენ საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრო, მის სისტემაში შემავალი საჯარო სამართლის იურიდიული პირი – დაცული ტერიტორიების სააგენტო (შემდგომ – დაცული ტერიტორიების სააგენტო) და საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო.
საქართველოს 2007 წლის 27 აპრილის კანონი №4683 - სსმ I, №16, 07.05.2007 წ., მუხ.125
საქართველოს 2007 წლის 18 დეკემბრის კანონი №5629 - სსმ I, №48, 27.12.2007 წ., მუხ.419
საქართველოს 2011 წლის 11 მარტის კანონი №4392 - ვებგვერდი,17.03.2011წ.
საქართველოს 2013 წლის 25 მარტის კანონი №4 76 – ვებგვერდი, 05.04.2013წ.
საქართველოს 2017 წლის 7 დეკემბრის კანონი №1671 – ვებგვერდი, 14.12.2017წ.
მუხლი 14. დაცული ტერიტორიების შექმნა, განვითარება და გაუქმება
1. საქართველოში დაცული ტერიტორიების შექმნის, ტერიტორიული გაფართოებისა და დაცვითი კატეგორიის ამაღლების გადაწყვეტილებას იღებს საქართველოს პარლამენტი.
2. დაცული ტერიტორიის დროებითი ან სამუდამო გაუქმება, მისი ტერიტორიის შემცირება ან დაცვითი კატეგორიის დაქვეითება შესაძლებელია მხოლოდ საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს დასკვნის საფუძველზე, საქართველოს პარლამენტის მიერ, შემდეგ შემთხვევებში:
ა) დაცული ეკოსისტემების კატასტროფული და შეუქცევი რღვევისას;
ბ) ბიომრავალფეროვნების აღდგენის მიზნით სამუშაოების ჩატარების აუცილებლობისას;
გ) დაცული ტერიტორიის საზღვრების დემარკაციის განხორციელების შემდეგ, რომლის განხორციელების წესს განსაზღვრავს საქართველოს მთავრობა.
3. ცალკეულ რთულ შემთხვევაში დაზუსტებული ტერიტორიული საზღვრებისა და ზონების დაცვის, მოვლა-პარტონობისა და მართვის დეტალური პროგრამების (დაცული ტერიტორიის მენეჯმენტის გეგმა) შემუშავებამდე, ე.ი. მუდმივი კატეგორიის განსაზღვრამდე, დაარსდება დაცული ტერიტორიის დროებითი კატეგორია, რომლის შესახებ გადაწყვეტილებას იღებს საქართველოს პარლამენტი.
საქართველოს 2007 წლის 27 აპრილის კანონი №4683 - სსმ I, №16, 07.05.2007 წ., მუხ.125
საქართველოს 2011 წლის 11 მარტის კანონი №4392 - ვებგვერდი,17.03.2011წ.
საქართველოს 2013 წლის 25 მარტის კანონი №4 76 – ვებგვერდი, 05.04.2013წ.
მუხლი 15. დაცული ტერიტორიის მენეჯმენტის გეგმა
1. დაცული ტერიტორიების დაგეგმვის პირველი ეტაპი (სისტემის დაგეგმვა ეროვნულ და რეგიონულ დონეებზე) თითოეული დაცული ტერიტორიისათვის ვითარდება სავალდებულო მენეჯმენტის გეგმის საშუალებით.
2. მენეჯმენტის გეგმას, რომელიც განსაზღვრავს დაცული ტერიტორიის დაზუსტებულ საზღვრებს, ზონებს, მათ ტერიტორიულ ორგანიზებას, დამხმარე ზონის (ბუფერული ზონის) და დაცვის, მეცნიერული კვლევისა და მონიტორინგის, განათლების, რეკრეაციის, ტურიზმის, ადმინისტრაციისა და სხვა საქმიანობის ინტეგრალური განვითარების პროგრამას და ბიუჯეტს, შეიმუშავებს და საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს წარუდგენს დაცული ტერიტორიების სააგენტო დაცული ტერიტორიის შექმნისას, ხოლო გამონაკლის შემთხვევაში (დაცული ტერიტორიის შექმნის უკიდურესი მიზანშეწონილობის და გარანტირებული საბიუჯეტო სახსრების არარსებობის პირობებში, როდესაც აუცილებელია დონორი ან სხვა არასაბიუჯეტო ორგანიზაციების სახსრების მოზიდვა) – შექმნიდან 3 წლის ვადაში.
3. მენეჯმენტის გეგმა თითოეული დაცული ტერიტორიის თავისებურებიდან გამომდინარე ადგენს ტერიტორიის ამოქმედების სხვადასხვა ეტაპზე მისი ფუნქციონირებისათვის საჭირო ადგილობრივი ფინანსური სახსრების გენერირების ხელშემწყობ ღონისძიებებს. გეგმა მუშავდება მისი დანერგვის სხვადასხვა ვადისათვის; ან ვადის გასვლის შემდეგ მუშავდება განახლებული მენეჯმენტის გეგმა.
4. დაცული ტერიტორიის მენეჯმენტის გეგმას, განახლებულ მენეჯმენტის გეგმას ან დროებითი რეგულირების წესს ამტკიცებს საქართველოს მთავრობა.
საქართველოს 2005 წლის 25 ნოემბრის კანონი №2118 - სსმ I, №51, 06.12.2005 წ., მუხ.336
საქართველოს 2007 წლის 27 აპრილის კანონი №4683 - სსმ I, №16, 07.05.2007 წ., მუხ.125
საქართველოს 2007 წლის 18 დეკემბრის კანონი №5629 - სსმ I, №48, 27.12.2007 წ., მუხ.419
საქართველოს 2011 წლის 11 მარტის კანონი №4392 - ვებგვერდი,17.03.2011წ.
საქართველოს 2013 წლის 25 მარტის კანონი №4 76 – ვებგვერდი, 05.04.2013წ.
მუხლი 16. დაცული ტერიტორიის დამხმარე (ბუფერული) ზონა
1. სახელმწიფო ნაკრძალის, ეროვნული პარკის, ბუნების ძეგლის, აღკვეთილის, დაცული ლანდშაფტის გარშემო საჭიროების მიხედვით, ხოლო ბიოსფერულ რეზერვატში სავალდებულოდ იქმნება დამხმარე (ბუფერული) ზონები.
2. დამხმარე ზონა იქმნება მრავალმხრივი გამოყენების ტერიტორიის კატეგორიის გამოყენებით და გამიზნულია ბუნების დაცვისა და მდგრადი განვითარების ბალანსირებული საქმიანობის ხელშემწყობი და ადგილობრივი ფინანსური სახსრების გენერირების ღონისძიებების განსახორციელებლად. საჭიროების შემთხვევაში ზონის მართვის, მოქმედებათა კოორდინაციისა და დაშვებული საქმიანობის განვითარება განისაზღვრება სპეციალური პროგრამით, რომელსაც ამტკიცებს საქართველოს მთავრობა.
საქართველოს 2007 წლის 27 აპრილის კანონი №4683 - სსმ I, №16, 07.05.2007 წ., მუხ.125
საქართველოს 2007 წლის 27 აპრილის კანონი №4683 - სსმ I, №16, 07.05.2007 წ., მუხ.125
საქართველოს 2011 წლის 11 მარტის კანონი №4392 - ვებგვერდი,17.03.2011წ.
მუხლი 18. დაცული ტერიტორიების მართვა
1. დაცული ტერიტორიების სისტემის დაფუძნების, ფუნქციონირებისა და მართვის სახელმწიფო პოლიტიკას, ქმედებათა კოორდინირებასა და კონტროლს ახორციელებს საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრო.
2. დაცულ ტერიტორიებს მართავს დაცული ტერიტორიების სააგენტო.
3. საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრო უფლებამოსილია თავისი კომპეტენციის ფარგლებში განახორციელოს:
ა) დაცული ტერიტორიების საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი რეჟიმის დაცვის, გარემოს დაცვისა და ბუნებათსარგებლობის კანონმდებლობის მოთხოვნებისა და საერთაშორისო ვალდებულებების შესრულების ზედამხედველობა;
ბ) დაცული ტერიტორიების სისტემის განვითარების სტრატეგიული ღონისძიებების შემუშავება და მათი განხილვის ორგანიზება;
გ) დაცულ ტერიტორიებთან დაკავშირებული ნორმატიული და მეთოდური დოკუმენტაციის შემუშავება, შეთანხმება და დამტკიცება;
დ) გარემოსდაცვითი მონიტორინგისა და მეცნიერული კვლევის კოორდინირება;
ე) ფლორისა და ფაუნის ენდემური, იშვიათი და გადაშენების პირას მყოფი სახეობების რიცხოვნობის აღდგენასთან დაკავშირებული სამუშაოების დაგეგმვა და კოორდინირება;
ვ) დაცულ ტერიტორიებზე საერთაშორისო თანამშრომლობის კოორდინირება;
ზ) დაცული ტერიტორიების სააგენტოს წარდგინებით ტერიტორიული ადმინისტრაციების შექმნა;
თ) დაცული ტერიტორიების სააგენტოს და მისი ტერიტორიული ადმინისტრაციების დებულებების დამტკიცება.
4. დაცული ტერიტორიების სააგენტო უფლებამოსილია თავისი კომპეტენციის ფარგლებში:
ა) მართოს სახელმწიფო ნაკრძალები, ეროვნული პარკები, ბუნების ძეგლები, აღკვეთილები, ბიოსფერული რეზერვატები, მსოფლიო მემკვიდრეობის უბნები და საერთაშორისო მნიშვნელობის მქონე ჭარბტენიანი ტერიტორიები;
ბ) სხვა ორგანიზაციებთან ერთად მართოს დაცული ლანდშაფტები და გამონაკლის შემთხვევებში – აღკვეთილების, ბიოსფერული რეზერვატების, მსოფლიო მემკვიდრეობის უბნებისა და ბუნების ძეგლების ცალკეული ზონა;
გ) გააკონტროლოს მრავალმხრივი გამოყენების ტერიტორიები;
დ) გაატაროს დაცული ტერიტორიების მოვლა-პატრონობის, მეთვალყურეობის, შენარჩუნების, აღდგენისა და დაცვის ღონისძიებები;
ე) შეიმუშაოს და საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს დასამტკიცებლად წარუდგინოს დაცული ტერიტორიების მენეჯმენტის გეგმები;
ვ) შეიმუშაოს შესაბამისი საკანონმდებლო და კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტები და დადგენილი წესით წარუდგინოს ისინი საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს;
ზ) მოახდინოს მონიტორინგისა და სამეცნიერო კვლევის ორგანიზება, დაკვირვების მონაცემების დამუშავება, შენახვა და გავრცელება;
თ) სრულყოს მართვის მექანიზმები და აამაღლოს პერსონალის კვალიფიკაცია;
ი) მოამზადოს რეგულარული მოხსენებები დაცული ტერიტორიების მდგომარეობის შესახებ;
კ) მოახდინოს დაცული ტერიტორიების ადმინისტრირება და ითანამშრომლოს ადგილობრივ და საერთაშორისო არასამთავრობო ფონდებთან;
ლ) განახორციელოს დაცული ტერიტორიების ფუნქციონირებისათვის აუცილებელი სამშენებლო საქმიანობისა და კეთილმოწყობის სამუშაოების (ბილიკები, ზღუდეები, თავშესაფრები, გზამკვლევები და სხვა) ორგანიზება;
მ) განახორციელოს დაცულ ტერიტორიებთან დაკავშირებული საერთაშორისო თანამშრომლობა და მონაწილეობა მიიღოს შესაბამის პროგრამებში;
ნ) ითანამშრომლოს შესაბამისი ფუნქციების მქონე სამთავრობო დაწესებულებებთან და არასამთავრობო ორგანიზაციებთან;
ო) ითანამშრომლოს საზოგადოების ფართო ფენებთან;
პ) განსაზღვროს დაცულ ტერიტორიაზე ტურისტული მომსახურების ტარიფები;
პ 1) საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად დადოს ხელშეკრულებები ამ კანონის მე-12 მუხლის 2 1−2 5 პუნქტებით გათვალისწინებულ შემთხვევებში;
ჟ) განახორციელოს ამ კანონით, საქართველოს კანონმდებლობით და თავისი დებულებით განსაზღვრული სხვა ქმედებები.
5. დაცული ტერიტორიების სააგენტო დაცული ტერიტორიების მართვას ახორციელებს ტერიტორიული ადმინისტრაციების მეშვეობით. ადმინისტრაციასთან შეიძლება შეიქმნას სამეცნიერო-საკონსულტაციო საბჭო. ადმინისტრაცია უფლებამოსილია დაცული ტერიტორიის კატეგორიისა და თავისი დებულების შესაბამისად განახორციელოს:
ა) დაცული ტერიტორიებისა და მათზე წარმოდგენილი ეკოსისტემების, ფლორისა და ფაუნის სახეობებისა და მათი გავრცელების არეალების დაცვა და აღდგენა;
ბ) ცხოველთა და მცენარეთა განადგურების, მიტაცებისა და დაზიანების აღკვეთა;
გ) ფლორისა და ფაუნის უცხო სახეობათა გავრცელების აღკვეთა;
დ) ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოებთან, სამთავრობო დაწესებულებებთან და არასამთავრობო ორგანიზაციებთან, მოსახლეობის სხვადასხვა დაინტერესებულ ჯგუფთან თანამშრომლობა;
ე) ტერიტორიის (დაცულ ტერიტორიაზე და ბუფერულ ზონაში), ბუნებრივი რესურსების გამოყენების, სატრანსპორტო საშუალებებისა და ვიზიტორთა კონტროლი;
ვ) უკანონოდ შემოჭრილ პირთა და სახმელეთო, საჰაერო, საზღვაო და სატრანსპორტო საშუალებების დაკავება;
ზ) დაცულ ტერიტორიებზე, თავისი კომპეტენციის ფარგლებში, ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა აღკვეთა, ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა ოქმების შედგენა და შემდგომი რეაგირებისათვის შესაბამისი ორგანოებისათვის გადაცემა;
თ) დაცულ ტერიტორიაზე ვიზიტორთა ეკოტურისტული მომსახურების უზრუნველყოფა;
ი) დაცული ტერიტორიის შესაბამისი მენეჯმენტის გეგმის შესრულება;
კ) დაცული ტერიტორიების მდგრადი გამოყენება;
ლ) დაცული ტერიტორიების ინფრასტრუქტურის შექმნა;
მ) ამ კანონით, საქართველოს კანონმდებლობით და თავისი დებულებით განსაზღვრული სხვა ქმედებები.
საქართველოს 2006 წლის 14 დეკემბრის კანონი №3975 - სსმ I, №48, 22.12.2006 წ., მუხ.342
საქართველოს 2007 წლის 27 აპრილის კანონი №4683 - სსმ I, №16, 07.05.2007 წ., მუხ.125
საქართველოს 2007 წლის 18 დეკემბრის კანონი №5629 - სსმ I, №48, 27.12.2007 წ., მუხ.419
საქართველოს 2011 წლის 11 მარტის კანონი №4392 - ვებგვერდი,17.03.2011წ.
საქართველოს 2011 წლის 21 ივნისის კანონი №4863 - ვებგვერდი, 06.07.2011წ.
საქართველოს 2013 წლის 25 მარტის კანონი №4 76 – ვებგვერდი, 05.04.2013წ.
მუხლი 181. დაცული ტერიტორიების სააგენტოს ხელმძღვანელობა და წარმომადგენლობა
1. დაცული ტერიტორიების სააგენტოს ხელმძღვანელობს თავმჯდომარე, რომელსაც თანამდებობაზე ნიშნავს და თანამდებობიდან ათავისუფლებს საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრი.
2. დაცული ტერიტორიების სააგენტოს თავმჯდომარე:
ა) წარმოადგენს სააგენტოს სხვა სახელმწიფო ორგანოებთან, ფიზიკურ და იურიდიულ პირებთან ურთიერთობისას;
ბ) იყენებს საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტის სახსრებს და მათი მიზნობრივად გამოყენებისათვის საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით ანგარიშვალდებულია საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრის (შემდგომ – მინისტრი) წინაშე;
გ) პასუხისმგებელია სააგენტოს საქმიანობის მომწესრიგებელი სამართლებრივი აქტების ზუსტი შესრულებისთვის და ანგარიშვალდებულია მინისტრის წინაშე;
დ) მინისტრს წარუდგენს წინადადებებს სააგენტოს საქმიანობის სფეროს რეგულირების შესახებ;
ე) თანამდებობაზე ნიშნავს და თანამდებობიდან ათავისუფლებს სააგენტოს ცენტრალური აპარატისა და ტერიტორიული ადმინისტრაციების თანამშრომლებს;
ვ) განსაზღვრავს სააგენტოს ცენტრალური აპარატისა და ტერიტორიული ადმინისტრაციების თანამშრომლების დისციპლინური პასუხისმგებლობის და წახალისების ზომებს;
ზ) თავისი კომპეტენციის ფარგლებში გამოსცემს ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტებს;
თ) თავისი კომპეტენციის ფარგლებში ამყარებს კონტაქტებს და დებს ხელშეკრულებებს სააგენტოს საქმიანობის სფეროში შემავალ საკითხებზე;
ი) წელიწადში ერთხელ წარუდგენს მინისტრს ტექნიკურ და ფინანსურ ანგარიშებს;
კ) ამტკიცებს სააგენტოს შინაგანაწესს;
ლ) განკარგავს სააგენტოს შემოსავლებს;
მ) ასრულებს სხვა ფუნქციებს, რომლებიც მას ეკისრება საქართველოს კანონმდებლობით და სააგენტოს დებულებით.
საქართველოს 2007 წლის 18 დეკემბრის კანონი №5629 - სსმ I, №48, 27.12.2007 წ., მუხ.419
საქართველოს 2011 წლის 11 მარტის კანონი №4392 - ვებგვერდი,17.03.2011წ.
საქართველოს 2013 წლის 25 მარტის კანონი №4 76 – ვებგვერდი, 05.04.2013წ.
საქართველოს 2017 წლის 7 დეკემბრის კანონი №1671 – ვებგვერდი, 14.12.2017წ.
მუხლი 182. დაცულ ტერიტორიებზე სპეციალური საშუალებებისა და სამსახურებრივ-საშტატო იარაღის გამოყენება
1. დაცული ტერიტორიების სააგენტოსა და ტერიტორიული ადმინისტრაციების თანამშრომლებს (შემდგომ − სააგენტოს თანამშრომელი) უფლება აქვთ, საგანგებო შემთხვევაში (ხანძარი, წყალდიდობა და სხვა) გამოიყენონ დაცული ტერიტორიების სააგენტოს ავტომოტოტრანსპორტსა და საზღვაო სატრანსპორტო საშუალებებზე დამონტაჟებული მოციმციმე და ხმოვანი სიგნალები.
2. საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრულ სააგენტოს თანამშრომელს უფლება აქვს, საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით შეინახოს, ატაროს და გამოიყენოს სამსახურებრივ-საშტატო იარაღი.
3. სამსახურებრივ-საშტატო იარაღის გამოყენებად ითვლება გამიზნული გასროლა.
4. სააგენტოს თანამშრომელს უფლება აქვს, აუცილებელი მოგერიების შემთხვევაში ან უკიდურესი ღონისძიების სახით გამოიყენოს სამსახურებრივ-საშტატო იარაღი:
ა) მოქალაქის ან/და თავის ისეთი საფრთხისაგან დასაცავად, რომელიც რეალურ საშიშროებას უქმნის მის სიცოცხლეს ან ჯანმრთელობას;
ბ) ცეცხლსასროლი იარაღის წართმევის აღსაკვეთად;
გ) განგაშის სიგნალის მისაცემად ან დამხმარე ძალის გამოსაძახებლად.
5. სამსახურებრივ-საშტატო იარაღის გამოყენებას წინ უნდა უძღოდეს მისი გამოყენების შესახებ სიტყვიერი გაფრთხილება; აუცილებლობის შემთხვევაში შეიძლება გამაფრთხილებელი გასროლა.
6. გაფრთხილების გარეშე სამსახურებრივ-საშტატო იარაღი გამოიყენება მხოლოდ ნებისმიერი სახის სატრანსპორტო ან მექანიკური საშუალებით მოულოდნელი შეიარაღებული თავდასხმისას.
7. აკრძალულია სამსახურებრივ-საშტატო იარაღის ისეთ ადგილებში გამოყენება, სადაც შესაძლებელია სხვა პირთა დაშავება, ცეცხლსაშიშ და აფეთქებასაშიშ ადგილებში, აგრეთვე წინასწარი შეცნობით ორსულთა, მცირეწლოვანთა და შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა მიმართ, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც ისინი შეიარაღებულნი ან ჯგუფურად ესხმიან თავს, შეიარაღებულ წინააღმდეგობას უწევენ სააგენტოს თანამშრომელს, რაც საფრთხეს უქმნის მოქალაქეთა და სააგენტოს თანამშრომლის სიცოცხლესა და ჯანმრთელობას, თუ ასეთი თავდასხმის ან/და წინააღმდეგობის სხვაგვარი ხერხებითა და საშუალებებით მოგერიება შეუძლებელია.
მუხლი 183. სააგენტოს თანამშრომლის სოციალური დაზღვევა
1. სააგენტოს თანამშრომლის სიცოცხლისა და ჯანმრთელობის დაზღვევა შესაძლებელია განახორციელოს სააგენტომ.
2. სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულებისას სააგენტოს თანამშრომლის დაღუპვის შემთხვევაში მის ოჯახს ან მის კმაყოფაზე მყოფ პირებს საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტის სახსრებიდან მიეცემა (მიეცემათ) ერთჯერადი დახმარება 15 000 ლარის ოდენობით. სააგენტოს თანამშრომლის დაკრძალვის ხარჯებს აანაზღაურებს სახელმწიფო.
3. სააგენტოს თანამშრომელს, რომელიც სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულებასთან დაკავშირებით დასახიჩრდა ან რომელსაც დაუდგინდა შეზღუდული შესაძლებლობის სტატუსი, სხეულის დაზიანების სიმძიმის ხარისხის შესაბამისად საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტის სახსრებიდან მიეცემა ერთჯერადი დახმარება არაუმეტეს 7 000 ლარისა.
1. ამ კანონითა და თავისი დებულებით განსაზღვრული მიზნების განსახორციელებლად დაცული ტერიტორიების სააგენტოს საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო გადასცემს შესაბამის ქონებას საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით.
2. დაცული ტერიტორიების სააგენტოს შემოსავლის წყარო შეიძლება იყოს:
ა) საქართველოს კანონმდებლობის თანახმად შესაბამისი ბიუჯეტიდან გამოყოფილი მიზნობრივი თანხები;
ბ) სახელმწიფო შეკვეთის შესრულებით მიღებული შემოსავალი;
გ) ხელშეკრულების საფუძველზე სამუშაოს შესრულებით მიღებული შემოსავალი;
დ) საერთაშორისო ორგანიზაციების, სამთავრობო დაწესებულებების, არასამთავრობო ორგანიზაციებისა და საქველმოქმედო ფონდების, აგრეთვე ფიზიკური და იურიდიული პირების შემოწირულებანი;
ე) დაცულ ტერიტორიაზე დაშვებული კვლევითი და საგანმანათლებლო საქმიანობებით მიღებული შემოსავლები;
ვ) რეკრეაციული, სამეურნეო, ტურისტული და არასაბიუჯეტო სახსრებით დამზადებული სუვენირების რეალიზაციით მიღებული შემოსავლები;
ზ) ამ კანონის მე-12 მუხლის 21−25 პუნქტებით გათვალისწინებულ შემთხვევებში ქონების საქართველოს სამოქალაქო კოდექსით განსაზღვრული ფორმით სარგებლობაში გადაცემით მიღებული შემოსავლები;
თ) ფიზიკური და იურიდიული პირების მიერ (სამეურნეო და სხვა სახის საქმიანობების დროს) დაცული ტერიტორიის სახელწოდების ან სიმბოლიკის გამოყენებით მიღებული შემოსავლები;
ი) დაცული ტერიტორიის მიმდებარედ მცხოვრები ადგილობრივი მოსახლეობის მიერ ხეტყის დამზადებისას ერთი კუბური მეტრი მერქნის მოპოვებისათვის გაწეული მომსახურებით მიღებული შემოსავლები;
კ) დაცულ ტერიტორიებზე ტურისტული მომსახურების გაწევით და ამ მომსახურებასთან დაკავშირებული ქონების მართვის უფლებით გადაცემით მიღებული შემოსავლები.
21. ამ კანონის მე-12 მუხლის 25 პუნქტით და ამ მუხლის მე-2 პუნქტის „ი“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევებში საფასურს განსაზღვრავს საქართველოს მთავრობა.
3. დაცული ტერიტორიების სააგენტოს საქმიანობა, რომელიც საჭიროებს თანხმობას, განისაზღვრება საქართველოს კანონმდებლობით.
4. დაცული ტერიტორიების გასხვისება აკრძალულია.
5. ამ მუხლის მე-3 პუნქტის „ბ“ და „გ“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებულ მოქმედებათა განსახორციელებლად საჭიროა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს თანხმობა.
6. ამ მუხლის მე-3 პუნქტის „ა“ და „ე“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებულ მოქმედებათა განსახორციელებლად საჭიროა საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს თანხმობა.
საქართველოს 2004 წლის 29 დეკემბრის კანონი №865 - სსმ I, №6, 19.01.2005 წ., მუხ.32
საქართველოს 2006 წლის 14 დეკემბრის კანონი №3975 - სსმ I, №48, 22.12.2006 წ., მუხ.342
საქართველოს 2007 წლის 27 აპრილის კანონი №4683 - სსმ I, №16, 07.05.2007 წ., მუხ.125
საქართველოს 2007 წლის 18 დეკემბრის კანონი №5629 - სსმ I, №48, 27.12.2007 წ., მუხ.419
საქართველოს 2011 წლის 11 მარტის კანონი №4392 - ვებგვერდი,17.03.2011წ.
საქართველოს 2011 წლის 21 ივნისის კანონი №4863 - ვებგვერდი, 06.07.2011წ.
მუხლი 20. საქმიანობა დაცულ ტერიტორიებზე
1. დაცულ ტერიტორიებზე საქმიანობა განისაზღვრება დაცული ტერიტორიების კატეგორიების მიხედვით, საერთაშორისო შეთანხმებებისა და კონვენციების შესაბამისად.
2. დაცულ ტერიტორიებთან დაკავშირებული საქმიანობის ორგანიზაცია ხდება:
ა) ტერიტორიის შიგნით რეგულირებით;
ბ) ტერიტორიის გარეთ რეგულირებით;
გ) დროებითი რეგულირებით.
3. საქმიანობის რეგულირების წესი დეტალურად განისაზღვრება დაცული ტერიტორიის ინდივიდუალური დებულებითა და მენეჯმენტის გეგმით.
4. დაცული ტერიტორიის შიგნით იკრძალება:
ა) ბუნებრივი ეკოსისტემების რღვევა და სახის შეცვლა;
ბ) ექსპლუატაციის ან რაიმე სხვა მიზნით რომელიმე ბუნებრივი რესურსის განადგურება (ამოწყვეტა), ამოღება (დატყვევება), რღვევა, დაზიანება (დახეიბრება), შეშფოთება;
გ) გარემოს დაბინძურების მიზეზით ბუნებრივი ეკოსისტემების და სახეობების დაზიანება;
დ) ცოცხალ ორგანიზმთა უცხო და ეგზოტიკური სახეობების შემოყვანა და გავრცელება;
ე) ტერიტორიაზე ასაფეთქებელი და მომწამლავი ნივთიერებების შეტანა;
ვ) დაცული ტერიტორიის ინდვიდუალური დებულებითა და მენეჯმენტის გეგმით დაუშვებელი სხვა საქმიანობა.
5. დაცული ტერიტორიის შიგნით რეგულირებას ექვემდებარება:
ა) ვიზიტორთა დაშვება განსაზღვრულ ადგილებში;
ბ) ნადირობა, თევზაობა, დაბანაკება, ცეცხლის დანთება, სავაჭრო და კომერციული საქმიანობა, შენობების, გზებისა და ნაგებობების მშენებლობა და მათი ისტორიული სახის შეცვლა, ტერიტორიაზე, მის თავზე, ან მის ქვეშ სახმელეთო, საჰაერო და წყლის ტრანსპორტის გამოყენება;
გ) ვიზიტორთა ქცევა, დაცვითი რეჟიმის მოთხოვნათა გათვალისწინებით, დღე-ღამის განმავლობაში;
დ) მცენარეებისა და ცხოველების შეგროვება, დაჭერა და მათი გატანა (გაყვანა) ტერიტორიის გარეთ;
ე) უპატრონოდ მიტოვებული შინაური ცხოველების გარეკვა, იზოლირება, განადგურება;
ვ) ადგილობრივი მოსახლეობის მიერ ტრადიციული შენობა-ნაგებობების მშენებლობისათვის ან დაცული ტერიტორიის მენეჯმენტის გეგმით განსაზღვრული საქმიანობისათვის არაგანახლებადი ბუნებრივი რესურსის (ფიქლის ქვის) მოგროვება, რომლის მოპოვების წესს განსაზღვრავს საქართველოს მთავრობა.
6. დაცული ტერიტორიის შიგნით კონტროლდება:
ა) ყველა სახის დაშვებული სამეცნიერო საქმიანობა;
ბ) ყველა სახის დაშვებული საგანმანათლებლო საქმიანობა;
გ) ყველა სახის დაშვებული სამეურნეო საქმიანობა;
დ) ტურისტულ-რეკრეაციული საქმიანობა, რითაც უზრუნველყოფილი იქნება:
დაცულ ტერიტორიებზე ვიზიტორთა ნაკადის თანაბარი განაწილება;
ვიზიტორთა ინეტერესების მიხედვით შერჩეული ტერიტორების წინასწარი რეგისტრაცია;
ვიზიტორთა დაშვების დროისა და ხანგრძლივობის შესაბამისობა დაცული ტერიტორიების მიზნებთან;
თითოეულ ტერიტორიაზე ვიზიტორთა დაშვებული ლიმიტის შესაბამისობა ვიზიტორთა რაოდენობასთან.
ე) სტიქიური უბედურებისა და კატასტროფის საფრთხე.
7) დაცული ტერიტორია დროებითი რეგულირებით კონტროლდება:
ა) კატეგორიის დაკანონებამდე და მენეჯმენტის პირველი გეგმის დამტკიცებამდე;
ბ) სტიქიური უბედურებისა და კატასტროფის სალიკვიდაციო ღონისძიებების დროს (საგანგებო წესები განისაზღვრება ნორამატიული აქტებით).
8. დაცული ტერიტორიის გარეთ კონტროლდება:
ა) ეკოსისტემებისა და ბუნებრივი რესურსების მდგომარეობა ბუფერულ ზონაში;
ბ) ბუფერული ზონასთან შეხებაში მყოფი განვითარების პროგრამები და ცალკეული მნიშვნელოვანი სამეურნეო და სამშენებლო პროექტები (გარემოზე მავნე ზემოქმედების შეფასების მიზნით);
გ) დაცული ტერიორიისათვის საზიანო გარეშე საქმიანობის პრევენტული ღონისძიებები (აღმკვეთი ჯარიმის დაწესება);
დ) დაცული ტერიტორიისათვის მავნე საქმიანობით მიყენებული ზარალის კომპენსაცია.
მუხლი 21. სამთავრობო დაწესებულებებთან და ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოებთან თანამშრომლობა
1. დაცული ტერიტორიების სააგენტო დაგეგმვის, პროექტების განხორციელებისა და მართვის პროცესში მჭიდროდ თანამშრომლობს სამთავრობო დაწესებულებებთან და არასამთავრობო ორგანიზაციებთან.
2. საუწყებათაშორისო და ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოებთან თანამშრომლობისათვის იქმნება ცალკეული დაცული ტერიტორიის სამეცნიერო-საკონსულტაციო საბჭო, რომლის შემადგენლობასაც ამტკიცებს მინისტრი.
3. სამეცნიერო-საკონსულტაციო საბჭოს უფლება-მოვალეობანი, მუშაობის წესი და რეგლამენტი განისაზღვრება დაცული ტერიტორიების სააგენტოს ტერიტორიული ადმინისტრაციების ტიპური დებულებით.
4. დაცული ტერიტორიების სააგენტო სამეცნიერო-საკონსულტაციო საბჭოს მეშვეობით თანამშრომლობს სამთავრობო დაწესებულებებთან და ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოებთან:
ა) დაცული ლანდშაფტების, გამონაკლის შემთხვევებში – აღკვეთილების, ეროვნული პარკების, ბიოსფერული რეზერვატებისა და მსოფლიო მემკვიდრეობის უბნების ცალკეული ზონის მართვისა და კონტროლის საქმეში;
ბ) მრავალმხრივი გამოყენების ტერიტორიების (ბუფერული ზონების) რეგულირებისა და კონტროლის საქმეში.
საქართველოს 2007 წლის 27 აპრილის კანონი №4683 - სსმ I, №16, 07.05.2007 წ., მუხ.125
საქართველოს 2007 წლის 18 დეკემბრის კანონი №5629 - სსმ I, №48, 27.12.2007 წ., მუხ.419
მუხლი 22. მოსახლეობასთან და საზოგადოებრივ გაერთიანებებთან თანამშრომლობა
მოსახლეობისა და საზოგადოებრივი გაერთიანებების წარმომადგენლებს უფლება აქვთ, მონაწილეობა მიიღონ:
ა) დაცული ტერიტორიების დაარსების, განვითარების, შემცირებისა და გაუქმების გადაწყვეტილებების, მენეჯმენტის გეგმების, ადმინისტრაციების დებულებებისა და სხვა დოკუმენტების განხილვისა და შესწორების პროცესში;
ბ) დაცული ტერიტორიებისა და ბუფერული ზონების მოვლა-პატრონობისა და მართვის საქმიანობაში.
საქართველოს 2007 წლის 27 აპრილის კანონი №4683 - სსმ I, №16, 07.05.2007 წ., მუხ.125
მუხლი 23. პასუხისმგებლობა „დაცული ტერიტორიების სისტემის შესახებ “ საქართველოს კანონის დარღვევისათვის
ამ კანონის მოთხოვნათა დარღვევის შემთხვევაში გათვალისწინებულია ადმინისტრაციული, სამოქალაქო და სისხლის სამართლის პასუხისმგებლობა.
მუხლი 24. გარდამავალი დებულებანი
1. (ამოღებულია - 17.02.2016, №4736).
2. 2013 წლის 1 ივნისამდე გამოიცეს საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის მინისტრის ბრძანებები:
ა) „დაცული ტერიტორიების სააგენტოს დებულების დამტკიცების შესახებ“;
ბ)„დაცული ტერიტორიების სააგენტოს ტერიტორიული ადმინისტრაციების ტიპური დებულების დამტკიცების შესახებ“.
3. 2013 წლის 1 ივლისამდე მიღებულ იქნეს საქართველოს მთავრობის დადგენილება „დაცული ტერიტორიების უძრავი ქონების სარგებლობაში გადაცემისას საწყისი სააუქციონო ფასის განსაზღვრისა და აუქციონის ჩატარების შესახებ დებულების დამტკიცების თაობაზე“.
4. 2013 წლის 1 დეკემბრამდე გამოიცეს საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის მინისტრის ბრძანებები:
ა) „დაცული ტერიტორიების მენეჯმენტის გეგმის სტრუქტურის, შინაარსისა და თემატური ნაწილების შემუშავების მეთოდოლოგიის მომზადების ეტაპებისა და პროცედურის შესახებ“;
ბ) (ამოღებულია - 17.02.2016, №4736).
41. 2016 წლის 31 დეკემბრამდე საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის მინისტრმა გამოსცეს ბრძანება „საქართველოს დაცული ტერიტორიების სისტემის განვითარების სტრატეგიისა და სამოქმედო გეგმის დამტკიცების შესახებ“.
42. 2016 წლის 1 ივლისამდე საქართველოს მთავრობამ მიიღოს დადგენილება „დაცულ ტერიტორიებზე ტურისტული მომსახურების გაწევისას და ამ მომსახურებასთან დაკავშირებული ქონების მართვის უფლებით გადაცემისას საწყისი სააუქციონო ფასის განსაზღვრისა და აუქციონის ჩატარების შესახებ დებულების დამტკიცების თაობაზე“.
5. (ამოღებულია – 25.03.2013, №476).
6. 2014 წლის 1 ივნისამდე მიღებულ იქნეს საქართველოს მთავრობის დადგენილება „დაცული ტერიტორიების საზღვრების დემარკაციის განხორციელების წესის დამტკიცების თაობაზე“.
7. 2013 წლის 31 დეკემბრამდე არსებული დაცული ტერიტორიების საზღვრების დემარკაცია დასრულდეს 2016 წლის 31 დეკემბრამდე.
საქართველოს 2007 წლის 18 დეკემბრის კანონი №5629 - სსმ I, №48, 27.12.2007 წ., მუხ.419
საქართველოს 2011 წლის 21 ივნისის კანონი №4863 - ვებგვერდი, 06.07.2011წ.
საქართველოს 2013 წლის 25 მარტის კანონი №4 76 – ვებგვერდი, 05.04.2013წ.
მუხლი 25. დასკვნითი დებულებანი
2008 წლის 1 იანვრიდან ძალადაკარგულად იქნეს ცნობილი:
ა) საქართველოს პრეზიდენტის 2006 წლის 19 ივნისის №337 განკარგულება „კოლხეთის ეროვნული პარკის სამეცნიერო-საკონსულტაციო საბჭოს შემადგენლობის დამტკიცების შესახებ“;
ბ) საქართველოს პრეზიდენტის 2006 წლის 10 თებერვლის №62 განკარგულება „თუშეთის დაცული ტერიტორიების სამეცნიერო-საკონსულტაციო საბჭოს შექმნისა და შემადგენლობის დამტკიცების შესახებ“;
გ) საქართველოს პრეზიდენტის 2006 წლის 10 თებერვლის №61 განკარგულება „ლაგოდეხის დაცული ტერიტორიების სამეცნიერო-საკონსულტაციო საბჭოს შექმნისა და შემადგენლობის დამტკიცების შესახებ“;
დ) საქართველოს პრეზიდენტის 2006 წლის 10 თებერვლის №60 განკარგულება „ბაწარა-ბაბანეურის დაცული ტერიტორიების სამეცნიერო-საკონსულტაციო საბჭოს შექმნისა და შემადგენლობის დამტკიცების შესახებ“;
ე) საქართველოს გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების მინისტრის 2006 წლის 15 მაისის №368 ბრძანება „საქართველოს გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტროს საჯარო სამართლის იურიდიული პირის – კოლხეთის ეროვნული პარკის და კოლხეთის მრავალმხრივი გამოყენების ტერიტორიის ადმინისტრაციის დებულების დამტკიცების შესახებ“;
ვ) საქართველოს გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების მინისტრის 2006 წლის 15 მაისის №367 ბრძანება „საქართველოს გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტროს საჯარო სამართლის იურიდიული პირის – ქობულეთის სახელმწიფო ნაკრძალის, ქობულეთის აღკვეთილის და ქობულეთის მრავალმხრივი გამოყენების ტერიტორიის ადმინისტრაციის დებულების დამტკიცების შესახებ“;
ზ) საქართველოს გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების მინისტრის 2006 წლის 15 მაისის №369 ბრძანება „საქართველოს გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტროს საჯარო სამართლის იურიდიული პირის – ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკის და ბორჯომის სახელმწიფო ნაკრძალის ადმინისტრაციის დებულების დამტკიცების შესახებ“;
თ) საქართველოს გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების მინისტრის 2007 წლის 1 მარტის №158 ბრძანება „საქართველოს გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტროს საჯარო სამართლის იურიდიული პირის – მტირალას ეროვნული პარკის ადმინისტრაციის დებულების დამტკიცების თაობაზე“.
საქართველოს 2007 წლის 18 დეკემბრის კანონი №5629 - სსმ I, №48, 27.12.2007 წ., მუხ.419
საქართველოს პრეზიდენტი ედუარდ შევარდნაძე
თბილისი,
1996 წელი 7 მარტი
№136-IIს
გამოყენებული ტერმინები:
(ამოღებულია)
ЗАКОН ГРУЗИИ
О системе охраняемых территорий
Формирование системы охраняемых территорий в Грузии служит сохранению для грядущих поколений самобытной природно-культурной среды и отдельных ее компонентов, соблюдению условий, благоприятных для духовного и физического здоровья человека, и созданию одной из главных основ цивилизованного развития общества.
Охраняемые территории создаются в Грузии для сохранения и восстановления ценнейшего общенационального достояния – уникальных, редких и типичных экосистем, видов растений и животных, достопримечательных природных образований и культурных ареалов, обеспечения их использования в научных, просветительских, рекреационных целях, для развития ресурсосберегающего хозяйства.
Cnfnmz 1\ Wtkb cbcntvs j [ hfyztvs [ nthhbnjhbq (6.06.2003 N2368)
Wtkzvb gkfybhjdfybz yf nthhbnjhbb Uhepbb cbcntvs j[hfyztvs[ nthhbnjhbq= gjl,jhf b[ rfntujhbq= jcyjdfybz b aeyrwbjybhjdfybz rf;ljq j[hfyztvjq nthhbnjhbb zdkz.ncz|
f) ljkujchjxyfz ufhfynbhjdfyyfz j[hfyf ,bjutjuhfabxtcrb[ tlbybw Uhepbb lkz j,tcgtxtybz ytghthsdyjuj hfpdbnbz tcntcndtyys[ ghjwtccjd+
,) j[hfyf b djccnfyjdktybt tcntcndtyys[ 'rjcbcntv= kfylifanjd b ;bds[ jhufybpvjd+
d) j[hfyf utyjajylf pfytctyys[ d @Rhfcysq gthtxtym@ Uhepbb= yf[jlzob[cz gjl euhjpjq bcxtpyjdtybz lbrb[ ;bdjnys[ b lbrjhfcneob[ hfcntybq b cj[hfytybt b[ ,bjkjubxtcrjuj vyjujj,hfpbz+
u) cj[hfytybt eybrfkmys[ b htlrb[ jhufybxtcrb[ b ytjhufybxtcrb[ tcntcndtyys[ j,hfpjdfybq+
l) j[hfyf jn fynhjgjutyyjuj djpltqcndbz nthhbnjhbq= jrfpfdib[cz d pjyt frnbdyjuj dkbzybz 'hjpbqys[= ctktds[= gfdjlrjds[= kfdbyys[= jgjkpytds[ ghjwtccjd= f nfr;t fhtfkjd ajhvbhjdfybz= ntxtybz b c,hjcf gjdth[yjcnys[ b gjlptvys[ djl+
t) cj[hfytybt b djccnfyjdktybt bcnjhbrj-rekmnehys[ kfylifanjd b gtqpf;tq= [fhfrnthys[ lkz fh[bntrnehys[ b fh[tjkjubxtcrb[ rjvgktrcjd+
;) cjplfybt cjjndtncnde.ob[ gjktds[ eckjdbq yf nthhbnjhbb ytjwtybvs[ b ytpfvtybvs[ j,]trnjd lkz ghjcdtotybz b yfexyjuj bccktljdfybz+
p) j,tcgtxtybt d tcntcndtyyjq b bcnjhbrj-rekmnehyjq chtlt ,kfujghbznys[ eckjdbq lkz htrhtfwbb= plhfdjj[hfytybz b nehbpvf+
b) cjltqcndbt j[hfyt= djccnfyjdktyb. b hfpdbnb. nhflbwbjyyjq [jpzqcndtyyjq ltzntkmyjcnb b yfhjlyjuj ndjhxtcndf lkz cj[hfytybz cfvj,snyjq bcnjhbrj-rekmnehyjq chtls+
r) cnbvekbhjdfybt [jpzqcndtyyjq ltzntkmyjcnb= oflzotq nthhbnjhbb ctkmcrj[jpzqcndtyyjuj= ghjvsiktyyjuj= nhfycgjhnyjuj b 'ythutnbxtcrjuj yfpyfxtybz b ghbhjlyst htcehcs\
Статья 11 . Разъяснение терминов (30.04.2014 N2307)
Термины, использованные в настоящем Законе, имеют следующие значения:
а) антропогенное воздействие– предусмотренное и непредусмотренное преобразующее воздействие человека, общества на жизненную среду, которое в большинстве случаев приводит к нарушению экологического равновесия и необратимому уничтожению природных ресурсов;
б) заказник – соответствует IV категории охраняемых территорий Международного союза охраны природы (IUCN) – территория управления хабитатами/видами (Habitat/Species Management Area);
в) биогеографические единицы – единицы районирования по ландшафту, флоре и фауне;
г) биом – единица биогеографического районирования;
д) памятник природы - соответствует III категории охраняемых территорий Международного союза охраны природы (IUCN) – памятник природы (Natural Monument);
е) типичный пейзаж - визуальный облик типов природных и историко-культурных ландшафтов различных регионов;
ж) охраняемый ландшафт - соответствует V категории охраняемых территорий Международного союза охраны природы (IUCN) – охраняемый ландшафт (Protected Landscape);
з) охраняемая территория – территория суши или (и) акватория, имеющая особое значение для сохранения биологического разнообразия, природных ресурсов и включенных в природную среду культурных феноменов, охрана и управление которой осуществляется на долгосрочной и прочной правовой основе;
и) международная сеть охраняемых территорий – сеть охраняемых территорий, имеющих статус охраны, наблюдения, попечения и финансовой поддержки биосферных резерватов, участков всемирного наследия и переувлажненных территорий международного значения;
к) система охраняемых территорий – сеть, образованная из охраняемых территорий различных категорий, которая функционирует и управляется как система защиты и устойчивого развития природы;
л) демаркация – в целях настоящего Закона установление точных координат периметра границы охраняемой территории, при котором граница определяется на месте, в том числе – путем учета собственности физических и юридических лиц, нетипичных для охраняемой территории инфраструктурных объектов с целью их исключения из границ охраняемой территории и регистрации уточненных границ в Публичном реестре;
м) национальный парк – соответствует II категории охраняемых территорий Международного союза охраны природы (IUCN) – национальный парк (National Park);
н) визитер – лицо, допущенное в порядке, определенном законом, на охраняемую территорию, кроме административного персонала этой территории;
о) самобытная природно-культурная среда – разнообразная, нетронутая и претерпевшая мало видоизменений природная среда и сложившаяся в результате ее многовекового освоения, слившаяся с нею историко-культурная среда, которая отличается экологическим равновесием, высокими эстетическими достоинствами и рациональным хозяйственным использованием;
п) историко-культурный ландшафт – ландшафт, материально отражающий длительный исторический процесс антропогенного происхождения или какой-либо его период, отличающийся этико-эстетическими и иными культурными достоинствами;
р) манипуляции – активные действия и деятельность, осуществляемые в целях проведения научных исследований, ухода и содержания, в частности, добыча природных материалов, устройство лабораторий и опытных станций, интродукция, реинтродукция, транслокация видов животных, санитарные и иные лесохозяйственные мероприятия по уходу и восстановлению и другое;
с) план менеджмента – интегрированный документ, ориентированный на подлежащие осуществлению мероприятия по функционально-планировочной организации и экономическому планированию охраняемой территории;
т) территория многостороннего использования – соответствует VI категории охраняемых территорий Международного союза охраны природы (IUCN) – охраняемая территория управления ресурсами (Managed Resource Protected Area);
у) государственный заповедник – соответствует I категории охраняемых территорий Международного союза охраны природы (IUCN)– строгий природный резерват (Strict Nature Reserve/Wilderness Area);
ф) территориальное планирование – планирование территории страны в различных территориальных рангах и с различной детализацией: по пространственно-территориальным планам – на всей территории страны; по схемам и проектам планирования самоуправляющейся единицы – на региональном уровне; по генеральным схемам и планам менеджмента – на территориях и в зонах специального значения; по генеральным планам землепользования – в населенных пунктах и группах населенных пунктов и другое;
х) гармоничный ландшафт – ландшафт, природные и антропогенные компоненты и элементы которого функционально уравновешены и достигнуто их высокоэстетичное слияние.
Статья 2. Законодательство об охраняемых территориях
1. Законодательство об охраняемых территориях основывается на положениях Конституции Грузии и включает в себя настоящий Закон и принятые в соответствии с ним другие правовые акты.
2. Отношения, возникающие в связи с использованием земель, лесов, вод и природных ресурсов охраняемых территорий, а также памятников истории и культуры, регулируются соответствующим законодательством Грузии.
3. Имущественные отношения в области испльзования и защиты охраняемых территорий регулируется гражданским законодательством.
Статья 3. Категории охраняемых территорий
1. Категории охраняемых территорий: государственный заповедник, национальный парк, памятник природы, заказник, охраняемый ландшафт, территория многостороннего использования.
2. В Грузии допускается существование категорий, включенных в международную сеть охраняемых территорий, -биосферный резерват, участок мирового достояния, переувлажненная территория международного значения.
Статья 4. Государственный заповедник
1. Государственный заповедник может быть основан в целях сохранения природы, поддержания естественных процессов и генетических ресурсов в динамичном и девственном состоянии, проведения оказывающих на них незначительное влияние научных исследований, просветительской деятельности и осуществления мониторинга окружающей среды.
2. Для государственного заповедника должна быть подобрана территория суши и (или) акватория такой величины и в таком состоянии, которые обеспечат поддержание объектов и процессов природы без специального ухода и восстановления их человеком.
3. Государственный заповедник может входить в состав какой-либо охраняемой территории (биосферный резерват, участок мирового достояния, переувлажненная территория международного значения) и (или) включать в себя какой-либо из них (памятник природы).
Статья 5. Национальный парк
1. Национальный парк создается для сохранения и защиты жизненной сферы сравнительно крупных и выделяющихся природной красотой экосистем общенационального и международного значения в целях научного исследования, просветительской и рекреационной деятельности.
2. Lkz yfwbjyfkmyjuj gfhrf vj;tn ,snm gjlj,hfyf chfdybntkmyj ,jkmifz tcntcndtyyfz nthhbnjhbz ceib bkb(b) frdfnjhbz= ult ghtlcnfdktys eybrfkmyfz= htlrfz bkb yf[jlzofzcz gjl euhjpjq bcxtpyjdtybz jlyf bkb ytcrjkmrj yt gjcnhflfdib[ kb,j vfkj gjcnhflfdib[ 'rjcbcntv= ,bjwtyjpjd b dbls pfytctyys[ d @Rhfcysq gthtxtym@ Uhepbb= yf[jlzob[cz gjl euhjpjq bcxtpyjdtybz lbrb[ ;bdjnys[ b lbrjhfcneob[ hfcntybq\(6.06.2003 N2368)
3. В национальном парке могут быть выделены следующие основные зоны :
(17.02.2016 N4736)
а) зона строгой охраны природы – зона, которая выделяется для сохранения девственной природы, неманипуляционных научных исследований и просветительской деятельности;
б) зона управляемой охраны природы – зона, которая выделяется для охраны жизненной среды, ухода за ней, ее содержания и восстановления, а также манипуляционных научных исследований, туризма и образовательной деятельности;
в) зона визитеров – зона, которая выделяется для охраны природы, рекреации и образовательной деятельности;
г) зона восстановления – зона, которая выделяется для охраны и восстановления природных объектов и территорий, поврежденных в результате антропогенного воздействия;
д) историко-культурная зона – зона, которая выделяется для охраны, восстановления природной среды, историко-культурных объектов или (и) архитектурных памятников, рекреации, туризма и образовательной деятельности. Данная зона не включает в себя поселений;
е) зона администрации – зона, которая выделяется для размещения инфраструктуры, необходимой для администрирования национального парка;
ж) зона традиционного пользования – зона, которая выделяется для охраны природы и хозяйственной деятельности, связанной с традиционным использованием обновляемых природных ресурсов. В указанной зоне допускаются обусловленные нуждами местного населения и лимитируемые естественной продуктивностью сенокосы, выпасы скота, заготовка древесины на дрова и другая деятельность. В указанной зоне не допускаются вспашка, сев и размещение сельскохозяйственных сооружений (кроме определенных планом менеджмента или порядком временного регулирования охраняемых территорий вспомогательных или временных сооружений и стойбищ для домашнего скота).
4. Национальный парк может включать в себя охраняемые территории разных категорий (памятник природы, заказник, участок мирового достояния) и (или) совмещать в себе категории биосферного резервата, участка мирового достояния или переувлажненной территории международного значения.
Статья 6. Памятник природы
1. Памятник природы может быть основан для охраны природных территорий общенационального значения, сравнительно менее уникальных природных территорий, а также редких природных и природно-культурных образований.
2. Памятник природы нуждается в относительно небольшой территории общенационального значения, где представлены компактные экосистемы с редкими, уникальными и высокоэстетичными характеристиками, отдельные геоморфологические и гидрологические образования, еденичные экземпляры растений, объекты ископаемых живых организмов.
3. Памятник природы может входить в состав любой охраняемой территории.
4. (25.03.2013 N476)
Статья 7. Заказник
1. Заказник может быть основан для поддержания естественных условий, необходимых для сохранения диких видов, групп видов живых организмов, биоценозов и образований неорганической природы национального значения, что требует от человека осуществления специальных восстановительных мероприятий и мероприятий ухода. В заказнике в условиях строгого контроля допускается потребление отдельных возобновляемых ресурсов.(30.04.2014 N2307)
2. Pfrfpybr ye;lftncz d nthhbnjhbb ceib= bvt.otq yfwbjyfkmyjt b= d jnltkmys[ ckexfz[= vt;leyfhjlyjt pyfxtybt= bkb(b) frdfnjhbb= ult ghtlcnfdktys eybrfkmyst= [fhfrnthyst dbls htlrb[ ;bds[ jhufybpvjd b pfytctyyst d @Rhfcysq gthtxtym@ Uhepbb= yf[jlzobtcz gjl euhjpjq bcxtpyjdtybz dbls lbrb[ ;bdjnys[ b lbrjhfcneob[ hfcntybq b jnltkmyst df;yst rjvgjytyns 'rjcbcntvs\ (6.06.2003 N2368)
3. Заказник может входить в состав биосферного резервата, участка мирового достояния, переувлажненной территории международного значения и иной охраняемой территории, а также включать в себя памятник природы.
4. В случае необходимости в заказнике могут быть выделены различные зоны.
5. (25.03.2013 N476)
Статья 8. Охраняемый ландшафт
1. Охраняемый ландшафт может быть основан для сохранения природно-культурных ландшафтов общенационального значения, отличающихся высокими эстетическими достоинствами, сложившимися как естественным путем, так и в результате гармонического взаимодействия человека с природной средой, для охраны жизненной среды, рекреационно-туристической и традиционной хозяйственной деятельности.
11 . (25.03.2013 N476)
2. Охраняемый ландшафт нуждается в обширной территории суши и (или) акватории общенационального значения, где самобытный природно-культурный ландшафт отличается высокой исторической и эстетической ценностью.
3. Охраняемый ландшафт может входить в состав другой охраняемой территории (биосферный резерват, участок мирового достояния) или включать в себя охраняемую территорию (памятник природы).
4. Охраняемый ландшафт может подразделяться на разные зоны.
Статья 9. Территория многостороннего использования
1. Территория многостороннего использования создается с учетом требований охраны окружающей среды для хозяйственной деятельности, ориентированной на организованное использование возобновляемых природных ресурсов.
2. Территория многостороннего использования нуждается в сравнительно обширной площади суши и (или) акватории, представляющей собой необходимую природную основу для аккумуляции вод, продуктивности лесов и пастбищ, охоты, рыболовства, распространения животных и птиц, а также для туризма. Допускается частичное видоизменение территории и включение в нее также поселений. На этой территории не должны встречаться уникальные природные образования общенационального значения.
21 . (25.03.2013 N476)
3. Для обеспечения постоянства и гарантированного потребления возобновляемых природных ресурсов возможно выделение зон охраны природы и многостороннего использования в различных допустимых соотношениях.
Статья 10. Биосферный резерват
1. Биосферный резерват создается для поддержания природы, естественных процессов и биологического многообразия в динамичном и саморегулирующемся состоянии, для сохранения жизненной среды, глобального мониторинга окружающей среды, научного исследования, рекреационной и просветительской деятельности.
2. Биосферный резерват нуждается в обширной территории, на которой размещены один или несколько природных и природно-антропогенных объектов международной ценности. Таковы:
представительные природные образцы биомов;
территории выдающегося значения, включающие в себя достопримечательные природные образования;
образцы гармоничных ландшафтов, образовавшихся в ходе исторического процесса традиционного землепользования в данном биоме;
видоизмененные и деградирующие ландшафты, восстановить естественное состояние которых пока еще возможно.
Выбранная территория утверждается в качестве биосферного резервата только после того, как ее признает таковой международный Координационный Совет программы ЮНЕСКО «Человек и биосфера».
3. Биосферный резерват может состоять из следующих основных зон:
а) зоны ядра, то есть зоны строгой охраны природы;
б) зоны управляемой охраны природы (манипуляций), то есть буферной зоны;
в) зоны восстановления;
г) зоны традиционно-культурного ландшафта.
В зоне ядра, то есть зоне строгой охраны природы допускаются только научные неманипуляционные наблюдения.
В зоне управляемой охраны природы допускается исследовательская и поисковая деятельность, деятельность по охране и восстановлению окружающей среды.
В зоне восстановления допускаются охрана и восстановление территорий, пострадавших в результате антропогенизации.
В зоне традиционно-культурного ландшафта допускается традиционное хозяйственное использование возобновляемых природных ресурсов.
4. В пределы биосферного резервата возможно включение одной или нескольких категорий охраняемой территории (государственный заповедник, национальный парк, памятник природы, заказник, охраняемый ландшафт, территория многостороннего использования).
Статья 11. Участок мирового достояния
1. Участок мирового достояния создается в целях научного исследования международного значения, просветительской и мониторинговой деятельности по защите природных и природно-культурных территорий и образований универсальной ценности.
2. Участок мирового достояния нуждается в территории, на которой представлены природные или природно-культурные ценности международного значения, в частности:
а) овеществленные в природной сфере образцы, отражающие разные стадии истории Земли;
б) примеры окружающей среды, образовавшиеся в результате геологических и биологических процессов, а также исторического взаимодействия человека и окружающей среды;
в) уникальные и редкие природные феномены, формации, образования или природные территории выдающейся эстетической ценности;
г) gjgekzwbb pfytctyys[ d @Rhfcysq gthtxtym@ Uhepbb= yf[jlzob[cz gjl euhjpjq bcxtpyjdtybz dbljd lbrb[ ;bdjnys[ b lbrjhfcneob[ hfcntybq b chtlf b[ j,bnfybz+ (6.06.2003 N2368)
д) редкие, уникальные и особенно высокохудожественные творения человеческого гения, сыгравшие важную роль в развитии всемирной истории культуры того или иного периода – планировки городов, ландшафтов архитектуры, зодчества и связанного с ним изобразительного искусства и (или) представляющие собой примеры гармонической целостности природы и культуры.
Подобранный объект утверждается в качестве участка мирового достояния только после того, как он будет признан таковым и внесен Комитетом Конвенции по всемирному наследию ЮНЕСКО в перечень объектов мирового достояния.
3. В пределы участка мирового достояния возможно включение одной или нескольких категорий охраняемой территории (государственный заповедник, национальный парк, памятник природы, заказник, охраняемый ландшафт), а также включение его самого в другую охраняемую территорию (биосферный резерват, государственный заповедник, национальный парк, заказник, охраняемый ландшафт).
Статья 12. Собственность на охраняемой территории
1. Допустимые формы владения, распоряжения и пользования природными ресурсами на охраняемых территориях определяются по их категориям и территориально-функциональным зонам.
2. Территории государственных заповедников, национальных парков, памятников природы и заказников и существующие на этих территориях природные ресурсы являются только государственной собственностью. Не разрешается передача в пользование физическим и юридическим лицам этих территорий и находящихся на них природных ресурсов, кроме зоны традиционного использования национального парка, отдельных участков заказника, определенных планом менеджмента или порядком временного регулирования, и в случаях, предусмотренных пунктами 21 – 25 настоящей статьи.(27.09.2013 N1357)
21 . С учетом целевого назначения памятника природы допускается передача памятника природы в пользование физическим и юридическим лицам только в целях экотуризма и рекреационных целях в порядке, установленном законодательством Грузии. (18.12.2007 N5629)
«22 . В зоне традиционного использования национального парка и на отдельных участках заказника допускается на основании представления органа местного самоуправления передача в пользование в форме аренды, определенной Гражданским кодексом Грузии, земельного участка сельскохозяйственного назначения (покосы и пастбища), установленного для местного населения планом менеджмента или в порядке временного регулирования, не более чем на 10 лет в порядке, установленном законодательством Грузии. .(21.06.2011 N4863)
23 . В административной зоне, зоне визитеров и зоне традиционного использования национального парка, а также на отдельных участках заказника допускается для физических и юридических лиц в целях строительства объектов инфраструктуры визитеров, определенных планом менеджмента или в порядке временного регулирования, в пределах базисных архитектурно-строительных и технических параметров и специализированного целевого назначения объекта, установленного этим же планом и в порядке временного регулирования, передача в пользование оптимальной площади земельного участка в форме возмездной застройки, определенной Гражданским кодексом Грузии, не более чем на 49 лет, при условии согласия собственника земельного участка на отчуждение с правом застройки или сдачи в наем. (21.06.2011 N4863)
24 . На охраняемой территории допускается передача физическим и юридическим лицам в пользование в форме, определенной Гражданским кодексом Грузии, объекта (кроме земли) туристической инфраструктуры, находящегося в государственной собственности. .(21.06.2011 N4863)
25 . В административной зоне и зоне традиционного использования национального парка, на отдельных участках заказника, территории охраняемого ландшафта и территориях многостороннего использования допускается размещение коммуникационных сооружений связи в порядке, установленном законодательством Грузии.( 27.09.2013 N1357)
3. Наряду с государственной собственностью на территорию охраняемого ландшафта, имеющиеся на ней природные ресурсы, природно-культурные и историко-культурные объекты, допускаются и иные формы собственности, предусмотренные законодательством Грузии.(17.02.2016 N4736)
4. Наряду с государственной собственностью на природные ресурсы, природно-антропогенные и антропогенные объекты, имеющиеся на территории многостороннего использования, в соответсвии с действующим законодательством допускаются и иные формы собственности.
5. Территория в зоне ядра биосферного резервата, то есть в зоне строгой охраны природы и имеющиеся на этой территории природные ресурсы являются только государственной собственностью. В этой зоне не допускается передача природных ресурсов в пользование.
Территория в зоне управляемой охраны природы биосферного резервата и имющиеся на этой территории природные ресурсы, включая кочевые живые организмы, представляют собой государственную собственность.
Территория в зонах восстановления и традиционно-культурного ландшафта биосферного резервата и имющиеся на этой территории природные ресурсы, природно-культурные и историко-культурные объекты являются государственной собственностью. В соответствии с действующим законодательством допускаются также иные формы собственности.
6. Формы собственности на переувлажненную территорию международного значения, территорию участка мирового достояния и природные ресурсы, имеющиеся на такой территории, определяются формами собственности категорий охраняемых территорий, на основе которых они сложились.
Статья 13. Планирование системы охраняемых территорий
1. Планирование системы охраняемых территорий является частью стратегии развития Грузии и тесно связана как с разными (общенациональной, региональной) ступенями государственной системы территориальной планировки (планировки ландшафта), так и с многочисленными программами отраслевого планирования (охрана природы, сохранение окружающей среды, наука, просвещение, здравоохранение, туризм, рекреация, лесное хозяйство, охотничье хозяйство, энергетика, сельское хозяйство, транспорт, строительство, охрана памятников истории и культуры и др.)
2. Планирование системы охраняемых территорий определяет регионы планировки, подлежащие охране природные и историко-культурные комплексы и объекты, устанавливает рекомендуемые категории, границы, зоны охраняемых территорий, запретную и допустимую деятельность, определяет приоритеты и этапы основания охраняемых территорий.
3. Планирование системы охраняемых территорий осуществляют: Министерство охраны окружающей среды и сельского хозяйства Грузии, юридическое лицо публичного права, входящее в его систему, – Агентство охраняемых территорий (далее – Агентство охраняемых территорий) и Министерство экономики и устойчивого развития Грузии. (7.12.2017 N1671)
Статья 14. Создание, развитие и упразднение охраняемых территорий
1. Решение о создании, территориальном расширении и повышении охранной категории охраняемых территорий в Грузии принимает Парламент Грузии.
2. Временное или окончательное упразднение охраняемой территории, уменьшение ее территории или понижение охранной категории могут осуществляться только на основании заключения Министерства охраны окружающей среды и сельского хозяйства Грузии, Парламентом Грузии, в следующих случаях: (7.12.2017 N1671)
а) катастрофическое и необратимое разрушение охраняемых экосистем;
б) необходимость проведения работ в целях восстановления биоразнообразия;
в) после проведения демаркации границ охраняемой территории, порядок осуществления которой определяет Правительство Грузии.».
3. В отдельных сложных случаях вплоть до разработки деятельных программ уточненных территориальных границ и охраны зон их содержания и управления ими (план менеджмента охраняемых территорий), то есть до определения постоянной категории устанавливается временная категория охраняемой территории, о чем принимает решение Парламент Грузии.
Статья 15. План менеджмента охраняемой территории
1. Первый этап планирования охраняемых территорий (планирование системы на общенациональном и региональном уровнях) для каждой охраняемой территории развивается по плану обязательного менеджмента.
2. План менеджмента, определяющий уточненные границы, зоны охраняемой территории, их территориальную организацию, программу и бюджет интегрального развития подсобной (буферной) зоны, охраны, научных исследований и мониторинга, просвещения, рекреации, туризма, администрации и иной деятельности, разрабатывает и представляет Министерству охраны окружающей среды и сельского хозяйства Грузии Агентство охраняемых территорий при создании охраняемой территории, а в исключительных случаях (в условиях крайней целесообразности создания охраняемой территории и отсутствия гарантированных бюджетных средств, когда необходимо привлечение средств донорских или других внебюджетных организаций) – в течение 3 лет после создания. (7.12.2017 N1671)
3. План менеджмента, исходя из особенностей каждой охраняемой территории, устанавливает мероприятия, способствующие генерированию местных финансовых средств, необходимых для функционирования охраняемой территории на разных этапах ее ввода в действие. План разрабатывается на разные сроки его внедрения; либо по истечении срока разрабатывается обновленный план менеджмента.
4. План менеджмента, обновленный план менеджмента или порядок временного регулирования охраняемой территории утверждает Правительство Грузии.(30.04.2014 N2307)
Статья 16. Подсобная (буферная) зона охраняемой территории
1. Вокруг государственного заповедника, национального парка, памятника природы, заказника, охраняемого ландшафта по мере необходимости, а в биосферном резервате – в обязательном порядке создаются подсобные (буферные) зоны.
2. Подсобная зона создается с применением категории территории многостороннего использования и направлена на осуществление мероприятий, способствующих сбалансированной деятельности по охране и устойчивому развитию природы и генерированию местных финансовых средств. В случае необходимости развитие управления зоной, координации действий и допущенной деятельности определяется специальной программой, которую утверждает Правительство Грузии.(6.09.2013 N1027)
Статья 17. (11.03.2011 N4392)
Статья 18. Управление охраняемыми территориями (18.12.2007 N5629)
1. Государственную политику, координирование действий и контроль за основанием, функционированием и управлением системой охраняемых территорий осуществляет Министерство охраны окружающей среды и сельского хозяйства Грузии. (7.12.2017 N1671)
2. Управление охраняемыми территориями возложено на Агентство охраняемых территорий.
3. Министерство охраны окружающей среды и сельского хозяйства Грузии правомочно в пределах своей компетенции осуществлять: (7.12.2017 N1671)
а) надзор за соблюдением режима, установленного законодательством Грузии об охраняемых территориях, выполнением требований законодательства об охране окружающей среды и природопользовании и международных обязательств;
б) разработку стратегических мероприятий по развитию системы охраняемых территорий и организацию их рассмотрения;
в) разработку, согласование и утверждение нормативной и методической документации, связанной с охраняемыми территориями;
г) координирование природоохранного мониторинга и научных исследований;
д) планирование и координирование работ, связанных с восстановлением численности эндемичных, редких и находящихся на грани исчезновения видов флоры и фауны;
е) координирование международного сотрудничества, связанного с охраняемыми территориями;
ж) создание территориальных администраций по представлению Агентства охраняемых территорий;
з) утверждение положений об Агентстве охраняемых территорий и его территориальных администрациях.
4. Агентство охраняемых территорий в пределах своей компетенции правомочно:
а) управлять государственными заповедниками, национальными парками, памятниками природы, заказниками, биосферными резерватами, участками мирового наследия и переувлажненными территориями международного значения;
б) совместно с другими организациями управлять охраняемыми ландшафтами, а в исключительных случаях – отдельными зонами заказников, биосферных резерватов, участков мирового наследия и памятников природы;
в) контролировать территории многостороннего использования;
г) проводить мероприятия по уходу, содержанию, наблюдению, сохранению, восстановлению и защите охраняемых территорий;
д) разрабатывать и представлять Министерству охраны окружающей среды и сельского хозяйства Грузии на утверждение планы менеджмента охраняемых территорий; (7.12.2017 N1671)
е) разрабатывать соответствующие законодательные и подзаконные нормативные акты и в установленном порядке представлять их Министерству охраны окружающей среды и сельского хозяйства Грузии; (7.12.2017 N1671)
ж) организовывать мониторинг, научные исследования, обработку, хранение и распространение данных наблюдений;
з) совершенствовать механизмы управления и повышать квалификацию персонала;
и) регулярно подготавливать доклады о состоянии охраняемых территорий;
к) осуществлять администрирование охраняемых территорий и сотрудничать с местными и международными неправительственными фондами;
л) осуществлять организацию строительной деятельности и работ по благоустройству, необходимых для функционирования охраняемых территорий (прокладку тропинок, строительство оград, приютов, установку путевых указателей и другое);
м) осуществлять международное сотрудничество, связанное с охраняемыми территориями, и принимать участие в соответствующих программах;
н) сотрудничать с правительственными учреждениями и неправительственными организациями, наделенными соответствующими функциями;
о) сотрудничать с широкими слоями общества;
п) определять тарифы на туристическое обслуживание на охраняемых территориях;
п1 ) в соответствии с законодательством Грузии заключать договоры в случаях, предусмотренных пунктами 21 - 25 статьи 12 настоящего Закона; (27.09.2013 N1357)
р) осуществлять иные деяния, определенные настоящим Законом, законодательством Грузии и Положением об Агентстве.
5. Агентство охраняемых территорий осуществляет управление охраняемыми территориями посредством администраций охраняемых территорий. При администрации может быть создан научно-консультационный совет. Администрация в соответствии с категорией охраняемой территории и положением об администрации правомочна осуществлять следующее:
а) охранять и восстанавливать охраняемые территории и представленные на них экосистемы, виды флоры и фауны, ареалы их распространения;
б) пресекать истребление, хищение и причинение вреда животным и растениям;
в) пресекать распространение чуждых видов флоры и фауны;
г) сотрудничать с местными органами самоуправления, правительственными учреждениями и неправительственными организациями, с различными заинтересованными группами населения;
д) осуществлять контроль за территорией (на охраняемой территории и в буферной зоне), использованием природных ресурсов, транспортных средств и визитерами;
е) задерживать незаконно проникших на охраняемую территорию лиц, а также средства сухопутного, воздушного, морского транспорта;
ж) на охраняемых территориях в пределах своей компетенции пресекать административные правонарушения, составлять протоколы административных правонарушений и передавать соответствующим органам для дальнейшего реагирования;
з) обеспечивать экотуристическое обслуживание визитеров на охраняемых территориях;
и) выполнять план соответствующего менеджмента охраняемой территории;
к) осуществлять устойчивое использование охраняемых территорий;
л) создавать инфраструктуры охраняемых территорий;
м) иные деяния, определенные настоящим Законом, законодательством Грузии и положением о нем.
Статья 181 . Руководство и представительство Агентстваохраняемых территорий (18.12.2007 N5629)
1. Агентством охраняемых территорий руководит председатель, которого назначает на должность и освобождает от должности Министр охраны окружающей среды и сельского хозяйства Грузии. (7.12.2017 N1671)
2. Председатель Агентства охраняемых территорий:
а) представляет Агентство при отношениях с другими государственными органами, физическими и юридическими лицами;
б) использует средства государственного бюджета Грузии и для их целевого применения в порядке, установленном законодательством Грузии, подотчетен Министру охраны окружающей среды и сельского хозяйства Грузии (далее – Министр); (7.12.2017 N1671)
в) ответствен за точное выполнение правовых актов, регулирующих деятельность Агентства, и подотчетен Министру;
г) представляет Министру предложения о регулировании сферы деятельности Агентства;
д) назначает на должность и освобождает от должности сотрудников центрального аппарата и территориальных администраций Агентства;
е) определяет дисциплинарную ответственность и меры поощрения сотрудников центрального аппарата и территориальных администраций Агентства;
ж) в пределах своей компетенции издает индивидуальные административно-правовые акты;
з) в пределах своей компетенции устанавливает контакты и заключает договоры по вопросам, входящим в сферу деятельности Агентства;
и) раз в год представляет Министру технические и финансовые отчеты;
к) утверждает внутренний распорядок Агентства;
л) распоряжается доходами Агентства;
м) выполняет иные функции, которые возлагаются на него законодательством Грузии и Положением об Агентстве.
Статья 182 . Использование специальных средств и служебно-штатного оружия на охраняемых территориях (27.09.2013 N1357)
1. Сотрудники Агентства охраняемых территорий и территориальных администраций (далее – сотрудник Агентства) вправе, в чрезвычайных случаях (пожары, наводнения и другое) использовать мигающие и звуковые сигналы, установленные на автомототранспорте и морских транспортных средствах Агентства охраняемых территорий.
2. Определенный законодательством Грузии сотрудник Агентства имеет право на хранение, ношение и применение служебно-штатного оружия в порядке, установленном законодательством Грузии.
3. Применением служебно-штатного оружия считается прицельный выстрел.
4. Сотрудник Агентства вправе в случае необходимой обороны или в виде крайней меры применять служебно-штатное оружие:
а) для защиты гражданина или (и) самого себя от угрозы, создающей реальную опасность его жизни или здоровью;
б) для пресечения отбирания огнестрельного оружия;
в) для подачи сигнала бедствия или вызова вспомогательных сил.
5. Применению служебного штатного оружия должно предшествовать устное предупреждение о его применении; в случае необходимости может быть произведен предупредительный выстрел.
6. Служебно-штатного оружие без предупреждения применяется только при неожиданном вооруженном нападении транспортным или механическим средством любого вида.
7. Запрещается применение служебно-штатного оружия в таких местах, где возможно причинение вреда другим лицам, в огнеопасных и взрывоопасных местах, а также в отношении заведомо беременных, малолетних и лиц с ограниченными возможностями, кроме случаев, когда они вооружены или совершают групповое нападение, оказывают вооруженное сопротивление сотруднику Агентства, что создает угрозу жизни и здоровью гражданина и сотрудника Агентства, если отразить такое нападение или (и) сопротивление иными способами и средствами невозможно.
Статья 183 . Социальное страхование сотрудника Агентства (27.09.2013 N1357)
1. Страхование жизни и здоровья сотрудника Агентства может осуществлять Агентство.
2. В случае гибели сотрудника Агентства при исполнении служебных обязанностей его семье или лицам, находящимся на его иждивении, из средств государственного бюджета Грузии выплачивается единовременное пособие в размере 15000 лари. Расходы по похоронам сотрудника Агентства возмещает государство.
3. Сотрудник Агентства, получивший увечья в связи с исполнением служебных обязанностей или которому установили статус лица с ограниченными возможностями, в соответствии со степенью тяжести телесных повреждений из средств государственного бюджета Грузии выплачивается единовременное пособие в размере не более 7000 лари.
Статья 19. Финансирование (18.12.2007 N5629)
1. Министерство экономики и устойчивого развития Грузии для осуществления целей, определенных настоящим Законом и Положением об Агентстве, передает Агентству охраняемых территорий соответствующее имущество в порядке, установленном законодательством Грузии. (11.03.2011 N4392)
2. Источниками доходов Агентства охраняемых территорий могут быть: (27.09.2013 N1357)
а) целевые суммы, выделенные из соответствующего бюджета согласно законодательству Грузии;
б) доходы от выполнения государственного заказа;
в) доходы от выполнения работ на договорной основе;
г) пожертвования международных организаций, правительственных учреждений, неправительственных организаций и благотворительных фондов, а также физических и юридических лиц;
д) доходы от разрешенной на охраняемых территориях исследовательской и просветительной деятельности;
е) доходы от реализации сувениров, изготовленных за счет рекреационных, хозяйственных, туристическихи внебюджетных средств;
ж) доходы от передачи в пользование имущества в определенной Гражданским кодексом Грузии форме, в случаях, предусмотренных пунктами 21 – 25 статьи 12 настоящего Закона;
з) доходы от использования физическими и юридическими лицами наименования или символики охраняемой территории (при осуществлении хозяйственной и иных видов деятельности);
и) доходы, полученные от оказания услуг по добыче древесины за один кубический метр при заготовке леса местным населением, проживающим на территории, примыкающей к охраняемой территории.
к) доходы от оказания туристических услуг на охраняемых территориях и передачи имущества, связанного с указанными услугами, с правом управления.(17.02.2016 N4736)
21 . В случаях, предусмотренных пунктом 25 статьи 12 настоящего Закона и подпунктом «и» пункта 2 настоящей статьи, плату определяет Правительство Грузии. (27.09.2013 N1357)
3. Деятельность Агентства охраняемых территорий, требующая согласия, определяется законодательством Грузии. (27.09.2013 N1357)
4. Отчуждение охраняемых территорий запрещается.
5. Для осуществления действий, предусмотренных подпунктами «б» и «в» пункта 3 настоящей статьи, необходимо согласие Министерства финансов Грузии.
6. Для осуществления действий, предусмотренных подпунктами «а» и «д» пункта 3 настоящей статьи, необходимо согласие Министерства экономики и устойчивого развития Грузии. (11.03.2011 N4392)
Статья 20. Деятельность на охраняемой территории
1. Деятельность на охраняемой территории определяется по категориям охраняемых территорий, в соответствии с международными соглашениями и конвенциями.
2. Деятельность, связанная с охраняемыми территориями, организуется:
посредством регулирования внутри территории;
посредством регулирования вне территории;
посредством временного регулирования.
3. Порядок регулирования деятельности детально определяется индивидуальным положением об охраняемой территории и планом менеджмента.
4. Внутри охраняемой территории запрещается:
а) нарушать и видоизменять природные экосистемы;
б) в целях эксплуатации либо с другой целью уничтожать (истреблять), изымать (лишать свободы), нарушать, наносить урон (повреждать), тревожить какие-либо природные ресурсы;
в) загрязнением окружающей среды повреждать природные экосистемы и виды;
г) ввозить и распространять чуждые и экзотические виды живых организмов;
д) заносить на территорию взрывчатые и отравляющие вещества;
е) заниматься иной деятельностью, запрещенной индивидуальным Положением и планом менеджмента охраняемой территории.
5. Регулированию внутри охраняемой территории подлежат:
а) допуск визитеров в определенные места;
б) охота, рыболовство, разбивка лагеря, разведение костра, торговля и коммерческая деятельность, строительство зданий, сооружений, дорог и изменение их исторического облика, использование на территории, над нею или под нею сухопутного, воздушного и водного транспорта;
в) поведение визитеров, с учетом требований охранного режима, в течение суток;
г) сбор растений, отлов животных, их вывоз (вынос) за пределы территорий;
д) гон, изоляция, истребление оставленных без присмотра домашних животных.
е) сбор местным населением для строительства традиционных зданий и сооружений или осуществления деятельности, определенной планом менеджмента охраняемой территории, невозобновляемого природного ресурса (сланцевого камня), порядок добычи которого определяет Правительство Грузии. (17.02.2016 N4736)
6. Внутри охраняемой территории контролируются:
а) все виды допущенной научной деятельности;
б) все виды допущенной просветительской деятельности;
в) все виды допущенной хозяйственной деятельности;
г) туристско-рекреационная деятельность, что позволит обеспечить:
равномерное распределение потока визитеров на охраняемой территории;
предварительную регистрацию территорий, подобранных по интересам визитеров;
соответствие времени и длительности допуска визитеров целям охраняемой территории;
соответствие допустимого лимита визитеров на отдельную территорию числу визитеров;
д) опасность стихийного бедствия и катастрофы.
7. Охраняемая территория контролируется путем временного регулирования:
а) до узаконения категории и утверждения первого плана менеджмента;
б) при проведении мероприятий по ликвидации последствий стихийных бедствий и катастроф (чрезвычайное положение определяется нормативными актами).
8. За пределами охраняемой территории контролируется:
а) состояние экосистем и природных ресурсов в буферной зоне;
б) программы развития, касающиеся буферной зоны, и отдельные значительные хозяйственные и строительные проекты (с целью оценки вредного воздействия на окружающую среду);
в) мероприятия, предупреждающие вредную для охраняемой территории постороннюю деятельность (учреждение штрафа пресечения);
г) компенсация ущерба, нанесенного вредной для охраняемой территории деятельностью.
Статья 21. Сотрудничество с правительственными учреждениями и органами местного самоуправления (18.12.2007 N5629)
1. Агентство охраняемых территорий в процессе планирования, осуществления проектов и управления тесно сотрудничает с правительственными учреждениями и неправительственными организациями.
2. Для сотрудничества с межведомственными органами и органами местного самоуправления образуется научно-консультационный совет отдельной охраняемой территории, состав которого утверждает Министр.
3. Права, обязанности, порядок работы и регламент научно-консультационного совета определяются Типовым положением о территориальных администрациях Агентства охраняемых территорий.
4. Агентство охраняемых территорий посредством научно-консультационного совета сотрудничает с правительственными учреждениями и органами местного самоуправления:
а) в деле управления и контроля отдельных зон охраняемого ландшафта, в исключительных случаях - заказников, национальных парков, биосферных резерватов и участков мирового наследия;
б) в деле регулирования и контроля территорий многостороннего использования (буферных зон).
Статья 22. Сотрудничество с населением и общественными объединениями (27.04.2007 N4683)
Представители населения и общественных объединений вправе участвовать:
а) в процессе принятия решений об основании, развитии, сокращении и упразднении охраняемых территорий, обсуждения и исправления планов менеджмента, Положений об администрациях и других документов;
б) в деятельности по содержанию и уходу охраняемых территорий и буферной зоны, управлению ими.
Статья 23. Ответственность за нарушение закона Грузии
«О системе охраняемых территорий»
В случае нарушения требований настоящего Закона предусмотрена административная, гражданская и уголовная ответственность.
Статья 24. Переходные положения (18.12.2007 N5629)
1. иск.(17.02.2016 N4736)
2. До 1 июня 2013 года издать приказы Министра охраны окружающей среды и природных ресурсов Грузии:
а) «Об утверждении Положения об Агентстве охраняемых территорий»;
б) «Об утверждении Типового положения о территориальных администрациях Агентства охраняемых территорий». (25.03.2013 N476)
3. До 1 июля 2013 года принять постановление Правительства Грузии «Об утверждении Положения об определении начальной аукционной цены и проведении аукциона при передаче в пользование недвижимого имущества охраняемых территорий». (25.03.2013 N476)
4. До 1 декабря 2013 года издать приказы Министра охраны окружающей среды и природных ресурсов Грузии: (6.09.2013 N1027)
а) «Об этапах и процедурах подготовки методологии разработки структуры, содержания и тематических частей плана менеджмента охраняемых территорий»;
б) иск.(17.02.2016 N4736)
41. До 31 декабря 2016 года Министру охраны окружающей среды и природных ресурсов Грузии издать приказ «Об утверждении стратегии и плана действий по развитию системы охраняемых территорий Грузии». (17.02.2016 N4736)
42. До 1 июля 2016 года Правительству Грузии принять постановление «Об утверждении положения об определении начальной аукционной цены при оказании туристических услуг на охраняемых территориях и передаче имущества, связанного с указанными услугами, с правом управления и проведении аукциона». (17.02.2016 N4736)
5. (25.03.2013 N476)
6. До 1 июня 2014 года принять постановление Правительства Грузии «Об утверждении Порядка осуществления демаркации границ охраняемых территорий». (30.04.2014 N2307)
7. Демаркацию границ охраняемых территорий, существовавших до 31 декабря 2013 года, завершить до 31 декабря 2016 года. (30.04.2014 N2307)
Статья 25. Заключительные положения (18.12.2007 N5629)
С 1 января 2008 года считать утратившими силу:
а) распоряжение № 337 от 19 июня 2006 года Президента Грузии «Об утверждении научно-консультационного совета Колхидского национального парка»;
б) распоряжение № 62 от 10 февраля 2006 года Президента Грузии «О создании научно-консультационного совета Тушетских охраняемых территорий и утверждении его состава»;
в) распоряжение № 61 от 10 февраля 2006 года Президента Грузии «О создании научно-консультационного совета Лагодехских охраняемых территорий и утверждении его состава»;
г) распоряжение № 60 от 10 февраля 2006 года Президента Грузии «О создании научно-консультационного совета Бацара-Бабанеурских охраняемых территорий и утверждении его состава»;
д) приказ № 368 от 15 мая 2006 года Министра охраны окружающей среды и природных ресурсов Грузии «Об утверждении Положения об Администрации юридического лица публичного права Министерства охраны окружающей среды и природных ресурсов Грузии – Колхидского национального парка и Колхидской территории многостороннего использования»;
е) приказ № 367 от 15 мая 2006 года Министра охраны окружающей среды и природных ресурсов Грузии «Об утверждении Положения об Администрации юридического лица публичного права Министерства охраны окружающей среды и природных ресурсов Грузии – Кобулетского государственного заповедника, Кобулетского заказника и Кобулетской территории многостороннего использования»;
ж) приказ № 369 от 15 мая 2006 года Министра охраны окружающей среды и природных ресурсов Грузии «Об утверждении Положения об Администрации юридического лица публичного права Министерства охраны окружающей среды и природных ресурсов Грузии – Боржомско-Харагаульского национального парка и Боржомского государственного заповедника»;
е) приказ № 158 от 1 марта 2007 года Министра охраны окружающей среды и природных ресурсов Грузии «Об утверждении Положения об Администрации юридического лица публичного права Министерства охраны окружающей среды и природных ресурсов Грузии – Национального парка Мтирала».
Президент Грузии Эдуард Шеварднадзе
Тбилиси
7 марта 1996 года,
№ 136-Пс
С о д е р ж а н и е
Статья 1. Цели системы охраняемых территорий
Статья 2. Законодательство об охраняемых территориях
Статья 3. Категории охраняемых территорий
Статья 4. Государственный заповедник
Статья 5. Национальный парк
Статья 6. Памятник природы
Статья 7. Заказник
Статья 8. Охраняемый ландшафт
Статья 9. Территория многостороннего использования
Статья 10. Биосферный резерват
Статья 11. Участок мирового достояния
Статья 12. Собственность на охраняемой территории
Статья 13. Планирование системы охраняемых территорий
Статья 14. Создание, развитие и упразднение охраняемых территорий
Статья 15. План менеджмента охраняемой территории
Статья 16. Подсобная (буферная) зона охраняемой территории
Статья 17. Кадастр охраняемых территорий
Статья 18. Управление охраняемыми территориями
Статья 19. Финансирование
Статья 20. Деятельность на охраняемой территории
Статья 21. Сотрудничество с межведомственными и местными органами управления
Статья 22. Сотрудничество с населением и общественными объединениями
Статья 23. Ответственность за нарушение закона Грузии «О системе охраняемых территорий»
Document comments